Kulturë

Pas Hitlerit: Rilindja e një historie të errët

Published

on

Nga adhurimi sekret në shqetësim të hapur, gjermanët kanë përjetuar një udhëtim kompleks për të përballuar të kaluarën naziste për më shumë se 80 vjet. Një ekspozitë e re, “Pas Hitlerit: Ballafaqimi i Gjermanisë me të kaluarën naziste”, e hapur në Haus der Geschichte në Bonn, eksploron këtë evolucion të mendimit. 

Historia e bustit të Hedwig Maria Ley, një simpatizante e nazistëve, është një nga elementët e ekspozitës që ilustron qëndrimet e ndryshme ndaj Adolf Hitlerit. Pas vdekjes së tij dhe humbjes në Luftën e Dytë Botërore, Ley e fshehu bustin e tij në kopshtin e saj, ndërsa dy dekada më vonë, një i afërm i kopshtarëve e nxori atë dhe e vendosi në dhomën e ndenjës.

Kjo histori tregon se disa gjermanë vazhduan ta adhurojnë një lider tiranik, ndërsa një brez i ri, i njohur si “68erët”, kërkonte të distancohej nga traditat e prindërve të tyre.

Ekspozita e Bonn-it eksploron se si brezat e ndryshëm të gjermanëve janë përballur me të kaluarën naziste. Pas Luftës së Dytë Botërore, shumë gjermanë u përpoqën të fshihnin kujtimet e Hitlerit, duke rinovuar emrat e rrugëve dhe duke u përpjekur të harrojnë rolin e tyre në regjimin nazist. Ky fenomen ilustrohet nga ndjenjat e mohimit të përgjegjësisë, ku shumë njerëz e akuzonin Hitlerin dhe komandantët e tij për krimet e luftës, ndërsa ata vetë vazhdonin të mbajnë pozita në shoqërinë pas luftës.

Ekspozita gjithashtu përmban materiale arkivale që tregojnë si shqiptarët e së kaluarës ishin të prirur të shpreheshin hapur me komente raciste. Pjesëmarrësit e brezit të vitit 1965 në Bavari dhe incidentet e dhunshme kundër hebrenjve theksojnë se racizmi dhe antisemitizmi ishin ende të pranishme në shoqëri, edhe pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore.

Një aspekt i rëndësishëm i ekspozitës është përpjekja e brezave më të rinj për të gjetur të vërtetën mbi regjimin nazist. Seriali “Holokausti”, i transmetuar në vitin 1979, pati një ndikim të madh, duke hapur sytë e shumë gjermanëve ndaj krimeve të kaluara.

Ekspozita i jep gjithashtu hapësirë kujtimit të viktimave. Objekte të zakonshme, si një biletë transporti e mbajtur nga një mbijetues hebre, dhe një biçikletë e dhënë për ruajtje, tregojnë histori personale që përfaqësojnë vuajtjet e atyre që vuajtën nga regjimi nazist.

Megjithatë, sfida për të përballuar të kaluarën vazhdon. Brezat e rinj, të cilët janë rritur pas ribashkimit të Gjermanisë, e shohin historinë e nazizmit si një paralajmërim për të tashmen. Protestat kundër populizmit të djathtë dhe kujtimi i viktimave të dhunës ekstreme të djathtë janë pjesë e angazhimit të tyre.

Ekspozita “Pas Hitlerit” do të qëndrojë e hapur deri më 26 janar 2025, duke theksuar se përballja me të kaluarën naziste mbetet një çështje thelbësore në shoqërinë gjermane sot. Edhe pse Hitler ka vdekur, trashëgimia e tij fashiste vazhdon të jetë një temë e rëndësishme debate dhe reflektimi./UBTNews/

Nga DW, në përkthim dhe përshtatje të D.E.

Lajmet

UBT organizoi Konferencën Akademike “Arti dhe Dizajni ndërmjet Praktikës dhe Hulumtimit: Qasje Ndërdisiplinore në Kontekste Bashkëkohore”

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve Ditët e Artit dhe Dizajnit, të organizuara me rastin e shënimit të 25-vjetorit të themelimit të UBT-së, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit organizoi Konferencën Akademike me temë “Arti dhe Dizajni ndërmjet Praktikës dhe Hulumtimit – Qasje Ndërdisiplinore në Kontekste Bashkëkohore”.

Konferenca u hap me fjalën përshëndetëse të Dekanes së Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, Ariana Gjoni, e cila theksoi rëndësinë e ndërthurjes së praktikës artistike me hulumtimin, si dhe rolin e artit dhe dizajnit në krijimin e njohurive të reja dhe adresimin e sfidave bashkëkohore përmes qasjeve ndërdisiplinore.

Aktiviteti mblodhi profesorë, artistë, studiues, profesionistë dhe studentë nga fusha të ndryshme të artit, dizajnit, arkitekturës, muzikës dhe teatrit, duke krijuar një platformë për shkëmbim idesh, prezantim hulumtimesh dhe diskutim mbi zhvillimet bashkëkohore në këto fusha.

Gjatë konferencës u prezantuan tema që trajtuan aspekte të ndryshme të artit dhe dizajnit bashkëkohor. Dea Luma prezantoi temën “Neuroarkitektura: Integrimi i Neuroshkencës në Arkitekturë dhe Dizajn”, ndërsa Labinot Kelmendi solli reflektime filozofike përmes prezantimit “Kjo nuk është dizajn – kjo është Dasein”.

Prof. Dr. Ariana Gjoni prezantoi hulumtimin e saj me titull “Qëndrueshmëria përmes Dizajnit: Ndërthurja e Trashëgimisë Kulturore, Qëndrueshmërisë dhe Praktikës Bashkëkohore të Modës”, duke trajtuar potencialin e trashëgimisë kulturore si burim për praktika të qëndrueshme dhe inovative në modën bashkëkohore.

Pjesë e konferencës ishin edhe artistët e njohur Helidon Gjergji dhe Sislej Xhafa, të cilët prezantuan temat “Tango Down” dhe “Nuk po kuptoj”, duke ndarë me pjesëmarrësit përvojat dhe perspektivat e tyre mbi praktikën artistike bashkëkohore.

Kontribut të rëndësishëm dhanë edhe Marigona Bekteshi me temën “Imagjinata dhe Trajnimi i Aktorit”, Korab Shaqiri me prezantimin “Lija e Qikave: Analizë e veprës korale SATB”, si dhe Liburn Jupolli, i cili prezantoi projektin inovativ “Octo – Instrumenti i Ri Inovativ”.

Konferenca dëshmoi rëndësinë e dialogut ndërmjet praktikës dhe hulumtimit në art dhe dizajn, duke ofruar një hapësirë të vlefshme për shkëmbimin e njohurive, zhvillimin e ideve të reja dhe forcimin e bashkëpunimit ndërdisiplinor.

Continue Reading

Lajmet

Prishtina hap muzeun e kujtesës për eksodin e vitit ’99

Published

on

Që nga dita e djeshme, në Stacionin e Trenit në Prishtinë është i hapur Muzeu i Eksodit ’99, i cili sjell rrëfime dhe dëshmi mbi dëbimin masiv të qytetarëve të Kosovës gjatë luftës së vitit 1999.

Brenda një vagoni treni janë vendosur 48 intervista të refugjatëve që përjetuan eksodin, duke dokumentuar një nga periudhat më të rënda të historisë së vendit.

Drejtoresha e Reporting House, Jeta Xharra, ka thënë se muzeu ka rëndësi të veçantë historike dhe edukative, pasi kujton dëbimin e qindra mijëra qytetarëve nga Kosova përmes linjës hekurudhore.

Gjatë luftës, familje të tëra u dëbuan nga shtëpitë e tyre, ndërsa shumë qytetarë u grumbulluan në Stacionin Hekurudhor të Prishtinës dhe u larguan me trena jashtë Kosovës. Muzeu synon që këto rrëfime të mos harrohen dhe të mbeten pjesë e kujtesës kolektive. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Biblioteka Kombëtare e Kosovës ‘Pjetër Bogdani’ ka njoftuar hapjen e një ekspozite fotodokumentare me rastin e shënimit të Ditës së Çlirimit të Kosovës.

Published

on

Ekspozita mban titullin “KFOR and Kosovo +25” dhe është organizuar në bashkëpunim me organizatën britanike Heartstone, duke sjellë një pasqyrë vizuale mbi zhvillimet në Kosovë gjatë më shumë se dy dekadave të fundit.

Në fokus të ekspozitës është edhe roli i KFOR në vendosjen dhe ruajtjen e paqes në Kosovë pas vitit 1999.

Hapja e ekspozitës do të bëhet më 12 qershor 2026 , në orën 16:00, në hollin e ekspozitave të Bibliotekës Kombëtare të Kosovës në Prishtinë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Lule Elezi bëhet anëtarja e parë shqiptare e Shoqatës Frédéric Chopin në Varshavë

Published

on

Pianistja e njohur kosovare Lule Elezi është zgjedhur anëtare e rregullt e Shoqatës Frédéric Chopin në Varshavë, duke u bërë artistja e parë shqiptare që pranohet në këtë institucion prestigjioz.

Vendimi është bërë i ditur nga Shoqata Frédéric Chopin në Varshavë, pas një serie koncertesh solistike të suksesshme të Elezit në qytete të ndryshme të Polonisë, ku ajo ka interpretuar vepra të kompozitorit të njohur Frédéric Chopin.

Në reagimin e saj, Elezi ka shprehur mirënjohje për drejtoreshën e përgjithshme të shoqatës, Ewa Sławińska, dhe bordin drejtues, duke theksuar se ky emërim është rezultat i angazhimit të saj artistik dhe paraqitjeve të shumta në Poloni.

Sipas saj, ky vlerësim përbën një kurorëzim të punës së saj shumëvjeçare në interpretimin e veprave të Chopin-it në aktivitete të organizuara nga kjo shoqatë në qytete të ndryshme polake.

Continue Reading

Të kërkuara