Lajmet

Protestat në Iran: Cila është origjina e frazës ‘grua, jetë, liri’?

Gjatë muajve të fundit në Iran, tri fjalë të thjeshta janë bërë jashtëzakonisht të rëndësishme: ‘Grua, jetë, liri’.

Published

on

Fjalët kanë fuqi. Ato formojnë besimet tona, drejtojnë sjelljen tonë dhe në fund krijojnë botën tonë.

Gjatë muajve të fundit në Iran, tri fjalë të thjeshta janë bërë jashtëzakonisht të rëndësishme: ‘Grua, jetë, liri’.

Duke u përhapur në të gjithë vendin dhe në komunitetet iraniane në mbarë botën, ato janë thirrja e protestave antiqeveritare që shpërthyen në shtator, pas vdekjes së Mahsa (Jina) Aminit, një gruaje të re kurde.

Por cila është origjina e frazës ‘grua, jetë, liri’? Si u përhap në Iran? Dhe pse është kaq e rëndësishme për protestuesit?

 “Nga Turqia, në Siri, në Iran”

Fraza ka një histori të gjatë në mesin e kurdëve në Lindjen e Mesme. Kjo frazë mund të gjurmohet te gratë në Lëvizjen Nacionalçlirimtare Kurde në Turqi dhe në shkrimet e Abdullah Öcalan, themeluesit të PKK-së (Partia e Punëtorëve të Kurdistanit).

Kurdët janë një grup etnik prej 30 milionë banorësh, të shpërndarë në Turqi, Irak, Siri dhe Iran, të cilët ndajnë një kulturë dhe gjuhë të ngjashme. Ata janë një nga popujt më të mëdhenj pa shtetësi në botë dhe kanë bërë një luftë shekullore për njohje dhe pavarësi më të madhe, veçanërisht në Turqi.

“[Gratë, jeta, liria] reflektohen shumë në filozofinë politike të Öcalanit”, thotë për Euronews, Meghan Bodette, Drejtore e Kërkimeve në Organizatën Kurde të Paqes.

“Ai shkroi se për ta çliruar shoqërinë nga shfrytëzimi ekonomik [ose] popullin kurd nga shtypja kombëtare… forma e parë e shtypjes që duhet të trajtohet është ajo e grave pasi ajo çon në të gjitha hierarkitë e tjera”.

“Ideja se liria e gruas është thelbësore për lirinë e të gjithë shoqërisë – kjo është ajo që përfshihet në këtë slogan”, shtoi ajo.

Mjaft domethënëse ishte kjo frazë edhe për lëvizjen kurde në Turqi, meqë u përdor në protestat dhe takimet e grave kurde që në vitin 2003. Megjithatë, ajo nuk u përhap gjerësisht derisa shpërtheu Lufta Civile siriane në vitin 2011.

Ndërkohë që Siria shpërbëhej në enklavat e saj të ndryshme rajonale dhe etnike, gratë kurde në YPJ, një milici e përbërë vetëm me femra, e zbatuan këtë frazë duke e luftuar Shtetin Islamik dhe duke ndihmuar në krijimin e një shteti autonom në Sirinë veriore, i cili miratoi ligje progresive për të drejtat dhe statusin e grave.

“Kjo përpjekje e pushtoi imagjinatën e kurdëve në të gjithë Lindjen e Mesme, veçanërisht të grave në Kurdistanin iranian”, tha Dr. Marouf Cabi, anëtar në London School of Economics’s Middle East Centre.

“Njerëzit i përcollën lajmet, i kushtuan vëmendje, u identifikuan me luftën kundër ISIS-it dhe atë që po ndodhte në Rojava”, tha ai për Euronews. “Kjo është koha kur fraza e lartëcekur hyri për herë të parë në ndërgjegjen e njerëzve”.

Si u përhap në Iran fraza ‘grua, jetë, liri’?

Të rikthehemi prapa në datën 17 shtator të vitit 2022. Gjatë ceremonisë së varrimit të Mahsa Aminit, e cila vdiq në paraburgim pasi u arrestua nga policia iraniane e moralit, gratë kurde hoqën shamitë edhe pse me ligj është e paraparë t’i mbajnë dhe filluan të brohorisnin ‘grua, jetë, liri’.

“Gratë kurde që protestojnë për këtë vrasje mund ta kenë parë atë që ndodhi [me Aminin] si një shembull të dhunës patriarkale dhe shtetërore me të cilën si kurdë – dhe si gra – përballen çdo ditë”, tha Bodette.

Familja e Aminit dhe aktivistët thonë se ajo u vra nga policët, të cilët e goditën dhunshëm disa herë në kokë, megjithëse autoritetet iraniane pretendojnë se 22-vjeçarja vdiq si pasojë e një sulmi në zemër.

Ajo u arrestua pasi dyshohet se nuk e mbante shaminë e saj siç duhet dhe kishte veshur xhinse të ngushta.

Fraza ‘Grua, jetë, liri’ u përhap shpejt në të gjithë Iranin ndërkohë që protestat për vdekjen e Aminit përfshinë të gjithë vendin.

Sipas Bodette-s, kjo frazë u bë kaq e popullarizuar sepse rezonon pikërisht me atë që njerëzit në Iran po luftojnë.

“Fraza përfaqëson gjithçka kundër së cilave është shteti iranian”, tha ajo.

Lufta për barazi gjinore dhe të drejtat e grave dhe pakicave etnike në Iran filluan pothuajse menjëherë pas Revolucionit Islamik të vitit 1979.

Pavarësisht se premtoi se nuk do të ndodhte, qeveria e re iraniane menjëherë filloi zbatimin e ligjeve të rrepta islame dhe kodeve të veshjes mbi popullatën, duke e bërë të detyrueshme për gratë që të mbajnë shami në vitin 1983.

Ndërkohë, përpjekjet e popullsisë kurde të vendit për pavarësinë e tyre u shtypën brutalisht në vitet pas revolucionit, duke çuar në të paktën 10 mijë të vdekur dhe 200 mijë njerëz të zhvendosur.

“Fraza [‘grua, jetë, liri’] përmbledh një luftë kundër të gjitha llojeve të ekstremistëve fetarë dhe shteteve autoritare si në Iran ashtu edhe në rajon”, deklaroi Bodette.

“U shndërrua në frazë tërheqëse”

Ka shqetësime rreth mënyrës se si po përdoret fraza, të cilat nxjerrin në pah çështjet historike që ndikojnë në popullsinë kurde në Iran dhe Lindjen e Mesme.

“Ka pasur kritika nga shumë kurdë, veçanërisht nga shumë gra kurde, se slogani ndonjëherë është ndarë nga rrënjët e tij kurde”, thotë Bodette, veçanërisht kur përdoret nga media ndërkombëtare, të famshëm, marka dhe politikanë.

Për shembull, fjalët shkruhen herë pas here vetëm në persisht ose anglisht, jo në gjuhën kurde.

Ndonëse Bodette vlerëson se shumë kurdë janë të lumtur që kjo frazë po u miratohet nga protestuesit, duke e marrë si aspekt pozitiv se të tjerët po përqafojnë idetë e tyre, ajo thotë se kjo ndarje mund të “fshijë” “historinë radikale të rezistencës ndaj shtypjes” nga kurdët kudo që qëndron prapa saj.

“Kjo histori është vërtet e rëndësishme për të treguar fuqinë e vërtetë të këtyre fjalëve, se lëvizjet e udhëhequra nga gratë mund të bashkojnë shoqërinë kundër qeverive shtypëse, fondamentalizmit fetar dhe ultra-nacionalizmit”, tha ajo për Euronews.

“Gratë kurde besojnë se lëvizja e tyre është një lëvizje universale për lirinë e grave kudo”.

“Edhe nëse qeveria iraniane nuk rrëzohet nesër, protestat kanë dëshmuar tashmë se fraza “grua jetë, liri” është një frazë shumë e fuqishme”, deklaroi ajo.

“Nuk do të zbehet së shpejti”, përfundoi Bodette./UBTNews/

Lajmet

Takohen sërish Abdixhiku me Kurtin

Published

on

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, dhe lideri i LDK-së, Lumir Abdixhiku, aktualisht janë duke zhvilluar një takim.

Kështu ka mësuar Ekonomia Online nga burimet e saj.

Kurti e Abdixhiku ishin takuar mbrëmë, në një takim që zgjati rreth tri orë, e që nuk solli asgjë të re.

Vetëm pak minuta më parë, Abdixhiku përfundoi mbledhjen me Grupin Parlamentar të LDK-së, teksa pas mbledhjes deklaroi se nuk ka asgjë të re./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Hykmete Bajrami: LDK do ta shqyrtonte seriozisht ofertën nëse merr postin e presidentit

Published

on

Deputetja e zgjedhur e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Hykmete Bajrami, ka deklaruar se partia e saj do ta shqyrtonte me seriozitet një marrëveshje me Lëvizjen Vetëvendosje, nëse në kuadër të saj LDK-së do t’i takonte posti i presidentit të vendit.

Sipas Bajramit, një zgjidhje e tillë do të krijonte balancë ndërmjet pushteteve dhe do të ishte bazë për diskutime serioze.

“Kur kemi marrëveshje ku LDK-ja potencialisht mund ta marrë pozitën e presidentit dhe kjo konsideroj që është një balancë e pushteteve për Kosovën, atëherë natyrisht që do ta konsideronim me shumë seriozitet një ofertë të tillë”, deklaroi ajo para gazetarëve.

Bajrami u shpreh kundër mbajtjes së zgjedhjeve të reja, duke theksuar se Kosova ka nevojë për një marrëveshje politike që i shërben interesit të vendit.

Ajo theksoi se LDK-ja nuk do ta pranonte postin e kryeministrit nëse do t’i ofrohej nga Albin Kurti dhe shtoi se nuk ka informacione nëse gjatë ditës do të zhvillohet një takim i ri mes palëve.

Sa i përket kandidatit të mundshëm për president nga LDK-ja, Bajrami tha se kjo çështje do të shqyrtohet brenda partisë, me synimin për të propozuar një emër që mund të sigurojë mbështetjen e nevojshme në Kuvend./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ish-ministri Liburn Aliu intervistohet në Prokurorinë Speciale

Published

on

By

Ish-ministri i Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës, Liburn Aliu, është duke u intervistuar në Prokurorinë Speciale të Kosovës.

Aliu po intervistohet në lidhje me një rast të dyshuar për keqpërdorim të detyrës zyrtare gjatë kohës sa ishte ministër në Qeverinë Kurti, pozitë të cilën e mbajti deri në gusht të vitit 2025, kur dha dorëheqje.

Procesi i intervistimit po vazhdon prej më shumë se tri orësh. Aktualisht, Aliu ushtron pozitën e drejtorit të Portit të Durrësit në Shqipëri. /Kosova Press/

Continue Reading

Lajmet

“United Hospital”, investon në shëndetin tuaj: Pakot parandaluese që vendosin mirëqenien në plan të parë

Published

on

By

Në një kohë kur parandalimi konsiderohet arma më e fuqishme për ruajtjen e shëndetit, United Hospital vazhdon të dëshmojë përkushtimin e tij ndaj pacientëve përmes pakove të avancuara shëndetësore, të dizajnuara për të ofruar kontroll të plotë, diagnostikim të hershëm dhe kujdes profesional në çdo etapë të jetës.

I pajisur me teknologji moderne diagnostikuese dhe një staf të dëshmuar specialistësh nga fusha të ndryshme të mjekësisë, United Hospital u mundëson qytetarëve të kryejnë kontrolle parandaluese në mënyrë të organizuar, efikase dhe me kosto të përballueshme. Këto pako janë konceptuar për t’iu përgjigjur nevojave të grupmoshave dhe profileve të ndryshme shëndetësore, duke ndihmuar në identifikimin e hershëm të faktorëve të rrezikut dhe në parandalimin e shumë sëmundjeve kronike.

Drejtori dhe menaxheri ekzekutiv i United Hospital, Edmond Hajrizi, i njohur për kompetencën e tij në menaxhimin strategjik dhe për kontributin e spikatur në fushën akademike, si dhe për ekspertizën e vlerësuar në nivel ndërkombëtar, theksoi se vizioni i institucionit është ta shndërrojë United Hospital në një model të spitalit modern, ku standardet më të larta të dijes, profesionalizmit, etikës dhe përgjegjësisë klinike përbëjnë themelin e çdo shërbimi shëndetësor.

“Ne do të punojmë me përkushtim të pandërprerë për ta forcuar besimin e pacientëve kosovarë se edhe vendi ynë disponon profesionistë me kompetenca të larta, të aftë për të menaxhuar dhe realizuar me sukses ndërhyrje kirurgjikale komplekse, sipas standardeve më bashkëkohore të mjekësisë. Më gëzon fakti që ekipit tonë multidisiplinar po i bashkohen vazhdimisht mjekë me kualifikime superiore, të arsimuar në institucione prestigjioze, me përvojë të dëshmuar profesionale dhe me licenca e certifikime të njohura ndërkombëtarisht, duke e fuqizuar më tej kapacitetin profesional të United Hospital”, deklaroi Hajrizi.

Ekspertët shëndetësorë theksojnë se kontrollet e rregullta mjekësore janë investimi më i vlefshëm për cilësinë e jetës, pasi shumë sëmundje zhvillohen në heshtje dhe mund të trajtohen me sukses vetëm kur diagnostikohen në fazat e hershme. Pikërisht mbi këtë filozofi ndërtohet edhe qasja profesionale e United Hospital, ku pacienti trajtohet me kujdes të individualizuar, siguri dhe standarde të larta mjekësore.

Me një infrastrukturë moderne, laborator bashkëkohor, diagnostikë të avancuar dhe ekip multidisiplinar, United Hospital synon të krijojë një kulturë të re të kujdesit shëndetësor, ku parandalimi është po aq i rëndësishëm sa edhe trajtimi.

Qytetarët ftohen të zgjedhin pakon që i përshtatet më së miri nevojave të tyre dhe të ndërmarrin hapin e parë drejt një jete më të shëndetshme, duke mos e lënë kujdesin për shëndetin për momentin kur shfaqen simptomat.

Për informata dhe rezervimin e terminit, qytetarët mund të kontaktojnë në numrat 038 60 70 70 dhe 046 60 70 70, ose të vizitojnë United Hospital, në M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë, ku kujdesi profesional dhe mirëqenia e pacientit mbeten prioriteti kryesor.

United Hospital sjell pakot gjinekologjike parandaluese: Kujdes profesional për shëndetin e çdo gruaje

Shëndeti i gruas kërkon vëmendje të vazhdueshme dhe kontrolle të rregullta, pasi diagnostikimi i hershëm mbetet çelësi për parandalimin dhe trajtimin me sukses të shumë sëmundjeve gjinekologjike. Duke u bazuar në këtë filozofi të mjekësisë moderne, United Hospital ka prezantuar pako të veçanta gjinekologjike, të cilat kombinojnë shërbimet më të rëndësishme diagnostikuese me çmime të përballueshme, duke e bërë kujdesin shëndetësor më të qasshëm për çdo grua.

Të realizuara nga specialistë me përvojë dhe me mbështetjen e teknologjisë bashkëkohore diagnostikuese, këto pako synojnë zbulimin në kohë të ndryshimeve patologjike, monitorimin e shëndetit riprodhues dhe ofrimin e një trajtimi profesional sipas standardeve më të larta mjekësore.

United Hospital ofron tri pako të dizajnuara sipas nevojave të pacienteve:

Pako 1 – 35 euro: Vizitë gjinekologjike, eko gjinekologjike dhe PAP Test, ekzaminim kyç për zbulimin e hershëm të ndryshimeve në qafën e mitrës.
Pako 2 – 25 euro: Vizitë gjinekologjike, eko gjinekologjike dhe strisho vaginale, e rëndësishme për diagnostikimin e infeksioneve dhe vlerësimin e shëndetit vaginal.
Pako 3 – 30 euro: Vizitë gjinekologjike, eko gjinekologjike dhe eko e gjirit, një kombinim i rëndësishëm për kontrollin gjithëpërfshirës të shëndetit të gruas.

Specialistët theksojnë se kontrollet parandaluese nuk duhet të bëhen vetëm kur shfaqen shqetësime, por duhet të jenë pjesë e kulturës së kujdesit për shëndetin. Vizitat periodike mundësojnë identifikimin e hershëm të problemeve, rrisin mundësinë e trajtimit të suksesshëm dhe kontribuojnë në ruajtjen e cilësisë së jetës.

Me një ekip të përkushtuar gjinekologësh, pajisje diagnostikuese të gjeneratës së fundit dhe shërbim profesional të orientuar drejt pacientes, United Hospital vazhdon të jetë një adresë e besueshme për kujdesin shëndetësor të gruas në Kosovë.

Për rezervimin e terminit dhe informata shtesë, pacientet mund të kontaktojnë në 038 60 70 70 ose 046 60 70 70, ndërsa spitali ndodhet në M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë, aty ku profesionalizmi, siguria dhe kujdesi njerëzor ecin së bashku në shërbim të shëndetit.

United Hospital prezanton Pakon e Menopauzës: Kujdes i avancuar për shëndetin e gruas në një etapë të rëndësishme të jetës

Menopauza është një proces natyror në jetën e çdo gruaje, por ndryshimet hormonale që e shoqërojnë kërkojnë kujdes të vazhdueshëm dhe monitorim profesional për të ruajtur cilësinë e jetës dhe për të parandaluar komplikimet shëndetësore. Duke u bazuar në standardet bashkëkohore të mjekësisë parandaluese, United Hospital ka prezantuar Pakon e Menopauzës, një program të kompletuar kontrollesh dhe analizash që synon diagnostikimin e hershëm dhe mbështetjen e shëndetit të grave gjatë kësaj periudhe të rëndësishme.

Paketa është ndërtuar nga një ekip specialistësh për të ofruar një vlerësim të plotë gjinekologjik dhe metabolik, duke mundësuar identifikimin në kohë të ndryshimeve që mund të ndikojnë në shëndetin e kockave, sistemin hormonal dhe mirëqenien e përgjithshme.

Pakoja e Menopauzës, me çmim 60 euro, përfshin:

Vizitë specialistike gjinekologjike;
Ekografi gjinekologjike;
Ekografi të gjirit;
PAP Test;
Analizën e kalciumit në gjak;
Matjen e nivelit të vitaminës D;
Analizën e fosforit në gjak.

Specialistët e United Hospital theksojnë se menopauza nuk duhet parë si fundi i një etape, por si fillimi i një faze të re të jetës që kërkon më shumë kujdes për organizmin. Kontrollet e rregullta ndihmojnë në zbulimin e hershëm të osteoporozës, çrregullimeve hormonale, sëmundjeve të gjirit dhe patologjive të tjera që mund të shfaqen gjatë kësaj periudhe.

Falë teknologjisë moderne diagnostikuese, laboratorit të avancuar dhe përvojës së stafit profesional, United Hospital ofron një qasje gjithëpërfshirëse, ku çdo paciente trajtohet me profesionalizëm, përkushtim dhe kujdes të individualizuar.

Mesazhi i specialistëve është i qartë: mos prisni që simptomat të rëndohen për t’u kontrolluar. Kujdesi parandalues mbetet mënyra më e mirë për të ruajtur shëndetin, vitalitetin dhe cilësinë e jetës në çdo moshë.

Për informata shtesë dhe rezervimin e terminit, qytetarët mund të kontaktojnë në 038 60 70 70 dhe 046 60 70 70, ose të vizitojnë United Hospital, në M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, ku profesionalizmi dhe kujdesi shëndetësor bashkëkohor janë në shërbim të çdo pacienteje.

United Hospital prezanton Pakon e Perimenopauzës: Diagnostikim i hershëm për një tranzicion më të sigurt dhe më të shëndetshëm

Perimenopauza është periudha që i paraprin menopauzës dhe karakterizohet nga ndryshime të rëndësishme hormonale, të cilat mund të ndikojnë në shëndetin fizik dhe emocional të gruas. Pikërisht në këtë fazë, diagnostikimi i hershëm dhe monitorimi profesional janë thelbësorë për të parandaluar komplikimet dhe për të ruajtur cilësinë e jetës.

Duke ndjekur standardet më të avancuara të mjekësisë parandaluese, United Hospital ka prezantuar Pakon e Perimenopauzës, një program gjithëpërfshirës kontrollesh dhe analizash laboratorike që mundëson vlerësimin e gjendjes hormonale dhe gjinekologjike të pacientes, duke ofruar një qasje profesionale dhe të personalizuar për çdo grua.

Pakoja e Perimenopauzës, me çmim 60 euro, përfshin:

Vizitë specialistike gjinekologjike;
Ekografi gjinekologjike;
PAP Test;
Analizën e hormonit TSH për vlerësimin e funksionit të gjëndrës tiroide;
Analizën e Estradiolit, hormon kyç në shëndetin riprodhues të gruas;
Analizën e Progesteronit, e rëndësishme për vlerësimin e ekuilibrit hormonal.

Specialistët e United Hospital theksojnë se simptomat si çrregullimet e ciklit menstrual, valët e nxehta, djersitjet gjatë natës, lodhja, pagjumësia, ndryshimet e humorit apo rënia e energjisë nuk duhen neglizhuar. Një vlerësim profesional në fazën e perimenopauzës mund të ndihmojë në diagnostikimin e saktë dhe në hartimin e një plani të përshtatshëm për ruajtjen e shëndetit dhe mirëqenies së gruas.

Falë teknologjisë moderne diagnostikuese, laboratorit të avancuar dhe ekipit të specialistëve me përvojë, United Hospital ofron shërbime të standardeve më të larta, duke garantuar siguri, saktësi dhe kujdes të individualizuar për çdo paciente.

Ekspertët rikujtojnë se kujdesi parandalues është investimi më i rëndësishëm për shëndetin afatgjatë, ndërsa kontrollet e rregullta janë mënyra më efektive për të përballuar me sukses ndryshimet hormonale që sjell kjo periudhë e jetës.

Për informata shtesë dhe rezervimin e terminit, pacientet mund të kontaktojnë në 038 60 70 70 dhe 046 60 70 70, ose të vizitojnë United Hospital, në M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, ku profesionalizmi, teknologjia moderne dhe kujdesi i përkushtuar janë në shërbim të shëndetit të çdo gruaje.

 

Continue Reading

Të kërkuara