Kulturë
Në rrugën e polemikës: Rishfaqja e ‘Projektit Handke’
Shfaqja “Projekti Handke” u rikthye në skenën e Teatrit Oda në Prishtinë, më 27 mars.
Në një periudhë ku fjalët e lira dhe përgjegjësia sociale bien në pikën e një tensioni të ndërgjegjshëm, “Projekti Handke” e Qendrës Multimedia të Jeton Neziraj dhe regji të Blerta Neziraj shfaqet si një spektakël që nxjerr në pah sfidat dhe kontradiktat e artit. Me të drejtë, ai sjell në përpjekje ekuilibrin delikat midis shprehjes së lirë artistike dhe nevojës për të qenë të ndërgjegjshëm politikisht.
Shfaqja “Projekti Handke” u rikthye në skenën e Teatrit Oda në Prishtinë, më 27 mars, për të treguar qëndrueshmërinë ndaj kalimit të kohës dhe rëndësinë e temës për publikun, në veçanti, ky moment vjen në një muaj të veçantë, kur mendjet kthehen nëpër memoriet e masakrave të shumta që kanë tronditur dhe ndryshuar Kosovën.
Një ndër çështjet kryesore që shfaqja shtrin përpara publikut është vendimi për të ndarë nderin e Nobelit me Peter Handken, një figurë e cila është ngulitur thellë në kontradikta për mbështetjen e tij të dokumentuar për Sllobodan Millosheviçin.”Projekti Handke” është një shfaqje teatrale që nuk përjashton polemikën, por e shndërrojnë atë në një fushë reflektimi për rolin e artistëve dhe kontekstin historik dhe politik ku ata operojnë. Në këtë paraqitje, personazhet japin një përshkrim të ngjashëm me mendësinë dhe idetë e Peter Handke, duke kapur thellësinë e debateve rreth gjenocidit në Srebrenicë dhe ndikimin e Millosheviçit në këtë kontekst.
Nëpërmjet dialogjeve si “Holokausti është fabrikim” dhe “Handke është orbita e Serbisë”, shfaqja rreh qartë pikën e qendrës së polemikës dhe debatit rreth historisë së fundit të Ballkanit. Nëpërmjet përfaqësimit të kontrastit midis aktorëve që shprehin pikëpamje të ndryshme, shfaqja kërkon të krijojë një diskutim të hapur dhe të lirë për të vlerësuar veprën dhe jetën e Peter Handke në një kontekst të plotë.
Përfaqësimi i diskutimeve mbi rrethimin e Sarajevës, incidentin e Hoçës së Madhe, si dhe referimet ndaj ngjarjeve historike të ndryshme si “13 korrik 1995” i jep shfaqjes një thellësi të shtuar dhe rrit nivelin e analizës së saj. Një aspekt që përmendet gjatë shfaqjes është edhe roli i artistit dhe përgjegjësia e tij në kontekstin e historisë dhe politikës. Përmes deklaratave të personazheve si “Une e dua teatrin por e dua edhe Serbinë”, shfaqja hedh dritë mbi dilemat e artistit në raport me përkrahjen politike dhe angazhimin publik.
“Njerëzit dijnë të numërojnë deri në njëqind, njëmijë, njëqindmijë dhe numrat e tjerë bëhen statistikë…”, në kontekstin e shfaqjes “Projekti Handke” lidhet drejtpërdrejt me gjenocidin në Srebrenicë dhe varret e 8 mijë të vrarëve. Kjo frazë përshkruan një ndjenjë të humbjes së individualitetit dhe çnjerëzimit që vjen me trajtimin e masës së viktimave si thjesht statistika. Në kontekstin e gjenocidit në Srebrenicë, kur më shumë se 8 mijë njerëz u masakruan brutalisht nga forcat serbe, shumë prej tyre u reduktuan në numra, statistika, në vend që të trajtoheshin si individë me emra, familje dhe jetë të vlefshme.
Autori, përmes karakterit të shfaqur në skenë, vendos të shtrijë pyetjen në tërësisht një prizëm të ndryshëm, duke reflektuar në dilemën e interpretimit të ngjarjeve të një historie. Përballja me dëshmitarët e vendit, të cilët sheh gra me shamija që qajnë para varreve, shton një element emocional të fuqishëm në interpretimin e ngjarjeve të Srebrenicës.
Rrethimi i Sarajevës dhe përmendja e Millosheviqit bëjnë që skena të bëjë një përpjekje për të kuptuar kontekstin historik të ndodhive në Ballkan, duke e vendosur fokusin në politikën dhe luftën që mori mijëra jetë në atë rajon. Përpos kësaj, përmendja e Hoçës së Madhe shton një thellësi të shtuar në trajtimin e temës së historisë së dëshpëruar të Jugosllavisë, duke treguar për një masakër të madhe, ku vriten 205 fshatarë të pafajshëm në një fshat të vogël, të cilës ajo i referohet si një fakt në kornizën e diskutimit të ngjarjeve tragjike.
Në përfundim, interpretimi i ngjarjeve historike nëpërmjet kësaj shfaqje teatrale sjell një kontribut të rëndësishëm për reflektimin mbi kompleksitetin dhe sfidat e trajtimit të temave të ndjeshme dhe të rëndësishme historike në skenën e artit. Autori mund të ketë arritur një sukses në përqafimin e një qasjeje të ndryshme dhe provokuese në lidhje me ngjarjet e kohës së luftës në Ballkan. Megjithatë, ai lë shumë hapësira për reflektim dhe debat për interpretimet dhe përkthimet e vëzhgimit të historisë.
Në fund të fundit, rishfaqja e shfaqjes “Projekti Handke” në Prishtinë është një festë e artit dhe kujtesës, duke u ngritur si një ngjarje e rëndësishme për komunitetin kulturor dhe intelektual të qytetit.
Shkroi: Dionesa Ebibi
Fotografi dhe video: Manushaqe Ibrahimi
Lajmet
Studentët e UBT-së njihen me rrugëtimin e Japonisë nga tradita e samurajve deri te një prej shteteve më të avancuara në botë
Në kuadër të aktiviteteve në Ditët e Artit dhe Dizajnit, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT organizoi një aktivitet të veçantë kulturor dhe akademik, i realizuar në bashkëpunim me Ambasadën e Japonisë në Kosovë dhe Asociacionin e Miqësisë Kosovaro-Japoneze.
Aktiviteti, i mbajtur në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan, bëri bashkë studentë, profesorë, artistë dhe mysafirë të shumtë të interesuar për historinë, kulturën dhe zhvillimin e Japonisë.
Ngjarja u hap me fjalën përshëndetëse të Dekanes së Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, Prof. Dr. Ariana Gjoni, e cila vlerësoi rëndësinë e aktiviteteve ndërkulturore në pasurimin e përvojës akademike të studentëve dhe në krijimin e urave të bashkëpunimit ndërkombëtar përmes artit, dizajnit dhe edukimit.
Më pas, Prof. Afërdita Statovci theksoi rëndësinë e njohjes së kulturave të ndryshme botërore si pjesë e formimit profesional dhe artistik të studentëve, duke nënvizuar se arti dhe dizajni janë gjuhë universale që lidhin popujt dhe traditat.
Në emër të Asociacionit të Miqësisë Kosovaro-Japoneze, Luljeta Arifi foli për marrëdhëniet miqësore ndërmjet Kosovës dhe Japonisë, duke vlerësuar rolin e institucioneve arsimore në promovimin e dialogut kulturor dhe shkëmbimit të përvojave mes dy vendeve.
Pika qendrore e aktivitetit ishte ligjërata e mbajtur nga Hiroyasu Tanigaki, përfaqësues i Ambasadës së Japonisë në Kosovë, me temën “Nga Samurai deri te shteti modern”. Përmes një prezantimi të pasur me informacione historike dhe kulturore, ai prezantoi transformimin e Japonisë ndër shekuj, duke filluar nga periudha e samurajve e deri te zhvillimi i saj si një nga shtetet më të avancuara teknologjikisht dhe ekonomikisht në botë.
Pjesëmarrësit patën mundësinë të njihen më nga afër me vlerat tradicionale japoneze, filozofinë e disiplinës, inovacionin, zhvillimin urban dhe ndikimin global të kulturës japoneze në art, dizajn, teknologji dhe industri kreative. Ligjërata u përcoll me interes të madh nga studentët, të cilët zhvilluan diskutime dhe shkëmbyen pyetje mbi aspektet kulturore dhe zhvillimore të Japonisë.
Aktiviteti dëshmoi edhe një herë përkushtimin e UBT-së në organizimin e ngjarjeve që ndërthurin dijen, kulturën dhe bashkëpunimin ndërkombëtar, duke krijuar mundësi të reja për studentët që të mësojnë nga përvoja dhe modelet më të avancuara globale.
Teksa Cannes Film Festival po mbyllet, vëmendja tashmë është zhvendosur te filmat që mund të jenë pretendentët kryesorë për nominime në Academy Awards. Historikisht, shumë filma që debutuan në Kanë kanë përfunduar më pas në garën për Oscar, dhe edicioni i këtij viti duket se nuk do të jetë ndryshe, sipas BBC.
Ja disa nga filmat më të përfolur që mund të dominojnë sezonin e çmimeve:
1. Fjord
Fitues i Palmës së Artë në Kanë, drama e regjisorit Cristian Mungiu trajton përplasjen mes traditës konservatore dhe liberalizmit modern. Filmi ndjek një çift ungjillor rumun në Norvegji, të akuzuar për abuzim ndaj fëmijëve. Në role kryesore luajnë Sebastian Stan dhe Renate Reinsve.
2. Club Kid
Një nga surprizat amerikane të festivalit. Komedia dramatike e Jordan Firstman rrëfen jetën e një djali të shthurur që zbulon papritur se ka një djalë 10-vjeçar. Filmi është krahasuar me Anora për stilin energjik dhe humorin therës.
3. La Bola Negra / The Black Ball
Saga spanjolle e regjisoreve Javier Calvo dhe Javier Ambrossi trajton mënyrën se si marrëdhëniet homoseksuale janë fshirë nga historia e Spanjës. Filmi përfshin edhe paraqitje të Penélope Cruz dhe Glenn Close.
4. All of a Sudden
Drama e ndjerë e Ryusuke Hamaguchi, i njohur për Drive My Car, zhvillohet në Paris dhe trajton sëmundjen terminale, dashurinë dhe vetminë. Filmi është cilësuar emocionalisht shkatërrues.
5. The Man I Love
Rami Malek rikthehet me një rol të fuqishëm si një këngëtar homoseksual me AIDS në fundin e viteve ’80 në Nju Jork. Drama e Ira Sachs shihet si një mundësi serioze për nominime.
6. Notre Salut / A Man of His Time
Filmi biografik i Emmanuel Marre tregon historinë e një burokrati francez gjatë Luftës së Dytë Botërore që bashkëpunon me regjimin nazist, duke ngritur pyetje të forta morale.
7. El ser querido / The Beloved
Një dramë për botën e kinemasë ku Javier Bardem interpreton një regjisor temperamentor që punon me vajzën e tij në një film historik. Kritika e ka vlerësuar si një nga performancat më të mira të karrierës së tij.
8. Moulin
Regjisori hungarez László Nemes sjell një tjetër dramë të errët të Luftës së Dytë Botërore, bazuar në historinë reale të liderit të rezistencës franceze Jean Moulin.
9. Minotaur
Thrilleri psikologjik i Andrey Zvyagintsev rrëfen historinë e një oligarku rus që zbulon tradhtinë e gruas së tij, ndërsa në sfond shfaqet realiteti i luftës në Ukrainë. Filmi është cilësuar si një nga më të fuqishmit e festivalit. /BBC/
Nga Liria e Prizrenit në majat e futbollit evropian, rrugëtimi i Vedat Muriqit
Irani akuzon SHBA-në për shkelje të armëpushimit pas sulmeve të reja ajrore
Hapet aplikimi për shtesat prej 100 euro për studentët
Ekosistemi AI Fully Empowered i UBT-së, rol model në Javën Ndërkombëtare në Technical University of Sofia
Arkitekti Lendi Osmani nga UBT vlerësohet me çmimin ndërkombëtar BIG SEE Awards
Studentët e UBT-së njihen me rrugëtimin e Japonisë nga tradita e samurajve deri te një prej shteteve më të avancuara në botë
Në UBT u mbajt konferenca mbi sigurinë në komunikacionin rrugor, ekspertët diskutuan sfidat dhe zgjidhjet për një trafik më të sigurt
Muriqi emocionon tifozët e Mallorcas me mesazhin pas sezonit
Katër të vdekur pasi treni godet autobusin e shkollës në Belgjikë
-
Lajmet3 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Opinione3 months agoAvdimetaj: Ekonomia e Kosovës e rrezikuar nga luhatjet në tregut ndërkombëtar
-
Lajmet3 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Lajmet2 months agoProf. Dr. Marigona Bekteshi Ferati, recensuese e 20 punimeve shkencore në revista ndërkombëtare të indeksuara në Web of Science dhe Scopus (Q1)