Kulturë

Pas Hitlerit: Rilindja e një historie të errët

Published

on

Nga adhurimi sekret në shqetësim të hapur, gjermanët kanë përjetuar një udhëtim kompleks për të përballuar të kaluarën naziste për më shumë se 80 vjet. Një ekspozitë e re, “Pas Hitlerit: Ballafaqimi i Gjermanisë me të kaluarën naziste”, e hapur në Haus der Geschichte në Bonn, eksploron këtë evolucion të mendimit. 

Historia e bustit të Hedwig Maria Ley, një simpatizante e nazistëve, është një nga elementët e ekspozitës që ilustron qëndrimet e ndryshme ndaj Adolf Hitlerit. Pas vdekjes së tij dhe humbjes në Luftën e Dytë Botërore, Ley e fshehu bustin e tij në kopshtin e saj, ndërsa dy dekada më vonë, një i afërm i kopshtarëve e nxori atë dhe e vendosi në dhomën e ndenjës.

Kjo histori tregon se disa gjermanë vazhduan ta adhurojnë një lider tiranik, ndërsa një brez i ri, i njohur si “68erët”, kërkonte të distancohej nga traditat e prindërve të tyre.

Ekspozita e Bonn-it eksploron se si brezat e ndryshëm të gjermanëve janë përballur me të kaluarën naziste. Pas Luftës së Dytë Botërore, shumë gjermanë u përpoqën të fshihnin kujtimet e Hitlerit, duke rinovuar emrat e rrugëve dhe duke u përpjekur të harrojnë rolin e tyre në regjimin nazist. Ky fenomen ilustrohet nga ndjenjat e mohimit të përgjegjësisë, ku shumë njerëz e akuzonin Hitlerin dhe komandantët e tij për krimet e luftës, ndërsa ata vetë vazhdonin të mbajnë pozita në shoqërinë pas luftës.

Ekspozita gjithashtu përmban materiale arkivale që tregojnë si shqiptarët e së kaluarës ishin të prirur të shpreheshin hapur me komente raciste. Pjesëmarrësit e brezit të vitit 1965 në Bavari dhe incidentet e dhunshme kundër hebrenjve theksojnë se racizmi dhe antisemitizmi ishin ende të pranishme në shoqëri, edhe pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore.

Një aspekt i rëndësishëm i ekspozitës është përpjekja e brezave më të rinj për të gjetur të vërtetën mbi regjimin nazist. Seriali “Holokausti”, i transmetuar në vitin 1979, pati një ndikim të madh, duke hapur sytë e shumë gjermanëve ndaj krimeve të kaluara.

Ekspozita i jep gjithashtu hapësirë kujtimit të viktimave. Objekte të zakonshme, si një biletë transporti e mbajtur nga një mbijetues hebre, dhe një biçikletë e dhënë për ruajtje, tregojnë histori personale që përfaqësojnë vuajtjet e atyre që vuajtën nga regjimi nazist.

Megjithatë, sfida për të përballuar të kaluarën vazhdon. Brezat e rinj, të cilët janë rritur pas ribashkimit të Gjermanisë, e shohin historinë e nazizmit si një paralajmërim për të tashmen. Protestat kundër populizmit të djathtë dhe kujtimi i viktimave të dhunës ekstreme të djathtë janë pjesë e angazhimit të tyre.

Ekspozita “Pas Hitlerit” do të qëndrojë e hapur deri më 26 janar 2025, duke theksuar se përballja me të kaluarën naziste mbetet një çështje thelbësore në shoqërinë gjermane sot. Edhe pse Hitler ka vdekur, trashëgimia e tij fashiste vazhdon të jetë një temë e rëndësishme debate dhe reflektimi./UBTNews/

Nga DW, në përkthim dhe përshtatje të D.E.

Kulturë

Ansambli Vokal i Filharmonisë së Kosovës me koncert në Prizren

Published

on

Neser e shtunë, më 18 prill 2026, nga ora 19:30, në Autostrada Hangar në Prizren, Ansambli Vokal i Filharmonisë së Kosovës, nën drejtimin e Rafet Rudit, do të mbajë një koncert me vepra nga repertori vendor dhe ndërkombëtar.
Ky prezantim vjen para paraqitjes në Krakov, Poloni, në kuadër të bashkëpunimit ndërinstitucional ndërmjet Filharmonisë së Kosovës dhe Filharmonisë së Krakovit.

Continue Reading

Kulturë

Saranda Bogujevci zhvilloi takim zyrtar në Maltë

Published

on

Ministrja e Kulturës, Saranda Bogujevci, zhvilloi takim zyrtar në Maltë me ministrin e Kulturës, Pronës dhe Qeverisjes Lokale të Maltës, Owen Bonnici, së bashku me sekretarin e përhershëm Kevin Mahoney dhe kryetarin e Vallettës, Olaf Mackay.

Gjatë takimit u diskutua për forcimin e bashkëpunimit në fushën e kulturës dhe trashëgimisë kulturore, me fokus në shkëmbimin e përvojave dhe praktikave më të mira ndërmjet dy vendeve. Ministrja Bogujevci theksoi rëndësinë e thellimit të bashkëpunimit bilateral dhe ftoi homologun e saj për vizitë në Kosovë, si hap i radhës drejt avancimit të marrëdhënieve kulturore mes Kosovës dhe Maltës.

Në këtë takim morën pjesë edhe zëvendësministrja Nora Arapi Krasniqi dhe drejtoresha e Departamentit të Trashëgimisë Kulturore në MKT, Merita Augustini Ndrecaj.

Continue Reading

Kulturë

Biblioteka Kombëtare e Kosovës bëhet anëtare vëzhguese në rrjetin evropian TRADUKI

Published

on

Në një hap të rëndësishëm drejt forcimit të bashkëpunimit kulturor dhe integrimit të letërsisë kosovare në tregun evropian të përkthimit dhe botimit, Biblioteka Kombëtare e Kosovës është pranuar si anëtare vëzhguese në rrjetin letrar evropian TRADUKI.

Ky zhvillim vjen pas një procesi të gjatë angazhimi institucional dhe lobimi, i cili ka nisur në dhjetor të vitit 2024. Synimi kryesor ka qenë krijimi i mundësive më të mëdha për përkthimin, botimin dhe promovimin e letërsisë shqipe nga Kosova, veçanërisht në gjuhën gjermane, si dhe rritja e prezencës së autorëve kosovarë në platforma ndërkombëtare.

Gjatë Panairit të Librit në Leipzig, ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, zhvilloi takime me drejtues të rrjetit TRADUKI dhe përfaqësues të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Gjermanisë, duke riafirmuar përkushtimin e Kosovës për thellimin e bashkëpunimit kulturor ndërkombëtar.

Ndërkohë, drejtoresha e Bibliotekës Kombëtare, Blerina Rogova Gaxha, së bashku me ambasadorin e Kosovës në Gjermani, Faruk Ajeti, zhvilluan një sërë takimesh me përfaqësues të rrjetit TRADUKI dhe institucioneve gjermane. Këto takime kanë ndikuar drejtpërdrejt në avancimin e aplikimit dhe forcimin e bashkëpunimit kulturor ndërinstitucional.

Aplikimi zyrtar për anëtarësim u dorëzua në tetor të vitit 2025, ndërsa në nëntor të po atij viti, Komiteti i TRADUKI miratoi pranimin e Kosovës si anëtare vëzhguese.Ky status pritet të hapë rrugë të reja për promovimin ndërkombëtar të letërsisë kosovare dhe përfshirjen më aktive të saj në rrjetet evropiane të botimit dhe përkthimit.

Continue Reading

Kulturë

Vazhdon java informuese për COOP 2026, sesioni i radhës në Prishtinë

Published

on

Ministria e Kulturës ka bërë të ditur se Desku i Evropës Kreative po vijon organizimin e javës së sesioneve informuese për thirrjen COOP 2026.

Sipas njoftimit, takimi i fundit është mbajtur në hapësirat e 7Arte në Mitrovicë, ndërsa sesioni i radhës pritet të zhvillohet në Prishtinë, nga ora 10:00 deri në 12:00, në ambientet e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës “Pjetër Bogdani”.

Të interesuarit mund të marrin më shumë informacione për thirrjen përmes linkut të publikuar nga organizatorët, ndërsa afati për aplikim mbetet i hapur deri më 5 maj 2026.

Continue Reading

Të kërkuara