Një ligjëratë performative dhe videoinstalacion i frymëzuar nga vepra e shkrimtarit Samuel Beckett do të prezantohet më 16 tetor në Muzeun e Burgut të Prishtinës – Burgu i Idealit.

Projekti “WALL NOT I”, i realizuar nga autori dhe përkthyesi Idlir Azizaj dhe artisti Mentor Berisha, nis në orën 19:00 dhe ndërthur ligjëratën, imazhin dhe videoinstalacionin për të eksploruar raportin mes trupit, hapësirës, kujtesës dhe rrëfimit.

Përmes dialogut mes veprës së Beckettit dhe historisë së Burgut të Idealit, projekti trajton temat e mbylljes, mungesës së lirisë dhe rezistencës njerëzore.

Aktiviteti do të mbahet më 16 tetor 2026, duke filluar nga ora 19:00, në Muzeun e Burgut të Prishtinës./A.K/

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka përsëritur akuzat ndaj opozitës, duke deklaruar se protestat e shoqëruara me akte dhune nuk përfaqësojnë studentët dhe aspiratat e tyre. Të premten në mëngjes, Rama ka qëndruar pranë një kioske të djegur dhe të dëmtuar gjatë protestave të një dite më parë.

Ai ka theksuar se, sipas tij, protestat nuk lidhen drejtpërdrejt me problemet apo kërkesat legjitime të qytetarëve, por janë pjesë e një agjende tjetër, për të cilën ka fajësuar opozitën.

Kreu i qeverisë u ka bërë thirrje qytetarëve për durim dhe qëndresë përballë dhunës, ndërsa ka pranuar se qytetarët përballen me probleme konkrete, të cilat, sipas tij, do të trajtohen nga institucionet.

“Si mund të jenë studentët? Si mund të jetë investimi i prindërve tek fëmijët e tyre kjo gërmadhë? Kjo nuk ka lidhje fare me studentët. E gjithë kjo flamë nuk është flamë studentore”, ka deklaruar Rama në një video të publikuar në Facebook.

Ai ka pretenduar se protestat po shfrytëzohen nga aktorë që synojnë destabilizimin e vendit dhe pengimin e përparimit të Shqipërisë.

Rama e ka cilësuar gjithashtu si jo të rastësishme kohën e protestave, duke e lidhur atë me procesin e integrimit evropian të Shqipërisë, pas mbylljes së një kapitulli në rrugën drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

“E gjithë kjo që po ndodh nuk është rastësi”, ka theksuar ai.

Në deklaratën e tij, kryeministri ka shprehur shqetësimin për përfshirjen e të miturve në protestë, duke i akuzuar organizatorët se po i nxisin ata të përdorin maska, të dëmtojnë infrastrukturën publike dhe të përplasen me Policinë. Ai ka pretenduar gjithashtu se, përveç opozitës, pas protestave qëndrojnë edhe aktorë të huaj që, sipas tij, nuk e duan Shqipërinë të qetë dhe në rrugën drejt integrimit evropian.

Ndërkohë, protestat janë shoqëruar me përplasje mes protestuesve dhe Policisë, si dhe me djegie e dëmtime të pronës publike dhe private. Forcat e rendit kanë përdorur gaz lotsjellës dhe ujë me presion për shpërndarjen e turmave dhe rikthimin e rendit.

Ndërkaq, 16 personat e arrestuar pas protestës së 13 tetorit pritet të dalin para Gjykatës së Tiranës, ku do të shqyrtohet masa e sigurisë ndaj tyre.

D.L

Historia e studios fotografike Venetiku në Korçë dhe gjurmët e saj në trashëgiminë fotografike shqiptare do të prezantohen përmes ekspozitës “Venetiku: Gjurmëve të një fondi fotografik”, e cila hapet të premten, më 16 tetor, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër.

E kuruar nga Mikaela Minga, ekspozita sjell historinë e studios, njerëzve që e krijuan dhe e trashëguan atë, si dhe lidhjen e tyre me qytetin dhe zhvillimet historike e shoqërore të kohës.

Përmes kërkimeve arkivore dhe dokumenteve historike, ekspozita synon të rindërtojë historinë e fondit fotografik dhe të familjes Venetiku, duke u përqendruar veçanërisht te Krisanthi Venetiku, përfaqësuesja e fundit e studios.

Përveç vlerave fotografike dhe dokumentare, ekspozita trajton lidhjen mes fotografisë, kujtesës dhe historisë, duke përfshirë dokumente që dëshmojnë përndjekjen politike të pjesëtarëve të familjes Venetiku gjatë regjimit komunist.

Materialet arkivore tregojnë se si rrethanat historike ndikuan në jetën e fotografëve dhe në fatin e trashëgimisë që lanë pas.

Ekspozita organizohet në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë pranë Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe Autoritetin për Informimin mbi Dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit, me mbështetjen financiare të Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sportit.

Hapja do të bëhet më 16 tetor, në orën 18:00, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër./A.K/

Dy filma kosovarë, “Dua”, me regji të Blerta Bashollit, dhe “Shame and Money”, me regji të Visar Morinës, janë përzgjedhur në listën e ngushtë për Çmimet Evropiane të Filmit 2027, duke shënuar një tjetër moment të rëndësishëm për kinematografinë e Kosovës.

Ndër vite, disa produksione vendore kanë qenë pjesë e përzgjedhjeve të kësaj gare, në kategori dhe faza të ndryshme.

Në kategorinë e filmave të gjatë artistikë, “Babai”, me regji të Visar Morinës, dhe “Tri dritare dhe një varje”, me regji të Isa Qosjes, u përzgjodhën në vitin 2015. Në vitin 2021, në këtë rrugëtim u përfshi edhe filmi “Zgjoi”, i regjisores Blerta Basholli.

Edhe filmat e shkurtër kosovarë kanë shënuar pjesëmarrje të rëndësishme. “Në mes” dhe “Rrugës”, të Samir Karahodës, u përzgjodhën për garën evropiane përkatësisht në vitet 2020 dhe 2024, ndërsa “I Believe the Portrait Saved Me”, me regji të Alban Mujës, ishte pjesë e përzgjedhjes për vitin 2026.

Një tjetër sukses ishte filmi “Home”, me regji të Daniel Mulloy, i cili në vitin 2016 u përfshi mes 15 filmave të nominuar për çmimin e filmit të shkurtër evropian. Në vitin 2021, “Pa vend”, me regji të Samir Karahodës, arriti në fazën finale si njëri prej pesë filmave të nominuar.

Ndërkaq, filmi “Kthimi”, me regji të Blerta Zeqirit, u përzgjodh nga Festivali i Sarajevës për garën evropiane të filmit të shkurtër në vitin 2012, por më pas u tërhoq nga gara.

Përzgjedhja e “Dua” dhe “Shame and Money” për edicionin e vitit 2027 i jep kinematografisë kosovare një tjetër mundësi për të prezantuar historitë e saj para publikut evropian dhe për të vazhduar rrugëtimin në skenën ndërkombëtare./A.K/