Kulturë

Ndriçimi i kontributit të Ali Aliut: 90 vjet për letërsinë dhe shkencën shqiptare

Published

2 years ago

May 15, 2024

Betim Gashi

Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Qendrën Kombëtare të Librit dhe Leximit, nderuan sot Ali Aliun në 90-vjetorin e lindjes së tij me një aktivitet të veçantë, duke rikujtuar dhe çmuar kontributin e tij të jashtëzakonshëm në fushën e letërsisë dhe shkencës.

Ali Aliu lindi më 1934 në Kranjë të Prespës dhe gjatë jetës së tij ai shquhet si një figurë e rëndësishme në kulturën dhe shkencën shqiptare. Duke filluar nga shkollimi i tij në vendlindje deri te studimet universitare në Beograd dhe karriera si gazetar, shkrimtar, dhe pedagog, Aliu ka lënë një gjurmë të ndritur në historinë intelektuale të rajonit.

Puna e tij e pasionuar në fushën e letërsisë bashkëkohore shqiptare, si dhe angazhimi i tij në zhvillimin e arsimit dhe kulturës në Kosovë dhe më gjerë, e bën Ali Aliun një figurë të shquar dhe frymëzuese për brezat e ardhshëm.

Përveç kontributit të jashtëzakonshëm shkencor dhe kulturor, Ali Aliu është vlerësuar me shumë çmime dhe nderime, duke përfshirë çmimin për librin më të mirë të vitit dhe çmimin “Krenaria e Prespës”. Ai gjithashtu është dekoruar me “Nderin e Kombit” nga Presidenti i Shqipërisë, një nder i merituar për angazhimin dhe kontributin e tij të pazëvendësueshëm në fushën e kulturës dhe shkencës.

Me një karrierë të pasur dhe një ndikim të qëndrueshëm në shoqëri, Ali Aliu mbetet një figurë e rëndësishme dhe frymëzuese për të gjithë. Në këtë ditë të veçantë, për 90-vjetorin e tij, ai nderohet si një pikë referimi për kontributin e shquar dhe përkatësinë e tij në historinë e shkencës dhe kulturës shqiptare, shkruan Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Ali Aliu është një figurë e jashtëzakonshme në skenën intelektuale dhe politike të Kosovës dhe rajonit të Ballkanit. Përveç angazhimit të tij në politikë, Ali Aliu është një studiues i shquar i letërsisë bashkëkohore shqiptare dhe ka kontribuar në zhvillimin e kulturës dhe arsimit në Kosovë dhe rajon. Si anëtar i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës, ai ka ndikuar në promovimin e vlerave kulturore dhe shkencore në vend.

Bashkë me kontributin e tij akademik, Aliu ka shërbyer si profesor në Universitetin e Evropës Juglindore në Tetovë për më shumë se një dekadë, duke ndihmuar në formimin e brezave të rinj të shkencës. Nëpërmjet punës së tij të palodhur dhe kontributit të shquar në fushën e shkencës, letërsisë, dhe politikës, Ali Aliu ka lënë një gjurmë të ndjeshme në historinë dhe kulturën e Kosovës dhe të rajonit në tërësi./UBTNews/

Up Next

Përfundon restaurimi digjital i filmit shqiptar “Gunat përmbi tela”

Don't Miss

Teatri mbi ujë: Java Kulturore Franceze në Liqenin e Tiranës me ‘Fous de Bassin’

Kulturë

“TË GJASHTËT KUNDËR TURQISË” shfaqje mysafire në Prishtinë

Published

9 hours ago

March 9, 2026

UBTNews

Teatri kombëtar mirëpret në skenë shfaqjen mysafire “TË GJASHTËT KUNDËR TURQISË”, me autor Jeton Neziraj dhe regji të Blerta Neziraj, sot, në ora 20:00.

Në këtë produksion marrin pjesë aktorët Adrian Morina, Ernest Malazogu, Shpetim Selmani, Verona Koxha, Albina Krasniqi dhe Don Shala.

Shfaqja trajton tematika historike dhe sociale me një qasje të thellë dhe sfiduese, duke ofruar një eksperiencë teatrale të paharrueshme për publikun.

Biletat janë në dispozicion në sallën e teatrit dhe online, duke garantuar pjesëmarrjen e artdashësve për një mbrëmje kulturore të veçantë.

Kulturë

Opera e Kosovës me koncert përkujtimor për 28-vjetorin e Epopesë së UÇK-së

Published

9 hours ago

March 9, 2026

UBTNews

Koncerti i mbajtur më 6 mars në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë dhe Sportit në Prishtinë solli një mbrëmje solemne në nderim të Epopesë së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Në një ngjarje të tillë përmbyllëse të tri ditëve të Epopesë së UÇK-së, jehona e ritmeve dhe vargjeve shqipe u bë shënim madhështor i 28-vjetorit të kësaj ngjarjeje të lavdishme historike. Imazhi me instrumentistë dhe këngëtarë, kryesisht të rinj, të angazhuar nga Opera e Kosovës, projektoi krenari dhe përkushtim artistik, por njëkohësisht rikujtoi edhe realitetin se, për gati tri dekada, hapësirat e skenës së muzikës klasike në vend kanë mbetur në gjendje jo të denjë për zhvillimin e këtij arti.

Një ditë pas mbrëmjes së kombinuar mes koncertit dhe akademisë përkujtimore, të shtunën në mbrëmje në Sallën e Kuqe u mbajt koncerti ku fokusi ishte në veprat për dy piano, kor dhe orkestër. Pothuajse i gjithë programi u prezantua në premierë, i punuar posaçërisht për këtë formacion, gjë që përbënte një risi të veçantë të Operës së Kosovës për publikun. Kjo i dha ngjarjes një dimension të veçantë artistik dhe një freski interpretative në repertorin e prezantuar.

Kori dhe Orkestra e Operës së Kosovës, nën drejtimin e dirigjentit Edon Ramadani, interpretuan një program të përzgjedhur me vepra të kompozitorëve Drinor Zymberi, Vasil Tole, Valton Beqiri, Feim Ibrahimi dhe Avni Mula. Në këtë mbrëmje u paraqitën edhe pianistet Elizabeta Qarri dhe Artemida Qarri, të cilat sollën një interpretim të ndjerë dhe profesional në veprat për dy piano.

Ndërkaq, edhe mbrëmja e 7 marsit në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë dhe Sportit në Prishtinë solli një përjetim të veçantë artistik me Orkestrën dhe Korin e Operës së Kosovës, nën dirigjimin e Prof. asoc. Edon Ramadanit, si dhe me interpretimin në piano të Elizabeta Qarrit dhe Artemida Qarrit. Publiku, i cili mbushi sallën plot, pati rastin të përjetojë një program të pasur me emocione muzikore, interpretim të rafinuar dhe energjinë e veçantë që krijohet kur arti dhe publiku takohen në të njëjtën hapësirë.

Kulturë

Shfaqja për fëmijë “Picërraku” vjen këtë të shtunë në Teatri Dodona

Published

3 days ago

March 6, 2026

UBTNews

Shfaqja për fëmijë “Picërraku”, me tekst të autorit Karel Novak dhe regji nga Melihate Qena, do të jepet këtë të shtunë, më 7 mars, në dy termine: ora 12:00 dhe 13:00 në Teatri Dodona.

Në këtë shfaqje marrin pjesë aktorët: Roza Berisha, Njomëza Tmava, Allmir Suhodolli, Avni Hoti dhe Molikë Maxhuni.

Kukullat janë realizuar nga Boris Qershkov, muzika nga Naim Krasniqi, ndërsa skenografia dhe kostumet nga Merita Behluli. Për ndriçimin kujdeset Skënder Latifi, ndërsa producent i shfaqjes është Armond Morina.

Rezervimet mund të bëhen çdo ditë pune nga ora 12:00 deri në 15:00 në numrin +383 (0)38 230 623, ndërsa ditën e shtunë nuk bëhen rezervime.

Shfaqja është mbështetur nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Kosovës.

Kulturë

Shkolla e Parë Shqipe në Kosovë – Stubëll

Published

3 days ago

March 6, 2026

UBTNews

Me rastin e Dita e Mësuesit, më 7 Mars, kujtojmë me respekt historinë e arsimit shqip dhe sakrificat e mësuesve për ruajtjen e gjuhës dhe kulturës sonë.

Një ndër vendet më të rëndësishme të kësaj historie është Kisha e Shën Gjergjit në Stubëll, e njohur edhe si shkolla e parë shqipe në Kosovë, e vendosur në Stubëll e Epërme në rajonin e Karadakut.

Tradita e arsimit shqip në këtë fshat është shumë e hershme dhe lidhet me veprimtarinë e Kolegji i Shën Lukës, i cili kishte filluar punën që në vitin 1584.

Edhe pse në atë kohë arsimi në gjuhën shqipe përballej me shumë pengesa dhe persekutim nga autoritetet osmane, në Stubëll u ruajt dhe u zhvillua tradita e mësimit në gjuhën amtare.

Në brendësi të kishës është i gdhendur edhe viti 1846, që dëshmon për vazhdimësinë e veprimtarisë arsimore në këtë vend.

Shkolla e parë shqipe si institucion i mirëfilltë filloi veprimtarinë e saj në vitin 1868 me mësuesin dhe meshtarin Dom Mikel Tarabuluzit, i cili dha një kontribut të madh në përhapjen e arsimit dhe të gjuhës shqipe. Më vonë, në vitin 1905, kjo shkollë u zyrtarizua edhe nga autoritetet e Austro-Hungarisë.

Në hapësirat e saj ndodheshin dhoma që shërbenin si klasa mësimi për nxënësit, si dhe ambiente për udhëheqësit fetarë dhe arsimorë. Në oborrin e saj sot gjendet edhe përmendorja e Dom Mikel Tarabuluzit dhe një monument kushtuar martirëve të Karadakut.

Për shkak të vlerave të saj historike, kulturore dhe shpirtërore, ky objekt është shpallur në mbrojtje të përhershme në vitin 2016 nga Këshilli i Kosovës për

Trashëgimi Kulturore.

Historia e shkollës së Stubllës është një dëshmi e fortë e përpjekjeve të popullit shqiptar për të ruajtur gjuhën dhe identitetin kombëtar përmes arsimit. Ajo na kujton se falë përkushtimit të mësuesve dhe dijetarëve, gjuha dhe kultura jonë kanë mbijetuar dhe janë zhvilluar ndër shekuj.

Foto: Sefer Aliqkaj