Aktualitet

Një qasje e re për strategjinë e ardhshme për parandalimin e ekstremizmit të dhunshëm dhe radikalizimit në Kosovë

Published

on

Strategjia aktuale për Parandalimin e Ekstremizmit të Dhunshëm dhe Radikalizmit që shpie në Terrorizëm 2015 – 2020 ka përfunduar vitin e kaluar, dhe kjo paraqet një mundësi për një qasje të re, e cila fokusohet në zgjidhjen e faktorëve që krijojnë cenueshmëri në shoqëri, siç janë mungesa e mundësive për të rinjtë, papunësia, mungesa e fokusit në edukimin dixhital dhe mediet sociale, cilësia e dobët e arsimit sidomos në shkollat e mesme, mungesa e mbështetjes për zhvillimin e mendimit kritik për të rinjtë dhe izolimi i vendit. Qasja e re duhet të bazohet në komunitet, duke mbështetur udhëheqësit lokalë dhe shoqërinë civile për të forcuar rezistencën kundër ideve radikale si dhe ekstreme.

Në thelb, qasja e re duhet të jetë bashkëpunuese me shoqërinë civile, akademinë, institucionet fetare dhe udhëheqësit në komunitet, në lagje e fshtara, dhe të shmangën gabimet e së kaluarës, kur individë që thjesht kanë praktikuar fenë nga bindja e tyre janë promovuar si radikal. Kosova duhet të jetë e hapur dhe tolerante, dhe më e rëndësishmja laike. Kjo do të thotë të mos margjinalizohen njerëz të cilët janë të përkushtuar ndaj besimeve të tyre fetarë, por të mbështeten ata të mbrojnë kornizën e tyre normative ndaj cenimeve të jashtme për për të ri-definuar domethënien e besimeve dhe simboleve fetare.

Një tjetër tipar i rëndësishëm i një qasjeje të ndryshmë në zhvillimin e strategjisë së ardhshme për ballfaqim me ekstremizimin e dhunshëm është të avancohet policimi në bashkësi. Qeveria e Kosovës tashmë ka zhvilluar një dokument strategjik për sigurinë në bashkësi. Strategjia Nacionale për Siguri në Bashkësi dhe Plani i Veprimit 2018 – 2023 thekson bashkëpunimin me institucionet vendore si dhe koordinimin ndërinstitucional në të gjitha nivelet dhe bashkëpunimi me qytetarë si një qasje thelbësore për të trajtuar ato që strategjia i quan “dukuri negative”. Duhet të analizohet nëse një strategji e tillë duhet të jetë një dokument strategjik i pavarur ose i integruar në një strategji të përgjithshme për sigurinë kombëtare ose strategjinë e ardhshme kundër ekstremizmit të dhunshëm. Policia e Kosovës tashmë ka kapacitetet dhe përvojën e nevojshme për të avancuar më tej qasjen e policimit në bashkësi si një mekanizëm i paralajmërimit të hershëm.

Sidoqoftë, policimi në komunitet nuk duhet të jetë vetëm përgjegjësi e policisë. Është e rëndësishme të angazhohen dhe legjitimohen liderët dhe qytetarët lokalë për të kontribuar për sigurinë e bashkësisë. Përdorimi i tepërt i mekanizamve të sigurisë në qasjen institucionale të punës me bashkësinë mund të ndikojë negativisht në përpjekjet e de-radikalizimit.

Një aspekt tjetër i rëndësishëm për strategjinë e ardhshme duhet të jetë një zhvendosje konceptuale e kuptimit të radikalizimit dhe ekstremizmit të dhunshëm. Shoqëria në Kosovë duhet të ketë kujdesë që të mos i fusin të gjithë ata që praktikojnë ose respektojnë bindjet e tyre fetare ose kulturore në të njëjtën shportë dhe t’i markojnë si radikalë. Të kesh ide radikale nuk është e paligjshme në Kosovë dhe në vende demokratike, por zgjedhja për të vepruar për arritjen e këtyre ideve përmes mjeteve jo-institucionale dhe të paligjshme, pra përmes dhunës është një akt kriminal ose terrorist. Strategjia e Shqipërisë ofron një perspektivë interesante në këtë drejtim. Strategjia kombëtare e Shqipërisë kundër ekstremizmit të dhunshëm në mënyrë të qartë thekson se “Radikalizimi në dhunë” është “një vendim për të anashkaluar proceset politike apo metodat jo të dhunshme të nxitjes së ndryshimit, duke favorizuar përdorimin e metodave të dhunshme për të sjellë ndryshimin.” Ndërsa “Ekstremizëm i dhunshëm”, është “përdorimi i dhunës për arritjen e objektivave politikë”. Pra, na duhet një zhvendosje konceptuale se si e kuptojmë se çfarë është radikalizimi dhe kur paraqitet si një problem që kërkon ndërhyrje nga sektori publik, ose qeveria.

Promovimi i deradikalizimit duhet të përqendrohet në premisën e ruajtjes së kohezionit shoqëror. Kjo mund të bëhet duke promovuar respektimin e kornizave normative, përfshirë traditat. Po ashtu, kjo mund të arrihet duke integruar një qasje të bazuar në bashkësi.

Ky artikull botohet në kuadër të projektit të përbashkët CBM/KIP që promovon fuqizimin e ndikimit në trajtimin e ekstremizmit të dhunshëm, përkrahur nga Ambasada e Mbretërisë së Holandës. Sidoqoftë, mendimet e shprehura në këtë artikull nuk pasqyrojnë ato të Ambasadës Hollandeze në Kosovë.

Aktualitet

Disa të plagosur pas një sulmi me shpatë në një shkollë në Suedi

Published

on

By

Një sulmues i armatosur me shpatë plagosi disa persona në një shkollë të mesme në Suedinë qendrore, thanë autoritetet të premten, teksa mediat kanë raportuar se autori i dyshuar i sulmit është qëlluar nga policia.

“Një sulmues i armatosur me shpatë ka hyrë në Brinellskolan dhe ka plagosur disa persona”, tha komuna e Fagerstas përmes një deklarate, duke shtuar se sulmuesi ishte arrestuar nga policia.

Gazeta Aftonbladet raportoi se një person i armatosur me një hanxhar ishte plagosur me armë zjarri në këmbë nga policia.

Komuna nuk specifikoi numrin e të plagosurve, por tha se policia po kontrollon shkollën dhe se shkollat e tjera në zonë ishin mbyllur.

Transmetuesi publik SVT tha se ambulanca, makina të policisë dhe një helikopter kanë shkuar në shkollën që gjendet në qytetin me rreth 12.000 banorë.

Suedia është përballur me disa sulme në institucione arsimore.

Në shkurt të vitit 2025, një 35-vjeçar vrau dhjetë persona në një qendër të arsimit për të rritur në Orebro. Policia tha ky sulm kishte për motiv synimin e autorit për të bërë vetëvrasje për shkak të problemeve financiare dhe psikologjike.

Në mars të vitit 2022, një nxënës 18-vjeçar vrau me thikë dy mësues në një shkollë të mesme në qytetin jugor të Malmos.

Ndërsa në tetor të vitit 2015, tre persona u vranë në një sulm me motive racore në një shkollë në qytetin perëndimor Trollhatan, nga një sulmues i armatosur me shpatë, i cili u vra nga policia./REL/

Continue Reading

Lajmet

Tahiri: Vdekjet e punëtorëve në KEK, dëshmi e dështimit institucional

Published

on

Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Arian Tahiri, ka akuzuar Qeverinë në detyrë për mungesë reagimi dhe mbikëqyrjeje të kushteve të punës në institucionet dhe ndërmarrjet publike, pasi dy punëtorë të KEK-ut humbën jetën brenda tri ditësh, si pasojë e lëndimeve të marra në vendin e punës, raporton Ekonomia Online.

Tahiri kërkoi që organet përgjegjëse të ndërmarrin veprime konkrete menjëherë.

“Më 20 gusht, Arbenit Ahmeti humbi jetën duke transportuar kabllot 6 kV. Më 16 gusht, vetëm katër ditë më herët, Haxhi Gojnovci, teknik i xehtarisë, mbeti i vdekur pranë ekskavatorit. Më 15 korrik, Milazim Binaku ndërroi jetë në QKUK, si pasojë e lëndimeve të marra më 8 korrik në Fabrikën e Pajimeve Xehtare në Palaj. Më 27 shkurt, Migjen Sadiku ndërroi jetë në hapësirat e Termocentralit “Kosova B”. Pas secilit prej këtyre emrave është një nënë që pret, një bashkëshorte që mbetet vetëm, fëmijë që pyesin pse babai i tyre nuk u kthye më. Janë punëtorë që shkuan në punë për të siguruar bukën e gojës për familjet e tyre dhe humbën jetën duke bërë punën e tyre”, shtoi ai.

Tahiri theksoi se kabineti qeveritar po sillet “sikur nuk ka asnjë përgjegjësi”.

“Qeveria nuk mund të jetë njëkohësisht menaxhuese dhe mbikëqyrëse e ndërmarrjeve publike dhe, në fund, të sillet sikur nuk ka asnjë përgjegjësi. Si është e mundur që kur flitet për rritje të prodhimit apo për progres, dalin dhe shprehin krenari, ndërsa në raste të tilla fshihen nëpër xhipa të zinj e prapa perdeve të pushtetit? Kur këto vdekje ndodhin në një ndërmarrje publike, nën kontrollin e drejtpërdrejtë të shtetit, ato bëhen dëshmi e një dështimi institucional. Nëse shteti nuk arrin të mbrojë jetën e punëtorëve të vet, si mund të pretendojë se mbron jetën dhe të drejtat e punëtorëve në sektorin privat?”, tha Tahiri.

Tahiri bëri thirrje për inspektim, identifikim dhe eliminim të rreziqeve në vendet e punës, rritjen e masave të sigurisë dhe mbrojtjes për punëtorët./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Gjermani: Mbyllja më e fortë e bizneseve në gati 20 vjet

Published

on

Energjia e shtrenjtë, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe mungesa e pasardhësve për biznesin po çojnë në shtimin numrit të mbylljeve të bizneseve dhe falimentimeve në Gjermani.

187.744 sipërmarrje në Gjermanindërprenë gjatë vitit të kaluar aktivitetin e tyre, duke shënuar numrin më të lartë të mbylljevenë pothuajse 20 vjet. Krahasuar me vitin pararendës, ky numër u rrit me gati 10 për qind. Këto janë të dhënat e analizës së përbashkët vjetore të agjencisë së informacionit ekonomik Creditreform dhe Qendrës Leibniz për Kërkime Ekonomike Evropiane (ZEW) në Mannheim.

Sipas analizës dinamika e krizës po përhapet tashmë në të gjitha fushat, përfshirë edhe gastronominë apo sektorin e shëndetësisë. Dhe ndryshe nga vitet e mëparshme tani po e ndërpresin aktivitetin e tyre edhe kompani që, në fakt, janë ekonomikisht të shëndosha dhe të qëndrueshme.

Gastronomia dhe hoteleria

Në analizë thuhet se rritja më e fortë e numrit të mbylljeve të bizneseve u regjistrua në sektorin e gastronomisë dhe të hotelerisë. Në vitin 2025 mbyllën aktivitetin e tyre rreth 15.000 restorante, kafene dhe sipërmarrje akomoduese, që përbën 15 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024.

Që nga 1 janari 2026 në gastronominë gjermane zbatohet një normë e reduktuar TVSH-je prej 7 për qind për ushqimet. Por “ulja e TVSH-së për të mbështetur sektorin e gastronomisë në krahasim me degët e tjera, duket se nuk ka arritur ta zbusë gjendjen e vështirë në këtë sektor”, thuhet në analizë.

Përkeqësim i gjendjes në sektorin e shëndetësisë

Në sektorin e shëndetësisë vazhdoi prirja negative që po vërehet prej rreth dhjetë vitesh: numri i mbylljeve të sipërmarrjeve në këtë fushë, arriti në rreth 11.000 raste, dhe  është tashmë rreth dy herë më i lartë se në vitin 2008.

Vetëm gjatë vitit të kaluar mbyllën aktivitetin e tyre afërsisht 5.500 klinika mjekësore,  pra rreth 23 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024. Shpesh arsyeja është se mjekët dalin në pension dhe nuk arrijnë të gjejnë dikë që të marrë përsipër dhe të vazhdojë drejtimin e klinikës së tyre.

Edhe industria u godit rëndë

Në sektorin industrial ndërprenë aktivitetin e tyre rreth 11.000 ndërmarrje, që do të thotë 10 për qind më shumë mbyllje krahasuar me një vit më parë.

Eksperti i Creditreform, Patrik-Ludwig Hantzsch, e quajti rritjen e numrit të falimentimeve si një “darë krize” që po e “kap dhe dëmton ekonominë gjermane nga dy anë”: nga njëra anë trazirat gjeopolitike, si lufta me Iranin ose tarifat doganore amerikane, dhe nga ana tjetër çmimet e larta të energjisë dhe burokracia e madhe brenda vendit.

Studiuesja e ZEW-së, Sandra Gottschalk, thekson se vetëm 13 për qind e afro 190.000 mbylljeve të regjistruara gjatë vitit të kaluar ishin si pasojë falimentimi. Sipas saj shumica e bizneseve mbyllen pothuajse pa u vënë re, pa procedura formale falimentimi dhe pa tërhequr vëmendje të madhe publike./A.K/

Burimi:DW

 

Continue Reading

Lajmet

Nisi edicioni i ri i Ligës Premier: Rregullat e reja që do të ndryshojnë lojën

Published

on

By

Sezoni i ri i Ligës Premier 2026/27 starton mbrëmjen e sotme  në orën 21:00 me sfidën mes kampionëve në fuqi, Arsenalit, dhe Coventry City. Ky edicion sjell ndryshime të rëndësishme në rregulloren e lojës, me synim kryesor përshpejtimin e ritmit dhe ndëshkimin e vonesave taktike.

Përshpejtimi i rivënieve: Lojtarët kanë vetëm 5 sekonda kohë për të kryer një rivënie anësore apo rivënie të topit në lojë. Nëse gjyqtari vëren vonesë, fillon numërimin mbrapsht; nëse koha shkelet, zotërimi i topit i kalon kundërshtarit (ose akordohet goditje këndi te rivënia e topit).

Trajtimi i lëndimeve: Një lojtar i lënduar duhet të qëndrojë jashtë fushës për 1 minutë (nga 30 sekonda sa ishte më parë). Përjashtim bëhet vetëm nëse lëndimi është shkaktuar nga një faull ku kundërshtari është ndëshkuar me karton të verdhë.

Sanksione për “lëndimet e rreme” të portierit: Nëse një portier rrëzohet duke shkaktuar ndërprerje taktike, trajneri detyrohet të nxjerrë një lojtar tjetër nga fusha për 1 minutë.

Zëvendësimet me kohëmatës: Çdo zëvendësim duhet të zgjasë maksimumi 10 sekonda. Nëse lojtari largohet më ngadalë, lojtari i ri nuk do të lejohet të hyjë në fushë për 1 minutë.

Ndërhyrja e VAR-it për kartonin e dytë të verdhë: Sistemi VAR tashmë ka të drejtë të ndërhyjë për të korrigjuar një gabim të qartë te kartoni i dytë i verdhë (p.sh. nëse nuk ka pasur fare faull). Megjithatë, VAR nuk mund të kërkojë dhënien e një kartoni nëse gjyqtari nuk e ka akorduar atë në fushë.

Për dallim nga Kupa e Botës e kësaj vere, Liga Premier ka vendosur të mos aplikojë ndalimin e mbulimit të gojës gjatë komunikimit dhe as pushimet e detyrueshme për hidratim. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara