Kulturë

Percival Everett fiton ‘Çmimin Kombëtar të Librit’ për fiksion

Published

on

Shkrimtari kanadez, Percival Everett ka fituar Çmimin Kombëtar të Librit për fiksion, një nga çmimet më të njohura letrare në Shtetet e Bashkuara, me romanin e tij “James”. Ky libër, një riinterpretim i veprës klasike të Mark Twain “The Adventures of Huckleberry Finn”, ka tërhequr vëmendjen për përqendrimin në një prej personazheve më të rëndësishëm të romanit, Jim, skllavi i Huckleberry Finn.

Romani i Everett, i cili është gjithashtu finalist për çmimin Booker këtë vit, është vlerësuar nga kritikët për thellësinë e tij emocionale dhe realizmin e ashpër që trajton temat e skllavërisë dhe të drejtave të njeriut. Sipas kritikës së The Guardian, Anthony Cummins, “James” është një libër “mbërthyes, i dhimbshem, humoristik dhe tronditës.”

Fituesi i çmimit prej 10,000 dollarësh ka kaluar një konkurrencë të fortë, duke përfshirë Miranda July me romanin e saj All Fours, Kaveh Akbar me debutin Martyr!, dhe Pemi Aguda me koleksionin e tregimeve Ghostroots. Për Everett, ky është një moment i rëndësishëm në karrierën e tij, duke e vendosur atë në qendër të një diskutimi të gjallë për rolin e historisë dhe letërsisë në shoqërinë moderne.

Gjatë ceremonisë, Everett shprehu një ndjenjë të përzier gëzimi dhe pasigurie, duke thënë: “Dy javë më parë, ndihesha mjaft i demoralizuar,” duke aluduar për rezultatin e zgjedhjeve presidenciale amerikane. “Dhe, për të qenë të sinqertë, ende ndihem disi i mposhtur. Por duke parë gjithë këtë emocion për librat, ndiej një shpresë, edhe pse është e rëndësishme të kujtojmë se shpresa nuk është një zëvendësim për strategjinë.”

Në kategorinë e jo-fiksionit, çmimi i parë shkoi për autorin Jason De León, me librin Soldiers and Kings: Survival and Hope in the World of Human Smuggling. De León u përball me konkurrencën nga Salman Rushdie, i cili u nominua për herë të parë për çmimin e kombëtar të librit me memoirin e tij Knife: Meditations After an Attempted Murder.

Ngjarjet e vitit 2024 ishin të ngarkuara edhe nga mesazhe politike të fuqishme, sidomos pas tërheqjes së sponsorizuesve të çmimeve vitin e kaluar, kur finalistët bënë thirrje për ndërprerjen e dhunës në Gaza. Fituesja e kategorisë së poezisë, Lena Khalaf Tuffaha, foli për tragjedinë që po ndodhte në Palestinë, duke thënë: “Ne tani po jetojmë në nëntorin e dytë të gjenocidit të financuar nga Amerika në Palestinë.”

Në një vit ku ndikimi i luftës dhe çështjet e drejtësisë shoqërore ishin në qendër të vëmendjes, autorët që fituan këtë vit, si Tuffaha dhe Shifa Saltagi Safadi, e bënë të qartë se letërsia mund të jetë një forcë fuqishme për ndryshim dhe reflektim shoqëror.

Për më tepër, Everett shfrytëzoi këtë mundësi për të lavdëruar gjeneratën e re të shkrimtarëve që po vazhdojnë të ndjekin pasionin e tij për të rishikuar dhe ripërkufizuar temat e artit dhe të shoqërisë. Ai u shpreh se ndihej krenar për faktin që autorët e rinj, si Julia Ducournau dhe Coralie Fargeat, po ndikohen nga puna e tij, duke e bërë këtë një legjendë të gjallë të letërsisë bashkëkohore./Guardian/

Continue Reading

Lajmet

Vazhdojnë punimet për restaurimin e shkollës së vjetër të Mushnikovës

Published

on

Po vazhdojnë punimet për restaurimin e shkollës së vjetër të fshatit Mushnikovë në Prizren, një objekt me rëndësi të veçantë historike, arkitekturore dhe arsimore.

E ndërtuar në vitin 1905, kjo shkollë konsiderohet një nga shembujt e rrallë të objekteve shkollore rurale të fillimit të shekullit XX, duke ruajtur gjurmë të zhvillimit të arsimit dhe jetës së komunitetit ndër vite.

Ministrja në detyrë e Kulturës, Saranda Bogujevci, ka bërë të ditur se punimet për restaurimin e objektit po vazhdojnë me qëllim të ruajtjes së vlerave historike dhe arkitekturore të tij.

Përmes këtij projekti synohet të ruhet një pjesë e rëndësishme e historisë së Mushnikovës dhe të mbrohet një objekt që dëshmon për traditën e arsimit dhe zhvillimin e jetës shoqërore në këtë zonë.

Restaurimi i shkollës së vjetër është pjesë e përpjekjeve për mbrojtjen, ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Shame and Money” shfaqet premierë rajonale në Festivalin e Filmit në Sarajevë

Published

on

Filmi “Shame and Money” ka pasur sonte premierën rajonale në Teatrin Kombëtar të Sarajevës, si pjesë e programit garues “Competition Programme – Narrative Feature Film” të Festivalit të Filmit në Sarajevë.

Filmi është me regji të Visar Morinës, ndërsa në rolet kryesore interpretojnë Astrit Kabashi, Flonja Kodheli, Alban Ukaj, Kumrije Hoxha dhe Fiona Gllavica.

Premiera në Sarajevë shënon një tjetër prezantim të rëndësishëm ndërkombëtar për kinematografinë kosovare dhe ekipin e filmit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës për herë të parë në “International Bodrum Ballet Festival”

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës ka marrë pjesë për herë të parë në edicionin e 23-të të “International Bodrum Ballet Festival”, në Bodrum të Turqisë.

Trupa kosovare prezantoi shfaqjen “Correr o Fado”, me koreografi nga Daniel Cardoso.

Shfaqja u interpretua në dy mbrëmje, më 12 dhe 13 gusht, dhe u prit tejet mirë nga publiku i shumtë në Bodrum.

Performancat e Baletit Kombëtar të Kosovës u përcollën me duartrokitje të gjata, duke shënuar një tjetër prezantim të rëndësishëm ndërkombëtar për trupën kosovare./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“DOKUDAILY” mbyll edicionin e fundit me zërat e grave që i dhanë shpirt DokuFest-it

Published

on

Me mbylljen e edicionit të 25-të të DokuFest-it, mbyllet edhe një kapitull i “DOKUDAILY”, publikimit që gjatë festivalit ka sjellë në vëmendje njerëzit, historitë dhe përjetimet që qëndrojnë pas ekranit. Për numrin e nëntë dhe të fundit të këtij botimi, DokuFest ka zgjedhur të ndalet te zërat e disa prej grave që kanë qenë pjesë e rrugëtimit të festivalit, duke e përshkruar këtë përvojë përmes kujtimeve, ndryshimit dhe pasionit për dokumentarin.

“Dhe kështu, po shënojmë numrin e fundit të DOKUDAILY [9]”, shkruan DokuFest në një postim në Facebook, duke e mbyllur këtë cikël me rrëfimet e grave që e kanë bërë këtë edicion “më të mirë, të prekshëm dhe të fuqishëm”.

Një prej këtyre zërave është Alba, e cila prej 13 vitesh është pjesë e prodhimit të DokuFest-it. Për të, një nga gjërat më të rëndësishme që festivali nuk duhet të humbasë me kalimin e viteve është pikërisht guximi. Kur pyetet se çfarë shpreson të mos humbasë DokuFest-i, pavarësisht se sa shumë rritet, përgjigjja e saj është e prerë: “Guximin”.

Sipas Albës, edhe nëse festivali një ditë do të kishte vetëm 10 njerëz, një kinema dhe 30 filma, apo do të zhvillohej vetëm një herë në tre vjet, ai nuk duhet të ketë frikë. “Duhet gjithmonë të guxojë”, shprehet ajo, duke e kthyer guximin në një nga vlerat themelore të identitetit të DokuFest-it.

Në rrëfimet e publikuara në numrin e fundit shfaqet edhe Linda Lulla, drejtoreshë e festivalit, e cila e sheh rrugëtimin e saj paralel me atë të DokuFest-it. Për të, veçantia e këtyre viteve qëndron te mundësia për ta parë festivalin nga afër, për të qenë pjesë e ndryshimeve dhe e momenteve të rëndësishme që kanë shënuar zhvillimin e tij.

“Çdo hap përpara për festivalin ka qenë, në një mënyrë, edhe një hap përpara për mua”, rrëfen Lulla. Ajo thotë se ajo që ka mbetur e pandryshuar gjatë gjithë këtyre viteve është pasioni për DokuFest-in dhe bindja se ajo që bëjnë ka rëndësi.

Në një tjetër rrëfim, Vanesa e sheh festivalin përmes fotografisë dhe fytyrave të njerëzve. Përmes kamerës, ajo thotë se ka parë emocione të ndryshme ndaj DokuFest-it, nga njerëz që i njihte dhe me të cilët kishte afërsi, deri te fytyrat e të panjohurve. Te këta të fundit, ajo ka dalluar një nostalgji që e ka shtyrë të imagjinojë se si duhet të ketë qenë fillimi i DokuFest-it, një fillim që, siç e përshkruan ajo, është “më i vjetër se unë”.

Ndërsa Romina ndalet te marrëdhënia gjithnjë e më e paqartë mes përjetimit dhe dokumentimit. Në një kohë kur telefoni dhe kamera janë bërë pjesë e pandashme e përditshmërisë, ajo vëren se njerëzit shpesh e kapin menjëherë një moment të bukur për ta ruajtur. Dallimi, në rastin e saj, është se ajo që dokumenton përfundon përpara syve të rreth 25 mijë ndjekësve në Instagram.

Këto rrëfime e bëjnë numrin e fundit të “DOKUDAILY” më shumë sesa një publikim përmbyllës. Ai bëhet një lloj albumi i vogël kujtimesh për një festival që për 25 edicione ka ndryshuar bashkë me njerëzit që e kanë ndërtuar dhe me publikun që është rritur përkrah tij.

DokuFest, i cili këtë vit po shënon edicionin e 25-të nga 7 deri më 15 gusht, e mbyll kështu edhe “DOKUDAILY” me një mesazh të thjeshtë: “Deri herën tjetër: Fuqi dokumentarit!”. Një përshëndetje që nuk tingëllon si fund, por si premtim për një tjetër kapitull, në një festival që, siç kujton Alba, duhet të vazhdojë të guxojë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara