Kronika nga stafi

”Newborn” me pamje të re në 13-vjetorin e Pavarësisë së Kosovës

Jeta studentore

Shkencat Kompjuterike, profesion që po thyen stereotipat gjinorë në Kosovë

Publikuar

nga

Shumë gra zgjedhin të mos ndjekin studimet në shkencat kompjuterike, shkaku i stereotipave të krijuara, perceptime që i sfidojnë dhe i ndalojnë ato në formimin e karrierës profesionale.

Por, kjo nuk ka penguar shumë gra tjera që të jetësojnë ëndrrën e tyre, teksa aftësitë në shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë, i shndërruan në rol që formësojnë shoqërinë.

Krahas rritjes së shpejtë të kësaj fushe, po rritet edhe interesimi dhe përzgjedhja si profesion për të studiuar në UBT, ku suksesshëm studentet po arrijnë të kenë edhe karrierë në sektorin e ICT-së.

Shumë të diplomuara në këto drejtime në UBT, tani më udhëheqin biznese inovative, punojnë në kompani të ndryshme botërore, janë angazhuar në pozita koordinuese, udhëheqëse dhe si staf akademik e administrativ, por edhe janë të angazhuara në shumë institucione shtetërore.

Vesa Morina ka mbaruar studimet në Fakultetin Shkenca Kompjuterike në UBT. Ajo tashmë është punësuar në UBT, në pozitën e asistentes, teksa ka qenë pjesë e programit Erasmus+ në Universitetin “Nova de Lisboa”, në Portugali.

Ajo theksoi se të studiosh në Shkenca Kompjuterike është një vendim i qëlluar, ngaqë mbi gjitha është fitimprurës. Sipas saj, në kohën moderne ky drejtim nuk duhet të klasifikohet si profesion i meshkujve, për siç tha, sepse edhe gratë kanë aftësi profesionale.

“Në institucionin ku ligjëroj ka numër të madh të studentëve të gjinisë mashkullore, por viti në vit po shkojmë drejt një kuptimi se nuk është profesion i gjinisë, por i aftësive që posedon personi në zgjidhjen e problemeve. Përderisa keni aftësitë e duhura për të përfunduar punën me sukses në vendet me ambient të punës, nuk duhet të këtë paragjykime, ose të paktën unë kam pas fatin të mos kem një përvojë të tillë në ambientet e punës të deri më tanishme”, potencoi ajo.

Tutje, Vesa tha se gratë duhet të kyçen në këtë drejtim, të realizojnë ëndërron e tyre dhe të sistemohen në vende pune brenda dhe jashtë vendit.

“Inkurajoj të gjithë, por sidomos vajzat të kyçen në këtë drejtim, i cili është një drejtim me shumë sfida por kënaqësia pas përfundimit të punës e tejkalon çdo lodhje që mundesh me has gjatë rrugës. Ndjehet nevoja për sa më shumë vajza në fushën e teknologjisë, dhe gjithçka që ju nevojitet është vendosmëria dhe vetëbesimi”, tha ajo.

Rrugëtim të suksesshëm profesional pati edhe ish-studentja Diellza Berisha. Ajo mbaroi studimet për Shkenca Kompjuterike në UBT, ndërkaq sot ajo në pozitën e ligjërueses së lëndëve të matematikës dikrete, hyrje në algoritme, inxhinieri e web-it, simulim dhe vizualizim, po i përcjell njohuritë tek studentët e rinj.

“Frymëzimi dhe ideja për të filluar studimet në fushën e Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë, në nivelin BSc, e pastaj edhe në nivelin MSc, ka qenë se kjo fushë është bërë pjese e pandashme e jetesës individuale dhe shoqërore në tërësi. Të gjitha aktivitetet punuese, kreative dhe prodhuese tani janë të mbështetura direkt ose indirekt nga teknologjia informative dhe si e tillë ka nevojë të zhvillohet dhe avancohet në mënyrë të vazhdueshme”, tha ajo.

Diellza tha se UBT i ofroi gjitha mundësitë, si në pjesën akademike dhe në aspektin e infrastrukturës, që ajo të gëzojë sukseset e deritanishme. Ajo tregoi se ka injoruar paragjykimet e mundshme, teksa ishte fokusuar vetëm në profesionin që kishte zgjedhur, e që është ndër  profesionet më të kërkuara në botë.

“Fillimisht shkencat elektro-teknike janë konsideruar në një mënyrë si profesion më tepër ‘mashkullore’. Në kohën kur unë jam regjistruar në këtë institucion, në gjeneratën tonë numri  gjinisë femërore ka qenë pothuajse formal, teksa sot gjërat kanë ndryshuar. Numri është disa here me i lartë që tregon se ka filluar të kuptohet me drejt roli në ketë drejtim t edukimit dhe mundësive të tërësishme që ofron kjo fushë”, theksoi Diellza.

Fakulteti i Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinieri në UBT, është më i madhi i kësaj fushe në vend dhe rajon, pasuar nga Fakulteti Sistemet e Informacionit dhe Menaxhim i Mekatronikës, ku janë programe që çdo vit pranojnë qindra studente femra, numër që vazhdon të rritet nga viti në vit.

Deri më sot, mbi 2000 studente që kanë filluar ndërtimin profesional në fushën e teknologjisë në këtë institucion, të cilat konkretisht po zhvillojnë aftësitë e tyre në infrastrukturë moderne dhe në laboratorët më të sofistikuar të teknologjisë informative dhe robotikës.

Vazhdo të lexosh

Kronika nga stafi

Xhafaj: Femrat duhet të insistojnë për trashëgiminë e pronës

Publikuar

nga

Barazia gjinore edhe sot mbetet ndër problemet sociale më të përhapura anembanë botës, gjë që rrjedhimisht shkakton jostabilitet shoqëror.

Ky fenomen në shoqërinë tonë buron nga e kaluara, kur mashkulli kishte të drejta autoritare, dhe kur e drejta zakonore trajtonte rolin e gruas më shumë si nevojë për riprodhim biologjik, shërbim dhe edukim të fëmijëve.

Dekanja e fakultetit të Juridikut në UBT, Jorida Xhafaj, për portalin UBTNEWS ka thënë se pabarazitë ndaj femrave shprehen në forma të ndryshme në shoqëri.

“Sa më shumë emancipohen shoqëritë, sa më shumë të rritet niveli i arsimimit dhe ndërgjegjësimit, do të ketë përpjekje për të zvogëluar këtë problematikë sociale, sepse duke ndërvepruar do të kemi rezultate”, tha ajo.

Tutje, Xhafaj ka diskutuar për çështjen e të drejtave të trashëgimisë nga ana e femrave e që si problem ka vite që po trajtohet. Shumë organizata, tryeza diskutimi mbahen për mbrojtjen e të drejtave për trashëgiminë me qëllim të ngritjes së vetëdijes së shoqërisë mbi atë se edhe femrat duhet të të gëzojnë pasurinë e tyre.

“E drejta në trashëgimi vjen si një e drejtë e çdo vajze, e çdo nëne, apo motre për të trashëguar paraardhësin e saj, dhe të jetë e barabartë me anëtarët e tjerë të familjes. Por jemi përballë dy situatave të ndryshme: ka raste kur bëhet diskriminim nga familja, por ka edhe raste kur femrat vullnetarisht heqin dorë nga marrja e pasurisë nga familja, sepse prona ndjek njeriun, jo njeriu pronën”, deklaroi Xhafaj.

E pyetur se sa janë të informuara femrat mbi ligjet dhe këshillat juridike mbi të drejtat e tyre, ajo tha se dita-ditës po ka më tepër interesim mbi këto tema.

“Kjo dallon mbi dy kritere, pra atë të vendbanimit. Në zonat urbane informimi dhe ndërgjegjësimi është më i lartë, kurse në zona rurale është më i ulët, dhe dallon mbi bazë edukimi”, u shpreh Xhafaj.

Ndonëse vitet e fundit po bëhet përpjekje e vazhdueshme për barazi gjinore, hulumtime dhe analiza të ndryshme të bëra në Kosovë flasin për mospjesëmarrje të barabartë në tregun e punës në mes të femrave dhe meshkujve në fushën e biznesit, por duket se kjo dukuri ka filluar të ndryshojë.

“Pjesëmarrja e femrave në punë është më e vogël në krahasim me meshkujt, por që ka filluar të rritet me 2.1, 2.4 % e që është shumë pozitive. Ka pasur një rritje të ndjeshme të aktivizimit të grave në biznese apo sipërmarrje. UBT po ashtu para periudhës pandemike zhvillonte aktivitete si në festën e 8 marsit, shënimin e ndonjë suksesi në cilëndo fushë. Pra nuk do të thotë të jesh vetëm e arsimuar, por edhe unike, me angazhime në atë që e bëjnë më së miri”, u shpreh ajo.

Megjithatë në Republikën e Kosovës ekziston ligji për barazi gjinore, i cili specifikon përfaqësimin e barabartë gjinor në të gjitha institucionet, dhe si të tilla gratë në Kosovë duhet të përfaqësojnë 50% të fuqisë punëtore në institucione publike./UBTNews

Vazhdo të lexosh

Kronika nga stafi

Studentja e UBT-së shndërron vajin në biodizel që përdoret për shërbime transporti, ul ndotjen e ajrit

Publikuar

nga

Për muaj me radhë, studentja e Fakultetit Inxhinieri e Energjisë Efiçiente, në UBT, Laura Nushi ka hulumtuar në tregun e Kosovës, konkretisht në sektorin e gastronomisë, lidhur me sasinë dhe gjendjen e vajit të mbetur të shfrytëzuar, e më pas ka studiuar mundësisë e riciklimit të kësaj lënde.

Këtë ajo e zhvilloi si hulumtim në laboratorin e kimisë në UBT, ku vajin e mbetur sidomos nga sektori i gastronomisë, e shndërroi në biodizel, e që mund të përdoret nga mjetet transportuese apo si burim i energjisë.

I gjithë hulumtimi u finalizua nën mentorimin e profesorit Sami Makolli, teksa gjeti mbështetje nga vetë rektori i UBT-së, prof.dr Edmond Hajrizi, Fakulteti i Shkencave të Ushqimit dhe Bioteknologjisë në UBT, si dhe nga institucione vendore qeveritare.

Nga hulumtimi i studentes së UBT-së, Laura Nushi, doli se Kosova çdo vit mesatarisht humb 4.5 milionë litra vaj të shfrytëzuar, sasi nga e cila mund të prodhohen 3.5 milionë litra biodizel.

Ajo tha se shndërrimi i vajit të zakonshëm në biodizel mund të shfrytëzohej mjaftë mirë për shërbime transporti, ku njëherësh do të mundësohej ulja e ndotjes së ajrit.

“Nëse kjo sasi vaji do të shndërrohej në energji elektrike (38890 MWh), i gjithë sektori i amvisërisë do të mbulohej, ndërkaq përdorimi i tij si karburant për qëllime transporti do të ulte dukshëm praninë e grimcave ndotëse në ajër. Me këto Kosova do të ishte një hap para arritjes së cakut të saj të caktuar për efiçiencë”, ka theksuar ajo.

Laura ka falënderuar UBT-në si institucion lider në arsimin e lartë, stafin akademik të UBT-së, për mbështetjen, njohuritë dhe praktikat profesionale të marra përgjatë studimeve universitare dhe rrugëtimit akademik.

Rezultatet e këtij hulumtimi janë prezantuar në Konferencën Ndërkombëtare të UBT-së, për Shkencë, Teknologji, Biznes dhe Inovacion, ku këtë vit i zhvilloi punimet edicioni i nëntë, me rreth 1 mijë studiues vendor e ndërkombëtar.

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara