Shtetet arabe të Gjirit nuk i kanë kërkuar SHBA-së të hyjë në luftë me Iranin, mirëpo shumë prej tyre tani po bëjnë thirrje që operacioni të mos ndalet pa u siguruar që Republika Islamike të mos ketë më mundësi të kërcënojë rrugët jetike të naftës.

Siç raporton Reuters, burime nga Gjiri bëjnë të ditur se shqetësimi kryesor mbetet mbrojtja e ekonomive që varen tërësisht nga ky rajon.

Sipas burimeve diplomatike perëndimore dhe arabe, Uashingtoni po ushtron presion mbi shtetet e Gjirit që t’i bashkohen luftës SHBA-Izrael. Presidenti Donald Trump dëshiron të tregojë mbështetje rajonale për fushatën, me qëllim që të forcojë legjitimitetin ndërkombëtar dhe mbështetjen e brendshme.

“Ekziston një ndjenjë e gjerë në të gjithë Gjirin se Irani ka kaluar çdo vijë të kuqe me çdo vend të rajonit,” tha Abdulaziz Sager, kryetar i Qendrës kërkimore të Gjirit me seli në Arabinë Saudite. Ai shtoi se sapo Irani nisi sulmet e drejtpërdrejta, u klasifikua si armik.

Irani sulmon gjashtë shtetet e Gjirit

Teherani ka demonstruar tashmë fuqinë e tij duke sulmuar aeroporte, porte dhe objekte të naftës në gjashtë shtetet e Gjirit përmes raketave dhe dronëve. Gjithashtu, është penguar qarkullimi në Ngushticën e Hormuzit, që shërben si “arteria” kryesore për një të pestën e furnizimit global me naftë.

Udhëheqësit e Gjirit besojnë se mosveprimi tani përbën rrezikun më të madh. Sulmet e fundit kanë dëmtuar imazhin e stabilitetit që këto vende janë përpjekur të ndërtojnë për të tërhequr tregtinë dhe turizmin.

Frika nga një luftë e gjerë

Pavarësisht kërkesave për dobësimin ushtarak të Iranit, brenda Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit (GCC) ende mungon një konsensus i plotë për hapat e mëtejshëm. Ndërsa Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hegseth, deklaroi se partnerët e Gjirit po rrisin angazhimin, Emiratet e Bashkuara Arabe janë treguar më të përmbajtura, duke thënë se nuk kërkojnë të përfshihen në eskalime.

Nga ana tjetër, Sager paralajmëroi se Arabia Saudite mund të detyrohet të hakmerret nëse Irani godet pikat kritike, siç janë impiantet e shkripëzimit të ujit ose objektet madhore të naftës. “Në atë rast, Arabia Saudite nuk do të kishte zgjidhje tjetër veçse të ndërhynte,” u shpreh ai. /Reuters/

Shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, deklaroi të martën se duhen gjetur rrugë diplomatike për të mbajtur të hapur Ngushticën e Hormuzit, teksa Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u bën thirrje aleatëve të dërgojnë anije luftarake atje për të siguruar tranzitin mes luftës në Iran.

“Askush nuk është i gatshëm t’i vërë njerëzit e vet në rrezik në Ngushticën e Hormuzit. Ne duhet të gjejmë mënyra diplomatike për ta mbajtur këtë (ngushticë) të hapur, në mënyrë që të mos kemi krizë ushqimore, krizë të plehrave artificialë, si dhe krizë energjetike,” tha Kallas në një intervistë për Reuters.

Mbi 400 persona janë vrarë dhe 250 të tjerë janë lënduar nga një sulm ajror i Pakistanit mbi një spital të rehabilitimit nga droga në Kabul, ka deklaruar të martën një zëdhënës i qeverisë së Talibanëve afganë. Siç raporton Reuters, kjo ngjarje shënon një eskalim të ashpër të konfliktit mes dy vendeve fqinje.

Pakistani e ka hedhur poshtë këtë pretendim si të rremë dhe mashtrues, duke deklaruar se mbrëmjen e së hënës ka “shënjestruar me precizitet instalimet ushtarake dhe infrastrukturën mbështetëse të terroristëve”. Ministri i Informacionit i Pakistanit, Attaullah Tarar, përmes një postimi në rrjetin social X, tha se shpërthimet dytësore pas sulmeve “tregojnë qartë praninë e depove të mëdha të municionit”.

Ky sulm erdhi vetëm pak orë pasi Kina u shpreh e gatshme të vazhdonte përpjekjet për uljen e tensioneve, duke u bërë thirrje të dyja palëve të shmangin zgjerimin e luftës dhe t’i kthehen tryezës së bisedimeve. Konflikti, i cili nisi muajin e kaluar, vlerësohet si më i rëndi i ndodhur ndonjëherë mes këtyre dy vendeve që ndajnë një kufi prej 2,600 kilometrash.

Dëshmitë e të mbijetuarve: “Ishte si dita e kiametit”

Në vendngjarje, pamjet tregojnë ndërtesa të shkatërruara dhe të mbuluara nga flakët. Zëdhënësi i Ministrisë së Brendshme afgane, Abdul Mateen Qanie, specifikoi se numri i të vdekurve ka arritur në 408, ndërsa 265 janë plagosur. Ndonëse autoritetet afgane thanë se viktimat janë dërguar në spitalet e Kabulit, ato nuk dhanë detaje se si është bërë numërimi i saktë i tyre.

Dëshmitarët rrëfyen se tri bomba shpërthyen sapo njerëzit në spital po përfundonin lutjet e mbrëmjes. “I gjithë vendi u përfshi nga zjarri. Ishte si dita e kiametit,” tha Ahmad, 50-vjeçar, i cili po trajtohej në këtë qendër. “Shokët e mi po digjeshin në zjarr dhe ne nuk mundëm t’i shpëtonim të gjithë.”

Shoferi i ambulancës, Haji Fahim, i tha Reuters-it se kur kishte arritur në vendngjarje çdo gjë ishte në flakë. “Në mëngjes më thirrën sërish të kthehem, sepse ka ende trupa nën rrënoja,” u shpreh ai.

Kryeministri britanik Keir Starmer thotë se është e qartë që operacioni i SHBA-së ka “dobësuar masivisht” aftësinë ushtarake të “regjimit të urryer në Iran”.

Por pas konfliktit, Starmer thotë se do të duhet të ketë një lloj “marrëveshjeje të negociuar” që kufizon aftësinë e Iranit për të rindërtuar programin e tij bërthamor dhe siguron transportin ndërkombëtar detar.

Ai shprehet se Ngushtica e Hormuzit duhet të rihapet për të “siguruar stabilitetin në tregje”.

“Kjo nuk është një detyrë e thjeshtë,” thotë ai, kjo është arsyeja pse MB po punon me “të gjithë aleatët tanë” për të sjellë një “plan të zbatueshëm” për të rikthyer lirinë e lundrimit në rajon.