Kulturë

Në rrugën e polemikës: Rishfaqja e ‘Projektit Handke’

Shfaqja “Projekti Handke” u rikthye në skenën e Teatrit Oda në Prishtinë, më 27 mars.

Published

on

Në një periudhë ku fjalët e lira dhe përgjegjësia sociale bien në pikën e një tensioni të ndërgjegjshëm, “Projekti Handke” e Qendrës Multimedia të Jeton Neziraj dhe regji të Blerta Neziraj shfaqet si një spektakël që nxjerr në pah sfidat dhe kontradiktat e artit. Me të drejtë, ai sjell në përpjekje ekuilibrin delikat midis shprehjes së lirë artistike dhe nevojës për të qenë të ndërgjegjshëm politikisht.

Shfaqja “Projekti Handke” u rikthye në skenën e Teatrit Oda në Prishtinë, më 27 mars, për të treguar qëndrueshmërinë ndaj kalimit të kohës dhe rëndësinë e temës për publikun, në veçanti, ky moment vjen në një muaj të veçantë, kur mendjet kthehen nëpër memoriet e masakrave të shumta që kanë tronditur dhe ndryshuar Kosovën.

Një ndër çështjet kryesore që shfaqja shtrin përpara publikut është vendimi për të ndarë nderin e Nobelit me Peter Handken, një figurë e cila është ngulitur thellë në kontradikta për mbështetjen e tij të dokumentuar për Sllobodan Millosheviçin.”Projekti Handke” është një shfaqje teatrale që nuk përjashton polemikën, por e shndërrojnë atë në një fushë reflektimi për rolin e artistëve dhe kontekstin historik dhe politik ku ata operojnë. Në këtë paraqitje, personazhet japin një përshkrim të ngjashëm me mendësinë dhe idetë e Peter Handke, duke kapur thellësinë e debateve rreth gjenocidit në Srebrenicë dhe ndikimin e Millosheviçit në këtë kontekst.

Nëpërmjet dialogjeve si “Holokausti është fabrikim” dhe “Handke është orbita e Serbisë”, shfaqja rreh qartë pikën e qendrës së polemikës dhe debatit rreth historisë së fundit të Ballkanit. Nëpërmjet përfaqësimit të kontrastit midis aktorëve që shprehin pikëpamje të ndryshme, shfaqja kërkon të krijojë një diskutim të hapur dhe të lirë për të vlerësuar veprën dhe jetën e Peter Handke në një kontekst të plotë.

Përfaqësimi i diskutimeve mbi rrethimin e Sarajevës, incidentin e Hoçës së Madhe, si dhe referimet ndaj ngjarjeve historike të ndryshme si “13 korrik 1995” i jep shfaqjes një thellësi të shtuar dhe rrit nivelin e analizës së saj. Një aspekt që përmendet gjatë shfaqjes është edhe roli i artistit dhe përgjegjësia e tij në kontekstin e historisë dhe politikës. Përmes deklaratave të personazheve si “Une e dua teatrin por e dua edhe Serbinë”, shfaqja hedh dritë mbi dilemat e artistit në raport me përkrahjen politike dhe angazhimin publik.

“Njerëzit dijnë të numërojnë deri në njëqind, njëmijë, njëqindmijë dhe numrat e tjerë bëhen statistikë…”, në kontekstin e shfaqjes “Projekti Handke” lidhet drejtpërdrejt me gjenocidin në Srebrenicë dhe varret e 8 mijë të vrarëve. Kjo frazë përshkruan një ndjenjë të humbjes së individualitetit dhe çnjerëzimit që vjen me trajtimin e masës së viktimave si thjesht statistika. Në kontekstin e gjenocidit në Srebrenicë, kur më shumë se 8 mijë njerëz u masakruan brutalisht nga forcat serbe, shumë prej tyre u reduktuan në numra, statistika, në vend që të trajtoheshin si individë me emra, familje dhe jetë të vlefshme.

Autori, përmes karakterit të shfaqur në skenë, vendos të shtrijë pyetjen në tërësisht një prizëm të ndryshëm, duke reflektuar në dilemën e interpretimit të ngjarjeve të një historie. Përballja me dëshmitarët e vendit, të cilët sheh gra me shamija që qajnë para varreve, shton një element emocional të fuqishëm në interpretimin e ngjarjeve të Srebrenicës.

Rrethimi i Sarajevës dhe përmendja e Millosheviqit bëjnë që skena të bëjë një përpjekje për të kuptuar kontekstin historik të ndodhive në Ballkan, duke e vendosur fokusin në politikën dhe luftën që mori mijëra jetë në atë rajon. Përpos kësaj, përmendja e Hoçës së Madhe shton një thellësi të shtuar në trajtimin e temës së historisë së dëshpëruar të Jugosllavisë, duke treguar për një masakër të madhe, ku vriten 205 fshatarë të pafajshëm në një fshat të vogël, të cilës ajo i referohet si një fakt në kornizën e diskutimit të ngjarjeve tragjike.

Në përfundim, interpretimi i ngjarjeve historike nëpërmjet kësaj shfaqje teatrale sjell një kontribut të rëndësishëm për reflektimin mbi kompleksitetin dhe sfidat e trajtimit të temave të ndjeshme dhe të rëndësishme historike në skenën e artit. Autori mund të ketë arritur një sukses në përqafimin e një qasjeje të ndryshme dhe provokuese në lidhje me ngjarjet e kohës së luftës në Ballkan. Megjithatë, ai lë shumë hapësira për reflektim dhe debat për interpretimet dhe përkthimet e vëzhgimit të historisë.

Në fund të fundit, rishfaqja e shfaqjes “Projekti Handke” në Prishtinë është një festë e artit dhe kujtesës, duke u ngritur si një ngjarje e rëndësishme për komunitetin kulturor dhe intelektual të qytetit.

Shkroi: Dionesa Ebibi

Fotografi dhe video: Manushaqe Ibrahimi

Continue Reading

Vendi

Studentët e UBT-së eksplorojnë të ardhmen e gaming-ut përmes inteligjencës artificiale

Published

on

By

Në kuadër të programit “Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026” në UBT, u organizua një ligjëratë profesionale dhe interaktive në kuadër të lëndës “Praktika në Studio”, e udhëhequr nga Prof. Gazmend Ejupi, duke sjellë në fokus një nga industritë më dinamike dhe me rritje të shpejtë në botë – industrinë e gaming.

Në këtë aktivitet mori pjesë si i ftuar i veçantë Visar Statovci, ekspert në fushën e gaming-ut dhe marketingut digjital, i cili ndau me studentët përvoja të drejtpërdrejta nga industria kreative, si dhe perspektiva mbi zhvillimin e lojërave digjitale në epokën e inteligjencës artificiale.

Ligjërata u zhvillua në formë prezantimesh dhe diskutimesh interaktive, ku u trajtuan tema të rëndësishme si evoluimi i industrisë së gaming, ndikimi i teknologjive të reja në procesin e krijimit të lojërave, si dhe roli gjithnjë e më i madh i inteligjencës artificiale në dizajnimin, zhvillimin dhe personalizimin e përvojës së përdoruesit.

Një vëmendje e veçantë iu kushtua lidhjes ndërmjet artit, dizajnit dhe teknologjisë, duke theksuar se industria e gaming sot përfaqëson një ndërthurje të fuqishme të kreativitetit artistik me inovacionin teknologjik dhe zgjidhjet digjitale të avancuara.

Studentët e pranishëm patën mundësi të njihen nga afër me praktikat bashkëkohore të industrisë, të kuptojnë dinamikat profesionale të tregut të punës në këtë fushë dhe të diskutojnë mbi mundësitë e reja që inteligjenca artificiale ofron për të ardhmen e gaming-ut dhe industrive kreative në përgjithësi.

Pjesëmarrja aktive e studentëve dhe diskutimet e hapura e bënë këtë ligjëratë një përvojë të vlefshme akademike dhe profesionale, duke kontribuar në zgjerimin e njohurive praktike dhe në forcimin e lidhjes mes teorisë dhe industrisë reale.

Continue Reading

Aktualitet

Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026 në UBT sollën një spektakël kulturor mes muzikës, librit dhe reflektimit artistik

Published

on

By

Në kuadër të programit “Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026”, UBT organizoi në Parkun Shkencor Inovativ dhe Teknologjik një nga ngjarjet më të veçanta kulturore dhe akademike të këtij edicioni, duke sjellë për publikun një mbrëmje unike që bashkoi muzikën, artin skenik, teorinë artistike dhe reflektimin shkencor në një platformë të përbashkët.

Ky aktivitet i organizuar nga Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT dëshmoi edhe njëherë përkushtimin institucional të UBT-së për të krijuar hapësira ku arti, inovacioni dhe akademia ndërthuren natyrshëm, duke e shndërruar kampusin në një qendër të rëndësishme të zhvillimit kulturor dhe krijues në vend dhe rajon.

Mbrëmja u karakterizua nga promovimi i albumit pianistik “Eko e një kohe të largët” të pianistes së njohur Ardita Bufaj, një projekt artistik i veçantë që solli në qendër interpretimin pianistk të kolonave zanore të filmave të kompozitorit Haig Zacharian. Përmes kësaj performance dhe prezantimi artistik, publiku përjetoi një udhëtim emocional nëpër kujtesën muzikore dhe trashëgiminë filmike, ku tingulli i pianos krijoi ura të fuqishme mes artit vizual, emocioneve dhe dimensionit bashkëkohor.

Në të njëjtën mbrëmje u promovua edhe libri “Opera – Koncept dhe Strukturë” nga Prof. Asoc. Dr. Holta Sina Kilica, një kontribut i rëndësishëm akademik që trajton në mënyrë të thelluar strukturën, estetikën dhe konceptualizimin e operës, duke pasuruar diskursin shkencor dhe artistik mbi këtë gjini madhore.

Ngjarja mblodhi në një panel të veçantë figura të njohura të artit, muzikës dhe akademisë, të cilët diskutuan mbi rëndësinë e krijimit artistik, trashëgimisë kulturore dhe rolit të institucioneve moderne në avancimin e edukimit artistik. Pjesëmarrja e emrave të njohur nga fusha të ndryshme e shndërroi këtë aktivitet në një forum multidimensional ku u ndërthurën përvoja profesionale, perspektiva akademike dhe vizione krijuese.

Përmes organizimeve të tilla, UBT dhe Fakulteti i Artit dhe Dizajnit vazhdojnë të dëshmojnë se edukimi modern tejkalon kufijtë tradicionalë të mësimdhënies, duke krijuar platforma që lidhin praktikën artistike me kërkimin shkencor, kulturën me inovacionin dhe studentët me zhvillimet më bashkëkohore ndërkombëtare.

 

Continue Reading

Vendi

Kosova në Cannes me filmin “Dua”: Një rrëfim për vitet ’90 dhe rezistencën përmes syve të një adoleshenteje

Published

on

By

Festivali prestigjioz i Cannes hap sot dyert për edicionin e tij të 79-të, duke rikthyer në vëmendje historinë e Kosovës. Këtë vit, shteti më i ri i Evropës përfaqësohet me filmin “Dua”, nën regjinë e Blerta Bashollit, i cili do të ketë premierën botërore në kuadër të “Javës së Kritikës” (Semaine de la Critique).

Filmi trajton dramën e një 13-vjeçareje në fundvitet ’90, një periudhë e shënuar nga tensionet etnike dhe spastrimi etnik në Evropë. Përmes syve të Duas, publiku do të përjetojë transformimin e një adoleshenteje në mes të pasigurisë, ku sporti i xhudos nuk vjen thjesht si disiplinë, por si një masë mbrojtëse ndaj represionit të asaj kohe.

“Pritjet janë shumë të mira dhe jemi shumë të lumtur që do të jemi pjesë e Cannes. Ky është një moment i rëndësishëm për ne dhe për të gjithë ekipin,” u shpreh producenti i filmit, Valon Bajgora, pak para nisjes për në Francë.

Sipas axhendës, ekipi i filmit do të ketë premierën gala të mërkurën në orën 17:30, ndjekur nga takime me profesionistë të industrisë dhe media ndërkombëtare. Bashkëprodhimi mes Kosovës, Zvicrës dhe Francës bazohet në përvojat personale të regjisores Basholli, duke sjellë një ndjeshmëri të lartë njerëzore në ekranin e madh.

Në këtë seksion të festivalit, “Dua” garon përkrah produksioneve nga Jemeni, Meksika, Kina e Irlanda. Ndërkohë, festivali i sivjetmë udhëhiqet nga juria me kryetar regjisorin koreano-jugor Park Chan-wook, ndërsa në ceremoninë hapëse do të nderohet me çmim special regjisori Peter Jackson.

Ky rrugëtim i “Duas” në Cannes nuk është vetëm një sukses kinematografik, por edhe një mundësi që historia e dëbimit dhe vrasjes së civilëve në Kosovë të dëshmohet përmes artit në një prej skenave më të rëndësishme botërore.

 

Continue Reading

Lajmet

Pianisti polak Pawel Kowalski performon në Prishtinë

Published

on

Pianisti virtuoz nga Varshava, Pawel Kowalski, ka mbajtur një koncert të veçantë në Prishtinë, duke sjellë vepra të kompozitorëve të njohur polakë, përfshirë Fryderyk Chopin, Ignacy Jan Paderewski dhe Wojciech Kilar.

Koncerti u organizua në kuadër të aktiviteteve paralajmëruese për Festivalin e Muzikës Polake në Kosovë (POMIK), që do të mbahet në nëntor në Prishtinë.

Ngjarja u zhvillua edhe gjatë vizitës së një delegacioni polak prej 10 profesionistësh nga fusha të ndryshme, duke shërbyer si një mundësi për forcimin e bashkëpunimit kulturor dhe institucional mes Kosovës dhe Polonisë.

Continue Reading

Të kërkuara