Magazinë

Muzika klasike qetëson qentë dhe macet, tregojnë studimet

Published

on

Listat muzikore për qen dhe mace janë bërë gjithnjë e më të njohura në internet, por a kanë ato vërtet efekt? Sipas disa studimeve shkencore, përgjigjja është po – sidomos kur bëhet fjalë për muzikën klasike me ritëm të ngadaltë.

Serenity Strull, redaktore fotografie në BBC, e kuptoi këtë pasi adoptoi qenin e saj Margot, një pitbull trevjeçar me probleme ankthi. Qeni kishte vështirësi të qëndronte vetëm në shtëpi dhe më parë kishte marrë trajtim me medikamente, por ato i shkaktuan efekte anësore. Pas shumë përpjekjesh me trajnerë dhe veterinerë, zgjidhja më efektive rezultoi të ishte muzika klasike instrumentale, pa ritme të forta.

Një nga rekomandimet ishte seria muzikore Through a Dog’s Ear, e krijuar posaçërisht për të reduktuar stresin te qentë. Studimi i realizuar nga krijuesit e saj, mbi më shumë se 150 qen në shtëpi dhe strehimore, tregoi se mbi 70 për qind e qenve në strehimore dhe 80 për qind e atyre në ambiente shtëpiake shfaqën më pak shenja ankthi pas dëgjimit të kompozimeve me piano dhe tempo të ngadaltë.

Edhe një studim nga Queen’s University Belfast arriti në përfundim të ngjashëm. Studiuesit krahasuan efektin e muzikës klasike, librave audio dhe heshtjes tek qentë, duke vërejtur se muzika klasike kishte efekt qetësues të dukshëm, sidomos në situata stresuese si vizitat te veterineri apo udhëtimet e gjata me makinë.

Sipas ekspertëve, më efektive janë kompozimet me 50-60 rrahje në minutë ose më pak, me strukturë të thjeshtë dhe pa elemente të theksuara perkusioni. Kjo lloj muzike lidhet me uljen e nivelit të kortizolit, hormoni që tregon stresin.

Ekspertët theksojnë se, ndonëse muzika nuk zëvendëson trajtimin profesional kur është i nevojshëm, ajo mund të jetë një mënyrë e thjeshtë, e lirë dhe pa efekte anësore për të ndihmuar kafshët shtëpiake të ndihen më të qeta.

Kafshët kanë aftësi dëgjimi shumë më të zhvilluara se njerëzit, çka shpjegon pse reagojnë ndryshe ndaj tingujve dhe muzikës. Qentë kanë rreth trefishin e diapazonit të dëgjimit të njeriut, duke perceptuar frekuenca deri në 65,000 hercë. Kjo do të thotë se ata dëgjojnë tinguj më të lartë dhe në distanca shumë më të mëdha sesa veshi i njeriut.

Macet shkojnë edhe më tej – ato mund të dallojnë frekuenca deri në 79,000 hercë. Për këtë arsye, një bori makine në fund të rrugës apo edhe zhurma e letrës së aluminit mund t’i trembë menjëherë.

Edhe pse studimet për efektin qetësues të muzikës tek macet janë të pakta, një hulumtim ka treguar lidhje interesante. Studiuesit vendosën kufje tek 12 mace të sedatuara për sterilizim dhe u lëshuan tre lloje muzike: “Torn” nga Natalie Imbruglia, “Adagio for Strings” nga Samuel Barber, si dhe “Thunderstruck” nga AC/DC. Muzika klasike rezultoi me ritmin më të ngadaltë të frymëmarrjes, rrahjet më të ulëta të zemrës dhe zgjerimin më të madh të bebëzave – të gjitha tregues të një efekti qetësues.

Ekspertët theksojnë se, për shkak të ndjeshmërisë së lartë ndaj frekuencave, muzika për kafshët duhet të përshtatet posaçërisht për to. Duke hequr frekuencat irrituese dhe duke rregulluar tempot dhe harmonitë, tingulli mund të rezonojë më rehat për dëgjimin e tyre. Një nga projektet e krijuara mbi këtë bazë është Pet Acoustics, një katalog tingujsh i mbështetur nga disa studime shkencore.

Ekspertët sugjerojnë se qoftë përmes serive si Through a Dog’s Ear, kompozimeve të personalizuara apo një përzgjedhjeje të kujdesshme të muzikës klasike, gjetja e tingujve të duhur për kafshën tuaj kërkon provë dhe durim. Por për shumë pronarë, rezultatet tregojnë se muzika e përshtatshme mund të bëjë një ndryshim të madh në qetësinë dhe mirëqenien e kafshëve shtëpiake.

Foto dhe teksti: BBC

Përgatiti: A. Kryeziu

Continue Reading

Magazinë

Anulohen zyrtarisht koncertet e Ye në Shën Petersburg

Published

on

By

Dy koncertet e shitura plotësisht të reperit amerikan Kanye West, i cili tashmë performon me emrin Ye, në Shën Petersburg janë anuluar zyrtarisht pas disa javësh pasigurie dhe reagimesh publike.

Ye ishte planifikuar të performonte më 10 dhe 11 tetor në “Gazprom Arena”. Megjithatë, agjencia moskovite “Say Agency” njoftoi përmes Telegramit se koncertet nuk do të zhvillohen në datat e parashikuara.

“Me keqardhje të sinqertë ju njoftojmë se koncertet nuk mund të zhvillohen. Në të ardhmen e afërt do t’ju kontaktojmë me një deklaratë zyrtare lidhur me statusin e projektit dhe planet e ardhshme”, thuhej në njoftimin e organizatorëve.

Sipas tyre, procesi i rimbursimit të biletave të blera do të nisë më 12 tetor.

Fati i koncerteve kishte mbetur në pikëpyetje prej disa javësh. Ndonëse biletat ishin shitur me ritëm rekord, drejtuesit e “Gazprom Arena” njoftuan në gusht se kontrata e qirasë së stadiumit me promovuesit nuk ishte nënshkruar.

Në të njëjtën kohë, drejtuesit e arenës thanë se kishin pranuar një numër të madh ankesash nga qytetarët lidhur me koncertet e planifikuara.

Përveç çështjeve organizative, projekti u përball edhe me kundërshtime nga zyrtarë rusë. Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme të Rusisë, Maria Zakharova, i cilësoi koncertet e planifikuara si të papranueshme, duke iu referuar deklaratave dhe veprimeve të mëparshme të reperit në lidhje me Adolf Hitlerin.

Ndërkohë, politikani rus Nikolai Novichkov kërkoi nisjen e një hetimi ndaj muzikantit dhe deklaroi se koncertet duhej të ndaloheshin, përveç rastit kur Ye do të shprehte publikisht “mbështetje morale për Rusinë dhe operacionin special ushtarak”.

Kanye West ka shkaktuar vazhdimisht reagime ndërkombëtare për deklaratat dhe veprimet e tij. Në një prej episodeve më të fundit, ai shiti bluza me simbolin e svastikës dhe publikoi këngën “Heil Hitler”, duke nxitur kritika të forta.

Më vonë, West kërkoi falje publikisht përmes një reklame të publikuar në “The Wall Street Journal”, duke thënë se sjellja e tij ishte ndikuar nga një episod i rëndë maniak, të cilin e lidhi me çrregullimin bipolar.

Planifikimi i vizitës së reperit amerikan në Rusi tërhoqi vëmendje të veçantë edhe për shkak të zhvillimit të saj në një periudhë kur shumë artistë dhe institucione kulturore kanë shmangur Rusinë pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022.

Rusia nuk është i vetmi vend ku Ye është përballur me pengesa për zhvillimin e koncerteve. Anulimi i dy performancave në Shën Petersburg vjen pas anulimit të disa koncerteve të tij në Mbretërinë e Bashkuar dhe Francë, të lidhura me çështje vizash dhe reagime publike.

Në korrik, edhe prefekti i qytetit italian Reggio Emilia ndërhyri për të ndaluar një koncert të reperit, pas një kërkese të komunitetit lokal hebre.

Pavarësisht polemikave, West ka vijuar aktivitetin e tij koncertor në kuadër të promovimit të albumit të tij të 12-të solo, “Bully”, të publikuar në mars. Para anulimit të koncerteve në Rusi, reperi kishte performuar në SHBA, Turqi, Holandë, Gjeorgji, Shqipëri, Portugali dhe Kazakistan.

D.L

Continue Reading

Aktualitet

Margot Robbie “rikthehet” në serialin “Neighbours” përmes inteligjencës artificiale

Published

on

By

Aktorja e njohur australiane Margot Robbie do të rikthehet në ekran në rolin e saj të hershëm si Donna Freedman në serialin “Neighbours”, por këtë herë e gjitha do të realizohet përmes inteligjencës artificiale.

Kompania “RoseBerry Media” ka bërë të ditura planet për të ripërpunuar skenat e vjetra të aktores dhe për t’i shndërruar ato në mini-episode për platformën e saj “Epis”. Përmes teknologjisë AI, kompania planifikon të përgatisë rreth 150 minuta përmbajtje të re, duke nisur me dy histori kryesore që osillojnë rreth personazhit të Donnas.

Robbie, e cila sot është një nga yjet më të mëdhenj të Hollywood-it me filma si “Barbie” dhe “Suicide Squad”, u bë e njohur për herë të parë práveç këtij seriali australian, ku luajti nga viti 2008 deri në vitin 2011. /E.A/

 

Continue Reading

Aktualitet

Komediani turk Deniz Goktas dënohet me mbi 19 muaj burg për fyerje ndaj Erdoganit dhe fesë

Published

on

By

Komediani turk Deniz Goktas, 32 vjeç, është dënuar me mbi 19 muaj burg nga një gjykatë në Stamboll, pasi u shpall fajtor për fyerje ndaj presidentit Recep Tayyip Erdogan dhe vlerave fetare. Pavarësisht dënimit, gjykata ka urdhëruar lirimin e tij të përkohshëm deri në vendimin e shkallës së dytë në Gjykatën e Apelit.

Ndërkohë, Goktas u shpall i pafajshëm për akuzën e tretë, atë të glorifikimit të krimeve, e cila lidhej me një shaka rreth grupit të organizuar kriminal të njohur si “Daltons”.

Çështja gjyqësore rjedh nga shfaqja e tij stand-up “Dead Sea”, e cila u bë virale në internet. Videoja e publikuar në YouTube arriti afro 9 milionë shikime, ndërsa fragmente të saj u shpërndanë gjerësisht në rrjetin social X. Sipas aktakuzës, Goktas e kishte cilësuar presidentin Erdogan si “diktator” në njërën nga batutat e tij, si dhe kishte bërë shaka me Islamin dhe fundamentalizmin fetar.

Sipas organizatës turke Media and Law Studies Association, ndaj komedianit me bazë në Stamboll janë paraqitur më shumë se 500 ankesa zyrtare për këtë performancë.

32-vjeçari u arrestua më 3 korrik, vetëm një javë pas publikimit të shfaqjes në YouTube, dhe ka qëndruar në paraburgim deri me sot.

Seanca gjyqësore u përcoll me mbështetje të madhe nga publiku. Rreth 50 persona u mblodhën përpara gjykatës në Stamboll në shenjë solidariteti, teksa në sallë morën pjesë gazetarë, kolegë humoristë nga klubi “TuzBiber”, si dhe vëzhgues nga Ambasada e Holandës dhe Konsullata e SHBA-së.

 

Continue Reading

Lajmet

Dua Lipa ndan momentet e veçanta nga dasma e familjarit të saj në Kosovë: “Po na rritet rrethi”

Published

on

By

Këngëtarja me famë botërore, Dua Lipa, ka kaluar disa ditë në Kosovë për të marrë pjesë në një aheng familjar. Artistja me origjinë nga Peja ishte e pranishme në dasmën e djalit të hallës, ku iu bashkua të afërmve në një festë me rite e tradita shqiptare.

Pas pamjeve të para të publikuara në rrjetet sociale ku shihej duke vallëzuar mes të ftuarve, vetë këngëtarja ka ndarë në profilin e saj në Instagram momente të veçanta nga dita e festës që nga marrja e nuses e deri te mbrëmja përmbyllëse.

“Kushëriri im u martua me gruan e ëndrrave të tij dhe patëm një dasmë të madhe shqiptare”, ka shkruar ajo krahas fotove e videove, duke e përmbyllur përshkrimin me fjalinë në shqip: “Po na rritet rrethi”.

Pavarësisht karrierës ndërkombëtare dhe jetës jashtë vendit, prania e saj në festa familjare dhe ruajtja e gjuhës e traditave vazhdojnë të dëshmojnë lidhjen e fortë të Dua Lipës me prejardhjen e saj. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara