Aktualitet

Pandemia rriti çrregullimet e të ushqyerit te adoleshentët

Published

on

Shumë shtretër të spitaleve janë të mbushur. Listat e pritjes për t’u trajtuar janë të gjata. Prandaj adoleshentët dhe të rinjtë, që kërkojnë ndihmë për probleme me ushqim, shpesh duhet të presin disa muaj për të bërë një termin.

Pandemia ka ndikuar negativisht në çrregullimit e të ngrënit, duke rezultuar me rritje të numrit të personave që kanë probleme të tilla dhe sipas mjekëve dhe specialistëve, shkalla e këtyre problemeve nuk po bie, pavarësisht heqjes së disa kufizimeve për luftim të pandemisë.

“Ne jemi duke parë rritje masive”, ka thënë Jennifer Wildes, profesoreshë e psikiatrisë dhe drejtore e programit për çrregullime të të ngrënit në Universitetin e Mjekësisë në Çikago.

Disa pacientë janë duke pritur katër deri në pesë muaj për të marrë trajtime të psikoterapisë dhe trajtime tjera.

Pritjet kanë qenë vetëm disa javë para shpërthimit të pandemisë, ka thënë Wildes, transmeton agjencia e lajmeve Associated Press.

Në kuadër të programit të saj trajtohen rreth 100 pacientë, apo dyfish më shumë sesa para pandemisë, ka thënë mes tjerash ajo.

Programi Emily, që është krijuar në bashkëpunim me Universitetin e Minesotas, është duke u përballur me të njëjtën gjë.

Thirrjet ditore të njerëzve që kërkojnë trajtim janë rritur nga 60 më 2019, në mbi 130 prej kur ka nisur pandemia, ka thënë dietologia Jillian Lampert, shefe e programit.

“Ne e dimë se ankthi dhe izolimi janë faktorë të rëndësishëm që çojnë në çrregullime të të ushqyerit”, ka thënë ajo.

Disa pacientë kanë thënë se “jeta ime duket se është jashtë kontrollit” për shkak të pandemisë dhe ngrënia e tepruar iu ndihmon si mekanizëm mbrojtës, ka thënë Lampert.

Të tjerë janë përballur me anoreksi.

Programet që kanë ofruar trajtime veçmas për secilin pacient apo edhe ato të llojeve të tjera, në shumë vende janë shndërruar në teleterapi, prej shpërthimit të pandemisë.

Disa programe janë rikthyer me prezencë, ndonëse pjesa më e madhe zhvillohen virtualisht.

“Ne kemi parë rritje të numrit” të pacientëve të të gjitha racave, të rinjve, adoleshentëve dhe ndonjëherë edhe fëmijëve të vegjël, ka thënë ajo.

Aty janë përfshirë edhe pjesëtarët e komunitetit LGBT (homoseksual, lesbike, biseksual dhe transgjinor), të cilët kanë tendenca që të kenë më shumë probleme me të ushqyerit, sesa grupet tjera.

Gratë dhe vajzat, janë po ashtu janë më prekura sesa burrat nga ky problem.

Peyton Crest, 18-vjeçare nga Minesota ka thënë se është përballur me ankth edhe para pandemisë, mirëpo kjo gjendje i është dyfishuar prej nisjes së krizës shëndetësore.

Ajo ka pasur ankth dhe ka qenë nën presion kur ka mbajtur mësimet online dhe ka respektuar masat e distancës fizike vitin e kaluar.

“Unë pata dashur që të aplikoj në kolegj”, ka thënë ajo. E ndarë papritur nga miqtë dhe shokët e klasës dhe rrethi i saj, ajo ka kaluar gjithë ditën e vetme në dhomë dhe është përqenderuar në mendimet për ushqim dhe sjelljen anoreksike.

Me insistim të prindërve të saj, ajo ka marrë trajtim lokal në qershor, dhe në shtator të vitit të kaluar i është kthyer sërish trajtimit në një qendër në Arizona.

Shkolla e saj së fundmi i është kthyer mësimit me prezencë, dhe ajo është pranuar në Kolegjin Rhodes në Memfis.

Cresot ka thënë se tani po ndihet më mirë.

“Shëndeti im mendor është përmirësuar dukshëm”, ka thënë ajo.

Wildes ka thënë se programi i saj nuk ka parë rënie të ritmit të çrregullimeve të tilla.

“Njerëzit nuk u janë kthyer ende krejtësisht rutinave të tyre”, ka thënë ajo, duke parashikuar se numri i pacientëve që kërkojnë ndihmë nuk do të bie deri në vjeshtë.

Aleanca për Ndërgjegjësim të Çrregullimeve të Ushqimit, që ka nisur të ofrojë terapi virtuale gjatë pandemisë, po ashtu është përballur me rritje të interesimit.

Prej muajit janar, më shumë se 7,000 persona nga 32 shtete kanë marrë pjesë në grupet e mbështetjes, ka thënë udhëheqësja e aleancës Johanna Kandel.

“Është diçka që nuk kemi parë kurrë më parë”, ka thënë ajo.

Numri i personave të shtrirë në spital, sidomos vajzat me komplikime të rënda nga anoreksia, është gjithashtu në rritje.

Çrregullimet në ushqim prekin të paktën 9 për qind të popullsisë së botës.

Ato prekin rreth 30 milionë amerikanë përgjatë jetës së tyre dhe shkaktojnë rreth 10,000 vdekje në vit në Shtetet e Bashkuara, sipas të dhënave të Asociacionit Kombëtar për Anoreksi dhe çrregullime të ngjashme.

Anoreksia është një nga çrregullimet më të shpeshta, çka shkakton shprehi të kufizimit të rëndë të ushqimit dhe dobësimit ekstrem.

Për pasojë, mund të përcillet me presion të ulët të gjakut dhe dëmtim të organeve.

Bulimia dhe çrregullime të ngjashme, përfshijnë ngrënien e një sasie të madhe të ushqimit, dhe më pas të vjellat e shkaktuara me qëllim.

Sipas një analize të të dhënave të rreth 80 spitaleve amerikane, është gjetur 30 për qind rritje e këtyre çrregullimeve prej marsit të vitit 2020, në krahasim me të dhënat e dy vjetëve paraprakë.

Analiza është publikuar në muajin prill nga revista shkencore Rrjeti Kërkimor për Shëndet.

“Pandemia e koronavirusit e ka përballur shoqërinë, dhe në veçanti adoleshentët, me një sfidë jashtëzakonisht të madhe psikologjike. Kjo ka qenë ngjarje e madhe që ka ndikuar në jetët e njerëzve në shumë mënyra dhe mund të kalojnë muaj apo vite para se të gjithë të vërejmë ndikimin e vërtetë”, ka thënë mjeku familjar Dave Little, njëherësh udhëheqës i analizimit të të dhënave.

Ai ka thënë se të dhënat duhet të alarmojnë prindërit dhe ofruesit e shërbimeve shëndetësore.

“Bisedoni me fëmijët, bisedoni me pacientët tuaj. Sigurohuni se shprehitë e të ushqyerit besin të shëndetshme dhe sapo të shihni se diçka mund të bëhet problem, sa më parë që përgjigjeni aq më mirë do të jetë”, ka thënë Little.(RFE)

Sport

“Gara” për Igball Jasharin: Tri klubet e Superligës dhe Elbasani pas yllit të Drenicës

Published

on

By

Paraqitjet brilante të sulmuesit të krahut të FC Drenicës dhe Kombëtares së Kosovës U21, Igball Jashari, kanë rënë në sy të shumë klubeve të njohura që po garojnë për shërbimet e tij.

Me 5 gola dhe 4 asistime, 20-vjeçari nga Prekazi ka qenë një nga pikat më të ndritura të Drenicës këtë edicion, duke shkëlqyer njëkohësisht edhe me fanellën e Kosovës U21.

Kampionia aktuale, Drita, nuk e ka fshehur interesimin për ta transferuar talentin drenicas dhe palët tashmë kanë nisur kontaktet e para. Megjithatë, siç mëson Telegrafi, gara është nxehur pasi edhe Ballkani dhe Gjilani janë futur fuqishëm në lojë, duke ia paraqitur zyrtarisht kushtet e tyre anësorit këmbëshpejtë, të cilin e shohin si një lojtar me të ardhme të madhe.

Përveç opsioneve në Superligën e Kosovës, një tjetër mundësi reale për Jasharin mbetet edhe kampionati shqiptar, ku skuadra e Elbasanit, e cila po lufton për titullin kampion, e ka futur në radar si një përforcim të rëndësishëm për merkaton e verës.

Pavarësisht ofertave të shumta, lojtari pritet të presë edhe dy xhirot e fundit të kampionatit për ta ndihmuar maksimalisht Drenicën drejt objektivit të mbijetesës, përpara se të marrë vendimin final se ku do ta vazhdojë karrierën e tij.

Continue Reading

Lajmet

Mbi 131 mijë votues nga diaspora certifikohen për zgjedhjet e 7 qershorit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka njoftuar zyrtarisht se ka përfunduar procesi i shqyrtimit të aplikimeve për votuesit jashtë Kosovës për zgjedhjet e parakohshme të 7 qershorit, ku nga gjithsej 142 mijë e 802 aplikantë, janë aprovuar 131 mijë e 901 prej tyre, ndërsa 10 mijë e 906 kërkesa janë refuzuar.

Drejtori i Sekretariatit të KQZ-së, Besnik Buzhala, bëri të ditur gjatë mbledhjes së të martës se shqyrtimit të gjitha kërkesave ka përfunduar dje, ndërkohë që sot në orën 20:32 përfundon edhe afati ligjor për kundërshtimet administrative.

Gjatë kësaj periudhe, e cila zgjati nga 6 deri më 17 maj 2026, u regjistruan edhe 96 anullime të kërkesave nga votuesit që zgjodhën të rikthehen në listën e votuesve brenda Kosovës.

Paralelisht me procesin e certifikimit, KQZ ka miratuar edhe adresat e kutive postare për votimin nga jashtë, të cilat do të jenë funksionale në 22 shtete të ndryshme si Gjermani, Zvicër, ShBA, Shqipëri, Austri, e vende të tjera.

Anëtari i KQZ-së, Alban Krasniqi, theksoi se janë bërë vizita në terren për të verifikuar kapacitetet e mbledhjes së zarfeve, ndërsa Buzhala sqaroi se planet operative me Ministrinë e Punëve të Jashtme janë gati për të siguruar mbledhjen dhe dërgimin e sigurt të votave drejt Kosovës. /Kosova Press/

Continue Reading

Aktualitet

Ish-kryeministri spanjoll nën hetim për skandalin e 53 milionë eurove

Published

on

By

Ish-kryeministri i Spanjës, José Luis Rodríguez Zapatero, është vënë nën hetim penal për dyshime për ndikim të paligjshëm dhe vepra të tjera lidhur me shpëtimin financiar prej 53 milionë eurosh të kompanisë ajrore “Plus Ultra” gjatë pandemisë COVID-19.

Ai është thirrur të paraqitet më 2 qershor në Gjykatën e Lartë penale të Spanjës, ndërsa hetimet po shqyrtojnë nëse fondet publike janë keqpërdorur apo janë përdorur për pastrim parash përmes rrjeteve ndërkombëtare, raporton The Guardian.

Zapatero i ka mohuar të gjitha akuzat, duke deklaruar se nuk ka ndërhyrë në asnjë proces të lidhur me bailout-in dhe se është i gatshëm të bashkëpunojë me drejtësinë.

Rasti konsiderohet historik, pasi për herë të parë një ish-kryeministër spanjoll po hetohet penalisht për një çështje korrupsioni në nivel të tillë të lartë.

/The Guardian/

Continue Reading

Lajmet

FSK dhe Komanda Evropiane e Shteteve të Bashkuara zotohen për thellim të bashkëpunimit

Published

on

By

Komandanti i Forca e Sigurisë së Kosovës, Bashkim Jashari, ka pritur në takim Zëvendës Shefin e J5/8 të Komandës Evropiane të Shteteve të Bashkuara (USEUCOM), gjeneral brigade Chris A. McKinney.

Gjatë takimit, të dy gjeneralët diskutuan për situatën e sigurisë në vend dhe rajon, si dhe për avancimin e kapaciteteve të Kosovës në fushën e mbrojtjes, përfshirë blerjet ushtarake dhe zhvillimin e industrisë së mbrojtjes.

Gjeneral Jashari theksoi rëndësinë e mbështetjes së Shtetet e Bashkuara të Amerikës si partner strategjik i Kosovës, ndërsa gjeneral McKinney përgëzoi punën dhe zhvillimet e shpejta të realizuara në sektorin e mbrojtjes dhe projektet e ardhshme të FSK-së.

Në takim u diskutua edhe për bashkëpunimin e deritanishëm ndërmjet FSK-së dhe USEUCOM-it, me theks të veçantë në nevojën për thellimin e këtij bashkëpunimi në të ardhmen dhe në rrugën e Kosovës drejt integrimit në NATO.

Po ashtu, të dy gjeneralët vlerësuan kontributin e FSK-së në kuadër të Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën (ISF), ku së shpejti pritet të dislokohet kontingjenti i parë nga Kosova.

Ndërkohë, gjeneral brigade Chris A. McKinney u takua edhe me ministrin e Mbrojtjes, Ejup Maqedonci. Gjatë këtij takimi u diskutua për ambientin e sigurisë në vend dhe rajon, avancimin e kapaciteteve mbrojtëse të Kosovës, blerjet ushtarake dhe zhvillimin e industrisë së mbrojtjes.

Ministri Maqedonci theksoi se Shtetet e Bashkuara të Amerikës mbeten partner kyç dhe i pazëvendësueshëm për Kosovën në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë. Ai bëri të ditur se bashkëpunimi ndërmjet Kosovës dhe SHBA-së do të vazhdojë të thellohet me besim të plotë reciprok, në funksion të forcimit të ushtrisë dhe integrimit euroatlantik të vendit.

Në fund të takimeve, përfaqësuesit e Kosovës dhe ata amerikanë ritheksuan përkushtimin për vazhdimin e bashkëpunimit strategjik dhe mbështetjen e zhvillimit të mëtejmë të FSK-së.

 

 

Continue Reading

Të kërkuara