Kulturë

Promovohet “Ato gdhendin dhimbjen”, konsiderohet pasuri për botimet shqiptare

Autorja dha një kontribut të madh me këtë libër.

Published

3 years ago

February 15, 2023

Betim Gashi

Sot, në Bibliotekën Kombëtare “Pjetër Bogdani” në Prishtinë u bë promovimi i trilogjisë “Ato gdhendin dhimbjen”, i autores Alketa Gashi-Fazliu. Me këtë rast, u tha se trilogjia është kontribut i cili i adresohet shoqërisë sonë dhe se paraqet ngjarjet më të dhimbshme, por njëherit më krenare, rënien për liri të të rinjve gjatë luftës 98’-99’.

Autorja e librit, Alketa Gashi-Fazliu deklaroi se për përgatitjen e trilogjisë, nga i gjithë territori i Kosovës ka marrë emocione të vërteta dhe të papërsëritshme.

“Vërtet nuk më ka detyruar askush, nuk më ka thënë kush kurgjo, në qoftëse poersonalisht kam pasur nevojë të merrem me diçka më të bukur, më estetike, që të më mbushë zemrën me dashuri, me mirësi, pak momente pozitiviteti, unë shkoj i bëj vetes një grumbull emocionesh, që s’i kontrollova dot më kurrë dhe s’e besoj që do t’i marrë më në jetë…Nga gjithë territori i Kosovës kam marrë emocione të njëmendta, të vërteta dhe të papërsëritshme. E falë nënave tona, ne sot e gëzojmë lirinë, sepse këto nëna lindën ata që ranë për atdhe”, tha ajo, duke falënderuar nënat që për të kanë ndarë rrëfime të jashtëzakonshme.

Historiani prof. Dr Muhamet Mala, i cili është edhe recensent i librit, u shpreh se libri “Ato gdhendin dhimbjen” është pjesë e një trinomi dokumentar, që paraqet ngjarjet më të dhimbshme, plagën më të pashëruar, por njëherit më krenare, rënien për liri të të rinjve shqiptarë në Kosovës gjatë luftës 98’-99’.

“Autorja Gashi-Fazliu është përkujdesur që përmes rreshtave, të shkruara me mjeshtri dhe kujdes, po edhe me ndjenjën e dhimbjes dhe emocionit t’i paraqes rrëfimet më autentike të 15-të nënave shqiptare që u vranë bijtë në luftë, dëshmitë e tyre janë të thjeshta, por shumë të fuqishme dhe emocionale. Ato shprehen përmes gjuhës mallëngjyese që buron nga shpirti i tyre i lënduar, por njëherit janë edhe orgjinale dhe të padëgjuara deri tani”, tha ai.

Redaktori Aleksandër Çipa deklaroi se trilogjia e Alketa Gashi-Fazliut është e pazakontë në botimet tona. Ai tha se trilogjia është kontribut, i cili i adresohet shoqërisë sonë.

“Gjithë cikli i botimeve që përfshihet në këtë trilogji përbën një rast unik në gjithë botimet e sotme, të cilat janë në një gamë prurale, që vijnë prej Shqipërisë londineze në Kosovë dhe në hapësirën shqiptare në përgjithësi…Ky botim dhe akti bashkëshoqëruar me dokumentarin audio-vizual dhe sidomos edhe me ekspozitën plotëson një nga kriteret më të rëndësishme të formave dhe metodave të komunikimit. Është edhe skriptual, edhe audio-vizual, edhe imazhinist”, tha ai.

Salihe Salihu nga Instituti shkencor suedezo-kosovar, tha se libri i Alketa Gashi-Fazliut, libër, film dhe ekspoze, ka vërtet përmbajtje prekëse.

“Libri, filmi dhe ekspozeja me fotografi janë artefakte të çmuara dhe që mund të shërbejnë si burim në gjurmime në multipresektiva shkencore. Për perspektiva shkencore ka mjaft material nga kjo trilogji dhe për me fol rreth tyre, në perspektiva të ndryshme duhet distancuar nga emocionet e dhimbjes dhe me gjakftohësi me përcjell mesazhin e nënave të dëshmorëve, të 15-të nënave, protagoniste në këtë libër, në ekspoze, në film dokumentar”, nënvizoi ajo, duke shtuar se janë shumë mesazhe prekëse të nënave që përcjellin djemtë e tyre për në luftë, si ushtarë lirie në UÇK.

Ajo shtoi se autorja me këtë trilogji po jep kontribut të madh duke sjellë dëshmi të dorës së parë, të cilat mund të shërbejnë si pika referuese në perspektiva shkencore.

Kulturë

5 libra shqiptarë që nuk duhet t’i humbisni këtë pranverë

Published

7 hours ago

March 17, 2026

UBTNews

Pranvera ka ardhur me aromë të librave të rinj dhe klasikëve që nuk humbasin kurrë vlerën e tyre. Për lexuesit shqiptarë që duan të eksplorojnë histori, emocione dhe kulturë, këto pesë vepra janë zgjedhja perfekte për muajin e parë të pranverës.

“Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur” -Ismail Kadare
Një kryevepër që përshkruan pushtetin dhe luftën në mënyrë alegorike dhe universale.

“Komisari Memo” – Dritëro Agolli

Një roman i mbushur me humor, ironik dhe reflektues mbi jetën në Shqipërinë e viteve të kaluara.

“Lulet e ftohta” – Fatos Kongoli

Një portret i thellë i izolimit dhe sfidave të individit në një shoqëri të shtypur.

“Netë shqiptare” – Mitrush Kuteli

Tregime të shkurtër që japin pamje autentike të zakoneve dhe jetës shqiptare.

“Hasta La Vista” – Petro Marko

Një roman aventurash dhe luftë që tregon shqiptarët në kontekste ndërkombëtare.

Këto pesë libra janë një mundësi e shkëlqyer për të rifreskuar bibliotekën tuaj dhe për të eksploruar kulturën shqiptare nga perspektiva e autorëve më të njohur. Mos i lini pa lexuar këtë pranverë!

Kulturë

Kadare dhe kryevepra që përfaqëson Shqipërinë në botë

Published

8 hours ago

March 17, 2026

UBTNews

Në hartën e letërsisë shqiptare, disa emra dallojnë si drita udhërrëfyese për kulturën dhe historinë tonë. Ndër këta, Ismail Kadare është padyshim figura që ka vendosur standardin më të lartë. Vepra e tij “Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur” nuk është thjesht një roman historik, është një pasqyrë e thellë e pushtetit, luftës dhe ekzistencës njerëzore. Ky libër i kapërceu kufijtë e kohës dhe vendit, duke sjellë zërin e Shqipërisë përtej maleve dhe lumenjve të saj, dhe duke e vendosur letërsinë shqiptare në skenën ndërkombëtare. Për çdo lexues që kërkon të kuptojë shpirtin e shqiptarëve dhe kompleksitetin e historisë së tyre, ky roman mbetet një pikënisje e domosdoshme.

Gjenerali i ushtrisë së vdekur është një roman, autori i të cilit është Ismail Kadare. Romani zhvillohet rreth një gjenerali italian, i cili është dërguar në Shqipëri për të gjetur eshtrat e ushtarëve të rënë italian gjatë kohës të pushtimit të Shqipërisë. Detyra kryesore e gjeneralit është kërkimi dhe gjetja e eshtrave të një koloneli, i cili u zhduk pa gjurmë në një fshat të vogël shqiptar.

Rrethanat e zhdukjes të kolonelit e ndërlikojnë shumë situatën. Pas shumë mundimeve të kota, eshtrat a kolonelit nuk u gjetën.Gjenerali hedh ato eshtra ne humnere dhe nga ai moment prish raportet me priftin. Si përfundim gjenerali është i mundur në detyrën e tij, dhe në një moment dobësie vendos të maskojë eshtrat e pagjetura të kolonelit me eshtrat e një të panjohuri.

Kulturë

‘Butësia kontrollon fortësinë’, ekspozita që sjell në art disiplinën e vajzave të xhudos

Published

1 day ago

March 16, 2026

UBT News

Të premtën, në ambientet e Bibliotekës Kombëtare e Kosovës, u hap ekspozita “Butësia kontrollon fortësinë”, një projekt artistik i realizuar nga artistet vizuale Anais Horn dhe Verena Walzl, nën kurimin e Blerta Hoçia. E vendosur në hollin e ekspozitave të bibliotekës, ekspozita ofron një reflektim të ndjeshëm mbi raportin mes butësisë dhe forcës, duke përdorur gjuhën e artit bashkëkohor për të eksploruar tema si identiteti, disiplinë dhe fuqia e brendshme.

Holli kryesor i bibliotekës është transformuar përmes një instalacioni vizual ku fotografi të mëdha, të printuara në materiale transparente, varen lirisht dhe shfaqin vajza të reja që praktikojnë xhudo, sport ky që është bërë një simbol i njohur i suksesit sportiv të Kosovës në vitet e fundit.

Instalacioni vazhdon në dyshemenë e sallës, ku disa monitorë shfaqin video të ushtrimeve të përditshme të vajzave gjatë stërvitjeve. Këto pamje dokumentojnë disiplinën, përkushtimin dhe ritmin e vazhdueshëm të përgatitjes fizike, duke afruar publikun me procesin e padukshëm pas forcës që shfaqet gjatë garës.

Një element i veçantë i ekspozitës është një pasqyrë e gdhendur me fjalët dhe shprehjet që vajzat përdorin gjatë stërvitjeve, duke krijuar një përvojë që ndërthuret me imazhin dhe energjinë e aktivitetit sportiv.

Përmes fotografisë, videos dhe instalacionit, ekspozita nxjerr në pah kontrastin dhe harmoninë mes butësisë dhe forcës, duke treguar se si këto vajza ndërtojnë një formë të veçantë fuqie -një forcë që buron nga disiplinë, kontroll i trupit dhe përkushtim i përditshëm – dhe sfidon stereotipet tradicionale mbi feminitetin dhe fuqinë fizike.

Foto:Flonja Haxhaj

Kulturë

Reprizat e “Gërrdia” në Teatrin Kombëtar të Kosovës

Published

1 day ago

March 16, 2026

UBT News

Shfaqja fituese e konkursit të dramës origjinale shqipe “Katarina Josipi” 2023, “Gërrdia”, rikthehet me reprizat e saj më 16 dhe 17 mars 2026, duke filluar në ora 20:00, në Teatrin Kombëtar të Kosovës.

Autori dhe regjisori është Astrit Kabashi, ndërsa rolet interpretohen nga Bujar Ahmeti, Maylinda Kosumovic dhe Rebeka Qena.

Vëmendje: Gjatë shfaqjes do të ketë krisma armësh.