Aktualitet

Procesi gjyqësor në Suedi kthen vëmendjen te opozita iraniane

Published

on

Organizata Popullore e Muxhahedinëve të Iranit (MEK) është një lëvizje opozitare iraniane në mërgim.

Kjo organizatë luftoi kundër Shahut që nga vitet 1960 dhe dikur ishte aleate me Ayatollah Ruhollah Khomeinin para se të fillonin kundërshtim e regjimit të tij islamik.

Më vonë, luftëtarët e kësaj organizate u shpallën si tradhtarë pasi luftuan së bashku me trupat irakiane në pjesën e fundit të luftës tetëvjeçare Iran-Irak. Lufta filloi pasi ish-udhëheqësi i Irakut, Saddam Hussein, pushtoi Iranin më 1980, një vit pas revolucionit islamik.

Më 10 gusht, një ish-prokuror iranian i dyshuar për përfshirje në ekzekutimin e mijëra disidentëve politikë më 1988, doli para një gjykate në Suedi, raporton AFP.

Ky po vlerësohet si një proces historik gjyqësor që mbase do të nxisë tensione me Republikën Islamike.

Hamid Nouri, 60 vjeç, u paraqit në Gjykatën e Rrethit të Stokholmit nën akuzat për “vrasjen e një numri shumë të madh të të burgosurve” në Iran më 1988. Në atë vit rreth 5,000 të burgosur politikë u ekzekutuan me urdhër të qeverisë. Vrasjet kishin në shënjestër anëtarët e Organizatës Popullore të Muxhahedinëve të Iranit (MEK).

Kjo është hera e parë që po zhvillohet një proces gjyqësor për atë rast.

Nouri “mohon akuzat për përfshirje në ekzekutimet e supozuara të vitit 1988”, sipas avokatit të tij, Thomas Soderqvist.

Derisa po zhvillohej procesi gjyqësor, jashtë ndërtesës, dhjetëra njerëz demonstruan kundër udhëheqjes iraniane.

Sipas transmetuesit publik suedez SVT ai u arrestua në nëntor të vitit 2019.

Kush është Organizata e Popullit të Muxhahedinëve të Iranit?

Muxhahedinët, të njohur si MEK në gjuhën farsi, u formuan më 1965 për të luftuar regjimin mbretëror të Shah Mohammad Reza Pahlavi. Shumica e themeluesve të grupit vdiqën më vonë në burg.

Pas revolucionit të vitit 1979 në Iran, ky grup synon përmbysjen e regjimit.

Pjesëtarët e këtij grupi thonë se i përkasin një “islami sekular dhe demokratik”. Ata kanë prirje marksiste.

Grupi është shpallur i paligjshëm në Iran më 1981. Në këtë vit, autoritetet e akuzuan atë për një sulm me bombë që vrau 74 njerëz, përfshirë, Ayatollah Mohammad Beheshti, atëbotë, numri dy i regjimit.

Grupi u akuzua gjithashtu se qëndronte pas një sulmi me bombë në qershor të vitit 1981 kundër udhëheqësit suprem të ardhshëm, Ali Khamenei, i cili mbeti i paralizuar në dorën e djathtë.

Ikja në mërgim

Mijëra anëtarë muxhahedinë u vranë gjatë goditjes nga ana e regjimit islamik. Ata që mbijetuan, u dëbuan nga Irani.

Udhëheqësi i tyre, Massoud Rajavi, krijoi Këshillin Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI) në Francë.

Këshilli konsiderohet të jetë krahu politik i MEK dhe është një nga disa grupet opozitare iraniane.

Pas një përmirësimi të raporteve mes Parisin dhe Teheranit më 1986, ai u dëbua nga Franca.

Muxhahedinët pastaj u vendosën në Irak, në kulmin e luftës me Iranin, duke luftuar përkrah forcave të Saddam Husseinit.

Që nga viti 1989, ky grup opozitar iranian udhëhiqet nga gruaja e Rajavit, Maryam, të cilës iu dha statusi i refugjates në Francë.

Në vitin 2003, ajo dhe rreth 160 pjesëtarë të tjerë u arrestuan si pjesë e një goditjeje ndaj muxhahedinëve. Mirëpo, pas dy javësh protesta nga mbështetësit e saj, ajo u lirua.

Për, Massoud Rajavin, nuk është dëgjuar më që nga pushtimi i Irakut nga SHBA-ja më 2003.

Baza në Irak

Luftëtarët muxhahedinë janë fajësuar për dhjetëra vrasje dhe kanë marrë përgjegjësinë për disa operacione në Iran, përfshirë atë kundër instalimeve të naftës më 1993.

Pas rrëzimit të regjimit të Sadam Husseinit më 2003, forcat amerikane i çarmatosën muxhahedinët dhe i lejuan të rigrupohen në kampin e refugjatëve Ashraf në veri të Bagdadit, i cili u bë baza më e madhe e tyre në mërgim.

Në vitin 2013, me kërkesë të SHBA-së dhe Organizatës së Kombeve të Bashkuara, vende të tjera – veçanërisht Shqipëria – u pajtuan të marrin anëtarë të këtij grupi.

Ashraf 3 është kampi në Shqipëri ku afro tre mijë pjesëtarë të kësaj organizate jetojnë dhe punojnë.

Heqja nga lista e terroristëve

Bashkimi Evropian e kishte shpallur këtë organizatë si terroriste më 2002, mirëpo në vitin 2009 e hoqi nga lista e organizatave terroriste.

Njëjtë vepruan edhe Shtetet e Bashkuara më 2012. Në listën amerikane të organizatave terroriste datonte që nga viti 1997.

Në vitin 2014, Franca i dha fund një hetimi të gjerë gjyqësor dhjetëvjeçar mbi aktivitetet e dyshuara terroriste.

Ish-anëtarët e grupit e kanë akuzuar organizatën se është shndërruar në një kult në mërgim, por ajo ka mohuar fuqishëm akuzat, duke thënë se këto janë gënjeshtra të përhapura nga shteti iranian./REL

Vendi

Samiti BE-Ballkani Perëndimor nis sot në Tivat, Kosova kërkon trajtim të drejtë në procesin e zgjerimit

Published

on

Sot, 5 qershor, në Tivat të Malit të Zi do të organizohet samiti i liderëve të BE-së me ata të shteteve të Ballkanit Perëndimor. Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, e cila do ta përfaqësojë Kosovën në këtë ngjarje, ka thënë se do të kërkojë trajtim të drejtë dhe të barabartë në procesin e zgjerimit.

Në një njoftim të Presidencës është treguar qëndrimi që do të shprehë Haxhiu në samit.

“Në këtë samit, u.d. presidentja Haxhiu do të përfaqësojë Republikën e Kosovës dhe do të riafirmojë përkushtimin e vendit për integrim evropian, trajtim të drejtë dhe të barabartë në procesin e zgjerimit, si dhe bashkëpunim rajonal në funksion të paqes dhe stabilitetit”, thuhet në njoftimin e Presidencës.

Samiti mbledh udhëheqësit e BE-së dhe të Ballkanit Perëndimor për të diskutuar për perspektivën evropiane të rajonit, Planin e Rritjes, si dhe çështjet e sigurisë dhe stabilitetit.

Para samitit, shtetet e rajonit janë vizituar nga presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa. Të mërkurën ai ka qëndruar në Prishtinë, ku ka thënë se nëse Kosova përmbush obligimet e saj përkitazi me eurointegrimin, nuk do të ketë probleme nga ana e BE-së.

“Secili problem e ka kohën e vet. Jemi pajtuar në agjendën e reformave, në procesin drejt anëtarësimit në BE. Është shumë e rëndësishme që Kosova hap pas hapi të japë rezultate te ato që jemi pajtuar. Vlerësimi është që në fund të procesit më s’do të kemi asnjë problem nga ana e BE-së. Ajo që duhet për momentin është ky konsensus i madh kombëtar në lidhje me anëtarësimin në BE, e kjo mund të përkthehet në veprime konkrete”, ka thënë Costa.

Nga vendet e rajonit, vetëm Kosovës BE-ja nuk ia ka dhënë statusin e vendit kandidat. Problem për këtë vendimmarrje shihet fakti që shteti nuk është njohur nga pesë vende anëtare: Spanja, Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Qiproja.

Në samitin në Tivat, Kosova do të kërkojë të hiqen pengesat e kësaj natyre.

E, nisjes së samitit i kanë paraprirë tensione mes Malit të Zi dhe Serbisë.

Për shkaqe sigurie, autoritetet malazeze nuk ua kanë lejuar hyrjen në këtë shtet 87 serbëve me precedentë penalë e histori dhune në protestat në Serbi.

Të mërkurën, një ditë para Samitit BE-Ballkani Perëndimor në Tivat, ata janë kthyer mbrapsht nga autoritetet malazeze me po të njëjtin aeroplan – atë të kompanisë shtetërore “Air Serbia”.

Si kundërpërgjigje, Serbia ka arrestuar 30 shtetas malazezë në aeroportin e Beogradit dhe ua ka pamundësuar hyrjen shumë të tjerëve përmes pikave kufitare rrugore.

Samiti i së premtes pritet të jetë një nga ngjarjet më të rëndësishme diplomatike në historinë e Malit të Zi. Në të do të marrin pjesë liderë të lartë evropianë dhe rajonalë, përfshirë presidentin francez Emmanuel Macron, kancelarin gjerman Friedrich Merz, kryeministren italiane Giorgia Meloni, kryeministrin spanjoll Pedro Sanchez, presidentin e Këshillit Evropian Antonio Costa dhe presidenten e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen.

Ndërkohë, në BE është konfirmuar se në samit nuk do të marrë pjesë Përfaqësuesja e Lartë për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Kaja Kallas, për shkaqe shëndetësore.

Continue Reading

Aktualitet

SHBA: Kosova të veprojë shpejt për sigurimin e furnizimit me energji

Published

on

E Ngarkuara me Punë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, ka deklaruar se Kosova nuk po arrin t’i përmbushë kërkesat në rritje për furnizim me energji elektrike dhe se në të ardhmen do të varet gjithnjë e më shumë nga vendet fqinje.

Në një editorial të publikuar së fundmi, Prattipati theksoi se Kosova duhet t’u bashkohet projekteve amerikane të gazit natyror që janë planifikuar në rajonin e Ballkanit, duke vlerësuar se ato mund të ofrojnë një burim të qëndrueshëm energjie për vendin.

Sipas saj, gazi natyror i lëngshëm amerikan (GNL) do të ndihmonte në diversifikimin e burimeve energjetike, do të plotësonte kapacitetet vendore dhe do të forconte partneritetin ekonomik ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara.

“Kosova nuk po arrin t’i përmbushë kërkesat në rritje për furnizim me energji. Në të ardhmen e parashikueshme, përderisa çmimi dhe kërkesat për energji vazhdojnë të rriten, Kosova do të varet gjithnjë e më shumë nga fqinjët e saj”, ka shkruar Prattipati.

Ajo paralajmëroi se Kosova duhet të veprojë shpejt për t’u bërë pjesë e këtyre projekteve, pasi mundësia për përfshirje po ngushtohet.

Sipas saj, vonesa në marrjen e një vendimi mund të bëjë që furnizimet amerikane me gaz natyror të lëngshëm të orientohen drejt vendeve të tjera, duke e lënë Kosovën si të vetmin vend në Ballkanin Perëndimor pa qasje në GNL-në amerikane.

Prattipati theksoi se administrata e presidentit Donald Trump ka prioritet uljen e varësisë së Evropës nga energjia ruse dhe ftoi Kosovën të ndërtojë një partneritet afatgjatë energjetik me Shtetet e Bashkuara.

“Ne e nxisim Kosovën të hyjë në partneritet afatgjatë energjetik me Amerikën përmes GNL-së për të siguruar të ardhmen e saj energjetike. Së bashku, ne mund të forcojmë sigurinë energjetike dhe t’i rrisim ekonomitë tona krah për krahu”, ka deklaruar ajo.

Continue Reading

Vendi

ASK: Çmimet e banesave dhe shtëpive më të larta se në vitin 2025

Published

on

Çmimet e pronave të banimit në tremujorin e parë të vitit 2026 janë rritur për 5.3 për qind krahasuar me tremujorin e parë të vitit të kaluar, sipas Indeksit të Çmimeve të Pronave të Banimit (IÇPB) të publikuar nga Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK).

Ndërkaq, krahasuar me tremujorin e katërt të vitit 2025 çmimet e pronave të banimit shënuan rritje prej 2.4 për qind.

Sipas ASK-së në rajonin e Prishtinës, çmimet e pronave të banimit u rritën me 1.4 për qind në tremujorin e parë të vitit 2026, krahasuar me tremujorin e parë të vitit 2025.

Ndërsa në rajonet e tjera të vendit, çmimet e pronave të banimit u rritën për 12.3 për qind në tremujorin e parë 2026, krahasuar me tremujorin e parë 2025.

Continue Reading

Lajmet

Oda e Avokatëve kundërshton tarifën e Prishtinës prej 1,000 euro për zyrat e avokatisë

Published

on

Oda e Avokatëve të Kosovës ka kundërshtuar propozimin e Komunës së Prishtinës për vendosjen e një tarife vjetore prej 1,000 euro për zyrat e avokatisë, duke kërkuar përjashtimin e plotë të profesionit të avokatit nga kjo kategori tarifimi.

Në një njoftim për media, bëhet e ditur se kryetari i Odës së Avokatëve të Kosovës, Besnik Berisha, ka marrë pjesë në dëgjimin publik të organizuar nga Komuna e Prishtinës lidhur me Draft-Rregulloren për tarifa, ngarkesa dhe gjoba komunale.

“Në emër të Odës së Avokatëve të Kosovës dhe të qindra avokatëve që ushtrojnë profesionin në kryeqytet, Kryetari Berisha kundërshtoi propozimin për vendosjen e tarifës vjetore prej 1,000 euro për zyrat e avokatisë, duke kërkuar përjashtimin e plotë të profesionit të avokatit nga kjo kategori tarifimi”, thuhet në njoftim.

Sipas OAK-së, avokatia nuk mund të trajtohet si veprimtari tregtare, pasi ajo ka rol kushtetues në garantimin e të drejtës për mbrojtje, qasje në drejtësi dhe proces të rregullt ligjor.

“Avokatia nuk është veprimtari tregtare dhe nuk mund të trajtohet njësoj me bizneset komerciale. Avokati është bartës i një funksioni të domosdoshëm për realizimin e të drejtës kushtetuese në mbrojtje, qasje në drejtësi dhe proces të rregullt ligjor”, theksohet në qëndrimin e OAK-së.

Po ashtu, gjatë diskutimit është vënë në pah se vendosja e një tarife të tillë do të krijonte precedent të gabuar për profesionet e drejtësisë.

“Vendosja e një tarife të tillë ndaj avokatëve është në kundërshtim me natyrën dhe rolin kushtetues të profesionit, ndërsa trajtimi i tyre si kategori biznesi për qëllime fiskale krijon precedent të gabuar”, ka deklaruar kryetari Berisha.

OAK vlerëson se çdo barrë financiare ndaj avokatisë reflektohet drejtpërdrejt te qytetarët, duke rritur kostot dhe duke vështirësuar qasjen në drejtësi.

Në fund, OAK ka kërkuar nga Komuna e Prishtinës që avokatia të përjashtohet nga kjo rregullore dhe ka paralajmëruar se argumentet e saj do të dorëzohen edhe me shkrim në kuadër të procesit konsultativ.

Continue Reading

Të kërkuara