Shtetet e Bashkuara dhe Arabia Saudite kanë nënshkruar një marrëveshje historike, e cila raportohet se do t’i lejojë mbretërisë së Gjirit të zhvillojë një program bërthamor civil.

Marrëveshja përshkruhet si një “marrëveshje bashkëpunimi paqësor bërthamor” që do t’u sigurojë “qasje të madhe kompanive amerikane në programin saudit të energjisë bërthamore”, sipas Departamentit amerikan të Energjisë.

Teksti i marrëveshjes nuk është bërë publik, por mediat amerikane kanë raportuar se ajo mund t’i lejojë Arabisë Saudite të pasurojë uranium në të ardhmen — i cili mund të përdoret si lëndë djegëse për centralet elektrike, por edhe për prodhimin e bombave bërthamore.

Ekspertët thonë se kjo do të shënonte një precedent të parë për SHBA-në dhe mund të bartë rrezikun e përhapjes së ardhshme bërthamore në një rajon që tashmë është i paqëndrueshëm.

Departamenti i Energjisë i SHBA-së vuri në dukje se së bashku me marrëveshjen e bashkëpunimit, u nënshkrua gjithashtu një “marrëveshje dypalëshe e garancive”.

“Së bashku, këto dy marrëveshje vendosin bazën ligjore për një partneritet dekadash, me vlerë miliarda dollarësh, i cili çon përpara disa objektiva kryesore ekonomike dhe strategjike, përfshirë mospërhapjen e armëve bërthamore,” thuhet në deklaratë.

Qeveria saudite po ashtu lëshoi një deklaratë, ku tha se marrëveshja “përfaqëson një vazhdimësi të bashkëpunimit ekzistues mes dy vendeve në sektorin e energjisë”, si dhe vuri në dukje se ajo vjen pasi udhëheqësi saudit vizitoi Uashingtonin në nëntorin e kaluar.

Njoftimi vjen në një kohë kur luftimet mes SHBA-së dhe Iranit po përshkallëzohen. Arabia Saudite, një aleate e kahershme e SHBA-së, strehon disa baza amerikane, të cilat kanë qenë shënjestër e sulmeve iraniane. Gjithashtu, ky vendim vjen dy ditë pasi aleatët e Iranit në Jemen, Huthit, njoftuan një “bllokadë detare” kundër mbretërisë saudite.

Detaje specifike të marrëveshjes bërthamore nuk janë dhënë, por raportimet e mëparshme mediatike sugjeronin se, pas kryerjes së një studimi të përbashkët me SHBA-në, Arabisë Saudite mund t’i lejohet të pasurojë uranium në territorin e saj për të prodhuar lëndë djegëse në një impiant të ndërtuar nga SHBA-ja, në vend që të mbështetet në karburant të importuar.

Kjo mund të vlejë miliarda dollarë për SHBA-në, kompanitë e së cilës mund të përfshihen në ndërtimin e një impianti për prodhimin e uraniumit të pasuruar, i cili mund të përdoret si lëndë djegëse për centralet elektrike, por edhe për prodhimin e bombave bërthamore.

“Jini të sigurt se këto marrëveshje ruajnë standardet më të larta të sigurisë bërthamore dhe mospërhapjes së armëve, ndërsa mbështeten në teknologjinë dhe shkencëtarët më të mirë bërthamorë në botë, të projektuar pikërisht këtu në Shtetet e Bashkuara,” tha në një deklaratë Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright. /BBC/

Gjashtë të akuzuarit për vrasjen e rreshterit të Policisë së Kosovës, Muhamet Lika, ashtu si në seancën fillestare, janë deklaruar sërish të pafajshëm në seancën e re gjyqësore, të enjten në Gjykatën Themelore në Ferizaj, raporton Ekonomia Online.

Prokurori Ismet Rrahmani, tha se provat materiale dhe video-incizimet e siguruara dëshmojnë se vrasja ishte e planifikuar dhe se të akuzuarit kanë ndihmuar autorin e dyshuar para, gjatë dhe pas kryerjes së krimit.

Sipas prokurorit, 1 prilli i vitit 2025 kishte nisur si një ditë e zakonshme pune për rreshterin Muhamet Lika, i cili pas përfundimit të orarit të punës në Kaçanik, rreth orës 22:54, u nis drejt banesës së tij, por nuk arriti kurrë në destinacion.

“Arsyeja ishte se u privua nga jeta me armë zjarri nga i mituri Rejhan Bela”, ka thënë Rrahmani.

Ai theksoi se nga analiza e video-incizimeve të kamerave të sigurisë janë identifikuar personat e përfshirë në rast dhe se, sipas Prokurorisë, Rejhan Bela është autori i drejtpërdrejtë i vrasjes, ndërsa pesë të pandehurit e tjerë kanë vepruar në bashkëkryerje duke i ofruar ndihmë para, gjatë dhe pas ekzekutimit të krimit.

Lika është vrarë më 1 prill të vitit 2025 në Kaçanik pas përfundimit të orarit të punës. U qëllua teksa po hynte në banesë.

Sipas aktakuzës, të pandehurit Haki Bela, Rilind Murati, Vatan Çaka, Edmond Lika, Shkëlqim Kuka, më datë 01 Prill 2025, rreth orës 23:00h, në Kaçanik, në rrugën “Idriz Seferi”, përkatësisht në katin e II-të të hyrjes së ndërtesës, në bashkëveprim me të miturin Rejhan Bela, me dashje dhe përgatitje paraprake kanë privuar nga jeta tani të ndjerin zyrtarin e policor, rreshter Muhamet Lika, në atë mënyrë që deri sa viktima ka përfunduar orarin e punës së detyrës zyrtare dhe gjatë rrugës për në banesën e tij, ishte përcjellë në vazhdimësi nga të pandehurit dhe i mituri deri te hyrja e banesës së tij, ku i pandehuri Haki Bela pasi që kishte qëndruar në lokalin e tij “Aksa”, prej aty niset për në drejtim të Stacionit Policor, dhe e përcjellë viktimën Muhamet Lika, prej momentit të daljes nga Stacioni Policor e pastaj viktima vazhdon në drejtim të banesës ndërsa i pandehuri Haki vazhdon në drejtim të rrugës “UÇK” për 20 metra dhe më pastaj pas 30 sekondave kthehet në drejtim të viktimës, në vazhdim të pandehurit Shkëlqim Kuka dhe Edmond Lika në rrugë vëzhgojnë rrugëtimin e viktimës, pasi që kishin parkuar veturën “Opel Astra ”, ngjyrë e bardhë me targa 05-518-GH, me vozitës Shkëlqim Kuka dhe pasagjer Edmond Lika, afër stacionit policor dhe në momentin që kalon viktima për rreth veturës në drejtim të banesës së tij, nga vetura del pasagjeri Edmon Lika dhe hip në veturën e tij “Golf 2”, ngjyrë e kaltër duke vozitur të njëjtën me drita të fikura dhe duke vazhduar në rrugën një drejtimesh duke përcjellë viktimën në drejtim kah ka lëvizur, ndërsa i pandehuri Shkëlqim me veturën “Opel Astra” nga ky moment merr veprimin dhe vazhdon duke shkuar afër vendit të ngjarjes, viktima vazhdon rrugëtimin pastaj në rrugën “Idriz Seferi” afër hyrjes së banesës së tij i mituri Rejhan Bela vazhdon duke e përcjellë viktimën mbrapa, i cili hynë në hyrjen e banesës së tij dhe menjëherë pas viktimës i mituri Rejhan Bela hynë pas tij në hyrjen e objektit të banesës dhe me të takuar të ndjerin ka shtënë në drejtim të tij me armë zjarri, të kalibrit 9.19 mm, dhe kthehet me vrap mbrapa nga kishte ardhur pas kryerjes së vrasjes duke ikur në drejtim të lokalit “”Dukagjini” ku bashkohet me të pandehurin Rilind Murati, i cili kishte qenë duke e pritur dhe së bashku me vrap largohen përmes rrugës “Mejdi Dalloshi” ndërsa deri sa ishin duke vrapuar i mituri dhe i pandehuri dëgjohet një zë duke thënë “Bravo ik”, (kamerat e sigurisë “Dukagjini”, ora 22:59:31), paraprakisht të pandehurit kanë lëvizur në drejtim të lokalit bilardo “Te Lindi”, ndërsa rreth një orë para kryerjes së vrasjes nga kamerat e sigurisë të marketit “Besa”, ora 21:54, vërehen lëvizjet e të pandehurve Rilind Murati dhe Vatan Çaka së bashku me të miturin Rejhan Bela duke vëzhguar dhe koordinuar në mes vete, ndërsa pas vrasjes i pandehuri Haki Bela rreth 14 minuta mbrapa vrasjes vjen në vendin e ngjarjes dhe pas 2 minutave largohet prej aty, pamje nga (kamerat e sigurisë te lokali “Te Luzha”).

Të akuzuarit, ngarkohen se në bashkëkryerje kanë kryer veprën penale “Vrasje e rëndë”. /Ekonomia online/

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Parlamenti i Maqedonisë

 23 korrik 1993

 Dr.Ibrahim Rugova: Shqiptarët në të ardhmen do të kërkojnë ndërrimin e kufijve

Mjetet serbe të informimit, dje dhe sot, transmetuan gjatë tërë ditës një deklaratë të kryetarit të Republikës së Kosovës, dr.Ibrahim Rugova, dhënë agjencisë shtetërore austriake APA.

Gazeta e sotme “Borba”, transmeton raportin e agjencisë “Tanjug” nga Vjena, në të cilin thuhet: “Lideri i shqiptarëve të Kosovës, Ibrahim Rugova, i deklaroi dje në një intervistë agjencisë austriake APA, se shqiptarët e Kosovës në të ardhmen do të kërkojnë ndërrimin e kufijëve ose bashkimin me Shqipërinë”.

“Deri tash kemi qenë realist… Mirëpo, nëse Perëndimi do të pranojë parimin etnik për Bosnjën dhe ndryshimin e kufijëve të kësaj Republike, atëherë edhe ne do të ndërmarrim masa të reja”, deklaroi Rugova, i cili sipas agjencisë “Tanjug”, kërkoi nga bashkësia ndërkombëtare, të ushtrojë presion mbi Serbinë që të pranoi vazhdimin e mandatit të Misionit të KSBE-së në Kosovë.

23 korrik 1994

Represioni në Kosovë

Podujevë: – Më 20 korrik, policia nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi shtëpinë e Xhemail Musës dhe Qerim Sylës në Gllamnik të Podujevës. Të lartëshënuarve iu lanë thirrjet që të paraqiten në stacionin e policisë në Podujevë.

Dje, rret orës 11:00, policia mori në rrugë të fshatit Pollatë, Muhamet Latifin, kryetar i Nëndegës së LDK-së së fshatit Pollatë, i cili në postkomandën e policisë në Kërpimeh u mbajt rreth një orë. Muhamet Latifi u lirua me kusht që të paraqitet të nesërmen sërish në polici.

Vlenë të theksohet se Muhamet Latifin, policia deri tash e thirri gjashtë herë.

Po këtë ditë rreth orës 11:00, policia serbe kërkoi armë nga vëllezërit Mehmet, Faik dhe Isuf Mehmeti.

Gjakovë: – Më 18 korrik, në orët e hershme të mëngjesit, policia nën pretekst të kërkimit të armëve, arrestoi plakun 61 vjeçar Halil Veselin nga fshati Smolicë. Njoftohet se Halil Veseli u dërgua në stacionin e policisë në Gjakovë dhe nga torturat pësoi lëndime të rënda trupore. Halil Veseli u urdhërua që të paraqitet sërish në polici.

Më 21 korrik, policia nën pretekst të kërkimit të armëve thirri për herë të shtatë që të paraqitet në stacionin e policisë, Fatmir Dolin nga Gjakova.

Ferizaj: – Më 19 korrik, policia ishte në shtëpinë e Muharrem Halitit në fshatin Komogllavë. Nga Muharrem Haliti policia kërkoi që të dorëzojë një revole, si dhe e pyetën për vëllezërit e tij, të cilët punojnë përkohësisht në Gjermani. Meqë Muharrem Haliti nuk pranoi se disponon me armë, policia e dërgoi atë në pyjet e fshatit Komogllavë dhe u keqtrajtua fizikisht.

Një ditë më vonë, policia ishte sërish në shtëpinë e Muharrem Halitit, por që tashti kërkonin vëllain e tij Sadri Halitin, i cili nuk gjendej në shtëpi. Policia në prani të anëtarëve të familjes e keqtrajtoi Bashkim Halitin.

Më 20 korrik, duke u kthyer me tren nga Hani i Elezit për në Ferizaj, në afërsi të fshatit Gërlicë, dy policë pa kurrfarë shkaku keqtrajtuan fizikisht Skënder Feratin.

Gjilan: – Më 18 korrik rreth orës 9:00, kuislingu shqiptar Ramadan Sermaxhaj dhe njëfar Sërxhani, ishin në shtëpinë e Abdullah Bajrës në Gjilan, i cili punon përkohësisht në Zvicër. Inspektorët e lartëshënuar kërkuan nga Ramadan Bajra që të marr pasaportën, të cilin e morën me vete dhe e dërguan në stacionin e policisë në Gjilan. Njoftohet se inspektorët serbë kërkonin nga Ramadan Bajra që të dorëzojë një revole.

Bëhet me dije se policia Ramadan Hajrës ia morën pasaportën, në mënyrë që të pengojë shkyuarjen e tij në Zvicër, pasi që ai momentalisht gjendet në pushim vjetor.

Më 20 korrik, policia ia la thirjen që të paraqitet në stacionin e policisë në Gjilan, Halim Huruglicës nënkryetar i Nëndegës së LDK-së në fshatin Dobërçan të Gjilanit. Inspektorët serbë nga Halim Huruglica u interesuan të dinë rreth aktivitetit të LDK-së dhe mbajtjes së Kuvendit të II të LDK-së, etj.

Viti: – Më 18 korrik, policia mori në shtëpinë e tij, Berat Nezirin (1948) në fshatin Ballancë të Vitisë, i cili u dërgua në postkomandën e policisë në Kllokot. Policia nga Berat Neziri kërkoi që të dorëzojë tri revole dhe dy bomba dore. Gjatë rrugës për në postkomandën e Kllokotit, policia keqtrajtoi fizikisht Berat Nezirin. Ai u lirua me kusht që të paraqitet sërish të nesërmen në polici.

Njoftohet se Berat Neziri dhe familja e tij 16 anëtarëshe u keqtrajtua katër ditë rresht.

Më 18 korrik, rreth orës 12:00, policia kërkoi në shtëpinë e tij, Hasan Bajramin në fshatin Smirë të Vitisë, i cili gjatë dy viteve të fundit ishte si refugjat në Suedi. Meqë Hasan Bajrami nuk gjendej në shtëpi, policia ia la thirrjen që të paraqitet në stacionin e policisë në Gjilan.

Dje, policia mori në shtëpinë e tij, Halim Ismailin në fshatin Beguncë të Vitisë. Nga Halim Ismaili policia kërkoi që të dorëzojë një pushkë dhe një revole.

Deçan: – Dje, sipas thirrjes nën pretekst të kërkimit të armëve u paraqit në Qendrën e sigurimit serb në Pejë, Rexhep Berisha, kryetar i Nëndegës së LDK-së në Lumbardh të Deçanit. Njoftohet se Rexhep Berisha është keqtrajtuar psikikisht. Nga Rexhep Berisha inspektorët serbë kërkuan që deri të hënën patjetër të dorëzojë një revole.

23 korrik 1997

Deputetët shqiptarë nuk marrin pjesë në mbledhjen e Parlamentit të Maqedonisë

Parlamenti i Maqedonisë mban sot mbledhjen e vet të 72-të dhe siç ka bërë me dije Shërbimi për Informim i tij, ndër pikat e rendit të ditës do të jetë edhe ajo të cilën e ka miratuar Komisioni për imunitet e mandate – që deputetit Arbër Xhaferi, për shkak të mospjesëmarrjes në seanca, t’i merret mandati. Ky propozim deri më tash dy herë nuk ka kaluar në këtë komision dhe më në fund kaloi në këto momente të krizës së re shqiptaro-maqedonase, veçmas pas ngjarjeve të fundit jo vetëm në Gostivar e në Tetovë, por edhe në pjesën më të madhe të Maqedonisë.

Arbër Xhaferi, në njoftimin që ia pat dërguar Stojan Andovit, atëherë kryetar i Parlamentit, mospjesëmarrjen e vet në seanca e pat vlerësuar, por edhe tani e vlerëson si qëndrim politik, me të cilin shpreh mospajtime politike.

23 korrik 1998

Prishtinë: Serbëve iu shpërndanë armë

Policia serbe u shpërndau sot armë serbëve. KI i Degës III të LDK-së në Prishtinë njofton se nga ora 9 deri në orën 13 serbëve lokalë iu shpërndanë armë në objektin e stacionit të policisë në Lagjen e Muhaxherëve.

Rahovec: Ende nuk dihet numri i ta vrarëve, të plagosurve, të kidnapuarve dhe i të zhdukurve

Luftimet ndërmjet forcave serbe dhe njësiteve të UÇK-së në Rahovec kanë pushuar, mirëpo numri i të vrarëve e të masakruarve si dhe i të vrarëve, të kidnapuarve e të zhdukurve ende nuk mund të saktësohet, sepse ky qytet vazhdon të mbahet nën bllokadën e plotë të forcave ushtarake, policore e paramilitare serbe.

Nga Malisheva, ku është strehuar një numër i madh i banorëve të Rahovecit e të fshatrave përreth, njoftohet se një delegacion i Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq është takuar me përfaqësuesit e Degës së LDK-së e të KMDLNJ-së në Rahovec për të mësuar për numrin e të vrarëve, të plagosurve, të kidnapuarve dhe të zhdukurve. Përfaqësuesit e këtij komiteti kanë deklaruar se të premten do ta vizitojnë edhe Rahovecin.

Merret vesh se forcat serbe ka filluar ndërkohë në Rahovec një aksion për fshehjen e gjurmëve të krimeve që kanë ushtruar ndaj popullsisë së pambrojtur. Ato kanë hequr trupat e të vrarëve e të masakruarve dhe po pastrojnë rrugët e përgjakura të qytetit.

Dje, prej orës 13:00 deri në orën 15:00, në varrezat e qytetit në Prizren janë hapur dy varreza masive, njofton Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dje Lirive të Njeriut në Prizren.

Në njoftim thuhet se mbi to ishin vënë mbishkrime me emrat: Bekim Bugari, Sadik Shala, Destan Sharki, Muharrem Kadiri, Mehmed Kadiri dhe Halit Hoxha. Mbi këto varreza janë vënë edhe shofrat: 1, 4, 8 dhe 10.

Drohet se në këto varreza masive janë varrosur më shumë viktima. Dëshmitarët okularë kanë pohuar se kufomat janë sjellë me dy traktorë. Ata tregojnë se kufomat e paidentifikuara kanë qenë të mbështjella me najlon, ndërsa 6 kufomat e identifikuara kanë qenë në arkivole.

Një burrë është arrestuar nga Policia e Kosovës në fshatin Orllan të Podujevës, nën dyshimin se ka kryer veprën penale “sulm seksual” ndaj një gruaje.

Lajmi është bërë i ditur përmes raportit 24-orësh të Policisë së Kosovës, ku konfirmohet se i dyshuari është shoqëruar menjëherë në stacionin policor pas raportimit të rastit.

Pas intervistimit të palëve të përfshira, me vendim të prokurorit të shtetit, i dyshuari është dërguar në mbajtje, ndërsa hetimet po vazhdojnë për zbardhjen e plotë të rrethanave të ngjarjes. /E.A/