Lajmet

​Procesi i Berlinit vlerësohet shtysë për bashkëpunim rajonal

Published

on

Procesi i Berlinit ka ndikuar në bashkëpunimin më të madh të gjashtë vendeve të Ballkanin Perëndimor. Kështu u tha në debatin për Procesin e Berlinit, në jubileun e dhjetë të tij.

Ambasadori gjerman, Jorn Rohde, tha se krijimi i tregut të përbashkët rajonal ndikon në jetën e njerëzve dhe bizneseve.

Derisa përmendi benefitet e marrëveshjeve të arritura të vendeve të rajonit në kuadër të Procesit të Berlinit, ai e përshëndeti sërish vendimin e kryeministrit Albin Kurti, i cili bëri të ditur se nga 1 janari i vitit 2025 do të heq regjimin e vizave për Bosnjë Hercegovinën.

Këto 10 vite kanë qenë dëshmi e angazhimit të Gjermanisë në Kosovë dhe në Ballkanin Perëndimor në përgjithësi. Ajo që mund të tingëllojë teknike, krijimi i një tregu të përbashkët rajonal ndikon në jetën e njerëzve, bizneseve, studentëve çdo ditë për shkak të procesit të Berlinit. Tarifat e roaming-ut të telefonave tuaj celularë janë më të ulëta, për shkak të procesit të Berlinit ka një partneritet rajonal klimatik me Gjermaninë që vlen më shumë se 1.5 miliardë euro, për shkak të procesit të Berlinit. Ju mund të udhëtoni me letërnjoftime në rajon dhe më lejoni të përshëndes sërish vendimin e kryeministrit Kurti javën e kaluar, që Kosova të njeh në mënyrë të njëanshme letërnjoftimet nga Bosnja dhe Hercegovina që nga 1 janari. Mendoj se ky është një gjest i fuqishëm i vullnetit të mirë dhe bujar….Së bashku me Kosovën, së bashku me të gjitha palët e interesuara dhe palët, kemi arritur të zhbllokojmë CEFTA-n pas disa vitesh qëndrim në vend”, tha ai.

Në anën tjetër, Jeton Zulfaj, këshilltar politik i kryeministrit Albin Kurti, tha se Procesi i Berlinit është forca shtytëse që rajoni të lidhet me njëri-tjetrin si dhe të integrohet më shumë me Bashkimin Evropian.

Ai tha se Kosova vazhdimisht është proaktive në kuadër të këtij mekanizmi rajonal të bashkëpunimit.

Procesi i Berlinit lindi nga kjo rrethanë gjeopolitike, për t’i dhënë shpresë rajonit dhe për të mbajtur gjallë zgjerimin, dhe që atëherë ka qenë forca shtytëse që rajoni të lidhet me njëri-tjetrin, të qëndrojë i lidhur dhe të integrohet më shumë dhe të lidhet me BE-në. Pra, integrimi në BE, bashkëpunimi rajonal dhe integrimi ekonomik, por edhe lidhja me zgjerimin, sepse kjo është shumë e rëndësishme që rajoni të ketë këtë perspektivë për t’u bërë i gjithë anëtarë i BE-së dhe tani që 10 vjet më vonë, zgjerimi është përsëri në agjendë dhe të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor tani janë kthyer. Procesi i Berlinit ka pasur rol të rëndësishëm për ta mbajtur këtë gjallë. Pra, kjo është pjesa e parë që është shumë e rëndësishme që ne e kemi pasur këtë proces dhe ne festojmë dhe Kosova ka qenë mbështetëse kryesore, duhet të them se kemi qenë shumë aktivë dhe proaktivë, sepse siç tregojnë shifrat, është në interes të Kosovës, dhe sigurisht një arritje e madhe ka qenë përveç agjendës së lidhjes ka qenë Tregu i përbashkët Rajonal, të cilin e përmendëm. Por në vetvete, ajo duhet të jetë më shumë për atë që ne bëjmë me të sesa se si kemi arritur të mbështesim tregun e përbashkët rajonal. Për të kujtuar vitin 2021, duke ditur llojin e vështirësive që kemi në CEFTA, që është marrëveshja për tregtinë dhe ajo kyçe, kishim ardhur me një ide se si të krijonim një alternativë, e cila nuk do ta pakësonte CEFTA-n, por do të mundësonte anashkalojmë këto probleme që kemi tashmë”, theksoi Zulfaj.

Ndërkaq, Nora Hasani, nga Oda Ekonomike Gjermano-Kosovare, tha se Kosova ka përfituar nga Procesi i Berlinit.

Dëshiroj gjithashtu të falënderoj qeverinë gjermane që është partner shumë i fortë dhe ka mbajtur gjallë procesin e Berlinit dhe ka lehtësuar të gjitha këto vështirësi që kemi, veçanërisht gjatë muajve dhe javëve të fundit. Kur bëhet fjalë për marrëdhëniet e biznesit me Gjermaninë për ne është e lehtë të thuhet se kemi pasur përmirësim. Nuk shihet vetëm nga të dhënat, por edhe nga të gjitha statistikat që kemi dhe pjesë e kësaj nuk është vetëm procesi i Berlinit, nuk do të ishte e saktë të thuhet se është një ndikim i drejtpërdrejtë nga procesi. Por ne kemi një diasporë të madhe atje dhe tradicionalisht Gjermania ka qenë investitori më i madh i huaj në Kosovë. Kemi pasur rritje të tregtisë edhe gjatë viteve të fundit. Por ka elementë të ndryshëm që kanë luajtur një rol vendimtar këtu. Domethënë të gjitha këto vështirësi në zinxhirin e furnizimit që kompanitë gjermane dhe evropiane patën gjatë Covid-it, gjatë gjithë këtyre ndryshimeve gjeopolitike tani. Por megjithatë, ka disa pjesë dhe mekanizma të tjerë të procesit të Berlinit që nuk po diskutohen në panele si ky. Tani do të doja të fokusohesha në këto iniciativa shumë praktike që u ndërmorën përmes qeverisë gjermane për të rritur tregtinë dhe investimet në rajon. Dhe unë po flas këtu për nismën e blerjeve të Ballkanit Perëndimor, është gjithashtu një ‘foshnjë’ e vogël e procesit të Berlinit. Është duke u organizuar nga një partner i yni, shoqata federale gjermane për logjistikën e menaxhimit të zinxhirit të furnizimit”, deklaroi ajo.

Ndërkaq, Alban Hashani nga Instituti Rinvest tha se tregu i përbashkët rajonal por edhe marrëveshja për CEFTA-n janë hapa të rëndësishëm për të riafirmuar bashkëpunimin rajonal.

Tregu i përbashkët rajonal dhe veçanërisht me marrëveshjen për CEFTA-n dhe miratimin e diferencimit të dytë të planit të veprimit të tregut të përbashkët rajonal, mendoj se janë hapa të rëndësishëm për të riafirmuar rolin e Procesit të Berlinit, por edhe për të riafirmuar rrugën e Ballkanit Perëndimor drejt BE-së. Bazuar kryesisht në vlerat e BE-së dhe gjithashtu në tregun e përbashkët rajonal. Dhe unë mendoj se bashkëngjitur këtij plani të ri veprimi të tregut të përbashkët rajonal është një bashkëngjitje e rëndësishme e planit të rritjes, e cila do të mbështeste reformat për të lidhur ekonomitë e Ballkanit Perëndimor me tregun e përbashkët të BE-së”, tha ai

Vendi

Nga kujtimet e luftës te skena e “Oscarit”

Published

on

Filmi më i ri i regjisores kosovare Blerta Basholli, “Dua”, është vepra e dytë e saj që i është dorëzuar Akademisë së Filmit për t’u marrë në konsideratë për çmimet “Oscar 2027”. Në një intervistë të fundit për agjencinë e lajmeve “Associated Press”, Basholli ka treguar se të qenit shqiptare në Kosovë gjatë asaj periudhe e bënte të ndihej e vogël, dhe sikur i përkiste një shtrese më të ulët shoqërore

Filmi i dytë artistik i regjisores nga Kosova, bazohet në përvojat e saj personale gjatë rritjes në Kosovë në fund të viteve ’90 dhe rrëfen historinë e një vajze adoleshente me të njëjtin emër, e cila jeton nën hijen e luftës dhe tensioneve etnike, ndërsa përballet me sfidat e moshës së adoleshencës.

Në një intervistë të fundit për agjencinë e lajmeve “Associated Press”, Basholli ka treguar se të qenit shqiptare në Kosovë gjatë asaj periudhe e bënte të ndihej e vogël, dhe sikur i përkiste një shtrese më të ulët shoqërore.

“Gjithmonë jam ndier e vogël duke qenë shqiptare në Kosovë gjatë kohës së okupimit, edhe pse ne ishim shumicë. Gjithmonë ndiheshim më pak të rëndësishëm, sepse shpesh na kërkohej të flisnim serbisht ose nuk kishim shkolla, ose edhe kur i kishim, nuk kishim kabinete të mira, sepse nxënësit serbë kishin marrë pjesët e shkollës ku ndodheshin kabinetet e fizikës dhe biologjisë. Gjithmonë të krijohej ndjenja se vije nga një shtresë më e ulët. Në njëfarë mënyre mendoja: ‘Nuk do të mund të bëj asgjë, nuk do të mund të shkoj askund, nuk do të mund të udhëtoj’, sepse ne nuk mund të udhëtonim lirshëm atëkohë”, ka thënë ajo. Ka shpjeguar se edhe kur dikush shkonte në një koncert, të gjithë mblidheshin rreth tij për ta pyetur si kishte qenë. Ka rrëfyer se vetë nuk kishte qenë kurrë në një koncert para luftës.

“Për mua ishte shumë e rëndësishme të tregoja atë që kemi kaluar, mënyrën se si njerëzit përpiqen të jetojnë edhe në rrethana të tilla dhe si përpiqen ta ndryshojnë realitetin e tyre. Doja t’ia tregoja dhe t’ia rrëfeja këtë botës. Por gjithashtu sepse mendoj se kjo histori lidhet me shumë adoleshentë sot që ende jetojnë në zona konflikti, fatkeqësisht”, ka deklaruar regjisorja për dramën e saj.

Filmi zhvillohet në periudhën e luftës së Kosovës, e cila zgjati nga viti 1998 deri në vitin 1999, kur presidenti i atëhershëm serb Slobodan Milosheviq ia hoqi Kosovës statusin e vetëqeverisjes. Gjatë kësaj periudhe, shqiptarët e Kosovës u përballën me shtypje të gjerë, ndërsa Ushtria Çlirimtare e Kosovës luftoi kundër kontrollit jugosllav dhe serb.

Filmi i parë i Bashollit – “Hive” (i lansuar në vitin 2021) – ishte kandidatura e Kosovës për çmimet “Oscar” dhe arriti të futet në listën e ngushtë të Akademisë në vitin 2022. Tani, regjisorja shpreson që historia të përsëritet edhe me filmin “Dua”.

“Është shumë e rëndësishme, sigurisht, kur realizon filmin e parë. ‘Hive’ ishte kandidati i Kosovës për ‘Oscar’ dhe arriti në listën e ngushtë të Akademisë. Ishte një rrugëtim i jashtëzakonshëm dhe një kënaqësi e madhe. Kur nisa realizimin e filmit të dytë, fillimisht mendova se nuk do të kishte shumë presion dhe se do të punoja si për çdo film tjetër. Por mendoj se ishte një presion shumë i madh, veçanërisht sepse filmi bazohej në jetën time. Kur krijon diçka kaq personale, disa gjëra bëhen më të lehta, por në të njëjtën kohë shumë të vështira, sepse nuk e di nëse je vetëm ti që je kaq e lidhur emocionalisht me të apo nëse publiku do të arrijë të lidhet dhe ta përjetojë historinë. Fakti që ‘Dua’ është sërish kandidatura e Kosovës për ‘Oscars’ është një nder dhe një kënaqësi e madhe. Tani duhet të punojmë fort dhe të zhvillojmë fushatën promovuese”, është shprehur Basholli.

Sipas regjisores, filma të tillë janë gjithashtu një burim frymëzimi për njerëzit dhe kineastët që jetojnë në Kosovë.

“Mendoj se është shumë e rëndësishme që historitë tona të tregohen. Kemi shumë histori për të rrëfyer dhe ato kanë rëndësi. Për një vend kaq të vogël dhe për kinematografinë e tij është shumë e rëndësishme të realizohen filma dhe vepra artistike. Tani që po flasim për filmin, është e rëndësishme që këto histori të udhëtojnë, që njerëzit t’i shohin, të informohen dhe, shpresojmë, edhe t’i shijojnë filmat tanë. Por në të njëjtën kohë, kjo është shumë e rëndësishme edhe për kineastët në Kosovë, sepse ndonjëherë ekziston ndjenja se, për shkak se je nga një vend i vogël, nuk mund të bësh shumë. Unë besoj se mundesh, nëse punon fort, e do atë që bën dhe e bën me pasion. Sigurisht, nuk kemi buxhete të mëdha, por kemi histori të mëdha dhe zemra të mëdha. Prandaj besoj se është e mundur. Këta filma, jo vetëm ‘Dua’ dhe ‘Hive’, por edhe shumë filma të tjerë, po frymëzojnë njerëzit dhe kineastët që jetojnë këtu”.

“Dua” e nisi furishëm rrugëtimin me premierë botërore në edicionin e 79-të të Festivalit të Filmit në Cannes, në majin e sivjetmë. Historia e sinqertë, e përshkruar me sytë dhe ndjesinë e një adoleshenteje të fundviteve të shekullit të kaluar, do të arrinte të merrte vëmendje tek mori çmimin “SACD”. Është çmimi për skenar që ndahet nga seksioni paralel i Festivalit të Cannes, “Semaine de la Critique” (Java e Kritikës)./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Haradinaj: Rezultati zgjedhor kërkon bashkëvendimmarrje mes pozitës dhe opozitës

Published

on

Ish-kryetari i Aleancës, Ramush Haradinaj, ka deklaruar se rezultati i zgjedhjeve parlamentare nuk i ka dhënë asnjë partie të drejtën për të qeverisur e vetme, duke theksuar se krijimi i institucioneve duhet të bazohet në bashkëvendimmarrje mes pozitës dhe opozitës, raporton Ekonomia Online.

Duke komentuar mosarritjen e një marrëveshjeje në takimet e fundit, Haradinaj tha se verdikti i qytetarëve kërkon ndarje të përgjegjësive në procesin e vendimmarrjes.

“Qytetari ka votuar, populli ka votuar, sot jemi deputetë të zgjedhur. Ky rezultat kërkon bashkëvendimmarrje ose vendimmarrje të përbashkët. Nuk i ka dhënë një shumicë të duhur partisë fituese dhe, kuptohet, për të arritur në krijimin e institucioneve kërkohet vendimmarrje e përbashkët”, tha ai.

Sipas Haradinajt, deri më tani nuk është ofruar një model i bashkëvendimmarrjes, por vetëm një ftesë që opozita të bëhet pjesë e qeverisë.

“Ajo që kemi parë deri tani është një pozicion i tillë që nuk ofron bashkëvendimmarrje ose vendimmarrje të përbashkët, por i është ofruar opozitës për përfitimin e pushtetit, pra me i dhënë përfitime ose pjesëmarrje në pushtet. Kjo nuk e reflekton rezultatin. Dallimi mes numrit të deputetëve, të shqiptarëve po flas, të pozitës dhe opozitës nuk është aq i madh sa që vetëm fituesi i zgjedhjeve të mbajë vendimmarrjet”, tha ai.

Ai shtoi se rezultati zgjedhor duhet të lexohet si nevojë për ndarje të përgjegjësive institucionale.

“Për me e thjeshtuar edhe më shumë, nga dy postet e para, në këtë rast kryeministri që është posti kryesor sepse udhëheq qeverinë, ekzekutivin, dhe presidenti, njëri nga të dy postet në bazë të rezultatit zgjedhor i takon opozitës. Ai që ka fituar zgjedhjet, nëse ka logjikë demokratike, e lexon kështu rezultatin e zgjedhjeve”, tha ai.

Haradinaj akuzoi kryeministrin në detyrë, Albin Kurti, se po synon të mbajë të gjithë pushtetin vendimmarrës.

“Nëse ka logjikë regjimi, e që në fakt kjo logjikë po ndodh me Kurtin, ai nuk dëshiron vendimmarrje të përbashkët ose ndarje të vendimmarrjes. Kurti po i kërkon të gjitha situatat ose pozitat ose institucionet vendimmarrëse për vete dhe në njëfarë mënyre po synon me e poshtruar opozitën duke i ofruar vetëm përfitime të pushtetit, pra vetëm pjesëmarrje në qeverisje. Kjo nuk është ashtu siç ka vendosur qytetari. Është logjikë e regjimit. E këtë udhëheqësit e regjimeve totalitare të frikësohen nga bashkëvendimmarrja ose nga ndarja e vendimmarrjes”, tha ai.

Ai theksoi se opozita mund të kontribuojë në krijimin e institucioneve vetëm nëse është pjesë e vendimmarrjes.

“Unë mendoj që opozita mundet me ndihmuar në krijimin e institucioneve, por kuptohet duhet të ketë bashkëvendimmarrje, jo vetëm marrje pjesë në ekzekutiv që nënkupton pra vetëm përfitime për pushtet”, tha ai.

I pyetur për referencat ndaj kryetarit të Aleancës, Ardian Gjini, Haradinaj e vlerësoi punën e tij në krye të partisë dhe të Komunës së Gjakovës.

“Kryetari i Aleancës, Ardian Gjini, ka ushtruar shumë funksione. Është kryetar shumë i suksesshëm i Komunës së Gjakovës edhe shihen zhvillimet në Gjakovë, po u tregua edhe kryetar i suksesshëm i partisë që udhëheq. Ka dëshmuar me rezultate, pra menjëherë kemi ngritje që është një situatë e re”, tha ai.

Sipas Haradinajt, thelbi i çështjes mbetet mënyra se si interpretohet rezultati zgjedhor.

“Bëhet fjalë: a pranon, a e lexon rezultatin udhëheqësi i regjimit si bashkëvendimmarrje apo jo? Nëse nuk e pranon se rezultati është bashkëvendimmarrje, nuk ia ka dhënë qytetari i Kosovës votën për vendimmarrje si i vetëm, për të udhëhequr me të gjitha institucionet e vendit, për të pasur një kontroll absolut. Ia ka zbritur votën, është e vërtetë që përqindje ka, po ia ka zbritur qindra mijëra vota. Nëse ai nuk e lexon kështu, i bie që është e kotë edhe mbajtja e takimeve”, tha ai.

Haradinaj përsëriti se Aleanca nuk synon të hyjë në qeveri vetëm për poste.

“Nuk mendoj që opozita e ndihmon Kosovën duke u bërë pjesë e qeverisjes Kurti vetëm për përfitime të pushtetit. Opozita kishte mundur me e ndihmuar Kosovën duke u bërë pjesë e vendimmarrjes. Aleanca nuk synon pra në asnjë variant vetëm përfitimet e pushtetit, por nëse kemi realisht me e ndihmuar Kosovën në krijimin e institucioneve në ndarjen e vendimeve ose në bashkëvendimmarrje, atëherë po”, tha ai.

I pyetur nëse njëri nga postet kryesore duhet t’i takojë opozitës, Haradinaj sqaroi se nuk e kishte fjalën domosdoshmërisht për postin e presidentit.

“Jo, nuk është presidenti. Njëra. Njëra. Pra në marrëveshje me partinë fituese, mundet partia fituese me të drejtë me kërkuar kryeministrin, por mundet edhe në çfarëdo rruge dikush nga opozita me u bërë kryetar qeverie, sepse ndërtimi i institucioneve nënkupton edhe zgjedhjen e presidentit, dhe është bashkëvendimmarrja”, tha ai.

Ndërsa lidhur me mundësinë e votimit të presidentit të ardhshëm, Haradinaj tha se kjo varet nga një marrëveshje politike për ndarjen e vendimmarrjes.

“E shihni që tani votat për presidentin janë marrëveshje politike e dy të tretave. Duhet të sqarohet pra a është një situatë e ndarjes së vendimeve, pra nëse bëhet fjalë vetëm për pjesëmarrjen në pushtet kuptohet që nuk kemi pse me u kyçur në diskutime”, shtoi Haradinaj./Ekonomia Online/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Arrestohet një shtetas i Serbisë në Leposaviq, sulmoi një burrë në gjendje të dehur

Published

on

By

Një shtetas i Serbisë është arrestuar në Leposaviq pasi, nën ndikimin e alkoolit, ka sulmuar një burrë kosovar.

Sipas raportit 24-orësh të Policisë së Kosovës, ngjarja ka ndodhur në orët e para të mëngjesit të së hënës.

Nga ky sulm nuk raportohet për të lënduar.

Me vendim të prokurorit, i dyshuari është liruar dhe rasti shkon në procedurë të rregullt.

Continue Reading

Vendi

Pse të rinjtë e Kosovës duhet të zgjedhin Fakultetin e Shkencave të Ushqimit dhe Bioteknologjisë dhe Fakultetin e Inxhinierisë së Agrikulturës dhe Mjedisit?

Published

on

By

Tregu i punës po ndryshon me ritme të shpejta, ndërsa nevoja për profesionistë të kualifikuar në sektorët e ushqimit, bujqësisë, teknologjisë dhe mbrojtjes së mjedisit po rritet vazhdimisht. Këto fusha nuk janë vetëm profesione të së ardhmes, por edhe shtylla kryesore për zhvillimin ekonomik dhe qëndrueshmërinë e Kosovës.

Fakulteti i Shkencave të Ushqimit dhe Bioteknologjisë në UBT u ofron studentëve përgatitje profesionale në teknologjinë ushqimore, sigurinë dhe cilësinë e ushqimit, bioteknologjinë dhe inovacionin në industrinë ushqimore.

Në një kohë kur siguria ushqimore dhe standardet e prodhimit janë bërë prioritete globale, të diplomuarit e këtij fakulteti gjejnë mundësi punësimi në industrinë ushqimore, laboratorë, institucione publike, kompani private, organizata vendore dhe ndërkombëtare, si dhe në projekte kërkimore e zhvillimore.

Ndërkohë, Fakulteti i Inxhinierisë së Agrikulturës dhe Mjedisit përgatit inxhinierë të aftë për të projektuar dhe zbatuar zgjidhje moderne në bujqësi, për të menaxhuar në mënyrë të qëndrueshme burimet natyrore dhe për të kontribuar në mbrojtjen e mjedisit. Me zhvillimin e teknologjive të reja, mekanizimit bujqësor dhe praktikave të qëndrueshme, kërkesa për ekspertë në këtë fushë është në rritje, si në Kosovë ashtu edhe në tregun ndërkombëtar.

Zgjedhja e këtyre drejtimeve është një investim në një karrierë me perspektivë. Studentët fitojnë njohuri teorike të mbështetura nga përvoja praktike, zhvillojnë aftësi profesionale të kërkuara nga punëdhënësit dhe krijojnë mundësi për punësim, sipërmarrje, studime të avancuara dhe pjesëmarrje në projekte shkencore e zhvillimore.

Kosova ka nevojë për profesionistë që do të kontribuojnë në prodhimin e ushqimit cilësor, zhvillimin e industrisë agro-ushqimore, modernizimin e bujqësisë dhe mbrojtjen e mjedisit. Pikërisht për këtë arsye, këto dy fakultete ofrojnë një mundësi të shkëlqyer për të rinjtë që synojnë të ndërtojnë një karrierë të suksesshme dhe të japin kontribut të drejtpërdrejtë në zhvillimin e vendit.

Nëse kërkoni një profesion me vlerë, me perspektivë punësimi dhe me ndikim real në shoqëri, Fakulteti i Shkencave të Ushqimit dhe Bioteknologjisë dhe Fakulteti i Inxhinierisë së Agrikulturës dhe Mjedisit janë zgjedhje që hapin dyert drejt së ardhmes.

Continue Reading

Të kërkuara