Aktualitet

Monte Nuovo, vullkani i fjetur që mund të shkatërrojë Evropën

Pjesa më e madhe e Evropës do të shkatërrohet nga fuqia e shpërthimit.

Published

on

Në kohërat e lashta shpërthimet e vullkaneve ishin mjaft të shpeshta në të gjithë botën, dhe një katastrofë natyrore, të cilës njerëzit u detyruan t’i përshtateshin. Shumica e shpërthimeve të vullkaneve ishin të një shkallë të vogël, dhe të paafta për të shkaktuar shumë dëme.

Disa prej tyre shkatërruan qytete të tëra, ndërsa ca të tjera arritën të zhdukin deri edhe civilizime të tëra. Me kalimin e kohës, shpërthimet e vullkaneve u bënë më pak të shpeshta deri në shekullin XIX. Pjesa jugore e Italisë, ka qenë gjithmonë një ndër zonat vullkanike më aktive për shekuj me radhë.

Edhe në kohërat e lashta, vullkane si ai i Pompei dhe Herkulaneum, kanë shpërthyer më shumë se një duzinë rastesh, dhe ndonjëherë edhe vetëm disa dekada larg njëri-tjetrit. Vullkanet klasifikohen bazuar në potencialin e tyre shpërthyes, fuqinë shkatërruese e cila llogaritet bazuar tek madhësia, pozicioni dhe aktiviteti vullkanik.

Vullkani Monte Nuovo, ndodhet në pjesën jugore të Italisë. Ai ka sot një pamje shumë mbresëlënëse, pasi jeta e egër është harlisur mbi vullkanin e fjetur. Herën e fundit ky vullkan ishte aktiv në vitin 1538. Historia e tij është shumë interesante. Vendndodhja e vullkanit është afro 10 kilometra nga qyteti i Napolit, në një vend të quajtur Campi Flegrei, që në italisht përkthehet “tokë e djegur”.

Këtë emër ka marrë nga mitologjia e lashtë, pasi thuhet se atje Zeusi me vëllanë dhe motrën e tij mundën Titanët. Por mos u gënjeni nga pamja aktuale e malit vullkanik. Vetë vullkani ndodhet kryesisht nën ujë, duke u shtrirë në një sipërfaqe mbi 100 km2 katrorë, dhe duke pasur në total 24 kratere.

Monte Nuovo ka në vetvete një aftësi të madhe për ta shkatërruar gjithë Evropën dhe ndoshta edhe më gjerë. Një shembull që na tregon mbi fuqinë e këtij vullkani, është një ngjarje që ndodhi rreth 40.000 vjet më parë. Pas shpërthimit, një re e dendur tymi mbuloi një pjesë të madhe të Evropës, në një sipërfaqe prej rreth 1 milion kilometra katrorë.

Thuhet se ai shpërthim vullkanik luajti një rol të madh në zhdukjen e Neandertalëve, pasi shpërthimi shfarosi një pjesë të madhe të kafshëve në Evropën Jugore. 15.000 vjet më parë ndodhi një shpërthim tjetër, që ishte i një shkalle shumë më të vogël.

Dhe siç e përmendëm më lart, i fundit është ai i vitit 1538, që ka krijuar edhe formën konike që ka sot mali. Kjo do të thotë se ky vullkan nuk ka pasur asnjë aktivitet në gati 600 vitet e fundit. Nëse i referohemi historisë së vullkanit, kjo nuk përbën ndonjë shqetësim shumë të madh.

Shqetësim përbën në përgjithësi rritja e aktivitetit vullkanik në të gjithë botën duke nisur që nga shekulli XIX-të. Që nga fillimi i atij shekulli, kanë nisur të ndodhin gjithnjë e më shumë shpërthime vullkanike. Numri i tyre vazhdon të rritet me një ritëm që i ka shqetësuar shumë vullkanologët, pasi mund të provokojë super-vullkane të tilla si ai i Monte Nuovos në të shkuarën.

Bazuar në përshkrimin e vullkanit, është shumë e vështirë që vullkanologët të parashikojnë se kur mund të shpërthejë saktësisht ky vullkan. Çdo vullkan është krejt i ndryshëm nga tjetri, ndaj secili kërkon një metodë të ndryshme të analizimit të aktivitetit vullkanik dhe  të probabilitetit të një shpërthimi.

Disa ekspertë thonë se shpërthimi në vetvete nuk do të ishte dhe aq katastrofik. Por fuqia sizmike do të zhvendoste një vëllim të madh uji nga deti, që mund të provokonte cunami gjigant. Njëkohësisht, ata thonë se shpërthimi i ardhshëm do të jetë më i fuqishmi që ka parë bota jonë moderne, për shkak të ndryshimeve të klimës.

Dhe kjo të thotë se pjesa më e madhe e Evropës do të shkatërrohet nga fuqia e shpërthimit.

Ju mund të pyesni se si do të preket saktësisht pjesa tjetër e Evropës. Epo, ashtu si ndodhi 40.000 vjet më parë. Tymi i shkaktuar nga hiri i zi i prodhuar nga shpërthimi, do ta mbështjellë Evropën për vite me radhë.

Ai do të prekë të gjitha qeniet e gjalla, duke i vrarë ngadalë për shkak të toksicitetit të tij dhe për shkak të heqjes së aksesit ndaj vitaminës D natyrore (të marrë nga Dielli), që është jetike për mirëqenien e çdo njeriu. Burimet ushqimore do të shkatërroheshin, të korrat nuk do të rriteshin, dhe jeta bimore e shtazore do të zhdukej. / History of Yesterday – Bota.al

Continue Reading

Vendi

Ferizaj: Arrestohet një 16-vjeçar pasi sulmoi me thikë qytetarët dhe zyrtarët policorë

Published

on

By

Sot rreth orës 07:50 në Ferizaj, policia ka arrestuar një 16-vjeçar dhe nënën e tij 47-vjeçare, pas një incidenti që nisi në sheshin e qytetit dhe përfundoi me lëndimin e dy qytetarëve dhe tre zyrtarëve policorë.

Sipas njoftimit zyrtar, i mituri fillimisht ka sulmuar qytetarët me thikë dhe më pas është larguar nga vendi i ngjarjes.

Policia e ka lokalizuar të dyshuarin në fshatin Greme, ku ai ka refuzuar të dorëzohet, ka hedhur benzinë në trup dhe ka sulmuar zyrtarët policorë me gurë e me thikë. Gjatë kësaj kohe, nëna e tij ka ndërhyrë duke penguar veprimet e policisë. Nga përleshja kanë mbetur të lënduar tre policë, përfshirë njërin që ka marrë një goditje me thikë në qafë.

Pas ndërhyrjes, policia ka prangosur të dy personat dhe ka sekuestruar thikën si provë materiale. Me urdhër të prokurorit, 16-vjeçari është dërguar në mbajtje për 24 orë, ndërsa autoritetet po vazhdojnë hetimet për zbardhjen e plotë të rastit. /E.A/

Continue Reading

Vendi

Përmbyllet Akademia Verore e Fakultetit Media dhe Komunikim në UBT, në fokus gazetaria dhe inteligjenca artificiale 

Published

on

Me një seri ligjëratash dhe diskutimesh mbi sfidat bashkëkohore të gazetarisë, është përmbyllur Akademia Verore e Fakultetit Media dhe Komunikim në UBT, ku morën pjesë studentët së bashku me profesorët e fakultetit dhe ekspertë të fushës.
Gjatë akademisë, studentët patën mundësinë të trajtonin tema aktuale që lidhen me transformimin e medias në epokën digjitale, ndikimin e inteligjencës artificiale në gazetari, si dhe rëndësinë e verifikimit të informacionit në një mjedis të mbushur me dezinformim.
Profesoresha Gjylie Rexha ligjëroi temën “Saktësia e kontestuar e informacionit në epokën digjitale”. Përmes një bashkëbisedimi interaktiv me studentët u analizuan raste konkrete të raportimit mediatik, përdorimi i burimeve të informacionit dhe rëndësia e verifikimit të fakteve në gazetarinë moderne.
Më pas, profesoresha Xhevahire Millaku ligjëroi në temën “Sfidat e gazetarisë përballë inteligjencës artificiale”, duke nxitur një debat të hapur mes profesorëve dhe studentëve mbi ndikimin që teknologjitë e reja kanë në profesionin e gazetarit, etikën profesionale dhe të ardhmen e mediave.
Akademia u përmbyll me ligjëratën e profesorit Musa Sabedini, i cili trajtoi temën “Inteligjenca artificiale dhe gazetaria, partneritet profesional apo kërcënim për profesionin”. Gjatë prezantimit u diskutua për mundësitë që ofron inteligjenca artificiale në procesin e raportimit, por edhe për sfidat që sjell përdorimi i saj në ruajtjen e standardeve profesionale dhe besueshmërisë së medias.
Dekani Ferid Selimi vlerësoi sfidat e gazetarisë në kohën e intelegjencës artificiale si një çështje që duhet të kihet parasysh, sidomos nga mediat serioze. Ai vlerësoi se gazetaria profesionale, në pikën e sotme të zhvillimit, varet shumë nga redaktorët profesionalë.
Në fjalën përmbyllëse, Koordinatori i Akademisë Verore të Fakultetit Media dhe Komunikim, Safet Zejnullahu, vlerësoi angazhimin e studentëve dhe profesorëve gjatë Akademisë Verore, duke theksuar rëndësinë e diskutimeve akademike për zhvillimin profesional të brezit të ri të gazetarëve.
“Akademia Verore dëshmoi se media dhe komunikimi janë fusha që zhvillohen vazhdimisht dhe kërkojnë mësim të përhershëm. Studentët tanë duhet të jenë të gatshëm të përballen me ndryshimet teknologjike, të ruajnë etikën profesionale dhe të ndërtojnë një gazetari të bazuar në fakte, integritet dhe përgjegjësi ndaj publikut”, u shpreh Zejnullahu.
Akademia Verore u mbyll me mesazhin se përballë zhvillimeve të shpejta teknologjike, gazetaria mbetet një profesion që ndërtohet mbi besueshmërinë, mendimin kritik dhe përgjegjësinë publike, ndërsa dialogu mes studentëve dhe profesorëve mbetet një element kyç në përgatitjen e profesionistëve të së ardhmes.

Continue Reading

Vendi

Takimi Kurti-Hamza: Diskutohet për institucionet e reja dhe presidentin, palët shpalosin qëndrimet e tyre

Published

on

By

Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, dhe kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza, kanë zbardhur detajet e para pas takimit të zhvilluar sot në ambientet e Kuvendit, ku u diskutua për konstituimin e institucioneve të reja të dala nga zgjedhjet e 7 qershorit. Megjithëse takimi u karakterizua nga një frymë diskutimi, palët kanë shfaqur qëndrime të qarta lidhur me rolet e tyre politike në legjislaturën e re.

Kreu i LVV-së, Albin Kurti, e ka vlerësuar si “konstruktiv” takimin me Hamzën, duke shprehur pritje të njëjta edhe për takimin e pasdites me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhiku, ndërsa ka adresuar kritika ndaj nënkryetarit të Aleancës, Ardian Gjini, për refuzimin e ftesës.

Kurti pranoi se nga ky bashkëbisedim i parë nuk pati “ndonjë rezultat konkret”, por uroi që kjo atmosferë konstruktive të vazhdojë në përputhje me afatet kushtetuese. Sa i përket postit të presidentit, ai theksoi se përgjegjësia u takon të gjitha partive dhe se si pikënisje duhet të synohet një figurë konsensuale, jashtë partive politike, me vlera të dëshmuara kombëtare e profesionale.

Nga ana tjetër, kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, ka bërë të qartë se përgjegjësia kryesore për krijimin e institucioneve dhe gjetjen e partnerëve i takon Lëvizjes Vetëvendosje si parti e parë, duke konfirmuar se PDK-ja do të qëndrojë në opozitë.

Megjithatë, Hamza ka premtuar se subjekti i tij do të luajë një rol konstruktiv opozitar dhe do të votojë pro të gjitha çështjeve me interes për qytetarët, duke përfshirë këtu marrëveshjet e rëndësishme financiare ndërkombëtare. Lidhur me çështjen e presidentit, Hamza shtoi se asnjë parti tjetër nuk mund ta zgjedhë atë pa LVV-në, ndaj kësaj të fundit i mbetet të gjejë partnerë sipas nevojave dhe kritereve të veta. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Akademia Verore e Sistemeve të Informacionit në UBT fuqizon mësimin praktik përmes vizitës në TESSA Group

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të Akademisë Verore të Sistemeve të Informacionit, të organizuar në kuadër të Global UBT Fest 2026, studentët e UBT-së zhvilluan një vizitë studimore në TESSA Group, të shoqëruar nga profesori Agim Zuzaku.

Vizita kishte për qëllim t’u ofronte pjesëmarrësve një përvojë të drejtpërdrejtë nga industria e teknologjisë, duke i njohur nga afër me funksionimin e një kompanie lidere në fushën e transformimit digjital, sigurisë kibernetike dhe teknologjisë së informacionit. Përmes kësaj vizite, studentët patën mundësinë të shohin se si njohuritë e fituara në auditor zbatohen në projekte dhe procese reale të biznesit.

Gjatë prezantimit, përfaqësuesit e TESSA Group prezantuan historikun e kompanisë, strukturën organizative, fushat kryesore të veprimtarisë dhe projektet që realizohen në Kosovë dhe rajon. Studentët u njohën me zgjidhjet inovative që kompania zhvillon në fushat e transformimit digjital, inteligjencës artificiale, sigurisë kibernetike, infrastrukturës së teknologjisë së informacionit dhe sistemeve të avancuara për sektorin publik dhe privat.

Një pjesë e veçantë e vizitës iu kushtua diskutimeve mbi zhvillimet më të fundit në industrinë e ICT-së, sfidat me të cilat përballen kompanitë teknologjike dhe kompetencat që kërkon tregu bashkëkohor i punës. Përfaqësuesit e kompanisë ndanë përvoja konkrete nga projektet e tyre, duke ofruar një perspektivë praktike mbi menaxhimin e projekteve, punën në ekip, inovacionin dhe rëndësinë e të mësuarit të vazhdueshëm.

Përmes bashkëbisedimit me ekspertët e TESSA Group, studentët diskutuan mbi mundësitë e zhvillimit profesional, praktikat në industri dhe perspektivat e punësimit në sektorin e teknologjisë. Ky bashkëpunim krijoi një ambient interaktiv dhe frymëzues, duke i afruar studentët edhe më shumë me realitetin e tregut të punës.

Vizita studimore në TESSA Group përbën një nga aktivitetet praktike të Akademisë Verore të Sistemeve të Informacionit, e cila synon të ndërthurë mësimin akademik me përvojën profesionale, duke i pajisur studentët me njohuri bashkëkohore dhe kompetenca të kërkuara në industrinë e teknologjisë.

Continue Reading

Të kërkuara