Shëndeti

Ndotësit e rrezikshëm rreth nesh – Çfarë mund të bëni për të parandaluar ndikimin në shëndet?

Ka mënyra për të kufizuar efektet e ndotjes së ajrit në shëndet.

Published

on

Ndotja e ajrit shkakton ose kontribuon në një sërë sëmundjesh shëndetësore.

Efektet e ndotjes së ajrit mund të variojnë nga vështirësitë e lehta të frymëmarrjes e deri tek problemet e rënda kardiovaskulare.

Gazrat dhe grimcat e dëmshme në ajër vijnë nga një sërë burimesh, duke përfshirë tymrat nga automjetet, tymin nga djegia e qymyrit ose gazit, por edhe tymi i duhanit.

Ka mënyra për të kufizuar efektet e ndotjes së ajrit në shëndet, megjithatë ndryshimi i rëndësishëm mbështetet në përmirësimet e cilësisë së ajrit në shkallë globale.

Në këtë artikull, AgroWeb.org ju njeh se si ndotja e ajrit mund të ndikojë në shëndetin tuaj.

Çfarë është ndotja e ajrit?

Ndotja e ajrit shkaktohet nga grimca të vogla që mund të jenë natyrale ose artificiale.

Gama e ndotësve të mundshëm nënkupton që ndotja e ajrit mund të prekë njerëzit si jashtë ashtu edhe brenda në shtëpi.

Ndotja e ajrit në ambinetet e jashtme shkaktohet nga:

  • grimcat nga djegia e qymyrit dhe gazit
  • gazra të dëmshëm, të tilla si oksidet e azotit ose dioksidi i squfurit
  • tymi i duhanit etj.

Ndotja e ajrit në ambientet e brendshme shkaktohet nga:

  • kimikatet që përdoren në shtëpi
  • gaze të dëmshme, si monoksidi i karbonit ose radoni
  • materialet e ndërtimit, si plumbi ose azbesti
  • myku
  • tymi i duhanit etj

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), ndotësit që përbëjnë rrezikun më të lartë për shëndetin e një personi janë:

  • grimcat nga lëndët e ngurta dhe pika të lëngshme
  • dioksidi i azotit
  • dioksidi i squfurit
  • ozonit

Ekspozimi afatshkurtër

Ekspozimi afatshkurtër ndaj ndotjes së ajrit, mund të ndikojë në sistemin e frymëmarrjes sepse shumica e ndotësve hyjnë në trup përmes rrugëve të frymëmarrjes.

Mund të çojë në infeksione të frymëmarrjes dhe ulje të funksionit të mushkërive. Gjithashtu mund të përkeqësojë astmën tek njerëzit me këtë gjendje.

Ekspozimi ndaj dioksidit të squfurit mund të shkaktojë dëmtim të syve dhe traktit respirator, si dhe irritim të lëkurës.

Ekspozimi afatgjatë

Shumë studime e kanë lidhur ekspozimin e vazhdueshëm në ajër të ndotur me probleme serioze shëndetësore, e madje deri në vdekje të parakohshme.

Disa nga sëmundjet e rënda janë sëmundjet pulmonare kronike, kanceri në mushkëri, sëmundje kardiovaskulare që mund të shkaktojë goditje në tru dhe sulme në zemër, lindje të parakohshme etj.

Si mund ta reduktoni ekspozimin ndaj ndotësve të ajrit?

Kjo mund të bëhet duke kufizuar kohën kaloni në zonat e jashtme me cilësi të dobët të ajrit. Gjithashtu shmangi rrugët e ngarkuara nga automjetet.

Për të zvogëluar rrezikun nga ndotësit e ajrit në shtëpi, sigurohuni që ambienti të jetë i pastër dhe i ajrosur.

Pluhuri, myku dhe poleni mund të rrisin rrezikun e problemeve të frymëmarrjes.

Gjithashtu  mund të kontrolloni nivelet e radonit në shtëpi duke përdorur një komplet testimi. Përndryshe, punësoni një profesionist për të bërë këtë matje.

Ju mund të përdorni një detektor të monoksidit të karbonit për të monitoruar nivelet e monoksidit të karbonit në shtëpinë ose vendin e punës.

Është e rëndësishme të jeni të vetëdijshëm për ndotësit e mundshëm të ajrit si jashtë ashtu edhe brenda.

Qeveritë, bizneset dhe individët, të gjithë mund të ndihmojnë në minimizimin e ndotjes së ajrit.

Reduktimi i emetimeve nga automjetet dhe nivelet e ndotësve në atmosferë mund të përmirësojë cilësinë e ajrit dhe të jetës. /AgroWeb.org

Shëndeti

Çfarë ndodh me trupin kur konsumojmë kafe esëll në mëngjes?

Published

on

Të zgjoheni në mëngjes dhe të rrëmbeni me shpejtësi kafen tuaj nuk është zgjidhja më e mirë.

Lumi i kafesë mund të përdoret si bionaftë, dhe në të ardhmen e afërt, tymi i makinës do të vijë erën e një filxhani kapuçino Por, kafja, me të cilën nis ditën një pjesë e mirë e njerëzve mund të mos jetë mënyra më e mirë për të filluar ditën tuaj.

Mjekët besojnë se koha më e mirë për të shijuar kafen  është mëngjes i vonë, midis orës 9:30 dhe 11:30 paradite.

Bright Side tregon efektet që mund të ketë kafeina në trupin tonë  kur e pimë me stomak bosh.

Ndiheni më të fjetur – Kafeja është zgjim, por pirja e saj sapo të dilni nga shtrati ka efekt të kundërt. Kafeina dyfishon nivelet e hormoneve të stresit çon në probleme me gjumin. Nëse e filloni ditën me kafe, ndiheni të përgjumur pas një periudhe të shkurtër kohe. Kjo ndodh se trupi prodhon insulinë për të kompensuar sheqerin, nivelet e glukozës në gjak të bien, që rezulton në mungesë energjie dhe ankthi.

Trupi mund të humbasë mineralet më shpejt – Pirja e kafes ju bën të humbni vitamina e minerale. Mund të sabotojë thithjen e hekurit, magnezit e vitaminave B që janë jetike për sistemin nervor. Shumë kafeinë nxjerrë kalcium nga kockat tuaja, duke i bërë të dobëta.

Mund të krijojë probleme me stomakun – Kafeja aktivizon sistemin nervor, i cili ndikon në zorrën e trashë e shkaktom diarre. Shumë pëlqejnë të shtojnë qumësht ose krem ​​në filxhan e për rrjedhojë kenë vështirësi në tretjen e laktozës, kjo shkakton shqetësime në stomak.

Mund të çojë në shtim të peshës – Edhe pse kafeja e zezë mund të ju ndihmojë të digjni dhjamin, ajo prish modelet e shëndetshme të gjumit. Kur nuk flini mjaftueshëm, keni tendencë të ndjeheni më të uritur dhe të keni më shumë dëshira për ushiqme të ëmbla. Shumë lloje kafesh, si pijet me kafe të përzjera me ëmbëlsues, janë të mbushura me sheqer dhe kalori duke u bërë shkak për shtim në peshë.

Mund të përkeqësojë ankthin – Kur zgjoheni në mëngjes, nivelet e hormoneve të stresit janë të larta. Për shkak se kafeina është një stimulues, ajo i jep trupit një efekt nervoz e madje mund të shtojë ankthin për disa njerëz.

Mund të thajë lëkurën – Për shkak se kafeja ju bën të përdorni tualetin shpesh, dehidraton trupin. Kur dehidroheni, është vështirë që toksinat të dalin nga trupi përmes lëkurës. Kjo, e than lëkurën, e bën më të prekshme ndaj problemeve, si rrudhat e parakohshme.

 Mund të rrisë nivelin e sheqerit në gjak – Filxhani juaj i kafesë në mëngjes e bën më të vështirë për qelizat për të rregulluar sheqerin në gjak, i cili çon në sëmundje të ndryshme. Sheqeri i lartë në gjak, çon në shtim në peshë e madje rrit rrezikun e infeksioneve të lëkurës. /UBT News/

Continue Reading

Shëndeti

Kur është koha e duhur për të përdorur vajin e peshkut

Published

on

Marrja e suplementëve të acideve yndyrore omega-3 është e dobishme për shëndetin e organizmit. Përfitimi i të gjitha vlerave është në varësi edhe të kohës se kur këto suplementë duhen marrë.

Me kohën nuk nënkuptojmë një orë të caktuar të ditës por rëndësinë e vakteve ushqimore në përthithjen më të mirë të këtyre acideve.

Yndyrnat e marra gjatë një vakti ndihmojnë në përthithjen sa më të mirë të suplementëve nga sistemi, përthithja e acideve yndyrore nga vaji i peshkut është tre herë më e lartë kur këto suplementë merren gjatë një vakti të mirë.

Gatë marrjes së tyre duhet të keni parasysh rekomandimet e mëposhtme:

Përfitimet e marrjes së Omega-3 në mëngjes – Mëngjesi është periudha më e mirë për organizmin e disa individëve, nëse keni një rutinë të caktuar, në të mund të përfshini edhe marrjen e suplementëve të omega-3. Nëse në fillim të ditës, hani ushqim të pasur me vezë, avokado dhe lëngje perimesh dhe frutash, atëherë në mëngjes organizmi do të përthithë më mirë acidet yndyrore.

Nëse ju në mëngjes hani vetëm fruta, acidet yndyrore është më mirë të mos i merrni në mëngjes.

Përfitimet e marrjes së suplementëve në drekë – Nëse vakti i drekës përbëhet nga mishi, peshku apo arrorët, kjo është periudha e duhur për acidet yndyrore. Për më tepër, në mbrëmje mund të ndiheni më të qetë dhe të vëmendshëm.

Suplementët e lëngshëm apo kapsula

Nëse nuk ju pëlqejnë suplementët e ngurtë, mund të zgjidhni të lëngshëm, që kanë pak yndyrë në përmbajtjen e tyre.

Një këshillë të fundit:

Përzgjedhja e kohës së marrjes së suplementëve ka rol të rëndësishëm në marrjen e përfitimeve, nëse merrni medikamente tjera në mbrëmje, atëherë në këtë kohë mund të merrni edhe vajin e peshkut.

Zgjidhni formatin që ju përshtatet e jini të rregullt në marrjen e suplementëve, shpesh keni dëgjuar që vaji i peshkut nuk rekomandohet të merret gjatë muajve të ngrohtë. Studimet tregojnë se kjo është e pavërtetë, e mbetur nga koha kur vaji i peshkut nuk ruhej në freski.

Vaji nëse nuk ruhet siç duhet oksidohet, nëse ruhet në frigorifer, rekomandohet të merret gjatë muajve të ngrohtë. Mbase në sasi pak më të reduktuara. Gjatë verës është e rekomandueshme të konsumohet edhe më shumë peshk, pasi organizmi e pranon dhe e përvetëson më mirë. /UBT News/

Continue Reading

Shëndeti

Goditeni nga rryma sa herë që prekni diçka? Ekspertët zbulojnë pse ndodh kjo

Published

on

Ndoshta keni përjetuar një ndjesi djegieje kur prekni metalin për shkak se keni shumë elektricitet në trupin tuaj.

Ky fenomen irritues ndodh për shkak të akumulimit të elektricitetit statik, ose një çekuilibër të ngarkesave elektrike midis dy objekteve ose sipërfaqeve. Kur këto ngarkesa shkarkohen, shfaqet një ndjenjë tronditjeje.

Edhe pse goditjet e tilla nuk janë të rrezikshme, situatat e shpeshta janë irrituese e shumë pyesin pse kjo vazhdon të ndodhë.

Shkaku i elektricitetit statik

Elektriciteti i tepërt statik është gjithmonë një goditje për sistemin, por nëse përjetoni goditje shpesh, ai bëhet vërtet irritues.

Mund të jetë shpërqendruese dhe t’ju bëjë të dëshironi të dini arsyen. Edhe pse është një fenomen, ideja bazë është se dy gjëra me sasi të kundërta të energjisë elektrike shkaktojnë një shkarkesë që i ngjan një goditjeje ose krijon një “tingull” kur preket.

Ndoshta edhe flokët tuaj do të ngrihen.

Ajo që ndodh është se atomet nuk janë të balancuara me të njëjtin numër protonesh dhe elektronesh.

Kur elektronet dhe protonet janë të balancuara, ngarkesa është neutrale, kur ka çekuilibër të elektroneve dhe protoneve, elektronet shtesë do të shkarkohen për të përmbushur protonet në nivelin e tyre.

Humbja e shpejtë e këtyre elektroneve prodhon një goditje të prekshme, të njohur si elektricitet statik.

Simptomat e elektricitetit të tepërt në trup

Rryma elektrike kalon nëpër indet e trupit tonë, shpjegon Better Health Channel. Meqenëse trupat përçojnë rrymën elektrike dhe grumbullojnë tepricë gjatë motit më të ftohtë dhe më të thatë, ka disa simptoma që duhet kujdesur.

Nervat ndikohen negativisht nga një goditje elektrike prej 100 miliamperash dhe mund të pësojnë dëmtime afatgjatë.

Një goditje e tillë shkakton konfuzion, amnezi, kriza, arrest kardiak ose ndërprerje të frymëmarrjes, çrregullime psikologjike dhe/ose shenja në lëkurë. Sidoqoftë, goditjet elektrike statike janë zakonisht vetëm 0,25 mA, kështu që pasojat janë shumë më pak të rrezikshme.

Simptomat e elektricitetit të tepërt në trup mund të përfshijnë:

▪ goditje të shpeshta
▪ dhimbje
▪ mpirje në zonë
▪ ndjeshmëri prekjeje
▪ një ndjesi mpirjeje dhe therjesh
▪ ndjenjë e të ftohtit
▪ djegie, ndjesi shtrëngimi ose therjesh, veçanërisht në duar ose këmbë.

Si të largoni elektricitetin statik nga trupi?

Nëse jeni duke përjetuar ndonjë nga simptomat e mësipërme, duke përfshirë goditjet e shpeshta të energjisë elektrike statike, mos u shqetësoni – ka një mënyrë për ta trajtuar atë. Duke ndërmarrë disa hapa të thjeshtë, reduktoni elektricitetin e tepërt statik.

Në thelb, heqja e elektricitetit statik lejon që ngarkesa të ketë një dalje tjetër. Një zgjidhje është të mbathni këpucë që nuk janë izoluese.

E dyta është se ju shpesh prekni gjëra që do të çlirojnë ngarkesën tuaj në tokë.

Si të parandaloni goditjen statike kur prekni metalin?

Prekja e objekteve metalike si dorezat e dyerve, dyert e makinave ose kornizat e dritareve shpesh shkakton goditje statike.

Kjo ndodh se metali mban ngarkesë pozitive dhe kur prekni një objekt metalik, elektronet shtesë në trupin tuaj transferohen në objekt për t’u barazuar. Për të parandaluar goditjen statike nga prekja e metalit, mund të mbani me vete një objekt metalik.

Diçka si një çelës, kapëse letre, kunja sigurie apo edhe një monedhë neutralizon ngarkesën dhe parandalon goditjen.

Continue Reading

Shëndeti

Pse nuk duhet t’i mbyllni perdet gjatë ditës?

Published

on

Nevoja për të mbrojtur veten dhe të tjerët nga përgjimet e pavullnetshme ose jo të fqinjëve, bezdia nga dielli apo gjumi i thellë, na bën të mbyllim perdet në shtëpi edhe nëse është ditë.

Ndriçimi i diellit në shtëpi ka përfitime të forta për shëndetin, por një prej rreziqeve që na kanoset brenda mureve të shtëpisë është pluhuri.

Rreziku i fshehur i pluhurit në shtëpi

Shkencëtarët kanë zbuluar se disa pluhura të shtëpisë përmbajnë sasi të larta të një substance të njohur triklosan, prania e saj mund të shpërndajë infeksione që u rezistojnë antibiotikëve.

Zbulimi është bërë nga shkencëtarët e Universitetit të Çikagos dhe sipas tyre, pluhuri përbën vendpushimin final të gjithçkaje që ka qarkulluar në ajër. Triklosani është përbërës që gjendet me shumicë në produktet antibakteriale siç janë sapunët apo solucionet e pastrimit.

Sapunët dhe solucionet e lëngshme të pastrimit përbajnë edhe një substancë tjetër që njihet si benzalkonium chloride, të dyja kanë rol kontribues në nivelin në rritje të mikrobeve që u rezistojnë antibiotikëve.

Si shkatërrohen bakteret falë dritës së diellit?

Lejimi i dritës nga dritaret eliminon bakteret që jetojnë në pluhurat e shtëpisë dhe të pastrojë ajrin, drita e diellit ul rrezikun e sëmundjeve të rrugëve të frymëmarrjes. Studimi shpjegon se ekspozimi i baktereve ndaj dritës së diellit, ndihmon ndjeshëm në eliminimin e tyre.

Nëse shtëpia është në errësirë dhe jo e ndriçuar mirë, bakteret në ajër riprodhohen 12 përqind më shumë se zakonisht. Bakteret në ajër në një ambient të ndriçuar mirë riprodhohen në një ritëm më të ulët. Në këtë mënyrë, duke hapur perdet dhe grilat merrni përfitime të mëdha nga vitamina D që vjen nga dielli, por do të minimizoni gjasat e prekjes nga sëmundjet e rrugëve të frymëmarrjes.

Continue Reading

Të kërkuara