Kosova dhe Shqipëria janë cilësuar si vende “pjesërisht të lira” në raportin më të fundit vjetor të organizatës Freedom House me seli në Uashington.

Megjithatë, Kosova ka shënuar një përmirësim të vogël në Raportin e vitit 2026 për Lirinë në Botë, duke u vlerësuar me 61 pikë nga 100, një më shumë se një vit më parë.

Në raportin e publikuar më 19 mars thuhet se në Kosovë “gjykatat kanë nxjerrë vendime që dëshmojnë pavarësinë e tyre, megjithëse janë përballur me trysni të madhe politike”.

Sipas raportit, kriza politike dhe institucionale që goditi Kosovën gjatë vitit të kaluar, kur vendi u qeveris pothuajse tërë kohën nga një qeveri në detyrë, ka ndikuar në përparimin e vendit në gjyqësor.

“Në Kosovë, për shembull, ligjvënësit e sapozgjedhur nuk arritën të formonin një qeveri për pjesën më të madhe të vitit, ndërsa qeveria në detyrë thuhet se e tejkaloi mandatin e saj teknik, duke rezultuar në zgjedhje të parakohshme; kjo bllokadë i zbehu përparimet e vendit në pavarësinë gjyqësore dhe sigurinë fizike”, thuhet në raport.

Në raportin paraprak, kur Kosova kishte 60 pikë, vendi vlerësohej se kishte shumë institucione publike të minuara nga korrupsioni, se gazetarët përballeshin me frikësim dhe se sundimi i ligjit pengohej nga ndërhyrjet dhe mosfunksionimi në sistemin gjyqësor.

Si renditen vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor?

Nga vendet e rajonit, Serbia qëndron më së keqi, pasi vlerësohet me 53 pikë, ndërsa Bosnja e Hercegovina me 54 pikë.

Shqipëria, ndërkohë, vlerësohet më së larti, me 69 pikë, e ndjekur nga Mali i Zi me 68 pikë dhe Maqedonia e Veriut me 67 pikë.

Edhe Shqipëria shënoi përparim për një pikë, krahasuar me raportin e vitit të kaluar.

Raporti Liria në Botë përfshin vlerësime dhe raporte për vendet mbi të drejtat politike dhe liritë qytetare në 195 vende dhe 13 territore në mbarë botën.

Raporti i këtij viti mbulon zhvillimet nga 1 janari 2025 deri më 31 dhjetor 2025.

Puçet ushtarake, dhuna kundër protestuesve paqësorë dhe përpjekjet për të dobësuar garancitë kushtetuese gjatë vitit 2025, bënë që ky të ishte viti i 20-të radhazi të rënies së lirisë globale, sipas raportit nga Freedom House.

Raporti zbuloi se 54 vende përjetuan përkeqësim të të drejtave politike dhe lirive qytetare, ndërsa vetëm 35 shënuan përmirësime.

Sot, vetëm 21 për qind e popullsisë së botës jeton në vende të vlerësuara si të lira, një rënie nga 46 për qind që ishte para dy dekadash, thuhet në raport.

Guinea-Bissau, Tanzania, Burkina Faso, Madagaskari dhe El Salvadori shënuan rëniet më të mëdha të pikëve brenda një viti, ndërsa Siria, Sri Lanka, Bolivia dhe Gaboni gëzuan përmirësimet më të mëdha.

Tri vende – Bolivia, Fixhi dhe Malaui – u përmirësuan nga statusi “pjesërisht të lira” në “të Lira”, falë zgjedhjeve konkurruese, rritjes së pavarësisë së gjyqësorit dhe forcimit të sundimit të ligjit. /REL/

Mbrëmja e fundit e raundit të 16-tave në Champions League ka përcaktuar tetë skuadrat më të mira të Evropës, me Barcelonën që dhuroi një spektakël të vërtetë golash.

Katalanasit shkatërruan Newcastle United me rezultatin e thellë 7-2 në “Camp Nou”, duke kaluar tutje me rezultat të përgjithshëm 8-3. Robert Lewandowski dhe Raphinha ishin protagonistët kryesorë me nga dy gola secili, ndërsa listës së realizatorëve iu bashkuan edhe Lamine Yamal, Marc Bernal dhe Fermín López. Kjo fitore e rëndësishme rikonfirmon formën e lartë të ekipit të drejtuar nga Hansi Flick në garën më të rëndësishme për klube.

Në sfidat e tjera, Liverpooli arriti të përmbysë gjithçka kundër Galatasaray-t, duke fituar 4-0 në “Anfield” dhe duke harruar humbjen e ndeshjes së parë në Turqi.

Mohamed Salah shënoi golin e tij të 50-të në këtë garë, duke udhëhequr ekipin drejt kualifikimit.

Ndërkohë, Bayern München nuk lejoi befasi ndaj Atalantës, duke fituar 4-1 dhe duke e mbyllur këtë fazë me shifrën mbresëlënëse prej dhjetë golash të shënuar në dy ndeshje.

Pavarësisht humbjes 3-2 mbrëmë ndaj Tottenhamit, Atlético Madrid siguroi kalimin tutje falë avantazhit të krijuar në takimin e parë.

Me përfundimin e këtyre takimeve, tashmë janë konfirmuar të gjitha skuadrat çerekfinaliste. Së bashku me Barcelonën, Liverpoolin, Bayernin dhe Atléticon, në fazën tjetër do të jenë edhe Real Madrid, Paris Saint-Germain, Arsenal dhe Sporting CP.

Shorti për fazën e çerekfinaleve do të hidhet së shpejti, ku pritet të përcaktohen përballje akoma më intensive që do të luhen gjatë muajit prill.

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, është përpjekur të distancojë SHBA-në nga sulmi i Izraelit në fushën e gazit South Pars në Iran, duke i përshkruar aleatët e tij izraelitë si palë që “kanë reaguar dhunshëm” ndaj objektit dhe duke premtuar se kjo nuk do të përsëritet nëse Teherani përmbahet nga sulmet ndaj Katarit.

Trumpi tha se SHBA-ja nuk kishte “asgjë të bënte” me sulmin e së mërkurës mbi impiantet e fushës së gazit në provincën Bushehr të Iranit, i cili u pasua nga zotimi i Iranit për të goditur objektet energjetike në Katar, Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Terminali i eksportit të gazit natyror të lëngshëm (LNG) i Katarit në qytetin industrial Ras Laffan pësoi më vonë “dëme të konsiderueshme” nga një sulm iranian me raketa, ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe pezulluan punën në impiantin e gazit Habshan dhe në fushën e naftës Bab mes sulmeve me raketa.

“Nuk do të ketë më sulme nga Izraeli lidhur me këtë fushë jashtëzakonisht të rëndësishme dhe të vlefshme, South Pars,” tha Trumpi në platformën e tij TruthSocial vonë të mërkurën.

“Përveçse nëse Irani vendos pa dritësi të sulmojë një palë krejtësisht të pafajshme, në këtë rast Katarin – rast në të cilin Shtetet e Bashkuara të Amerikës, me ose pa ndihmën apo pëlqimin e Izraelit, do të hedhin në erë në mënyrë masive të gjithë fushën e gazit South Pars, me një forcë dhe fuqi që Irani nuk e ka parë apo përjetuar kurrë më parë,” tha ai.

“Shtetet e Bashkuara nuk dinin asgjë për këtë sulm specifik dhe shteti i Katarit nuk ishte në asnjë mënyrë apo formë i përfshirë në të, as nuk kishte ndonjë ide se kjo do të ndodhte,” deklaroi Trumpi.

Më herët të mërkurën, The Wall Street Journal raportoi se Trumpi kishte miratuar planin e Izraelit për të sulmuar South Pars, i cili është sektori iranian i depozitës më të madhe të gazit natyror në botë, të cilën Irani e ndan me Katarin.

“Trumpi, i cili ishte në dijeni paraprakisht për sulmin izraelit në South Pars, e mbështeti atë si një mesazh ndaj Teheranit për bllokimin e Ngushticës së Hormuzit,” njoftoi Journal, duke cituar zyrtarë amerikanë. “Presidenti beson se Irani e mori mesazhin dhe tani është kundër sulmeve mbi infrastrukturën energjetike iraniane,” thuhej në raport.

Rosiland Jordan e Al Jazeera-s, duke raportuar nga Washington, DC, tha se sulmi në fushën e gazit – një nga motorët kryesorë ekonomikë të Iranit – ngre pikëpyetje serioze. “Kjo ngre dyshime nëse izraelitët i thanë SHBA-së se po planifikonin të sulmonin South Pars përpara sulmit të së mërkurës,” tha Jordan.

Sulmi në South Pars shënoi herën e parë në konfliktin aktual që shënjestrohet një vend i lidhur drejtpërdrejt me prodhimin e lëndëve djegëse fosile, në vend të infrastrukturës më të gjerë të naftës dhe gazit.

Analistët kishin sugjeruar se objekte të tilla ishin kursyer nga sulmet deri më tani për të kufizuar rrezikun e sulmeve hakmarrëse mbi impiante të ngjashme në të gjithë rajonin. Përshkallëzimi i fundit ka nxitur shqetësimet se konflikti po zgjerohet në sektorin e energjisë, me pasoja ekonomike potencialisht të larta në nivel global.

Ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, ka zhvilluar një bisedë telefonike me homologun e tij nga Emiratet e Bashkuara Arabe, Sheikh Abdullah Bin Zayed Al Nahyan.

Gjatë këtij komunikimi, fokusi kryesor ishte te zhvillimet e fundit dhe situata e sigurisë në rajonin e Lindjes së Mesme, ku Kosova ka mbajtur një qëndrim të prerë ndaj akteve të fundit agresive.

Në emër të Republikës së Kosovës, ministri Konjufca ka dënuar fuqishëm sulmet e Iranit ndaj shteteve partnere në rajon, duke përfshirë këtu edhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Sipas njoftimit zyrtar të MPJD-së, këto sulme vlerësohen si cenim i drejtpërdrejtë i sigurisë dhe stabilitetit rajonal, ndërsa Konjufca ka shprehur solidaritetin e plotë të Kosovës me këtë shtet mik në përballjen me këto kërcënime.

Përveç zhvillimeve gjeopolitike, në bisedë u vlerësua lart edhe marrëdhënia dypalëshe mes dy vendeve.

Konjufca ka falënderuar Sheikh Abdullah Bin Zayed Al Nahyan për mbështetjen e vazhdueshme që Emiratet e Bashkuara Arabe i kanë dhënë Kosovës përgjatë procesit të shtetndërtimit dhe zhvillimit ekonomik ndër vite.

Biseda u mbyll me një ftesë zyrtare për ministrin Konjufca që të vizitojë Emiratet e Bashkuara Arabe, ftesë të cilën ai e ka mirëpritur.