
Lajmet
Në Irak të krishterët luftojnë për të shpëtuar gjuhën e tyre të lashtë
Komunitetet siriane në të dy vendet kanë rënë me kalimin e viteve, për shkak të dekadave të konfliktit.
Published
3 years agoon
By
UBT newsSirianishtja, një dialekt i lashtë i aramaishtes, ka qenë tradicionalisht gjuha e folur nga të krishterët në Irak dhe Sirinë fqinje, kryesisht në shtëpi, por edhe në disa shkolla dhe gjatë shërbesave të kishës.
Megjithatë, komunitetet siriane në të dy vendet kanë rënë me kalimin e viteve, për shkak të dekadave të konfliktit që ka shtyrë shumë të kërkojnë shtëpi në vende më të sigurta. Në Irak, popullsia e krishterë mendohet se ka rënë me më shumë se dy të tretat në pak më shumë se dy dekada.
“Është e vërtetë që ne flasim sirianisht në shtëpi, por për fat të keq ndjej se gjuha jonë po zhduket ngadalë”, tha Mariam Albert, prezantuese e lajmeve në kanalin televiziv në gjuhën siriane Al-Syriania.
Qeveria e Irakut e hapi këtë kanal në prill për të ndihmuar të mbajnë gjallë gjuhën. Ka rreth 40 staf dhe ofron një shumëllojshmëri programesh, nga kinemaja deri tek arti dhe historia.
“Është e rëndësishme të kemi një stacion televiziv që na përfaqëson”, tha Albert, një nënë 35-vjeçare.
Shumë programe prezantohen në një formë dialekti të sirianishtes, por Albert tha se buletinet e lajmeve të kanalit transmetohen vetëm në gjuhën klasike siriane, një formë që nuk kuptohet gjerësisht nga të gjithë.
Qëllimi i Al-Syriania është “të ruajë gjuhën siriane” përmes “argëtimit”, tha drejtori i stacionit Jack Anwia.
“Dikur, sirianishtja ishte një gjuhë e përhapur në të gjithë Lindjen e Mesme”, tha ai, duke shtuar se Bagdadi ka për detyrë “ta ruajë atë nga zhdukja”.
“Bukuria e Irakut është diversiteti i tij kulturor dhe fetar”, tha ai.
Sot, vendi është një shumicë dërrmuese myslimane shiite, por edhe shtëpi e myslimanëve sunitë, kurdëve, të krishterëve, jazidëve dhe pakicave të tjera, ndërsa arabishtja dhe kurdishtja janë gjuhët zyrtare./UBTNews/
Rajoni
Ka nisur protesta në Shkup, studentë nga Kosova në mbështetje të kolegëve
Published
15 hours agoon
May 18, 2026By
UBT News
Ka nisur grumbullimi i qytetarëve dhe studentëve në Shkup për protestën e paralajmëruar nga studentët e universiteteve në gjuhën shqipe, të cilët kërkojnë mbrojtjen e të drejtës për përdorimin e gjuhës shqipe në provimet profesionale.
Protesta, e organizuar me moton “Bashkohuni me studentët – të gjithë një zëri”, pjesëmarrësit kanë filluar të mblidhen në Urën e Gurit.
Në mbështetje të kolegëve të tyre kanë ardhur edhe studentë nga Kosova, të cilët thanë se përkrahja e tyre nuk do të mungojë dhe se protestat do të zhvillohen në mënyrë të qytetëruar.
“Studentët në Maqedoninë e Veriut nuk janë vetë, ne jemi këtu për t’i ndihmuar. Duam të tregojmë se mbështetja jonë është e vazhdueshme dhe nuk do të ndalemi këtu”, tha një student nga Kosova. Ai shtoi se në protestë po marrin pjesë të rinj nga të gjitha qytetet e Kosovës.
“Ne kemi ardhur si grup me autobus dhe këtë protestë po e bëjmë në mënyrë të qytetëruar. Jemi prej të gjitha qyteteve të Kosovës”, u shpreh ai.
Organizatorët u kanë bërë thirrje edhe sportistëve, artistëve dhe figurave publike që t’i bashkohen protestës dhe të mbështesin kërkesat e studentëve.
Kjo është protesta e dytë e organizuar nga studentët, pas asaj të mbajtur më 6 prill të këtij viti.

Një burrë është gjetur i vdekur sot pas mesditës në lagjen “Ulpiana” në Prishtinë.
Lajmin e ka konfirmuar zëdhënësi i Policisë për rajonin e Prishtinës, Enis Pllana, i cili bëri të ditur se rasti është raportuar rreth orës 14:30.
Pas marrjes së informatës, ekipet e urgjencës dhe policia kanë dalë menjëherë në vendngjarje, ku ekipi mjekësor ka konstatuar vdekjen e viktimës.
“Rreth orës 14:30 kemi pranuar informatën se një person pa shenja jete gjendet në lagjen Ulpiana në Prishtinë. Vdekjen e viktimës (mashkull) e ka konstatuar ekipi mjekësor në vendin e ngjarjes”, ka deklaruar Pllana.
Policia, në koordinim me Prokurorin e Shtetit, ka nisur menjëherë hetimet dhe po ndërmerr të gjitha veprimet e nevojshme për të ndriçuar dhe sqaruar rrethanat e këtij rasti. Për momentin, autoritetet nuk kanë dhënë detaje shtesë rreth identitetit të viktimës apo shkaqeve të vdekjes.
Vendi
Ka nisur Java e 17-të e Albanologjisë në Prishtinë
Published
17 hours agoon
May 18, 2026By
UBT News
Përgjatë katër ditëve, studiues nga Kosova, rajoni dhe më gjerë do të prezantojnë tema që lidhen me gjuhën, letërsinë, historinë, folklorin dhe etnologjinë shqiptare, duke trajtuar edhe zhvillime bashkëkohore si inteligjenca artificiale, digjitalizimi i shqipes dhe ndikimi i komunikimit virtual në gjuhë.
Programi përfshin sesione të veçanta për letërsinë shqipe, historiografinë, trashëgiminë kulturore dhe antropologjinë e ushqimit, me fokus në identitetin kulturor dhe zhvillimet moderne të shoqërisë shqiptare.
Organizatorët theksojnë se konferenca synon të promovojë kërkimin shkencor dhe të krijojë hapësirë për shkëmbim akademik mbi gjuhën, kulturën dhe historinë shqiptare.
Lajmet
Aksident fatal në Koshare të Ferizajt, humb jetën një person
Published
18 hours agoon
May 18, 2026By
UBTNews
Një aksident komunikacioni ka ndodhur sot në fshatin Koshare të Ferizajt, ku si pasojë ka mbetur i vdekur një person i moshës 60-vjeçare.
Sipas njoftimit zyrtar nga Policia e Kosovës, në aksident janë përfshirë dy vetura me targa vendore, ndërsa rasti ka ndodhur rreth orës 12:15. Për shkak të lëndimeve të rënda, viktima ka ndërruar jetë në vendin e ngjarjes.
Zëdhënësi i Policisë për rajonin e Ferizajt, Kanun Veseli, ka konfirmuar detajet e kësaj ngjarjeje tragjike.
“Sot rreth orës 12:15 kemi pranuar informatën se në fshatin Koshare të Ferizajt ka ndodhur një aksident trafiku ku janë përfshirë dy vetura me targa vendore. Si pasojë e këtij aksidenti ka humbur jetën një person, mashkull, i moshës 60 vjeç, vdekja e të cilit është konfirmuar në vendin e ngjarjes nga ekipi mjekësor”, ka thënë Veseli.
Njësitet policore të trafikut kanë dalë menjëherë në vendngjarje dhe po hetojnë shkaqet që çuan deri te ky aksident fatal.

Ka nisur protesta në Shkup, studentë nga Kosova në mbështetje të kolegëve

Gjendet i vdekur një burrë në “Ulpianë”

Xherdan Shaqiri konfirmon qëndrimin te Basel pas sezonit zhgënjyes

Bullgaria pret me festë Darën pas triumfit historik në Eurovision 2026

Ka nisur Java e 17-të e Albanologjisë në Prishtinë

Droni rus godet anijen kineze në Ukrainë, një ditë para vizitës së Putinit te Xi Jinping

Përfaqësuesja e Kosovës në boks udhëton drejt Zagrebit për turneun “Grand Prix”

Aksident fatal në Koshare të Ferizajt, humb jetën një person

Hajrizi: Arsimi tradicional nuk mjafton më, UBT po ndërton universitetin e së ardhmes
Të kërkuara
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
Lajmet3 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
Opinione2 months agoAvdimetaj: Ekonomia e Kosovës e rrezikuar nga luhatjet në tregut ndërkombëtar



