Kulturë

Në rrugën e polemikës: Rishfaqja e ‘Projektit Handke’

Shfaqja “Projekti Handke” u rikthye në skenën e Teatrit Oda në Prishtinë, më 27 mars.

Published

on

Në një periudhë ku fjalët e lira dhe përgjegjësia sociale bien në pikën e një tensioni të ndërgjegjshëm, “Projekti Handke” e Qendrës Multimedia të Jeton Neziraj dhe regji të Blerta Neziraj shfaqet si një spektakël që nxjerr në pah sfidat dhe kontradiktat e artit. Me të drejtë, ai sjell në përpjekje ekuilibrin delikat midis shprehjes së lirë artistike dhe nevojës për të qenë të ndërgjegjshëm politikisht.

Shfaqja “Projekti Handke” u rikthye në skenën e Teatrit Oda në Prishtinë, më 27 mars, për të treguar qëndrueshmërinë ndaj kalimit të kohës dhe rëndësinë e temës për publikun, në veçanti, ky moment vjen në një muaj të veçantë, kur mendjet kthehen nëpër memoriet e masakrave të shumta që kanë tronditur dhe ndryshuar Kosovën.

Një ndër çështjet kryesore që shfaqja shtrin përpara publikut është vendimi për të ndarë nderin e Nobelit me Peter Handken, një figurë e cila është ngulitur thellë në kontradikta për mbështetjen e tij të dokumentuar për Sllobodan Millosheviçin.”Projekti Handke” është një shfaqje teatrale që nuk përjashton polemikën, por e shndërrojnë atë në një fushë reflektimi për rolin e artistëve dhe kontekstin historik dhe politik ku ata operojnë. Në këtë paraqitje, personazhet japin një përshkrim të ngjashëm me mendësinë dhe idetë e Peter Handke, duke kapur thellësinë e debateve rreth gjenocidit në Srebrenicë dhe ndikimin e Millosheviçit në këtë kontekst.

Nëpërmjet dialogjeve si “Holokausti është fabrikim” dhe “Handke është orbita e Serbisë”, shfaqja rreh qartë pikën e qendrës së polemikës dhe debatit rreth historisë së fundit të Ballkanit. Nëpërmjet përfaqësimit të kontrastit midis aktorëve që shprehin pikëpamje të ndryshme, shfaqja kërkon të krijojë një diskutim të hapur dhe të lirë për të vlerësuar veprën dhe jetën e Peter Handke në një kontekst të plotë.

Përfaqësimi i diskutimeve mbi rrethimin e Sarajevës, incidentin e Hoçës së Madhe, si dhe referimet ndaj ngjarjeve historike të ndryshme si “13 korrik 1995” i jep shfaqjes një thellësi të shtuar dhe rrit nivelin e analizës së saj. Një aspekt që përmendet gjatë shfaqjes është edhe roli i artistit dhe përgjegjësia e tij në kontekstin e historisë dhe politikës. Përmes deklaratave të personazheve si “Une e dua teatrin por e dua edhe Serbinë”, shfaqja hedh dritë mbi dilemat e artistit në raport me përkrahjen politike dhe angazhimin publik.

“Njerëzit dijnë të numërojnë deri në njëqind, njëmijë, njëqindmijë dhe numrat e tjerë bëhen statistikë…”, në kontekstin e shfaqjes “Projekti Handke” lidhet drejtpërdrejt me gjenocidin në Srebrenicë dhe varret e 8 mijë të vrarëve. Kjo frazë përshkruan një ndjenjë të humbjes së individualitetit dhe çnjerëzimit që vjen me trajtimin e masës së viktimave si thjesht statistika. Në kontekstin e gjenocidit në Srebrenicë, kur më shumë se 8 mijë njerëz u masakruan brutalisht nga forcat serbe, shumë prej tyre u reduktuan në numra, statistika, në vend që të trajtoheshin si individë me emra, familje dhe jetë të vlefshme.

Autori, përmes karakterit të shfaqur në skenë, vendos të shtrijë pyetjen në tërësisht një prizëm të ndryshëm, duke reflektuar në dilemën e interpretimit të ngjarjeve të një historie. Përballja me dëshmitarët e vendit, të cilët sheh gra me shamija që qajnë para varreve, shton një element emocional të fuqishëm në interpretimin e ngjarjeve të Srebrenicës.

Rrethimi i Sarajevës dhe përmendja e Millosheviqit bëjnë që skena të bëjë një përpjekje për të kuptuar kontekstin historik të ndodhive në Ballkan, duke e vendosur fokusin në politikën dhe luftën që mori mijëra jetë në atë rajon. Përpos kësaj, përmendja e Hoçës së Madhe shton një thellësi të shtuar në trajtimin e temës së historisë së dëshpëruar të Jugosllavisë, duke treguar për një masakër të madhe, ku vriten 205 fshatarë të pafajshëm në një fshat të vogël, të cilës ajo i referohet si një fakt në kornizën e diskutimit të ngjarjeve tragjike.

Në përfundim, interpretimi i ngjarjeve historike nëpërmjet kësaj shfaqje teatrale sjell një kontribut të rëndësishëm për reflektimin mbi kompleksitetin dhe sfidat e trajtimit të temave të ndjeshme dhe të rëndësishme historike në skenën e artit. Autori mund të ketë arritur një sukses në përqafimin e një qasjeje të ndryshme dhe provokuese në lidhje me ngjarjet e kohës së luftës në Ballkan. Megjithatë, ai lë shumë hapësira për reflektim dhe debat për interpretimet dhe përkthimet e vëzhgimit të historisë.

Në fund të fundit, rishfaqja e shfaqjes “Projekti Handke” në Prishtinë është një festë e artit dhe kujtesës, duke u ngritur si një ngjarje e rëndësishme për komunitetin kulturor dhe intelektual të qytetit.

Shkroi: Dionesa Ebibi

Fotografi dhe video: Manushaqe Ibrahimi

Continue Reading

Kulturë

Pianistja Melisa Ibrahimi nderohet me dy tituj ndërkombëtarë në Spanjë

Published

on

Pianistja nga Kosova, Melisa Ibrahimi, është vlerësuar me dy tituj ndërkombëtarë nga World Piano Association Spain, duke shënuar një tjetër sukses në karrierën e saj artistike në arenën evropiane.

Ibrahimi është nderuar me titujt “Award of Supreme Excellence” dhe “Artistic Ambassador of Kosovo – Spain”, të cilët i janë dhënë në shenjë vlerësimi për kontributin e saj artistik dhe përfaqësimin e Kosovës përmes muzikës.

Përmes një reagimi në rrjetet sociale, pianistja ka theksuar se ndihet thellësisht e nderuar nga ky vlerësim, duke e cilësuar atë si një simbol të rëndësishëm të lidhjes kulturore mes Kosovës dhe Spanjës.

“Jam thellësisht e nderuar nga World Piano Association Spain me këtë titull prestigjioz. Ky vlerësim përfaqëson një simbol të fuqishëm të përfaqësimit të Kosovës në Spanjë, një urë e ndërtuar përmes muzikës, përkushtimit dhe pasionit të palëkundur,” ka deklaruar Ibrahimi.

Ajo ka shtuar se mbajtja e këtij titulli përfaqëson përgjegjësi për të vazhduar ndërtimin e një karriere ndërkombëtare dhe për të përfaqësuar vendin e saj me dinjitet në skenën artistike.

Pianistja ka shprehur mirënjohje për të gjithë mbështetësit dhe institucionet që e kanë përkrahur gjatë rrugëtimit të saj artistik në Spanjë prej tre vitesh, duke veçuar profesorin Giuseppe Devastato për mbështetjen e vazhdueshme, si dhe z. Pierro për dorëzimin e çmimit.

Ky vlerësim konsiderohet një tjetër hap i rëndësishëm në karrierën e Melisa Ibrahimit, duke forcuar prezencën e artistëve kosovarë në skenën ndërkombëtare të muzikës klasike.

Continue Reading

Kulturë

103 vjet nga botimi i gazetës “Ora e Maleve” në Shkodër

Published

on

Më 15 prill 1923, në qytetin e Shkodrës nisi botimin gazeta e përjavshme “Ora e Maleve”, një nga botimet më me ndikim në jetën politike, shoqërore dhe kulturore të kohës.

Deri në vitin 2026, janë bërë plot 103 vjet nga dalja e numrit të parë të saj, duke e kthyer këtë gazetë në një pjesë të rëndësishme të historisë së shtypit shqiptar.

“Ora e Maleve” u shndërrua shpejt në një platformë të fuqishme mendimi, ku pasqyroheshin zhvillimet politike dhe ekonomike të vendit, me theks të veçantë në rajonin e Shkodrës. Gjatë ekzistencës së saj, gazeta botoi 51 numra, deri në fund të vitit 1924.

Në faqet e saj shkruan figura të njohura si Luigj Gurakuqi dhe Hilë Mosi, të cilët promovuan ide për një Shqipëri demokratike dhe kontribuan në formësimin e mendimit politik të kohës.

Gazeta luajti një rol të rëndësishëm edhe në mbrojtjen e integritetit territorial të vendit, duke u bërë njëkohësisht zëri i opozitës liberale. Ajo ndërthurte analizën serioze politike me elemente satire, duke kritikuar fenomenet negative si prapambetja dhe korrupsioni.

“Ora e Maleve” pasqyroi gjithashtu zhvillimet e vrullshme të vitit 1924, përfshirë edhe programin qeverisës të Fan Nolit, duke mbetur një dëshmi e rëndësishme e historisë shqiptare.

Continue Reading

Kulturë

Ndahet nga jeta piktori i njohur shqiptar, Skënder Kamberi

Published

on

Është ndarë nga jeta në moshën 87-vjeçare piktori i njohur shqiptar, Skënder Kamberi, një nga figurat më të spikatura të artit pamor në vend.

Me një karrierë të gjatë dhe të përkushtuar ndaj pikturës, duke lënë pas një trashëgimi të pasur artistike.

Një pjesë e konsiderueshme e veprave të tij, kryesisht kompozime, ruhen sot në fondin e Galerisë Kombëtare të Arteve në Tiranë, si dhe në koleksione private brenda dhe jashtë vendit. Arti i tij ka kapërcyer kufijtë, duke u prezantuar në ekspozita ndërkombëtare në vende si Egjipti, Franca, Anglia, Turqia, Italia dhe Greqia.

Ndër veprat më të njohura të tij përmenden “Ndihma e shokut” (1966), “Betimi i Vrana Kontit” (1968), “Buka e duarve tona” (1976), “Në Belvedere në Vjenë sikur pashë Skënderbenë” (1977), “Otranto, 1997”, si dhe portretet e luftëtarit Sali Vranishti (1971) dhe të poetes Maro Pasho (1973).

Skënder Kamberi lindi më 2 shkurt 1939 në Vlorë. Ai përfundoi studimet në Liceun Artistik në vitin 1960 dhe më pas ndoqi Institutin e Lartë të Arteve, ku u diplomua në vitin 1965.

Pas përfundimit të studimeve, u rikthye në qytetin e lindjes, ku së bashku me piktorin Nestor Jonuzi dha një kontribut të rëndësishëm në zhvillimin dhe përhapjen e artit pamor në Vlorë.

Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për artin dhe kulturën shqiptare.

Continue Reading

Kulturë

Baleti Kombëtar i Kosovës shton shfaqjen e “Carmina Burana” në Cali të Kolumbisë

Published

on

Turneu i Baletit Kombëtar të Kosovës në Amerikën Qendrore dhe Latine është zgjeruar me një tjetër ndalesë të rëndësishme. Eshtë konfirmuar edhe një shfaqje në Cali, Kolumbi.

Më 19 maj, trupa do të ngjitet në skenën e Arena Carlos Andrés Pérez Galindo (USC), ku do të prezantojë veprën madhështore “Carmina Burana”, me koreografi nga Toni Candeloro.

Kjo shfaqje shtesë vjen si rezultat i kërkesës në rritje dhe konsiderohet një tjetër hap i rëndësishëm në prezantimin ndërkombëtar të artit skenik kosovar, duke forcuar praninë e tij në skenat prestigjioze të rajonit latino-amerikan.

Continue Reading

Të kërkuara