Aktualitet

Nga “Marshall Tito” te “Peter Handke” rruga që po nxit kundërshtime në Srebrenicë

Published

on

Të hënën, Asambleja e Komunës së Srebrenicës do të shqyrtojë propozimin për të riemëruar rrugën kryesore “Marshall Tito” (ish-udhëheqësi jugosllav, Josi Broz Tito).

Nëse miratohet propozimi i ri, rruga do të quhet “Peter Handke”, në emër të fituesit të Çmimit Nobel për Letërsi më 2019, i cili njihet për mohimin e vazhdueshëm që i ka bërë gjenocidit të kryer në Srebrenicë, nga ana e forcave serbe më 1995.

Anëtari i Asamblesë Komunale, Radomir Pavlloviq, nga Aleanca e Socialdemokratëve të Pavarur (SNSD), konfirmoi për Radion Evropa e Lirë se të hënën do të vendoset për këtë çështje.

“Për këtë dhe propozime të tjera do të vendosim. Nuk vendosi unë, por kolegët”, tha ai.

Propozimi për ndryshimin e emërtimit të rrugës, është bërë nga Iniciativa Qytetare “Alternativa Lindore” e Republikës Serbe (RS).

Kreu i kësaj shoqate, Vojin Pavlloviq, i tha Radios Evropa e Lirë se “është absurde që sot të ekzistojë rruga “Marshall Tito” në Srebrenicë, ndërsa një fitues i Nobelit nuk mund të ketë rrugën e tij”.

“Së pari Peter Handke është një mik i madh i popullit serb, dhe së dyti, një luftëtar i madh për të vërtetën”, thekson Pavlloviq.

Në rast se propozimi nuk miratohet, Pavlloviq thotë se ai do të vendosë posterë dhe fotografi me emrin e Handkes, në rrugën kryesore të Srebrenicës.

Në korrik të vitit 1995, gjatë luftës në Bosnjë dhe Hercegovinë, 8.372 burra dhe djem boshnjakë, u vranë kur forcat serbe të Bosnjës pushtuan këtë qytet në lindje të vendit.

Deri më tani, viktimat nga 94 varre masive janë zhvarrosur në Srebrenicë dhe komunat përreth dhe janë identifikuar eshtrat e më shumë se 6.900 viktimave.

Handke kishte folur në funeralin ish-presidentit jugosllav Sllobodan Millosheviq më 2006. Millosheviq vdiq në çelinë e paraburgimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Krimeve për ish-Jugosllavi në Hagë, derisa po zhvillohej gjyqi kundër tij, me akuzat për krime lufte në Jugosllavi në vitet 1990.

Handke gjithashtu mbështeti liderët serbë të Bosnjës, Radovan Karaxhiq dhe Ratko Mlladiq, të cilët janë të dënuar për gjenocid në Srebrenicë.

Cilat janë reagimet e qytetarëve?

Në Srebrenicë jetojnë 7.248 boshnjakë, sipas regjistrimit të vitit 2013. Kjo shifër është për 20.000 më pak se në vitin 1992, kur filloi lufta në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Për banorët boshnjakë propozimi që rruga të quhet “Peter Handke” është i papranueshëm.

“Zoti na ruajt. Këtë duhet ta shikojnë viktimat? Ai është një mohues i gjenocidit, një njeri që lavdëron gënjeshtrën, që glorifikon të pavërtetën? Është një provokim me të cilin po matet pulsi i viktimave se si ata do të reagojnë”, thotë Fadila Efendiq për Radion Evropa e Lirë. Asaj i janë vrarë burri dhe djali në masakrën e Srebrenicës.

Shahida Abdurahmanoviq, të cilës i është vrarë burri, ka një mendim të ngjashëm.

“Ne i njohim provokimet çetnike të Vojin Pavlloviqit, ne e dimë punën e tij të deritanishme kundër popullit boshnjak”, thotë Abdurahmanoviq. Ajo thotë se në vend të këtyre propozimeve duhet të ketë përpjekje për të siguruar një jetë dhe të ardhme më të mirë për të rinjtë.

Për qytetarin, Dragan Cvjetinoviq, situata në Srebrenicë është e trishtueshme.

“Ne jemi serbë të pafuqishëm këtu. Gjithmonë është më e rëndësishme fjala e dikujt prej anash sesa e imja prej këtu. Nuk kam fjalë, kjo është e trishtuar, e shëmtuar. Para luftës, ishte kënaqësi të kaloja përmes Srebrenicës, sot, pas tridhjetë vjetësh, kjo qeveri na kthen mbrapsht”, thotë Cvjetinoviq.

Kush është Vojin Pavlloviq

Vojin Pavloviq është anëtar i Partisë Radikale Serbe të krahut të djathtë ekstrem, “Dr. Vojislav Sheshelj”, e cila mban emrin e një të dënuari të Hagës dhe një propaganduesi të flaktë të “Serbisë së Madhe” gjatë luftërave të viteve 1990-të.

Shoqata e tij “Alternativa Lindore” me qendër në Bratunac, rreth 20 kilometra nga Srebrenica, pretendon se lufton për të vërtetën në lidhje me vuajtjet e serbëve dhe pavarësinë e entitetit të Republikës Serbe nga Bosnje dhe Hercegovina. Shoqata me të njëjtin emër vepron edhe në Serbinë fqinje.

Në vitin 2019, Pavlloviq i dërgoi një kërkesë udhëheqjes së Komunës së Srebrenicës, për të gjetur dhe miratuar një lokacion në qendër të qytetit ku duhej ngritur një bust për Peter Handke, por kjo kërkesë u refuzua.

Më 7 mars të këtij viti, shoqata shpalosi një bilbord në Bratunac, të ish-udhëheqësit ushtarak të serbëve të Bosnjës, Ratko Mlladiq. Së bashku me foton e Mlladiqit, ishte edhe ajo e anëtarit të presidencës së Bosnje dhe Hercegovinës, Millorad Dodik.

Pavlloviq tha se ata ishin “dy mbrojtësit më të mëdhenj të popullit serb”.

Mlladiç është dënuar me burgim të përjetshëm nga vendimi i shkallës së parë për gjenocidin në Srebrenicë, nga Gjykata Ndërkombëtare në Hagë. Ish-udhëheqësi i serbëve të Bosnjës, Radovan Karaxhiq është dënuar me 40 vjet burgim më 2016 dhe më 2019, gjykatësit ndryshuan këtë dënim në burg të përjetshëm.

Deri më tani, një total prej 47 personash janë dënuar me më shumë se 700 vjet burgim për krime në dhe përreth Srebrenicës dhe janë shpallur katër dënime të përjetshme.

Çfarë mendojnë anëtarët e Asamblesë Komunale të Srebrenicës?

Zulfo Salihoviq, një anëtar i Partisë së Veprimit Demokratik (SDA) në Asamblenë Komunale të Srebrenicës, i tha Radios Evropa e Lirë se këshilltarët boshnjakë do të dalin me propozimin që rruga të quhet – Rruga e Gjenocidit të Srebrenicës.

“Mendoj se është një emër më i përshtatshëm për atë rrugë të Srebrenicës. Në raste se miratohen të dyja propozimet, atëherë kjo mund të çojë në trazira të ndryshme, por nuk mendoj se ky është qëllimi”, tha Salihoviq.

Dragic Glisiq nga Partia e Socialdemokratëve të Pavarur (SNSD) në Asamblenë Komunale të Srebrenicës, beson se çdo vendim duhet të merret me pajtimin e dy komuniteteve.

Ai thekson se iniciativa të tilla që mund të nxisin destabilizimin e situatës në Srebrenicë, “do të dekurajojnë investitorët e mundshëm dhe nuk janë të mira për Srebrenicën”.

Asambleja e Komunës së Srebrenicës ka 21 këshilltarë, nga të cilët 15 janë përfaqësues të partive që janë kryesisht serbe dhe gjashtë janë boshnjakë.

Në një pjesë të Bosnjës “non grata” në pjesën tjetër i nderuar

Peter Handke mori Çmimin Nobel për Letërsi më 10 dhjetor të vitit 2019. Shoqata e Shkrimtarëve të Republikës Serbe, e shpalli atë një anëtar nderi. Në Serbi, në vitin 2015, shkrimtari austriak u shpall qytetar nderi i Beogradit me vendim të Asamblesë së Qytetit. Gjatë një vizite në Vishegrad më 7 maj, vendi i vuajtjeve të 3.000 boshnjakëve në luftën e kaluar, regjisori Emir Kusturica i ndau Handkes “Çmimin e Madh Ivo Andriq” për letërsinë.

Në të njëjtën ditë, ai u vlerësua me Urdhrin e Republikës Serbe në Banja Llukë, në veriperëndim të Bosnje dhe Hercegovinës.

Më 9 maj, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, gjithashtu i dorëzoi Handkes “Urdhrin e Yllit të Karagjorgjit”.

Përfaqësuesit e Asamblesë së Kantonit të Sarajevës, një nga dhjetë kantonet e njësisë Boshnjake të Federatës së Bosnje dhe Hercegovinës e shpallën Handken person (non grata) një ditë pasi iu nda Çmimi Nobel. Edhe qyteti i Tuzllës e ka marrë një vendim të tillë.

“Handke në paraqitjet e tij publike, mbështeti publikisht regjimin e udhëhequr nga krimineli i luftës Sllobodan Millosheviç dhe në mënyrë të përsëritur, mohoi krimin e gjenocidit në Srebrenicë, pavarësisht vendimeve të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë”, u tha në njoftim.

Shkrimtari dhe laureati i Çmimit Nobel për Letërsi, Peter Handke është shpallur person i padëshiruar (non-grata) edhe në Kosovë.

“Kam vendosur ta shpall Peter Handke si persona non-grata në Kosovë për shkak të mbështetjes që ai i dha Millosheviqit dhe politikave të tij gjenocidale në Kosovë dhe Bosnje e Hercegovinë dhe mohimin e gjenocidit të kryer nga Serbia. Ai dhe Komiteti i Nobelit treguan mos-respekt ndaj viktimave të gjenocidit”, pati shkruar në dhjetor të vitit 2019, ministri i atëhershëm i Punëve të Jashtme, Behgjet Pacolli.

Ditën e ceremonisë së ndarjes së çmimeve Nobel, dy protesta janë mbajtur në kryeqytetin e Suedisë dhe gazetarë të shumtë të luftës që raportuan për luftërat në Bsonje dhe Kosovë, i publikuan në rrjetet sociale raportet që ata kishin shkruar gjatë luftës në vitet 1990-të.

Turqia dhe Kroacia iu bashkuan Shqipërisë, Kosovës dhe Bosnje dhe Hercegovinës, në bojkotimin e ceremonisë së ndarjes së Çmimit Nobel për Letërsi, për lauretatin e vitit 2019.

Lajmet

KESCO apelon për kursim të energjisë elektrike, paralajmëron rritje të konsumit

Published

on

By

Kompania për Furnizim me Energji Elektrike (KESCO) u ka bërë thirrje konsumatorëve që të shfrytëzojnë me kujdes energjinë elektrike gjatë muajve të dimrit, pas rritjes së ndjeshme të konsumit.

Sipas të dhënave të publikuara nga KESCO, gjatë periudhës 1 shtator – 31 tetor, konsumi i energjisë elektrike është rritur për 4.1 për qind krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar.

Ndërkohë, ditët e para të nëntorit kanë shënuar një rritje edhe më të madhe, me afro 25 për qind më shumë konsum krahasuar me muajin paraprak.

KESCO thekson se kursimi i energjisë nuk nënkupton heqjen dorë nga ngrohja apo rehatia në shtëpi, por shmangien e shpenzimeve të panevojshme dhe përdorimin më racional të pajisjeve elektrike.

“Mbajtja e temperaturave të arsyeshme në ambientet e banimit, ngrohja e hapësirave që përdorim, shfrytëzimi efikas i pajisjeve elektrike dhe fikja e tyre kur nuk nevojiten janë veprime të thjeshta që mund të sjellin ndryshim”, thuhet në komunikatën e KESCO-s.

Sipas kompanisë, përdorimi i kujdesshëm i energjisë ndihmon në uljen e shpenzimeve familjare, zvogëlimin e ngarkesës në rrjet gjatë periudhave të konsumit të lartë dhe shfrytëzimin më efikas të burimeve energjetike.

Në fund, KESCO u ka bërë thirrje të gjithë konsumatorëve që gjatë këtij dimri të tregojnë kujdes në përdorimin e energjisë elektrike, duke shmangur shpenzimet e panevojshme.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Lëvizjet me çmimet e derivateve: Kusari-Lila paralajmëron rikthimin e çmimit tavan nëse nafta nuk pocheapërohet në Kosovë

Published

on

By

Ministrja e Tregtisë, Mimoza Kusari-Lila, ka paralajmëruar se Qeveria do të rikthejë çmimin tavan për naftën nëse rënia e çmimeve të derivateve në tregun botëror nuk reflektohet në tregun kosovar brenda pak ditëve.

Duke iu përgjigjur pyetjes parlamentare të deputetes së AAK-së, Albana Bytyqi, e cila ngriti shqetësimin për ndikimin e shtrenjtimit të naftës në çmimet e produkteve të tjera, ministrja Kusari-Lila sqaroi se dy ditët e fundit ka filluar një rënie e çmimeve në tregun ndërkombëtar.

“Arsyeja e çmimit 1.90 ose 1.89, që është sot, e evidentuar, ka të bëjë me rritjen e çmimit në tregun botëror. Megjithatë, pozitive në këto dy ditët e fundit është një fillim i rënies dhe që nga nesër, nëse nuk ka rënie apo reflektim në çmimin në tregun në Kosovë, atëherë ne e rikthejmë çmimin tavan, i cili tashmë kemi edhe bazën ligjore për ta bërë atë”, deklaroi Kusari-Lila.

Ministrja shpjegoi se vendimi për heqjen e çmimit tavan ishte marrë më 8 shtator pas përfundimit të afatit 180-ditor, ndërsa institucionet kanë vazhduar monitorimin e marzhës tregtare në baza ditore.

“Çka kemi bërë? Kemi shqyrtuar gjendjen e inspektimeve, por gjithashtu edhe kemi pasur skadim të afatit bazuar në këtë udhëzim administrativ… Megjithatë, pas heqjes së këtij vendimi, që nga data 8 shtator deri më sot, më 5 nëntor, në baza ditore kemi bërë dhe bëjmë, vazhdojmë të bëjmë monitorimin e çmimit dhe përcaktimin e marzhës sipas çmimeve të tregut… Të dhënat zyrtare të importit tregojnë se marzha që nga heqja e çmimit tavan nuk e ka kaluar 12 centin, i cili është i përcaktuar me udhëzimin administrativ. Ka qenë 11.5 cent”, shtoi ajo.

Ajo po ashtu nënvizoi se Kosova mbetet mjaft e ekspozuar ndaj luhatjeve globale për shkak të shkallës së lartë të importit, por siguroi se ekzekutivi nuk do të qëndrojë pasiv.

“Kosova, siç e dini, nuk është e izoluar dhe nuk ka qenë e izoluar nga këto zhvillime. Në të kundërt, është shumë e ekspozuar për shkak të nivelit të madh të importit. Megjithatë, qeveria nuk ka qëndruar dhe nuk do të qëndrojë pasive përballë këtij çrregullimi të tregut. Ne ndërhyjmë aty ku i kemi kushtet ligjore”, përfundoi Kusari-Lila, duke cituar udhëzimet administrative përkatëse që lehtësojnë ndërhyrjen e shtetit. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Cassis nga Prishtina vlerëson lart diasporën: Rreth 500 mijë kosovarë jetojnë në Zvicër, lidhja jonë është e jashtëzakonshme

Published

on

By

Ministri i Punëve të Jashtme i Zvicrës, Ignazio Cassis, ka deklaruar se marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Zvicrës janë të shkëlqyera dhe të bazuara në një histori të gjatë e të fuqishme bashkëpunimi.

Pas takimit me zëvendëskryeministrin e parë dhe ministrin e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, Cassis theksoi se kjo është vizita e tij e parë zyrtare në Prishtinë si pjesëtar i Qeverisë zvicerane, ndonëse takimet mes diplomacive të të dyja vendeve kanë qenë të vazhdueshme.

“Zvicra dhe Kosova kanë një histori të gjatë të marrëdhënieve intensive dhe të shkëlqyera. Ne ishim ndër vendet e para që e njohëm pavarësinë e Kosovës, që në orët e para, dhe lidhjet tona janë bërë kaq të forta sepse kemi qenë të hapur për t’i hapur kufijtë për shumë njerëz nga Kosova, të cilët kanë ardhur në Zvicër për të punuar e jetuar”, u shpreh Cassis.Diplomati zviceran vuri theksin te roli i jashtëzakonshëm i diasporës kosovare në Zvicër, duke saktësuar numrin e qytetarëve me prejardhje nga Kosova që jetojnë atje.

“Bëhet fjalë për rreth 500 mijë njerëz, gra, burra dhe fëmijë, që jetojnë në Zvicër dhe që kanë ose pasaportë kosovare, ose vijnë nga kjo trevë. Kjo përbën pothuajse 10 për qind të të gjithë popullsisë sonë, gjë që natyrshëm krijon një lidhje njerëzore jashtëzakonisht të fortë. Përveç kësaj, ata janë edhe heronj të futbollit në vendin tonë”, shtoi ai.

Cassis po ashtu kujtoi vizitën shtetërore të ish-presidentes Vjosa Osmani në Zvicër në mars të vitit të kaluar, duke e cilësuar atë si një moment me rëndësi të veçantë për thellimin e partneritetit dypalësh. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Kërcënimet me bomba përfshijnë fluturime gjithandej Evropës

Published

on

By

Një valë e re kërcënimesh me bomba përfshiu fluturimet e pasagjerëve në Evropë të enjten në mëngjes, për herë të dytë brenda kësaj jave.

Për shkak të kërcënimeve, disa avionë u detyruan të ndryshonin itinerarin dhe të uleshin në aeroporte të tjera – disa prej tyre nën përcjellje të forcave të sigurisë.

Deri më tani, asnjë nga kërcënimet nuk u konfirmua si i vërtetë.

Ende nuk dihet se kush qëndron pas tyre.

Këto incidente ndodhin në një kohë kur zyrtarët evropianë akuzojnë Rusinë dhe Iranin për sulme hibride dhe akte sabotimi në Evropë.

Të dyja vendet i mohojnë akuzat dhe nuk ka dëshmi të konfirmuara që sugjerojnë përfshirjen e tyre.

Një avion i kompanisë irlandeze, Aer Lingus, që po fluturonte nga Dublini drejt Romës, u devijua për arsye sigurie dhe u ul pa probleme në aeroportin Evreux, rreth 100 kilometra në perëndim të Parisit, njoftoi kompania.

Edhe në Bullgari, tre avionë u detyruan të kryenin ulje të paplanifikuara për shkak të kërcënimeve me bomba.

Sipas autoriteteve bullgare, dy avionë që vinin nga Kopenhaga dhe Madridi u ulën të sigurt në aeroportin e Sofjes.

Një avion i tretë, që po udhëtonte nga Londra, u devijua drejt aeroportit të Plovdivit, qytetit të dytë më të madh të Bullgarisë, raportuan mediat lokale.

 

Edhe Çekia, Italia dhe Polonia raportojnë kërcënime me bomba

Policia çeke njoftoi të enjten se katër avionë që po fluturonin drejt Pragës, kishin marrë kërcënime me bomba.

Autoritetet u përgatitën për uljen e tyre, ndonëse vlerësuan se kërcënimet kishin pak gjasa të ishin të vërteta.

Në Itali, Forcat Ajrore shoqëruan një avion të kompanisë Finnair, që po fluturonte nga Helsinki drejt Romës. Avioni u ul pa probleme në destinacion.

Një tjetër fluturim i Finnair-it nga Helsinki, i operuar nga kompania Jettime, mori kërcënim me bombë, por u ul normalisht në Vjenë.

Kompania polake LOT njoftoi se një avion që po fluturonte nga Varshava drejt Brukselit, u ul pa probleme pas një paralajmërimi për sigurinë. Kontrollet nuk zbuluan asgjë të dyshimtë.

Një tjetër avion i LOT-it, që po përgatitej të nisej drejt Parisit, u ndal para ngritjes dhe pasagjerët u transferuan në një avion tjetër, si masë paraprake.

Sipas mediave italiane, një avion i kompanisë Wizz Air, që po udhëtonte nga Milano drejt Varshavës, u devijua dhe u ul në Vjenë për shkak të një kërcënimi me bombë.

Komisionari i Bashkimit Evropian për Transport, Apostolos Tzitzikostas, tha se është ende herët të përcaktohet nëse kërcënimet e njëpasnjëshme me bomba ndaj fluturimeve në Evropë, janë të lidhura mes vete.

 

Vala e dytë e kërcënimeve brenda javës

Të martën, të paktën shtatë avionë dhe një anije turistike morën kërcënime me bomba, duke shkaktuar ndërprerje dhe vonesa në aeroporte të ndryshme evropiane. Megjithatë, gjatë kontrolleve nuk u gjet asnjë mjet shpërthyes.

Incidentet vijnë në javën kur hakerë ende të paidentifikuar nxorën jashtë funksionit sistemet e ftohjes në supermarkete në disa vende evropiane.

Disa ekspertë vlerësojnë se kërcënimet e rreme me bomba mund të jenë pjesë e një modeli të ngjashëm veprimesh, që synojnë të shkaktojnë çrregullime me kosto të ulët dhe pa lënë gjurmë të qarta për autorët.

Eliran Almog, drejtor ekzekutiv i kompanisë së sigurisë kibernetike në aviacion, Cyviation, tha për agjencinë Reuters se kërcënimet e përsëritura mund të kenë dy qëllime: të pengojnë funksionimin normal të fluturimeve dhe të testojnë reagimin e kompanive ajrore, aeroporteve dhe autoriteteve shtetërore.

Ai paralajmëroi se ndërprerjet në shërbime të rëndësishme shkaktojnë humbje ekonomike dhe mund të minojnë besimin e publikut. /REL/

 

Continue Reading

Të kërkuara