Aktualitet

Pluhuri i imët: Cilësi më e mirë e ajrit në Evropë

Lajme të mira nga Agjencia e BE për Mjedisin: Numri i vdekjeve nga grimcat në atmosferë po bie. Megjithatë, sipas zyrës në Kopenhagë, ka ende vend për përmirësim.

Published

on

Numri i njerëzve, që vdesin para kohe për shkak të ajrit të ndotur me pluhur të imët, është ulur ndjeshëm në Bashkimin Evropian. Agjencia e BE për Mjedisin (EEA) në Kopenhagë regjistroi një rënie prej më shumë se dhjetë për qind në periudhën e studimit në vitin 2019 krahasuar me një vit më parë. Në fakt edhe kushtet e favorshme të motit luanin rol, por arsyeja kryesore ishte përmirësimi i vazhdueshëm i cilësisë së ajrit në Evropë.

Shifra absolute e viktimave nga grimcat atmosferike mbetet e lartë. Sipas raportit, rreth 307.000 qytetarë të BE-së humbën jetën në vitin 2019 si rezultat i kësaj ndotjeje. Por një vështrim në vitet e mëparshme tregon se situata është duke u përmirësuar. Numri i vdekjeve i shënuar nga auoriteti për vitin 2018 ishte 346,000. Në fillim të viteve 1990 në vendet e BE vdisnin para kohe çdo vit gati një milion njerëz. Deri në vitin 2005 ky numër kishte rënë në 450,000.

Industrieschlote Feinstaub Rauch Abgase

Cilësia e ajrit si problemi kryesor për shëndetin

Megjithatë cilësia e dobët e ajrit mbetet problemi më i madh ambiental për shëndetin e njerëzve në Evropë. Përveç pluhurit të imët problematik është edhe ekspozimi ndaj ozonit dhe oksidit të azotit. Por edhe këtu agjencia në Kopenhagë tregon një tendencë pozitive.

Në rastin e ozonit EEA supozon për vitin 2019 një ulje të numrit të vdekjeve me 13 përqind në 16.800. Numri i vdekjeve nga oksidi i azotit, i cili emetohet kryesisht nga makinat dhe termocentralet, u ul me një të katërtën në 40.400.

Dhe Agjencia e BE për Mjedisin paralajmëron: Më shumë se gjysma e vdekjeve të parakohshme të regjistruara në Bashkimin Evropian në 2019 – rreth 17.000 ose 58 për qind – teorikisht mund të ishin parandaluar, sikur të gjitha vendet anëtare të BE të kishin respektuar udhëzimet e reja të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Në shtator OBSH ka bërë një përcaktim më të rreptë të vlerave limit të rekomanduara për substancat e dëmshme në ajër. Ajo që organizata e konsideron të pranueshme për shëndetin, është dukshëm poshtë vlerave udhëzuese të BE-së, që zbatohen aktualisht në Gjermani.

Objektivat e BE nuk po përmbushen

Megjithëse situata vazhdon të përmirësohet, EEA paralajmëroi në shtator, se cilësia e ajrit në shumicën e vendeve evropiane nuk është ende në përputhje me udhëzimet e BE. Bashkimi Evropian i ka vendosur vetes synimin që deri në vitin 2030 të reduktojë numrin e vdekjeve nga cilësia e dobët e ajrit me të paktën 55 për qind krahasuar me vitin 2005. Nëse numri i viktimave do të binte me të njëjtin ritëm si deri tani, ky synim nuk do të arrihej para vitit 2032.

Grimcat mund të lindin natyrshëm, por shpesh krijohen nga njeriu: përmes makinave, termocentraleve, impianteve të djegies së mbeturinave ose ngrohjes. Sipas Agjencisë gjermane të Mjedisit trafiku rrugor është një nga burimet kryesore të pluhurit të imët në zonat urbane. Papastërtitë krijohen jo vetëm nga emetimet e atuomjeteve, por edhe nga frenimi, nga fërkimi i gomave me rrugën grimcat kalojnë në atmosferë. Kantieret e ndërtimit shkaktojnë gjithashtu pluhur të imët në ajër.

Sipas EEA në vitin 2019 afro 54.000 vetë vdiqën në Gjermani për shkak të përqendrimit të lartë të pluhurit të imët në ajër – numri më i lartë në Evropë në shifra absolute. Në raport me numrin e popullsisë Polonia ka numrin më të madh të vdekjeve nga grimcat atmosferike, 39.300.

Continue Reading

Lajmet

Osmani: Epopeja e UÇK-së, kushtrimi që zgjoi ndërgjegjen e botës dhe drejtoi historinë tonë

Published

on

By

Në një seancë solemne të Kuvendit të Kosovës, Presidentja Vjosa Osmani Sadriu ka nderuar sakrificën e familjes Jashari, duke e cilësuar marsin si muajin që ndryshoi përgjithmonë fatin e popullit të Kosovës. Sipas saj, ngjarjet e vitit 1998 në Prekaz ishin pika ku liria triumfoi mbi frikën.

“Marsi, që në mitologjinë e lashtë simbolizonte luftën dhe guximin, ishte muaji i përballjeve të cilat vendosën drejtimin e historisë sonë,” u shpreh Presidentja, duke shtuar se pikërisht më 5, 6 dhe 7 mars, në zemër të Prekazit, historia mori një rrugë të re.

Gjatë fjalimit të saj, Osmani vuri theksin te figura e Komandantit Legjendar, Adem Jashari, i cili bashkë me familjen e tij u bënë simbol i pathyeshmërisë. Ajo theksoi se zgjedhja e tyre ishte e qartë: “Ata zgjodhën sakrificën përpara përkuljes, lirinë para frikës e mbi të gjitha, ata zgjodhën nderin para jetës.”

Sipas Presidentes, tri ditët e Epopesë nuk ishin thjesht një betejë, por një akt ringjalljeje kombëtare që bëri jehonë në mbarë globin.

“Krisa e armëve nuk ishte vetëm zhurmë baruti, por thirrje për liri. Ky ishte kushtrimi që zgjoi Drenicën, Kosovën e mbarë kombin, e po ashtu zgjoi ndërgjegjen e gjithë botës,” deklaroi ajo.

Në mbyllje, Osmani kujtoi se liria që gëzojmë sot i ka rrënjët te 58 martirët e kësaj familjeje, të cilët u shndërruan në dritë për popullin. Ajo porositi se kullat e Jasharëve do të mbeten përjetësisht “flamuri i lirisë sonë”, para të cilit institucionet dhe qytetarët do të përkulen gjithmonë me nderim.

Continue Reading

Lajmet

Kurti në mbledhjen solemne: Epopeja e UÇK-së, kthesa që bashkoi popullin drejt lirisë

Published

on

By

Qeveria e Kosovës ka mbajtur sot një mbledhje solemne në nderim të 28-vjetorit të Epopesë së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Kryeministri Albin Kurti, gjatë fjalës së tij para kabinetit qeveritar, e ka cilësuar këtë ngjarje si pikën më tronditëse dhe vendimtare të historisë sonë bashkëkohore, e cila ndryshoi përgjithmonë vetëdijen kombëtare.

Duke reflektuar mbi rezistencën e pamohueshme në Prekaz, Kurti vuri në dukje se historia evropiane nuk njeh një rast të ngjashëm. “Në analet e historisë së Evropës nuk mund të gjendet një rast i vetëm kur për tre ditë e tre net rresht i bën rezistencë një familje liridashëse autoktone, një shteti policor e okupator”, deklaroi ai, duke kujtuar përballjen e pabarabartë të familjes Jashari me makinerinë e rëndë ushtarake serbe.

Sipas kryeministrit, forca e kësaj ngjarjeje qëndron te vendimi kolektiv i familjes për të sakrifikuar gjithçka. Ai theksoi se liria e sotme nuk është rastësi, por fryt i një qëndrese të vetëdijshme. “Ata qëndruan tok së bashku nga bindja se liria kërkon sakrificë, e cila nis nga vetja”, u shpreh Kurti, duke shtuar se kullat e Jasharëve u shndërruan në simbol të unitetit shqiptar.

Në mbyllje të fjalës së tij, kreu i ekzekutivit bëri thirrje që kjo trashëgimi të mos mbetet vetëm në kujtesë, por të shërbejë si udhërrëfyes për të ardhmen e shtetit.

“Liria që gëzojmë sot është ndërtuar mbi qëndresën e atyre që nuk u tërhoqën dhe nuk njohin dorëzim”, tha ai, duke premtuar se Qeveria do të punojë që ky thesar kombëtar të dokumentohet dhe t’u përcillet brezave të rinj si frymëzim për forcimin e sovranitetit të Republikës.

 

Continue Reading

Lajmet

Nesër në UBT mbahet mbledhje komemorative në nderim të jetës dhe veprës së profesorit Naim Krasniqi

Published

on

By

UBT organizon nesër mbledhje komemorative për të nderuar jetën dhe veprën e profesorit të ndjerë Naim Krasniqi, i cili u nda nga jeta duke lënë pas një trashëgimi të çmuar akademike dhe njerëzore.

Mbledhja komemorative do të mbahet në UBT, në ambientet e Parku Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik i UBT-së, duke filluar nga ora 11:00.

Në këtë ceremoni përkujtimore do të marrin pjesë Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, stafi akademik dhe administrativ, përfaqësues të institucioneve lokale, si dhe familja Krasniqi, miq dhe bashkëpunëtorë të profesor Naim Krasniqit.

Kjo mbledhje do të jetë një moment reflektimi dhe mirënjohjeje për kontributin e tij të vyer në procesin mësimor dhe në zhvillimin akademik të shumë gjeneratave të studentëve. Profesori Naim Krasniqi u dallua për profesionalizëm, përkushtim dhe korrektësi, duke qenë gjithmonë pranë studentëve dhe kolegëve me urtësi, dije dhe integritet.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Profesori i UBT-së, Hazir S. Çadraku, së bashku me Agron Shala, nga Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës, publikojnë studim ndërkombëtar për cilësinë e ujërave të burimeve natyrore

Published

on

By

Profesorët e Fakultetit të Inxhinierisë së Ndërtimit dhe Infrastrukturës në UBT, Hazir S. Çadraku dhe Agron Shala, nga Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës, kanë publikuar një artikull të rëndësishëm në revistën prestigjioze “Journal of Engineering Geology and Hydrogeology”, botim i Akademisë Bullgare të Shkencave, duke vendosur institucionin në qendër të hulumtimeve shkencore me ndikim rajonal dhe global.

Artikulli me titull “Evaluation of the quality of spring waters for their use for irrigation – case study: Central Part of the Republic of Kosovo”, trajton cilësinë e ujërave të burimeve natyrore dhe potencialin e tyre për përdorim në bujqësi, duke ofruar analiza të detajuara dhe rekomandime praktike për menaxhimin e qëndrueshëm të burimeve ujore.

Prof. Hazir S. Çadraku dhe Prof. Agron Shala kanë përdorur metoda moderne analitike dhe krahasime me të dhëna historike, duke arritur rezultate të rëndësishme për menaxhimin e burimeve ujore dhe zhvillimin e qëndrueshëm të sektorit bujqësor në Kosovë. Ky botim shënon një arritje të rëndësishme akademike dhe dëshmon kontributin e stafit të UBT-së në shkencën ndërkombëtare.

Revista “Engineering Geology and Hydrogeology” (ISSN 0204-7934 – Print, ISSN 2738-6996 – Online) është një botim me akses të hapur, i rishikuar nga ekspertë ndërkombëtarë, dhe referohet në bazat e të dhënave të njohura si Scopus, EBSCOhost-GeoRef, VINITI dhe CASSI (CAS Source Index).

Për të lexuar artikullin e plotë, vizitoni linkun zyrtar të revistës: Revista

Continue Reading

Të kërkuara