Kulturë

Pas Hitlerit: Rilindja e një historie të errët

Published

on

Nga adhurimi sekret në shqetësim të hapur, gjermanët kanë përjetuar një udhëtim kompleks për të përballuar të kaluarën naziste për më shumë se 80 vjet. Një ekspozitë e re, “Pas Hitlerit: Ballafaqimi i Gjermanisë me të kaluarën naziste”, e hapur në Haus der Geschichte në Bonn, eksploron këtë evolucion të mendimit. 

Historia e bustit të Hedwig Maria Ley, një simpatizante e nazistëve, është një nga elementët e ekspozitës që ilustron qëndrimet e ndryshme ndaj Adolf Hitlerit. Pas vdekjes së tij dhe humbjes në Luftën e Dytë Botërore, Ley e fshehu bustin e tij në kopshtin e saj, ndërsa dy dekada më vonë, një i afërm i kopshtarëve e nxori atë dhe e vendosi në dhomën e ndenjës.

Kjo histori tregon se disa gjermanë vazhduan ta adhurojnë një lider tiranik, ndërsa një brez i ri, i njohur si “68erët”, kërkonte të distancohej nga traditat e prindërve të tyre.

Ekspozita e Bonn-it eksploron se si brezat e ndryshëm të gjermanëve janë përballur me të kaluarën naziste. Pas Luftës së Dytë Botërore, shumë gjermanë u përpoqën të fshihnin kujtimet e Hitlerit, duke rinovuar emrat e rrugëve dhe duke u përpjekur të harrojnë rolin e tyre në regjimin nazist. Ky fenomen ilustrohet nga ndjenjat e mohimit të përgjegjësisë, ku shumë njerëz e akuzonin Hitlerin dhe komandantët e tij për krimet e luftës, ndërsa ata vetë vazhdonin të mbajnë pozita në shoqërinë pas luftës.

Ekspozita gjithashtu përmban materiale arkivale që tregojnë si shqiptarët e së kaluarës ishin të prirur të shpreheshin hapur me komente raciste. Pjesëmarrësit e brezit të vitit 1965 në Bavari dhe incidentet e dhunshme kundër hebrenjve theksojnë se racizmi dhe antisemitizmi ishin ende të pranishme në shoqëri, edhe pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore.

Një aspekt i rëndësishëm i ekspozitës është përpjekja e brezave më të rinj për të gjetur të vërtetën mbi regjimin nazist. Seriali “Holokausti”, i transmetuar në vitin 1979, pati një ndikim të madh, duke hapur sytë e shumë gjermanëve ndaj krimeve të kaluara.

Ekspozita i jep gjithashtu hapësirë kujtimit të viktimave. Objekte të zakonshme, si një biletë transporti e mbajtur nga një mbijetues hebre, dhe një biçikletë e dhënë për ruajtje, tregojnë histori personale që përfaqësojnë vuajtjet e atyre që vuajtën nga regjimi nazist.

Megjithatë, sfida për të përballuar të kaluarën vazhdon. Brezat e rinj, të cilët janë rritur pas ribashkimit të Gjermanisë, e shohin historinë e nazizmit si një paralajmërim për të tashmen. Protestat kundër populizmit të djathtë dhe kujtimi i viktimave të dhunës ekstreme të djathtë janë pjesë e angazhimit të tyre.

Ekspozita “Pas Hitlerit” do të qëndrojë e hapur deri më 26 janar 2025, duke theksuar se përballja me të kaluarën naziste mbetet një çështje thelbësore në shoqërinë gjermane sot. Edhe pse Hitler ka vdekur, trashëgimia e tij fashiste vazhdon të jetë një temë e rëndësishme debate dhe reflektimi./UBTNews/

Nga DW, në përkthim dhe përshtatje të D.E.

Kulturë

Pianistja Melisa Ibrahimi nderohet me dy tituj ndërkombëtarë në Spanjë

Published

on

Pianistja nga Kosova, Melisa Ibrahimi, është vlerësuar me dy tituj ndërkombëtarë nga World Piano Association Spain, duke shënuar një tjetër sukses në karrierën e saj artistike në arenën evropiane.

Ibrahimi është nderuar me titujt “Award of Supreme Excellence” dhe “Artistic Ambassador of Kosovo – Spain”, të cilët i janë dhënë në shenjë vlerësimi për kontributin e saj artistik dhe përfaqësimin e Kosovës përmes muzikës.

Përmes një reagimi në rrjetet sociale, pianistja ka theksuar se ndihet thellësisht e nderuar nga ky vlerësim, duke e cilësuar atë si një simbol të rëndësishëm të lidhjes kulturore mes Kosovës dhe Spanjës.

“Jam thellësisht e nderuar nga World Piano Association Spain me këtë titull prestigjioz. Ky vlerësim përfaqëson një simbol të fuqishëm të përfaqësimit të Kosovës në Spanjë, një urë e ndërtuar përmes muzikës, përkushtimit dhe pasionit të palëkundur,” ka deklaruar Ibrahimi.

Ajo ka shtuar se mbajtja e këtij titulli përfaqëson përgjegjësi për të vazhduar ndërtimin e një karriere ndërkombëtare dhe për të përfaqësuar vendin e saj me dinjitet në skenën artistike.

Pianistja ka shprehur mirënjohje për të gjithë mbështetësit dhe institucionet që e kanë përkrahur gjatë rrugëtimit të saj artistik në Spanjë prej tre vitesh, duke veçuar profesorin Giuseppe Devastato për mbështetjen e vazhdueshme, si dhe z. Pierro për dorëzimin e çmimit.

Ky vlerësim konsiderohet një tjetër hap i rëndësishëm në karrierën e Melisa Ibrahimit, duke forcuar prezencën e artistëve kosovarë në skenën ndërkombëtare të muzikës klasike.

Continue Reading

Kulturë

103 vjet nga botimi i gazetës “Ora e Maleve” në Shkodër

Published

on

Më 15 prill 1923, në qytetin e Shkodrës nisi botimin gazeta e përjavshme “Ora e Maleve”, një nga botimet më me ndikim në jetën politike, shoqërore dhe kulturore të kohës.

Deri në vitin 2026, janë bërë plot 103 vjet nga dalja e numrit të parë të saj, duke e kthyer këtë gazetë në një pjesë të rëndësishme të historisë së shtypit shqiptar.

“Ora e Maleve” u shndërrua shpejt në një platformë të fuqishme mendimi, ku pasqyroheshin zhvillimet politike dhe ekonomike të vendit, me theks të veçantë në rajonin e Shkodrës. Gjatë ekzistencës së saj, gazeta botoi 51 numra, deri në fund të vitit 1924.

Në faqet e saj shkruan figura të njohura si Luigj Gurakuqi dhe Hilë Mosi, të cilët promovuan ide për një Shqipëri demokratike dhe kontribuan në formësimin e mendimit politik të kohës.

Gazeta luajti një rol të rëndësishëm edhe në mbrojtjen e integritetit territorial të vendit, duke u bërë njëkohësisht zëri i opozitës liberale. Ajo ndërthurte analizën serioze politike me elemente satire, duke kritikuar fenomenet negative si prapambetja dhe korrupsioni.

“Ora e Maleve” pasqyroi gjithashtu zhvillimet e vrullshme të vitit 1924, përfshirë edhe programin qeverisës të Fan Nolit, duke mbetur një dëshmi e rëndësishme e historisë shqiptare.

Continue Reading

Kulturë

Ndahet nga jeta piktori i njohur shqiptar, Skënder Kamberi

Published

on

Është ndarë nga jeta në moshën 87-vjeçare piktori i njohur shqiptar, Skënder Kamberi, një nga figurat më të spikatura të artit pamor në vend.

Me një karrierë të gjatë dhe të përkushtuar ndaj pikturës, duke lënë pas një trashëgimi të pasur artistike.

Një pjesë e konsiderueshme e veprave të tij, kryesisht kompozime, ruhen sot në fondin e Galerisë Kombëtare të Arteve në Tiranë, si dhe në koleksione private brenda dhe jashtë vendit. Arti i tij ka kapërcyer kufijtë, duke u prezantuar në ekspozita ndërkombëtare në vende si Egjipti, Franca, Anglia, Turqia, Italia dhe Greqia.

Ndër veprat më të njohura të tij përmenden “Ndihma e shokut” (1966), “Betimi i Vrana Kontit” (1968), “Buka e duarve tona” (1976), “Në Belvedere në Vjenë sikur pashë Skënderbenë” (1977), “Otranto, 1997”, si dhe portretet e luftëtarit Sali Vranishti (1971) dhe të poetes Maro Pasho (1973).

Skënder Kamberi lindi më 2 shkurt 1939 në Vlorë. Ai përfundoi studimet në Liceun Artistik në vitin 1960 dhe më pas ndoqi Institutin e Lartë të Arteve, ku u diplomua në vitin 1965.

Pas përfundimit të studimeve, u rikthye në qytetin e lindjes, ku së bashku me piktorin Nestor Jonuzi dha një kontribut të rëndësishëm në zhvillimin dhe përhapjen e artit pamor në Vlorë.

Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për artin dhe kulturën shqiptare.

Continue Reading

Kulturë

Baleti Kombëtar i Kosovës shton shfaqjen e “Carmina Burana” në Cali të Kolumbisë

Published

on

Turneu i Baletit Kombëtar të Kosovës në Amerikën Qendrore dhe Latine është zgjeruar me një tjetër ndalesë të rëndësishme. Eshtë konfirmuar edhe një shfaqje në Cali, Kolumbi.

Më 19 maj, trupa do të ngjitet në skenën e Arena Carlos Andrés Pérez Galindo (USC), ku do të prezantojë veprën madhështore “Carmina Burana”, me koreografi nga Toni Candeloro.

Kjo shfaqje shtesë vjen si rezultat i kërkesës në rritje dhe konsiderohet një tjetër hap i rëndësishëm në prezantimin ndërkombëtar të artit skenik kosovar, duke forcuar praninë e tij në skenat prestigjioze të rajonit latino-amerikan.

Continue Reading

Të kërkuara