Lajmet

Omicron ekspozon mungesën e fleksibilitetit në spitalet e Evropës

“Ka shumë pacientë që nuk mund t’i pranojmë”.

Published

on

Një zyrtar i Organizatës Botërore të Shëndetësisë paralajmëroi javën e kaluar për një “dritare të mundësive që po mbyllet ” për vendet evropiane për të parandaluar që sistemet e tyre të kujdesit shëndetësor të mbingarkohen, pasi varianti Omicron i koronavirusit prodhon rritje pothuajse vertikale të infeksioneve me koronavirus.

Në Francë, Britani dhe Spanjë, vende me programe relativisht të forta kombëtare shëndetësore, ajo dritare mund të jetë tashmë e mbyllur.

Drejtori i një njësie të kujdesit intensiv në një spital në Strasburg po largon pacientët.

Një kirurg në një spital në Londër përshkruan një vonesë kritike në diagnozën e kancerit të një burri.

Spanja po sheh teksa i vihet në test vendosmëria e saj për të parandaluar një kolaps të sistemit pasi Omicron e mban jashtë punës personelin mjekësor.

“Ka shumë pacientë që nuk mund t’i pranojmë dhe janë pacientët pa COVID viktimat kolaterale të gjithë kësaj,” tha Dr. Julie Helms, e cila drejton Qendrën e Kujdesit Intensiv në Spitalin Universitar të Strasburgut në Francën e largët lindore.

Dy vjet pas pandemisë, me Omicronin jashtëzakonisht ngjitës që ndikon në shërbimet publike të llojeve të ndryshme, efekti i variantit në objektet mjekësore ka vënë në pikëpyetje shumë elasticitetin e sistemeve të shëndetit publik që konsiderohen thelbësore për ofrimin e kujdesit të barabartë.

Problemi, thonë ekspertët, është se pak sisteme shëndetësore kanë krijuar fleksibilitet të mjaftueshëm për të trajtuar një krizë si koronavirusi përpara se të shfaqej, ndërsa kulmet e përsëritura të infeksionit e kanë mbajtur pjesën tjetër shumë të preokupuar për të zbatuar ndryshime gjatë urgjencës së gjatë.

Pranimet në spital tani janë po aq të larta në Francë, Itali dhe Spanjë sa ishin pranverën e kaluar, kur të tre vendet kishin izolime ose masa të tjera kufizuese.

Shkalla e shtrimit në spital të njerëzve me COVID-19 në Angli për javën që përfundoi më 9 janar ishte pak më e lartë se në fillim të shkurtit 2021, përpara se shumica e banorëve të vaksinoheshin. Kësaj radhe nuk ka izolim.

Instituti për Metrikën dhe Vlerësimin e Shëndetit, një organizatë kërkimore për shëndetin e popullsisë me bazë në Universitetin e Uashingtonit, parashikon që më shumë se gjysma e njerëzve në rajonin 53-vendësh të OBSH-së në Evropë do të infektohen me Omicron brenda dy muajve.

Kjo përfshin mjekë, infermierë dhe teknikë në spitalet publike. Rreth 15 për qind e stafit të sistemit spitalor të Strasburgut prej 13,000 personash ishte jashtë punës këtë javë. Në disa spitale, shkalla e mungesës së punonjësve është 20 për qind.

Oraret janë krijuar dhe rivendosen për të mbyllur boshllëqet ndërkaq pacientët nevojat e të cilëve nuk janë kritike duhet të presin.

26 shtretërit e spitalit publik francez janë pothuajse të gjithë të zënë nga pacientë të pavaksinuar, njerëz “që refuzojnë kujdesin, që refuzojnë ilaçet ose që kërkojnë ilaçe që nuk kanë efikasitet,” tha Helms.

Ajo refuzoi 12 kërkesa për pranim të martën dhe 10 të mërkurën.

“Kur keni tre pacientë për një shtrat të vetëm, ne përpiqemi të marrim atë që ka shanset më të mira për të përfituar prej tij,” tha Helms.

Në Britani, si në Francë, Omicron po shkakton çarje në sistemin shëndetësor edhe pse varianti duket se shkakton sëmundje më të lehta se paraardhësit e tij.

Qeveria britanike këtë muaj caktoi personel ushtarak, duke përfshirë mjekë, për të plotësuar spitalet e Londrës, duke shtuar në radhët e anëtarëve të shërbimit që tashmë ndihmojnë në administrimin e vaksinave dhe funksionimin e ambulancave.

Në Spitalin Royal Free në Londër, Dr. Leye Ajayi përshkroi një pacient i cili u përball me vonesa në diagnozën e tij fillestare të kancerit.

“Fatkeqësisht, kur përfundimisht arritëm ta shihnim pacientin, kanceri i tij ishte përhapur tashmë,” tha Ajayi për Sky News.

“Pra, tani kemi të bëjmë me një pacient të ri në mesin e të 50-ave, i cili, ndoshta nëse do ta kishim parë një vit më parë, mund të kishte përfituar një operacion shërues. Tani kemi të bëjmë me kujdesin paliativ.” , tha ai.

Gati 13,000 pacientë në Angli u detyruan të prisnin në barela më shumë se 12 orë përpara se të hapej një shtrat spitalor, sipas shifrave të publikuara javën e kaluar nga Shërbimi Kombëtar i Shëndetit. Britania ka një numër të madh prej rreth 5.9 milionë njerëz në pritje të ekzaminimeve të kancerit, operacioneve të planifikuara dhe të tjera. Disa ekspertë vlerësojnë se kjo shifër mund të dyfishohet në tre vitet e ardhshme.

Në mes të valës së parë të pandemisë në prill 2020, zyra e OBSH-së për Evropën nxori një udhëzues për sistemet shëndetësore për të krijuar fuqi në sistemet e tyre për shpërthime të reja, duke përfshirë identifikimin e një fuqie punëtore të përkohshme shëndetësore.

“Pavarësisht nga fakti që vendet mendonin se ishin të përgatitura për një pandemi që mund të vinte, ato nuk ishin. Pra, po ndërton anijen ndërsa lundron,”tha Dr. David Heymann, i cili më parë drejtoi departamentin e sëmundjeve infektive të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Por, Franca kishte shkurtuar shtretërit e spitaleve – dhe mjekët dhe infermierët – për vite përpara pandemisë.

Rindërtimi i tij brenda disa muajsh doli i vështirë kur vala aktuale infektonte stafin e spitalit me qindra çdo ditë.

Edhe lejimi i punonjësve shëndetësorë simptomatikë me COVID-19 për të raportuar në punë nuk ka qenë i mjaftueshëm.

Konfederata e Sistemit Kombëtar të Shëndetësisë (NHS) e Britanisë, thotë se shërbimi shëndetësor publik kaloi në pandemi me një mungesë prej 100,000 punonjësish shëndetësorë që vetëm është përkeqësuar.

Vala e parë e pandemisë e shtyu sistemin shëndetësor të Spanjës në kufirin e tij. Spitalet improvizuan mënyra për të trajtuar më shumë pacientë duke ngritur qendra emergjente në salla operacioni, gjimnaze dhe biblioteka.

Publiku ishte dëshmitar, i tmerruar, i pensionistëve që vdisnin në shtëpi pleqsh pa u dërguar ndonjëherë në spitalet shtetërore që tashmë ishin me kapacitete të tejkaluara.

Pas kësaj, qeveria spanjolle u zotua të mos lejonte që një kolaps i tillë të përsëritej. Duke punuar me departamentet rajonale të shëndetësisë, ai hartoi ato që zyrtarët i quajnë “plane elasticiteti” për t’u marrë me ndryshimet e papritura në kërkesat e shërbimit, veçanërisht në qendra të kujdesit intensiv.

Ideja është që spitalet të kenë pajisjet dhe teorikisht personelin, për të rritur kapacitetet në varësi të nevojës.

“Gjëja kryesore është fleksibiliteti, të kesh ndërtesa fleksibile që mund të zgjerohen, të kesh staf që është fleksibil në aspektin e pranimit të ndërrimit të detyrave, të kesh fleksibilitet në drejtim të ndarjes së ngarkesave më shumë të një strukture rajonale,” tha Dr. Martin McKee, një profesor i shëndetit publik. në Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale në Londër.

Megjithatë, në fund të fundit, McLee tha: “Një shtrat është një mobilje. Ajo që ka rëndësi është stafi rreth tij, “tha McKee.

“Ne jemi ende në mes të një epidemie komplekse që po ndryshon çdo ditë. Është e vështirë të imagjinohet se çfarë duhet të ndërtojmë për të ardhmen për epidemitë e tjera, por do të duhet të reflektojmë mbi sistemin se si e organizojmë kujdesin,” tha Dr. Nicolas Lefebvre, i cili drejton njësinë e sëmundjeve infektive në Strasburg.

Ai tha se Evropa është e përgatitur të trajtojë shpërthime të izoluara siç ka bërë në të kaluarën, por pandemia ka ekspozuar themelet e dobësuara në të gjithë sistemet shëndetësore, madje edhe ato që konsiderohen ndër më të mirët në botë.

Frédéric Valletoux, kreu i Federatës Franceze të Spitaleve, tha se politikëbërësit në nivel kombëtar janë shumë të vetëdijshëm për problemin tani.

Për vitin 2022, federata ka kërkuar më shumë burime për stafin infermieror.

“Vështirësia në sistemin tonë është t’i shkundim gjërat, veçanërisht kur jemi në zemër të krizës,” tha Valletoux.

Lajmet

Nesër ditë zie në Kosovë për nder të akademik Rexhep Qosjes

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së Presidentes së Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka marrë vendim që dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, të shpallet ditë zie shtetërore në tërë territorin e vendit. Ky vendim vjen si shenjë respekti dhe nderimi për jetën dhe veprën e jashtëzakonshme të akademikut Rexhep Qosja, i cili u nda nga jeta në moshën 89-vjeçare.

Përmes këtij akti zyrtar, institucionet e shtetit shprehin mirënjohjen e thellë për kontributin e pazëvendësueshëm të akademikut Qosja në ndërtimin e autoritetit shkencor dhe kulturor të Kosovës.

“Në nderim të jetës dhe veprës së akademik Rexhep Qosja, dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, shpallet Ditë zie shtetërore në Republikën e Kosovës. Me këtë vendim, shteti ynë shpreh nderimin dhe mirënjohjen për një personalitet që i dha kulturës shqiptare dije, vepër dhe autoritet”, thuhet në njoftimin e Presidencës.

Sipas vendimit të nënshkruar nga u.d. Presidentja Haxhiu, Protokolli i Shtetit është ngarkuar që t’i ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme për zbatimin e kësaj zije shtetërore. Ky vendim pason lajmin për vdekjen e akademikut dhe përmbylljen e ceremonisë së varrimit, e cila, sipas dëshirës së të ndjerit, u zhvillua në mënyrë private.

Continue Reading

Lajmet

BIOGRAFIA E REXHEP QOSJA

Published

on

Sot është ndarë nga jeta akademiku, shkrimtari dhe studiuesi i njohur shqiptar, Rexhep Qosja.

Rexhep Qosja lindi më 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Vuthaj dhe në Guci, ndërsa në Prishtinë përfundoi Shkollën Normale dhe më pas studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe në Fakultetin Filozofik.

Karrierën akademike e nisi në vitin 1967 si asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, ndërsa më 1971 mbrojti doktoratën për jetën dhe krijimtarinë e Asdrenit. Gjatë viteve në vijim, ai u ngrit në një nga figurat më të rëndësishme të studimeve albanologjike, duke qenë profesor ordinar në Universitetin e Prishtinës dhe drejtor i Institutit Albanologjik në periudhën 1972-1981.

Qosja është autor i mbi tridhjetë librave nga fusha e kritikës letrare, studimeve shkencore, si dhe prozës artistike, përfshirë romane, tregime dhe drama. Ai ka botuar gjithashtu qindra artikuj, ese dhe studime, duke dhënë një kontribut të veçantë në zhvillimin e mendimit kritik dhe letërsisë shqipe.

Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me Shpërblimin e qytetit të Prishtinës më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë “7 Korriku”, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, etj.

Në mars të vitit 2025 Qosja u nderua me çmimin “Letërsia shqipe” nga Ministria e Kulturës, si njëri prej ndikuesve më të mëdhenj të letërsisë shqipe. Është marrë edhe me veprimtari politike. Në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000, kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”.

Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për kulturën, shkencën dhe mbarë kombin shqiptar.

Continue Reading

Lajmet

Miratohet Ligji për Lojërat Mesdhetare mes përplasjeve për transparencën dhe rolin e BE-së

Published

on

By

Kuvendi i Kosovës, me 64 vota për, ka miratuar Projektligjin për organizimin e Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”. Megjithatë, miratimi u shoqërua me debate të ashpra mes opozitës dhe udhëheqjes së Kuvendit, kryesisht për shkak të vërejtjeve të Zyrës së Bashkimit Evropian lidhur me menaxhimin e parasë publike.

Deputetja e PDK-së, Blerta Deliu-Kodra, kritikoi ashpër nxitimin për kalimin e këtij ligji, duke cituar shqetësimet e ndërkombëtarëve për mungesë transparence.

“Është e padrejtë forma si neglizhoni amendamentet e deputetëve dhe se si nuk i respektoni kërkesat e BE-së që kërkon ruajtje të transparencës, llogaridhënies dhe parasë publike. Është e çuditshme si po mundoheni ta eskivoni këtë”, u shpreh ajo, duke shtuar se PDK nuk është kundër lojërave, por kundër shkeljes së rregullave në emër të afateve politike.

Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, iu përgjigj këtyre kritikave duke vënë theksin te sovraniteti i institucionit dhe urgjenca e situatës politike, duke pasur parasysh afatin për zgjedhjen e presidentit.

“Ne i respektojmë partnerët tanë, por nuk mund ta marrë më tepër parasysh një letër të Zyrës së BE-së sesa vullnetin e qytetarëve të shprehur në Kuvend. Nëse ky Kuvend nuk e zgjedh deri më 28 prill presidentin, shpërndahet me automatizëm. Paramendoni, Kosova ka marrë përgjegjësi t’i organizojë lojërat dhe ne jemi shumë vonë”, deklaroi Haxhiu.

Ajo madje u bëri thirrje deputetëve të opozitës që të mos bëhen “zëdhënës të Zyrës së BE-së”, por të përfaqësojnë interesat e qytetarëve që presin suksesin e këtij organizimi sportiv.

Përveç Lojërave Mesdhetare, seanca e sotme përmbylli edhe disa nisma të tjera ligjore

U miratua Projektligji për financimin e menaxhimit të resurseve ujore.

Në lexim të dytë kaluan me nga 69 vota Projektligji për Banim Social dhe të Përballueshëm si dhe Projektligji për Shtetësinë e Kosovës.

 

Continue Reading

Lajmet

Bogujevci takon përfaqësuesit e OKB-së, në fokus bashkëpunimi për kulturën dhe turizmin

Published

on

Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, ka pritur në takim Koordinatorin për Zhvillim në Kosovë të Kombeve të Bashkuara, Stephen O’Malley, së bashku me përfaqësues të agjencive të OKB-së në vend. Gjatë këtij takimi, palët diskutuan mundësitë e koordinimit ndërmjet Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit dhe organizatave në kuadër të Kombeve të Bashkuara, me theks të veçantë në zhvillimin e projekteve në fushën e kulturës, trashëgimisë kulturore dhe turizmit.

Sipas njoftimit, të dyja palët shprehën gatishmëri për thellimin e bashkëpunimit dhe për koordinimin e iniciativave të përbashkëta në të ardhmen, me synim avancimin e sektorëve përkatës dhe rritjen e ndikimit të projekteve zhvillimore në vend.

Continue Reading

Të kërkuara