Lajmet

Në tremujorshin e parë të këtij viti, Kosova më së paku vdekje me COVID19 në rajon

Published

on

Valdrina Podrimçaku

Prishtinë 17 maj – Të dhënat për tre muajt e parë të këtij viti mbi infektimet dhe numrin e të vdekurve në shtetet fqinje të rajonit, Kosovë, Shqipëri, Maqedoni e Veriut, Serbi dhe Mal të Zi, tregojnë se të gjitha vendet u përballën me nivele të larta infektimesh e vdekjesh. Megjithatë, duke bërë krahasimet mes tyre bazuar në numrin e banorëve, del se Kosova ka pasur situatë më të mirë, ndonëse brenda tre muajve janë regjistruar 539 persona të vdekur dhe janë infektuar 43,252 qytetarë.

Hulumtimi nxjerr të dhëna të cilat tregojnë se zona në përgjithësi, u përball me raste të shumta të sëmundjeve e edhe të vdekjeve.

Nga 1 janari 2021 deri më 31 mars, del se në Kosovë që ka pak më shumë se 1.8 milion banorë, sipas Shërbimit Spitalor dhe Klinik Universitar i Kosovës (SHSKUK), ka pasur 43,252 persona të infektuar me COVID19. Raste të vdekjeve janë shënuar 539, ndërsa 39,146 qytetarë janë shëruar.

Testimet, sipas Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKShPK), janë kryer nga Laboratori i Mikrobiologjisë Molekulare në IKShP dhe laboratoret publike e private duke përdorur metodën RAT.

Gjatë muajit janar, sipas raporteve ditore që bëhen publike nga IKSHPK del se janë infektuar 8,890 persona, 163 kanë vdekur, ndërsa 11,030 raste janë shëruar nga COVID19.

Në muajin shkurt 9,012 raste kanë rezultuar pozitive, rastet e vdekjes kanë qenë më të pakta se në janar, 103 persona kanë humbur betejën me COVID19, ndërsa 7,412 persona del të jenë shëruar nga virusi.

Raportet për muajin mars tregojnë gjendje edhe më të rënduar se dy muajt paraprak. Ky muaj rezultoi me 15,057 raste pozitive, 273 vdekje, porse edhe numri i të shëruarve ishte më i lartë – 20,908 të tillë.

Numri më i madh i rasteve pozitive gjatë këtyre tre muajve në Kosovë është shënuar më 31 mars, kur kishte 923 raste pozitive. Po në këtë ditë, 14 persona kishin vdekur ndërsa ishin shëruar 771 qytetarë.

Numri i rasteve pozitive dhe vdekjeve nga COVID 19, nga njohës të fushës, u konsiderua pasojë e drejtpërdrejtë e neglizhimit të masave dhe mosrespektimit të tyre.

Qeveria Kurti, e ardhur në pushtet me 22 mars 2021, me nguti vendosi disa masa kufizuese, me shpresën për të ndaluar hovin masiv të infektimeve. Ajo ndaloi qarkullimin e qytetarëve nga ora dhjetë e mbrëmjes deri në pesë të mëngjesit, përveç në rastet emergjente. Ndaloi aktivitetet e gastronomisë, përveç shërbimit “merr me veti”, si dhe ktheu mbarëvajtjen e mësimit në formën online për ciklin parauniversitar nga 12 deri më 18 prill dhe ato universitare nga 6 deri më 18 prill.

Edhe shtetet e rajonit, gjatë kësaj periudhe kohore, patën numra të lartë të të infektuarve me COVID19. Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë nga vendet e rajonit, për numër të të infektuarve prinë Serbia. Kjo edhe nga fakti se shtetit fqinj verior i Kosovës, ka edhe numrin më të madh të popullsisë.

Shqipëria, në bazë të regjistrimit të fundit ka mbi 2.8 milionë banorë. Këta tre muaj të hulumtimit mbi numrin e të prekurve me COVID19, nxjerrin të dhëna të larta të rasteve të vdekjeve dhe të infektuarve me koronavirus. Nëntëdhjetë ditët e para të vitit 2021, rezultuan me 1,056 jetë të humbura nga COVID19, dhe 65,215 persona të infektuar.

Gjatë muajit janar del të jenë infektuar 20,459 persona dhe kanë ndërruar jetë 206 qytetarë. Në muajin shkurt janë infektuar 29,956 persona, porse është duplifikuar numri i personave që kanë vdekur, më saktësisht 461 qytetarë nuk i mbijetuan infektimit me COVID19. Muaji i tretë i të dhënave, tregon se janë infektuar 14,800 persona, nga të cilët 389 nuk ia dolën mbanë me virusin.

dhënat botërore tregojnë se sipas regjistrimit të fundit të popullsisë, i bërë në vitin 2020, në Serbi janë mbi 8.7 milionë banorë. Në këtë shtet, përgjatë tre muajve me COVID19 janë infektuar 277,333 persona ndërsa kanë vdekur 2,152 qytetarë. Në Serbi gjatë muajit janar janë infektuar 55,176 persona dhe kanë vdekur 728 persona.

Në muajin shkurt janë infektuar 74,069 qytetarë, ndërsa numri i të vdekurve ka rënë dukshëm në krahasim me muajin janar duke u përmbyllur me 450 raste fatale. Ndërsa gjatë muajit mars kishte 148,088 persona të infektuar dhe më shumë se dyfishim të numrit të rasteve të vdekjes me plotë 974 persona që nuk i mbijetuan infektimit.

Maqedonia e Veriut që ka pak më shumë se 2 milionë banorë, gjatë 90 ditëve të para të këtij viti ka humbur 1,462 qytetarë me COVID19, ndërsa të infektuar kanë qenë 51,938 persona.

Në muajin janar janë infektuar 11,823 persona e kanë vdekur 431 prej tyre. Afërsisht numër i njëjtë i të infektuarve doli të jetë edhe gjatë muajit shkurt, kur ishin regjistruar 11,297 persona me COVID19, ndërsa kishte rënie të të vdekurve, që sipas të dhënave zyrtare, 278 persona nuk i mbijetuan sëmundjes.

Në muajin mars, në këtë shtet shënohet rekord i rasteve të të infektuarve dhe gjithashtu edhe i rasteve fatale që pësuan nga coronavirus. Të infektuar ishin 28,818 persona ndërsa gjatë 30 ditëve të marsit në Maqedoninë e Veriut vdiqën 753 qytetarë.

Mali i Zi është shteti me popullsinë më të vogël në rajon. Në këtë shtet, sipas të dhënave zyrtare jetojnë 628 mijë banorë. Tremujorëshi i parë 2021 sa i takon të prekurve dhe vdekjeve me COVID19 del të jetë kësisoj:

Në Mal të Zi vdiqën 648 ndërsa 44,939 persona ishin infektuar përgjatë 90 ditëve. Janari u përmbyllë me 16,200 persona të infektuar dhe 161 të vdekur. Në muajin shkurt u infektuan 14,860 persona e nga ta 213 nuk e përballuan sëmundjen. Edhe muaji mars rezultoi me shifra të përafërta të të infektuarve por rritje e numrit të të vdekurve, kohë kjo kur pati 13,879 persona të sëmurë nga të cilët 274 përfunduan fatalisht.

Nga të dhënat zyrtare të paraqitura për secilin nga shtetet e përfshira në hulumtim dhe duke bërë krahasimet mes këtyre shteteve të rajonit në bazë të numrit të popullsisë, rezulton se Mali i Zi ka pasur vdekshmërinë më të lartë nga COVID19 e gjithashtu edhe numrin më të madh të të infektuarve. Me vetëm 628 mijë banorë, brenda nëntëdhjetë ditëve në Mal të Zi kanë vdekur 648 persona e janë infektuar 44,939 tjerë, apo afër 8 për qind e gjithë popullsisë. Ndonëse ka trefish më pak banorë se Kosova, Mali i Zi brenda 90 ditëve të parë të këtij viti, ka pasur rreth 1,700 të infektuar më shumë se Kosova dhe 109 persona më shumë që nuk ia kanë dalë mbanë me coronavirusin.

Shqipëria që ka mbi 2.8 milionë banorë apo rreth një milion më shumë se Kosova, brenda kësaj periudhe që përfshinë hulumtimi, ka shënuar 65,215 të infektuar, apo rreth 22 mijë më shumë se Kosova, dhe ka pasur 1,056 vdekje, apo rreth dyfishin e vdekjeve që kanë ndodhur në Kosovë për periudhën e njëjtë kohore.

Maqedonia e Veriut, që ka afër dy milionë banorë, ka pasur 51,938 raste të të infektuarve, apo brenda 90 ditëve, rreth 3 mijë më shumë se Kosova. Megjithatë, drastikisht gjendja ndërron te rastet e vdekjeve. Maqedonia e Veriut gjatë këtij cikli kohor regjistroi 1,462 vdekje, apo afërsisht trefishin e numrit të vdekjeve që kishte Kosova (539).

Serbia ka 8.7 milionë banorë, apo mbi katërfish më shumë se Kosova. Niveli i infektimeve në këtë shtet, ishte shumë më i lartë se në Kosovë. Plotë 277,333 qytetarë dolën pozitiv me COVID19 në periudhën e parë të tremujorëshit të këtij viti. Krahasuar me Kosovën me 43,252 raste infektimi nga 1.8 milion banorë, dhe popullsi katërfish më të madhe, i bie që në shtetin fqinj për kokë banori të ketë pasur mbi 100 mijë infektime më shumë. Ndryshe, rastet e vdekjes ky shtet, gjithmonë duke bërë krahasimin për nga numri i popullsisë, del t’i ketë të përafërta me Kosovën. Nëntëdhjetë ditëshi i parë i këtij viti, në Serbi u përmbyll me 2,152 vdekje me COVID19. 

Tash në këtë kohë, në gjithë rajonin rastet e infektimeve dhe të vdekjeve me COVID19, janë në rënie, ndërsa procesi i vaksinimit po vijon. Kosova, megjithatë është shteti që ka ngec ndjeshëm në procesin e vaksinimit në krahasim me vendet tjera.

Thirrjet dhe rekomandimet e mekanizmave shëndetësor global mbesin të njëjta:

Mbuloni hundën dhe gojën me maskë!

Mbani higjienën!

Respektoni distancën, masat kufizuese për grumbullimet dhe tubimet publike.

Lajmet

Prof. Blerim Canaj në “InsidePolitics with Anisa”: Demokracia në Kosovë mes formalitetit, liderëve të fortë dhe rolit të mediave

Published

on

Në podcastin “InsidePolitics with Anisa I”, i ftuar ishte profesori i shkencave politike në UBT, Blerim Canaj, i cili foli për gjendjen e demokracisë në Kosovë dhe në rajon, duke ngritur dilema mbi mënyrën se si ajo funksionon në praktikë.

Canaj tha se nëse demokracia shihet nga këndvështrimi historik që nga Greqia antike, atëherë shqetësimet e filozofëve si Platoni dhe Aristoteli mund të jenë ende relevante edhe sot. Sipas tij, shpesh krijohet përshtypja se sot jetojmë në një demokraci formale.

“Kam përshtypjen se ne sot jetojmë në një demokraci formale. Kemi zgjedhje, dhe në Kosovë ato madje janë për t’u lavdëruar krahas rajonit, por demokracia nuk nënkupton vetëm votimin,” u shpreh ai.

Sipas Canajt, demokracia nuk kufizohet vetëm te votimi, por përfshin edhe funksionimin e shoqërisë civile dhe mediave. Ai theksoi se në realitetin ballkanik, rol të madh shpesh luan edhe fuqia financiare dhe mënyra se si ajo ndikon në proceset politike.

Në Ballkan shpesh rol të madh luan kush i ka paratë. Fatkeqësisht, në periudhën e zgjedhjeve shpesh shohim sulme ndaj mediave dhe përdorim të buxhetit të shtetit, gjë që e dëmton zgjedhjen e lirë dhe të barabartë,” tha ai.

Ai shtoi se në shumë raste kjo krijon avantazh për ata që kanë më shumë burime financiare dhe e deformon garën demokratike.

Duke folur për fenomenin e “liderëve të fortë”, profesori Canaj u shpreh se në shoqërinë tonë ende nuk mbizotërojnë partitë programore, por kulti i liderit. Sipas tij, kjo ka ndikuar që vëmendja të largohet nga programet politike dhe të fokusohet te individi.

“Nuk fokusohemi te programet politike, por te kulti i liderit. Dhe nga kjo shpesh prodhohen edhe deputetë që nuk janë të përgatitur sa duhet,” u shpreh ai.

Ai theksoi se kjo qasje ka sjellë edhe largimin e njerëzve profesionalë nga politika, pasi shpesh përballja me kandidatë më pak të përgatitur krijon frustrim. Sipas tij, kjo ka ndikuar në forcimin e kultit të liderit dhe në krijimin e një dinamike ku lideri shihet si figurë qendrore, pothuajse “si baba”, ndërsa mbështetësit ndihen pjesë e një strukture familjare politike.

Në pjesën për mediat, Canaj tha se ato kanë rol thelbësor në funksionimin e demokracisë dhe në informimin e qytetarëve. Ai i konsideroi mediat si një lloj “qeverie në vete”, për shkak të ndikimit që kanë në shoqëri dhe në politikë.

“Po të mos ishin mediat, njerëzit nuk do t’i dinin të mirat dhe të këqijat e një vendi. Unë mediat i shoh si një qeveri në vete,” u shpreh ai.

Sipas tij, një shoqëri që i sulmon mediat rrezikon të rrëshqasë drejt tendencave autokratike, ndërsa theksoi se pa media të lira dhe funksionale nuk mund të flitet për demokraci të mirëfilltë, pavarësisht sfidave dhe problemeve që mund të ekzistojnë brenda vetë mediave.

Continue Reading

Lajmet

Vizita e Marta Kos në Prishtinë: BE kërkon stabilitet politik, Kurti insiston në statusin e kandidatit

Published

on

By

Komisionarja e Bashkimit Evropian për Zgjerim, Marta Kos, ka zhvilluar vizitën e saj të parë zyrtare në Kosovë, ku ka përcjellë një mesazh të qartë për spektrin politik që të gjejnë një gjuhë të përbashkët për t’i dhënë fund ngërçit të gjatë institucional dhe për të formuar institucione të qëndrueshme pas zgjedhjeve të qershorit. Gjatë qëndrimit në Prishtinë, Kos u prit fillimisht nga ushtruesja e detyrës së presidentit, Albulena Haxhiu, dhe më pas zhvilloi një takim me kryeministrin në detyrë, Albin Kurti.

Në një konferencë të përbashkët për media me kryeministrin në detyrë, komisionarja Kos vuri theksin te rëndësia e stabilitetit të brendshëm për procesin e integrimit evropian. Ajo bëri një thirrje të qartë për të gjithë aktorët politikë që të gjejnë një mënyrë për të kthyer stabilitetin institucional dhe kërkoi që, pas formimit të Kuvendit të ri, liderët të bashkohen për të zgjedhur edhe presidentin e ri përmes kompromisit.

Kos vlerësoi se Kosova ka një perspektivë të madhe evropiane dhe deklaroi se nuk ka siguri në Evropë pa Kosovën. Megjithatë, ajo tërhoqi vërejtjen se përsëritja e shpeshtë e zgjedhjeve ka krijuar një vit të humbur më 2025, duke ngadalësuar reformat kyçe dhe duke rënduar buxhetet shtetërore. Vizita e saj vjen në prag të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të caktuara për 7 qershor, të cilat janë të tretat me radhë që nga fillimi i vitit 2025.

Nga ana tjetër, kryeministri në detyrë, Albin Kurti, e cilësoi takimin si produktiv dhe të drejtpërdrejtë, duke e shfrytëzuar rastin për të ngritur sërish çështjen e statusit të vendit kandidat dhe hapjen e negociatave me bllokun.

Kurti kujtoi se kanë kaluar mbi 40 muaj që kur Kosova ka aplikuar për anëtarësim dhe se mbështetja publike për BE-në në vend qëndron vazhdimisht rreth 90%, duke qenë ndër më të lartat krahasuar me vendet e tjera. Ai po ashtu paralajmëroi se vakumi që lë Bashkimi Evropian në rajon synohet të mbushet nga aktorë të tjerë dashakeq që minojnë vlerat evropiane dhe rrezikojnë sigurinë e përbashkët, prandaj kërkoi që BE-ja të shtyjë përpara unitetin e brendshëm për avancimin e merituar të Kosovës.

Kosova mbetet vendi i vetëm në Ballkanin Perëndimor që ende nuk e ka marrë statusin e vendit kandidat që nga aplikimi i saj më 15 dhjetor të vitit 2022. Përveç krizës së brendshme politike, një nga pengesat kryesore për përparimin e saj mbetet mosnjohja e pavarësisë nga pesë shtetet anëtare të bllokut, që janë Greqia, Spanja, Rumania, Sllovakia dhe Qiproja.

Kjo ishte vizita e parë e Marta Kosit në Kosovë që nga marrja e mandatit të saj në Komisionin Evropian më 1 dhjetor 2024. Që nga ajo kohë, ajo kishte vizituar të gjitha shtetet e tjera të përfshira në procesin e zgjerimit, ndërsa mungesa e një vizite në Prishtinë gjatë vitit 2025 ishte arsyetuar nga zyrtarët evropianë me krizën politike dhe mungesën e institucioneve funksionale.

Continue Reading

Lajmet

REL: Shqipëria bëhet gati për të dërguar trupa në Gazë

Published

on

By

Shqipëria po përgatitet për t’u angazhuar në Rripin e Gazës, në kuadër të Forcës Ndërkombëtare të Stabilizimit.

Ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Ermal Nufi tha në një konferencë për mediat në Tiranë se një skuadër shqiptare ka parë situatën në terren.

“Në kuadër të angazhimit në Bordin e Paqes, Shqipëria ka marrë masa për shqyrtimin e situatës në Gaza. Rripi i Gazës është nën sigurinë e Forcave të Mbrojtjes së Izraelit [IDF] dhe çdo lloj inspektimi trupash atje bëhet përmes Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese dhe ushtrisë izraelite. Kemi dërguar një skuadër për të parë nga afër vendndodhjen dhe situatën në terren, që të kuptojmë se ku dhe si mund të vendosemi”, u shpreh ai.

Forca Ndërkombëtare Stabilizuese buron nga një plan 20-pikësh i presidentit amerikan, Donald Trump, për t’i dhënë fund luftës mes Izraelit dhe Hamasit – grupit palestinez të shpallur organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian – në Rripin e Gazës.

Nufi bëri të ditur se Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Shqipërisë ka përgatitur planin konkret që pritet të zhvillohet në disa nivele dhe faza sa i përket angazhimit të Shqipërisë në Gazë, por nuk zbuloi më shumë rreth tij.

Shefi i Shtabit të Përgjithshëm, Arben Kingji, tha se aktualisht Shqipëria është në fazën e procedimit dhe hartimit të praktikës dhe dokumenteve ligjore për dërgimin e trupave në mision.

“Shtabi i Përgjithshëm po bën vlerësimin e saktë në lidhje me misionin, detyrat, sigurinë e personelit, rregullat e angazhimit dhe mbështetjen logjistike. Kontingjenti i parë shqiptar që mund të dislokohet në Gazë do të jetë pjesë e shtabit të Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese, ndërsa më pas do të shqyrtohet mundësia e një kontributi më të gjerë me trupa”, u shpreh Kingji.

Në fillim të majit u bë e ditur se një ekip ushtarësh të Kosovës është dërguar në Gazë, për të bërë vlerësimin e vendit ku do të veprojë si pjesë e misionit paqeruajtës.

Ministri Nufi theksoi se Shqipëria mbetet një aleate e palëkundur e NATO-s dhe një partnere aktive në sigurinë rajonale dhe ndërkombëtare.

Duke folur për bashkëpunimin në fushën e mbrojtjes mes Shqipërisë, Kosovës dhe Kroacisë – shtete që kanë nënshkruar një deklaratë bashkëpunimin në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes vitin e kaluar – po hyn në një fazë më konkrete, me zhvillimin e tre stërvitjeve të përbashkëta ushtarake gjatë këtij viti.

“Dy stërvitje do të zhvillohen në Kroaci ku jemi në fazën e planifikimit, kemi dhënë dakordësinë për t’u zhvilluar stërvitjet. Po kështu, një stërvitje do të zhvillohet në Shqipëri. Nuk do të jenë vetëm tre shtete pjesëmarrëse [Shqipëri-Kosovë-Kroaci], por do të ketë edhe shtete të tjera nga NATO-ja, qoftë edhe shtete partnere me të cilat bashkëpunojmë”, tha Kingji.

Bashkëpunimin mes Prishtinës, Tiranës dhe Zagrebit, Serbia e sheh si aleancë kundër serbëve dhe Serbisë – pretendim që është hedhur poshtë nga shtetet nënshkruese të deklaratës për bashkëpunim.

Po ashtu, autoritetet e mbrojtjes bënë të ditur se Shqipëria ka nisur zyrtarisht përgatitjet për organizimin e samitit të NATO-s që do të mbahet vitin e ardhshëm në Tiranë.

“Kemi ngritur një task-forcë për zhvillimin e samitit të NATO-s. Nuk e kemi ende të përcaktuar vendndodhjen e samitit, por NATO merr masa të jashtëzakonshme sigurie për organizimin e këtyre ngjarjeve”, deklaroi ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Ermal Nufi. /REL/

 

Continue Reading

Lajmet

Vdes Alush Gashi, një nga themeluesit e LDK-së dhe ish-ministër i Shëndetësisë

Published

on

By

Ka ndërruar jetë në moshën 75-vjeçare Alush Gashi, një nga figurat qendrore të skenës politike dhe shëndetësisë në Kosovë, i njohur si një nga themeluesit e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) dhe ish-ministër i Shëndetësisë. Lajmin për ndarjen e tij nga jeta e kanë bërë të ditur familjarët, të cilët njoftuan se për detajet e ceremonisë së varrimit do të njoftojnë me kohë.

I lindur më 4 tetor 1950 në fshatin Prigodë të komunës së Istogut, Alush Gashi la gjurmë të thella si në fushën e mjekësisë, ashtu edhe në atë të shtetndërtimit të Kosovës. Ai përfundoi studimet për mjekësi në Universitetin e Prishtinës në vitin 1974, ndërsa gradën e doktorit të shkencave mjekësore e mori në Universitetin e Zagrebit në vitin 1979, duke u bërë një nga profesorët dhe kirurgët e njohur në vend.

Në vitin 1989, derisa shërbente si dekan i Fakultetit të Mjekësisë në Universitetin e Prishtinës, Gashi iu bashkua lëvizjes kombëtare për liri dhe pavarësi, duke u bërë pjesë aktive e themelimit të LDK-së.

Gjatë viteve të ’90-ta, ai luajti një rol kyç si sekretar për marrëdhënie me jashtë i LDK-së dhe shërbeu si këshilltar i lartë dhe bashkëpunëtor shumë i afërt i presidentit historik, Dr. Ibrahim Rugova. Gashi ishte pjesë e delegacioneve të rëndësishme që përfaqësonin Kosovën në arenën ndërkombëtare dhe mori pjesë në procese të shumta negociatash diplomatike për zgjidhjen e çështjes së Kosovës.

Pas çlirimit dhe shpalljes së pavarësisë, ai vazhdoi kontributin e tij në institucionet e Republikës së Kosovës, ku ndër të tjera shërbeu edhe si Ministër i Shëndetësisë, duke u angazhuar në reformimin e sistemit mjekësor pasluftës. Ndarja e tij nga jeta cilësohet si një humbje e madhe për komunitetin akademik, mjekësor dhe politik në Kosovë.

 

Continue Reading

Të kërkuara