Kulturë

Pas Hitlerit: Rilindja e një historie të errët

Published

on

Nga adhurimi sekret në shqetësim të hapur, gjermanët kanë përjetuar një udhëtim kompleks për të përballuar të kaluarën naziste për më shumë se 80 vjet. Një ekspozitë e re, “Pas Hitlerit: Ballafaqimi i Gjermanisë me të kaluarën naziste”, e hapur në Haus der Geschichte në Bonn, eksploron këtë evolucion të mendimit. 

Historia e bustit të Hedwig Maria Ley, një simpatizante e nazistëve, është një nga elementët e ekspozitës që ilustron qëndrimet e ndryshme ndaj Adolf Hitlerit. Pas vdekjes së tij dhe humbjes në Luftën e Dytë Botërore, Ley e fshehu bustin e tij në kopshtin e saj, ndërsa dy dekada më vonë, një i afërm i kopshtarëve e nxori atë dhe e vendosi në dhomën e ndenjës.

Kjo histori tregon se disa gjermanë vazhduan ta adhurojnë një lider tiranik, ndërsa një brez i ri, i njohur si “68erët”, kërkonte të distancohej nga traditat e prindërve të tyre.

Ekspozita e Bonn-it eksploron se si brezat e ndryshëm të gjermanëve janë përballur me të kaluarën naziste. Pas Luftës së Dytë Botërore, shumë gjermanë u përpoqën të fshihnin kujtimet e Hitlerit, duke rinovuar emrat e rrugëve dhe duke u përpjekur të harrojnë rolin e tyre në regjimin nazist. Ky fenomen ilustrohet nga ndjenjat e mohimit të përgjegjësisë, ku shumë njerëz e akuzonin Hitlerin dhe komandantët e tij për krimet e luftës, ndërsa ata vetë vazhdonin të mbajnë pozita në shoqërinë pas luftës.

Ekspozita gjithashtu përmban materiale arkivale që tregojnë si shqiptarët e së kaluarës ishin të prirur të shpreheshin hapur me komente raciste. Pjesëmarrësit e brezit të vitit 1965 në Bavari dhe incidentet e dhunshme kundër hebrenjve theksojnë se racizmi dhe antisemitizmi ishin ende të pranishme në shoqëri, edhe pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore.

Një aspekt i rëndësishëm i ekspozitës është përpjekja e brezave më të rinj për të gjetur të vërtetën mbi regjimin nazist. Seriali “Holokausti”, i transmetuar në vitin 1979, pati një ndikim të madh, duke hapur sytë e shumë gjermanëve ndaj krimeve të kaluara.

Ekspozita i jep gjithashtu hapësirë kujtimit të viktimave. Objekte të zakonshme, si një biletë transporti e mbajtur nga një mbijetues hebre, dhe një biçikletë e dhënë për ruajtje, tregojnë histori personale që përfaqësojnë vuajtjet e atyre që vuajtën nga regjimi nazist.

Megjithatë, sfida për të përballuar të kaluarën vazhdon. Brezat e rinj, të cilët janë rritur pas ribashkimit të Gjermanisë, e shohin historinë e nazizmit si një paralajmërim për të tashmen. Protestat kundër populizmit të djathtë dhe kujtimi i viktimave të dhunës ekstreme të djathtë janë pjesë e angazhimit të tyre.

Ekspozita “Pas Hitlerit” do të qëndrojë e hapur deri më 26 janar 2025, duke theksuar se përballja me të kaluarën naziste mbetet një çështje thelbësore në shoqërinë gjermane sot. Edhe pse Hitler ka vdekur, trashëgimia e tij fashiste vazhdon të jetë një temë e rëndësishme debate dhe reflektimi./UBTNews/

Nga DW, në përkthim dhe përshtatje të D.E.

Lajmet

Galeria Kombëtare e Kosovës hap thirrjen për Programin Vjetor 2027

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës (GKK) ka hapur thirrjen për propozime për Programin Vjetor 2027, duke ftuar artistë, kuratorë, hulumtues dhe profesionistë të tjerë të arteve pamore të aplikojnë me projektet e tyre.

Thirrja përfshin propozime për ekspozita ndërdisiplinare në fusha si piktura, skulptura, grafika, instalacioni, fotografia, videoja dhe performanca. Gjithashtu, pranohen projekte edukativo-arsimore, hulumtuese, botuese dhe multimediale.

Projektet mund të realizohen brenda ose jashtë hapësirave të Galerisë, në bashkëpunim me stafin e saj. Për aplikim janë të ftuara edhe kolektivet, organizatat dhe komunitetet kulturore, ndërsa kontratat do të lidhen me individë.

Programi do të zhvillohet në dy hapësirat e Galerisë Kombëtare të Kosovës: GKK Qendrore dhe GKK QAFA.

Afati i fundit për aplikim është 30 dhjetor 2026. Informacionet e hollësishme për thirrjen dhe mënyrën e aplikimit mund të gjenden përmes kanaleve zyrtare të Galerisë Kombëtare të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Restaurohet Mulliri i Cermjanit në Gjakovë, rikthehet një pjesë e trashëgimisë kulturore

Published

on

Mulliri i Cermjanit në Gjakovë është restauruar, duke rikthyer në jetë një pjesë të trashëgimisë kulturore që dëshmon traditën dhe mënyrën e jetesës së brezave të kaluar.

Përmes këtij restaurimi synohet ruajtja e vlerave historike dhe kulturore, si dhe përcjellja e tyre te brezat e ardhshëm.

Puna për mbrojtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore vazhdon, me qëllim që monumentet dhe traditat që përbëjnë identitetin tonë të ruhen edhe në të ardhmen./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“WALL NOT I”, projekt artistik në Muzeun e Burgut të Prishtinës

Published

on

Një ligjëratë performative dhe videoinstalacion i frymëzuar nga vepra e shkrimtarit Samuel Beckett do të prezantohet më 16 tetor në Muzeun e Burgut të Prishtinës – Burgu i Idealit.

Projekti “WALL NOT I”, i realizuar nga autori dhe përkthyesi Idlir Azizaj dhe artisti Mentor Berisha, nis në orën 19:00 dhe ndërthur ligjëratën, imazhin dhe videoinstalacionin për të eksploruar raportin mes trupit, hapësirës, kujtesës dhe rrëfimit.

Përmes dialogut mes veprës së Beckettit dhe historisë së Burgut të Idealit, projekti trajton temat e mbylljes, mungesës së lirisë dhe rezistencës njerëzore.

Aktiviteti do të mbahet më 16 tetor 2026, duke filluar nga ora 19:00, në Muzeun e Burgut të Prishtinës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ekspozita “Venetiku: Gjurmëve të një fondi fotografik” hapet në Muzeun “Marubi”

Published

on

Historia e studios fotografike Venetiku në Korçë dhe gjurmët e saj në trashëgiminë fotografike shqiptare do të prezantohen përmes ekspozitës “Venetiku: Gjurmëve të një fondi fotografik”, e cila hapet të premten, më 16 tetor, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër.

E kuruar nga Mikaela Minga, ekspozita sjell historinë e studios, njerëzve që e krijuan dhe e trashëguan atë, si dhe lidhjen e tyre me qytetin dhe zhvillimet historike e shoqërore të kohës.

Përmes kërkimeve arkivore dhe dokumenteve historike, ekspozita synon të rindërtojë historinë e fondit fotografik dhe të familjes Venetiku, duke u përqendruar veçanërisht te Krisanthi Venetiku, përfaqësuesja e fundit e studios.

Përveç vlerave fotografike dhe dokumentare, ekspozita trajton lidhjen mes fotografisë, kujtesës dhe historisë, duke përfshirë dokumente që dëshmojnë përndjekjen politike të pjesëtarëve të familjes Venetiku gjatë regjimit komunist.

Materialet arkivore tregojnë se si rrethanat historike ndikuan në jetën e fotografëve dhe në fatin e trashëgimisë që lanë pas.

Ekspozita organizohet në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë pranë Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe Autoritetin për Informimin mbi Dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit, me mbështetjen financiare të Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sportit.

Hapja do të bëhet më 16 tetor, në orën 18:00, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara