Lajmet

Përse disa njerëz e vuajnë vapën më shumë se të tjerët? Ka një shpjegim

Published

on

Ardhja e sezonit të bukur të verës për dikë mund të jetë një mundim i vërtetë.

Intoleranca e nxehtësisë rezulton ndër vështirësitë e mëdha që organizmi të rregullojë ekuilibrat e tij të brendshëm që të përshtaten me temperaturën. Në këto raste djersitja është intensive, fytyra bëhet më e kuqe e në disa raste edhe rrobat marrin ngjyrë tjetër. Pse disa e vuajnë më shumë nxehtësinë?

Temperatura e trupit

Temperatura e trupit të njeriut prej 36,5°-37 ° tregohet si normale, me një shkallë të caktuar variabiliteti në një nivel individual. Një organizëm i shëndetshëm zbaton proceset komplekse të termorregullimit të trupit, të cilat varen nga hipotalamusi. Në sajë të këtyre mekanizmave biologjikë, temperatura e brendshme mbahet në një nivel të vazhdueshëm regjimi rregullues.

Temperatura e trupit nuk është gjithmonë e njëjtë: zakonisht duket të jetë më e ulët midis 4 dhe 5 gradë në mëngjes, pastaj rritet në fund të pasdites ndërmjet orës 5 dhe 6.

Çfarë ndodh me trupin në mot të nxehtë?

Kur ne jemi në një mjedis të ftohtë, procesi i termolizës rritet dhe ekziston një humbje e nxehtësisë e balancuar nga një vazokonstriksion i lëkurës. Nxehtësia ndikon në dilatimin e enëve të gjakut, të cilat mund të shkaktojnë shpërthimin tipik të nxehtësisë.

Kur vuani më shumë nga nxehtësia?

Procesi i prodhimit, mirëmbajtjes dhe shpërndarjes së nxehtësisë nga trupi duket të jetë i lidhur me aktivitetin hormonal. Gjatë ovulacionit rritet temperatura e trupit, a e dini? Progesteroni i sekretuar prek rreth 0.5 ° C në lidhje me vlerat themelore. Problemet e djersitjes së tepërt në disa raste mund të jenë të lidhura me aktivitetin e hormoneve.

Kur jemi në lëvizje, për shembull nëse jemi vonë ose sepse po bëjmë sporte, trupi prodhon më shumë nxehtësi. Kjo ndodh edhe kur ne hamë: tretja kërkon energji. Aktiviteti fizik, ushqimi, ritmi i zgjimit nga gjumi, si dhe disfunksionet e tiroides, tregojnë të kanë një rol të rëndësishëm në luhatjet që lidhen me temperaturën e trupit.

A po përjetoni një moment të stresit intensiv? Kujdes, në këtë rast në trup ka një rritje në prodhimin e adrenalinës dhe noradrenalinës: metabolizmi stimulohet, nxehtësia e trupit rritet.

Rritja e menjëhershme e temperaturës së trupit, e njohur si goditja e nxehtësisë, mund të shfaqet me shenja të humbjes së oreksit, dhimbjes së kokës, dehidrimit, pranisë së episodeve konvulsive.

Valët e nxehtësisë tipike të periudhës së verës janë më të kapërcyeshme kur ne gjejmë veten në një klimë të nxehtë të thatë. Në fakt, trupi i njeriut përgjithësisht toleron edhe temperaturat e larta, me kusht që të ketë një nivel lagështie prej rreth 30%: sa më e lartë lagështia, aq më të shpeshta janë rastet e sëmundjes.

Të moshuarit dhe të sapolindurit mund të kenë më shumë vështirësi në kompensimin e mekanizmave, por edhe ata që vuajnë nga hipertensioni, sëmundjet kardiovaskulare, dështimi kronik i veshkave, sëmundjet neurologjike dhe sëmundjet kronike të frymëmarrjes janë gjithashtu në rrezik.

Ata që punojnë jashtë apo luajnë një sport intensiv mund të rrezikojnë dehidratimin, furnizimi me lëngje është thelbësor. Në rastin e një trajtimi emergjent është e nevojshme për të lëvizur personin në një mjedis të ftohtë dhe për ta ndihmuar atë të pijë diçka, plotësimin e lëngjeve në sajë të pijeve të pasura me kripëra minerale dhe sheqerna./dritare.net

Lajmet

IKShPK: Vaksinat kundër gripit sezonal arrijnë më 21 tetor, vonesa shkaktohet nga ndryshimet globale

Published

on

By

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKShPK) ka njoftuar qytetarët se kontingjenti i vaksinave kundër gripit sezonal për sezonin 2026/2027 pritet të mbërrijë në Kosovë më 21 tetor 2026.

Sipas IKShPK-së, procesi ndërkombëtar i prodhimit të vaksinave për hemisferën veriore ka pësuar vonesa globale për shkak të ndryshimeve në përbërjen e shtameve të rekomanduara. Këto ndryshime ushtruan ndikim të drejtpërdrejtë në afatet e furnizimit si në nivel global ashtu edhe në vendet e rajonit, duke bërë që mbërritja e tyre në Kosovë të shtyhet për 21 ditë nga afati i parashikuar.

Instituti bëri me dije se po përcjell nga afër këtë proces dhe se me të pranuar kontingjentin do të njoftojë publikun për nisjen zyrtare të procesit të imunizimit.

“IKShPK po përcjell nga afër procesin e furnizimit dhe, pas pranimit të vaksinave, do të njoftojë qytetarët dhe institucionet shëndetësore për fillimin e vaksinimit kundër gripit sezonal. Qytetarët do të informohen në kohë për vendet dhe oraret e vaksinimit, pas përfundimit të procedurave të pranimit dhe shpërndarjes së vaksinave në institucionet shëndetësore”.

Me këtë rast, IKShPK u ka shprehur falënderim qytetarëve për mirëkuptimin dhe bashkëpunimin e treguar gjatë kësaj periudhe.

 

Continue Reading

Lajmet

Rusia kërcënon NATO-n me armë bërthamore për rajonin e Kaliningradit

Published

on

By

Rusia i ka dërguar një paralajmërim të ashpër NATO-s, duke bërë të ditur se është e gatshme të përdorë të gjithë arsenalin e saj ushtarak, përfshirë armët bërthamore, nëse aleanca perëndimore ndërmerr hapa për të izoluar apo shkëputur enklavën ruse të Kaliningradit.

Në një dokument konfidencial (“non-paper”) të dërguar NATO-s, të siguruar nga agjencia e lajmeve Reuters, Moska akuzon aleancën për një “kurs të rrezikshëm dhe të pamatur” që rrit rrezikun e një konflikti të drejtpërdrejtë ushtarak.

Në dokumentin diplomatik joformal, Moska bën të qartë se përgjigja ushtarake mund të përfshijë goditje të drejtpërdrejta brenda territorit të vendeve anëtare të NATO-s që nga fillimi i çdo përshkallëzimi:

“Rusia do të jetë gati të përdorë të gjithë arsenalin e forcave dhe kapaciteteve në dispozicion të saj, duke përfshirë armët bërthamore, për të mbrojtur territorin e saj nëse vendet e NATO-s ndërmarrin ndonjë përpjekje që synon izolimin e Rajonit të Kaliningradit nga pjesa tjetër e vendit.”

Dokumenti nëvizon gjithashtu mundësinë e “sulmeve ruse kundër qendrave të vendimmarrjes në shtetet anëtare të aleancës që nga fillimi i konfliktit.”

Përveç paralajmërimit konfidencial, ambasadat ruse në të paktën tre shtete evropiane kanë lëshuar deklarata publike gjatë tre ditëve të fundit. Ato akuzojnë NATO-n për nxitje të tensioneve përmes stërvitjeve ushtarake dhe skenarëve operativë që përfshijnë Kaliningradin — territorin e militarizuar rus që ndodhet gjeografikisht midis Polonisë dhe Lituanisë.

Nga ana tjetër, diplomatët rusë hodhën poshtë pretendimet e vendeve perëndimore se Moska përbën kërcënim apo se po përgatit sulm ndaj ndonjë anëtari të NATO-s, si dhe mohuan akuzat për udhëheqjen e një “lufte hibride” përmes sabotimeve në Evropë. Sidoqoftë, pala ruse nënjëzogoi se çdo cenim ndaj Kaliningradit do të përballet me “përgjigjen më të fortë të mundshme”.

 

Continue Reading

Lajmet

15 profesorë të UBT-së renditen të parët në Kosovë në Scholarly Index 2026

Published

on

By

UBT ka shënuar rezultate të rëndësishme në Scholarly Index Top1000 Scholar 2026, ku 15 profesorë të universitetit janë renditur në vendin e parë në Kosovë në të paktën një temë kërkimore.

Në mesin e tyre janë:

Alban Kuriqi, Hyrije Koraqi, Ridvan Peshkopia, Visar Krelani, Gazmend Temaj, Pajtim Bytyçi, Burhan Reshat Rexhepi, Milaim Berisha, Kujtim Lepaja, Demokrat Nuha, Xhevahire Millaku, Liridon Kryeziu, Alfred Marleku, Nuredin Lutfiu dhe Kristina Perkola.

Këto renditje mbulojnë fusha të ndryshme të kërkimit, përfshirë inxhinierinë, ujërat dhe mjedisin, biznesin, shkencat sociale, shkencat ushqimore, arsimin, gjuhësinë dhe fusha të tjera.

Në nivel ndërkombëtar, profesorët e UBT-së kanë arritur gjithashtu pozita të larta. Prof. Dr. Alban Kuriqi ka shënuar pozitën më të lartë globale në mesin e profesorëve të UBT-së të paraqitur në këto renditje, duke u renditur i 8-ti në botë në temën “Hydrology and Sediment Transport Processes” për periudhën 2021–2025.

Po ashtu, Kristina Perkola është renditur #71 në botë, ndërsa Burhan Reshat Rexhepi #81, në temat e tyre përkatëse.

Këto rezultate tregojnë një prani të fortë të profesorëve të UBT-së si në nivel kombëtar, ashtu edhe ndërkombëtar, dhe përforcojnë dukshmërinë e universitetit në kërkimin shkencor.

 

Continue Reading

Lajmet

UBT zhvillon sesion informues për Kualifikimin Profesional Zhvillues i Aplikacioneve me Integrimin e AI-së

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së është mbajtur dje një sesion informues për Kualifikimin Profesional Zhvillues i Aplikacioneve me Integrimin e Inteligjencës Artificiale, ku studentë dhe të interesuar të tjerë u njohën nga afër me programin, mundësitë profesionale dhe infrastrukturën moderne që ofron UBT.

Studentët u mirëpritën nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, si dhe Drejtori i Departamentit për Edukim dhe Zhvillim Profesional në UBT, Prof. Dr. Besnik Skenderi, dhe Drejtori i Infrastrukturës, Murat Retkoceri, ku prezantuan programin dhe mundësitë që ai ofron, ndërsa pjesëmarrësit vizituan ambientet e laboratorëve dhe u njohën nga afër me pajisjet dhe teknologjitë moderne që do të përdoren gjatë ligjëratave, ushtrimeve dhe punës praktike.

Programi i mbështetur nga Regional Challenge Fund, synon zhvillimin e aftësive profesionale në fushën e zhvillimit të aplikacioneve, duke e integruar Inteligjencën Artificiale në procesin e të nxënit dhe praktikës profesionale. Kualifikimi Profesional Zhvillues i Aplikacioneve është e orientuar drejt përgatitjes së profesionistëve për role në industrinë e teknologjisë së informacionit dhe zhvillohet në katër semestra.

Përmes këtij programi, studentët do të kenë mundësi të zhvillojnë aftësi praktike në teknologji, programim dhe Inteligjencë Artificiale, krahas studimeve të tyre, në një mjedis të pajisur me infrastrukturë moderne dhe teknologji bashkëkohore.

Continue Reading

Të kërkuara