Kulturë

Në rrugën e polemikës: Rishfaqja e ‘Projektit Handke’

Shfaqja “Projekti Handke” u rikthye në skenën e Teatrit Oda në Prishtinë, më 27 mars.

Published

on

Në një periudhë ku fjalët e lira dhe përgjegjësia sociale bien në pikën e një tensioni të ndërgjegjshëm, “Projekti Handke” e Qendrës Multimedia të Jeton Neziraj dhe regji të Blerta Neziraj shfaqet si një spektakël që nxjerr në pah sfidat dhe kontradiktat e artit. Me të drejtë, ai sjell në përpjekje ekuilibrin delikat midis shprehjes së lirë artistike dhe nevojës për të qenë të ndërgjegjshëm politikisht.

Shfaqja “Projekti Handke” u rikthye në skenën e Teatrit Oda në Prishtinë, më 27 mars, për të treguar qëndrueshmërinë ndaj kalimit të kohës dhe rëndësinë e temës për publikun, në veçanti, ky moment vjen në një muaj të veçantë, kur mendjet kthehen nëpër memoriet e masakrave të shumta që kanë tronditur dhe ndryshuar Kosovën.

Një ndër çështjet kryesore që shfaqja shtrin përpara publikut është vendimi për të ndarë nderin e Nobelit me Peter Handken, një figurë e cila është ngulitur thellë në kontradikta për mbështetjen e tij të dokumentuar për Sllobodan Millosheviçin.”Projekti Handke” është një shfaqje teatrale që nuk përjashton polemikën, por e shndërrojnë atë në një fushë reflektimi për rolin e artistëve dhe kontekstin historik dhe politik ku ata operojnë. Në këtë paraqitje, personazhet japin një përshkrim të ngjashëm me mendësinë dhe idetë e Peter Handke, duke kapur thellësinë e debateve rreth gjenocidit në Srebrenicë dhe ndikimin e Millosheviçit në këtë kontekst.

Nëpërmjet dialogjeve si “Holokausti është fabrikim” dhe “Handke është orbita e Serbisë”, shfaqja rreh qartë pikën e qendrës së polemikës dhe debatit rreth historisë së fundit të Ballkanit. Nëpërmjet përfaqësimit të kontrastit midis aktorëve që shprehin pikëpamje të ndryshme, shfaqja kërkon të krijojë një diskutim të hapur dhe të lirë për të vlerësuar veprën dhe jetën e Peter Handke në një kontekst të plotë.

Përfaqësimi i diskutimeve mbi rrethimin e Sarajevës, incidentin e Hoçës së Madhe, si dhe referimet ndaj ngjarjeve historike të ndryshme si “13 korrik 1995” i jep shfaqjes një thellësi të shtuar dhe rrit nivelin e analizës së saj. Një aspekt që përmendet gjatë shfaqjes është edhe roli i artistit dhe përgjegjësia e tij në kontekstin e historisë dhe politikës. Përmes deklaratave të personazheve si “Une e dua teatrin por e dua edhe Serbinë”, shfaqja hedh dritë mbi dilemat e artistit në raport me përkrahjen politike dhe angazhimin publik.

“Njerëzit dijnë të numërojnë deri në njëqind, njëmijë, njëqindmijë dhe numrat e tjerë bëhen statistikë…”, në kontekstin e shfaqjes “Projekti Handke” lidhet drejtpërdrejt me gjenocidin në Srebrenicë dhe varret e 8 mijë të vrarëve. Kjo frazë përshkruan një ndjenjë të humbjes së individualitetit dhe çnjerëzimit që vjen me trajtimin e masës së viktimave si thjesht statistika. Në kontekstin e gjenocidit në Srebrenicë, kur më shumë se 8 mijë njerëz u masakruan brutalisht nga forcat serbe, shumë prej tyre u reduktuan në numra, statistika, në vend që të trajtoheshin si individë me emra, familje dhe jetë të vlefshme.

Autori, përmes karakterit të shfaqur në skenë, vendos të shtrijë pyetjen në tërësisht një prizëm të ndryshëm, duke reflektuar në dilemën e interpretimit të ngjarjeve të një historie. Përballja me dëshmitarët e vendit, të cilët sheh gra me shamija që qajnë para varreve, shton një element emocional të fuqishëm në interpretimin e ngjarjeve të Srebrenicës.

Rrethimi i Sarajevës dhe përmendja e Millosheviqit bëjnë që skena të bëjë një përpjekje për të kuptuar kontekstin historik të ndodhive në Ballkan, duke e vendosur fokusin në politikën dhe luftën që mori mijëra jetë në atë rajon. Përpos kësaj, përmendja e Hoçës së Madhe shton një thellësi të shtuar në trajtimin e temës së historisë së dëshpëruar të Jugosllavisë, duke treguar për një masakër të madhe, ku vriten 205 fshatarë të pafajshëm në një fshat të vogël, të cilës ajo i referohet si një fakt në kornizën e diskutimit të ngjarjeve tragjike.

Në përfundim, interpretimi i ngjarjeve historike nëpërmjet kësaj shfaqje teatrale sjell një kontribut të rëndësishëm për reflektimin mbi kompleksitetin dhe sfidat e trajtimit të temave të ndjeshme dhe të rëndësishme historike në skenën e artit. Autori mund të ketë arritur një sukses në përqafimin e një qasjeje të ndryshme dhe provokuese në lidhje me ngjarjet e kohës së luftës në Ballkan. Megjithatë, ai lë shumë hapësira për reflektim dhe debat për interpretimet dhe përkthimet e vëzhgimit të historisë.

Në fund të fundit, rishfaqja e shfaqjes “Projekti Handke” në Prishtinë është një festë e artit dhe kujtesës, duke u ngritur si një ngjarje e rëndësishme për komunitetin kulturor dhe intelektual të qytetit.

Shkroi: Dionesa Ebibi

Fotografi dhe video: Manushaqe Ibrahimi

Continue Reading

Kulturë

Ura historike që sfidoi kohën dhe ndryshoi inxhinierinë

Published

on

By

Një nga veprat më të guximshme të inxhinierisë në botë, ura mbi ngushticën Menai Strait në veri të Wales, vazhdon të jetë në përdorim edhe pas më shumë se dy shekujsh. E ndërtuar në vitin 1826 për të lidhur territorin e Uellsit me ishullin Anglesey, kjo urë konsiderohet një nga projektet më revolucionare të kohës së saj.

Ura u projektua nga inxhinieri i njohur skocez Thomas Telford dhe ishte ura e parë rrugore e tipit pezull që u ndërtua në botë. Me një hapësirë prej rreth 1,368 këmbësh dhe e vendosur mbi ujë në një lartësi prej 102 këmbësh, ajo ishte ura më e gjatë në botë në kohën e hapjes së saj, duke mbajtur këtë rekord deri në përfundimin e Brooklyn Bridge në vitin 1883.

Ndërtimi i saj kishte një rëndësi të madhe për lidhjet mes London dhe Dublin, pasi ishte pjesë e rrugës që lidhte kryeqytetin britanik me portin e Holyhead, nga ku niseshin tragetet drejt Irlandës. Para ndërtimit të urës, kalimi i ngushticës bëhej me tragete dhe shpesh ishte i rrezikshëm për shkak të rrymave të forta dhe motit të paqëndrueshëm.

Në kohën kur u ndërtua, projekti u konsiderua jashtëzakonisht i guximshëm për standardet e inxhinierisë së shekullit XIX. Struktura e saj mbahej nga zinxhirë të mëdhenj prej hekuri të farkëtuar dhe u ndërtua duke përdorur metoda që sot konsiderohen si pararendëse të prodhimit në masë.

Edhe pse gjatë viteve janë bërë renovime dhe përmirësime, shumë nga elementet origjinale të urës, përfshirë shtyllat prej guri gëlqeror, vazhdojnë të qëndrojnë edhe sot. Aktualisht, ura ka kufizime për trafikun modern, por mbetet një lidhje e rëndësishme për komunitetin lokal dhe një atraksion i njohur turistik.

Pas më shumë se 200 vjetësh, kjo urë jo vetëm që vazhdon të përdoret çdo ditë, por edhe konsiderohet një simbol i rëndësishëm i historisë së inxhinierisë dhe i zhvillimit të transportit në Britani.

 Marrë dhe përshtatur nga CNN.

Continue Reading

Kulturë

Shfaqja me kukulla “Libri shumëngjyrësh”

Published

on

Në Teatri Dodona do të mbahet shfaqja me kukulla për fëmijë “Libri shumëngjyrësh”, një shfaqje edukative dhe argëtuese që prezanton botën e ngjyrave dhe natyrës përmes muzikës dhe lojës.

“Libri shumëngjyrësh” paraqet një panoramë të ngjyrave që lidhen me elemente të ndryshme të jetës dhe natyrës. Ngjyra e gjelbër simbolizon natyrën dhe jetën, ngjyra e kaltër lidhet me detin, qiellin dhe ujin, ndërsa ngjyra e bardhë përfaqëson pastërtinë dhe bukurinë. Ndërkaq, ngjyra e verdhë paraqet shkëlqimin e artë të Saharës.

Në fund, fletët e librit mbyllen me ngjyrën e errët që simbolizon qetësinë dhe gjumin. Përmes muzikës dhe lojës në skenë, fëmijët do të kenë mundësi të njihen me ngjyrat dhe me natyrën që na rrethon.

Shfaqja është realizuar sipas vargjeve te Samuil Yakovleivich Marshak, ndërsa dramatizimi dhe regjia janë bërë nga Melihate Qena.

Kukullat janë realizuar nga Antigona Qena dhe Valdet Rama, ndërsa kënga “Kuq-kuq-kuq” është krijuar nga Bahri Zariqi.

Në shfaqje luajnë Roza Berisha, Avni Hoti, Avdi Azemi dhe Melihate Qena.

Ndërsa në realizimin teknik në skenë ndihmojnë Bedri Maloku, Fadil Bekteshi dhe Albert Gashi.

Shfaqja është e dedikuar për fëmijët mbi 3 vjeç.

 

Continue Reading

Kulturë

“Prishtina, vrasja e paralajmëruar e një ëndrre” shfaqet sonte në Teatrin Kombëtar të Kosovës

Published

on

Shfaqja “Prishtina, vrasja e paralajmëruar e një ëndrre” do të prezantohet si shfaqje mysafire më sot, duke filluar nga ora 20:00, në Teatrin Kombëtar të Kosovës.

Teksti i shfaqjes është shkruar nga Jeton Neziraj, ndërsa regjinë e ka realizuar Blerta Neziraj.

Në këtë produksion interpretojnë aktorët Armend Smajli, Verona Koxha, Shpëtim Selmani, Kushtrim Qerimi dhe Afrim Muçaj.

Publiku i interesuar mund të rezervojë biletat duke dërguar SMS.

Continue Reading

Lajmet

Në UBT inaugurohet “Italian Corner” dhe Qendra e Certifikimeve CELI, me përkrahjen e Ambasadës së Italisë në Kosovë

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan u inaugurua “Italian Corner” dhe Qendra e Certifikimeve CELI, një hap i rëndësishëm në forcimin e bashkëpunimit akademik dhe kulturor ndërmjet UBT-së dhe Ambasadës së Italisë në Kosovë. Në këtë ngjarje morën pjesë Ambasadori i Italisë në Kosovë, Maurizio Antonini, Rektori i UBT-së Prof. Dr. Edmond Hajrizi, profesorë dhe studentë.

Përveç inaugurimit të këndit të librave, ku UBT ka përfituar donacione të literaturës bashkëkohore, gjatë ceremonisë u bë edhe certifikimi i pjesëmarrësve të kursit të gjuhës italiane në UBT, si dhe ndarja e certifikatave për studentët që përfunduan me sukses certifikimin ndërkombëtar të gjuhës italiane CELI.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, theksoi se krijimi i këtij këndi është një hap i rëndësishëm drejt zgjerimit të bashkëpunimit ndërkombëtar dhe ofrimit të mundësive të reja për studentët.

“UBT ka ndërtuar ndër vite një rrjet të gjerë bashkëpunimi me institucione dhe projekte evropiane. Kjo iniciativë është pjesë e përpjekjeve tona për të krijuar më shumë mundësi për studentët dhe studiuesit tanë. ‘Italian Corner’ do të shërbejë si një hapësirë e rëndësishme për ata që dëshirojnë të thellojnë njohuritë e tyre në gjuhën dhe kulturën italiane, duke hapur rrugë për bashkëpunime të reja akademike dhe projekte të përbashkëta në të ardhmen”, u shpreh Rektori Hajrizi.

Ai shtoi se UBT synon të vazhdojë të zhvillojë projekte të përbashkëta me institucione italiane, duke e konsideruar këtë bashkëpunim një mundësi të rëndësishme për zhvillimin akademik dhe profesional të studentëve.

Nga ana tjetër, Ambasadori i Italisë në Kosovë, Maurizio Antonini, vlerësoi bashkëpunimin e ngushtë me UBT-në dhe rëndësinë që ka promovimi i gjuhës dhe kulturës italiane në Kosovë.

“Jam shumë i lumtur dhe krenar që jam sot këtu në UBT. Bashkëpunimi ndërmjet Ambasadës së Italisë dhe UBT-së është shumë i mirë dhe ky projekt është një dëshmi konkrete e kësaj marrëdhënieje. Përmes këtij këndi të librave synojmë të promovojmë gjuhën italiane, kulturën dhe lidhjet akademike ndërmjet Italisë dhe Kosovës”, tha Ambasadori Antonini.

Ai shtoi se iniciativa të tilla krijojnë mundësi të reja për studentët kosovarë që të njihen më nga afër me kulturën italiane dhe të ndërtojnë ura bashkëpunimi në fushën e arsimit, shkencës dhe inovacionit.

Inaugurimi i ‘Italian Corner’ shënon një hap të rëndësishëm në forcimin e marrëdhënieve akademike, kulturore dhe institucionale ndërmjet UBT-së dhe Italisë, duke krijuar hapësira të reja për shkëmbim njohurish, bashkëpunim ndërkombëtar dhe angazhim të studentëve.

Në përmbyllje të aktivitetit, pjesëmarrësit patën mundësinë të vizitojnë nga afër këndin e librave në Bibliotekën e UBT-së, i cili do të shërbejë si një burim i rëndësishëm për studentët dhe studiuesit që duan të mësojnë dhe të hulumtojnë më shumë rreth gjuhës, letërsisë dhe kulturës italiane.

Continue Reading

Të kërkuara