Ditëve të fundit Kosova ka shënuar rënie të theksuar të numrit të personave të infektuar me COVID-19. Po ashtu edhe numri i vdekjeve është ulur dukshëm. E kjo ka bërë që të rriten kërkesat për lehtësim të masave antiCOVID. Derisa opozita dhe përfaqësuesit e bizneseve kërkojnë largimin e kufizimit të lëvizjes dhe lehtësim të masave të tjera që vazhdojnë të jenë në fuqi, janë mjekët ata që po kundërshtojnë heqjen e orës policore.
Kryetari i Federatës Sindikale të Shëndetësisë, Blerim Syla ndonëse pajtohet që të ketë lehtësim të masave kërkon që gjithsesi kjo të bëhet me shumë kujdes me qëllim që mos të ketë një valë tjetër të infektimit.
Syla thotë se përqindja e ulët e vaksinimit të qytetarëve kundër COVID-19 dhe ardhja e mërgatës gjatë muajve në vijim duhet të merret parasysh kur të vendoset për rishikim të masave.
“Kërkesat mund të jenë edhe reale se është vit i vështirë që kanë kaluar gastronomet dhe të tjerët, por megjithatë duhet të mendohet edhe për të ardhmen. Për momentin i kemi të vaksinuar vetëm 3 përqind e popullatës duhet me ditë që këta që po kërkojnë kanë me pas edhe një fluks nga jashtë që do vijnë dhe ne nuk e dimë se çka do vijë nga jashtë dhe mund të vijmë në një situatë që shtatori-tetori prapë të na zë me një ripandemi që do ishte shkatërruese. Prandaj, konsideroj që të lejon disa masa por jo në ato ekstreme siç disa po kërkojnë sepse nuk e kemi luksin që përnjëherë të lirohen të gjitha”, tha Syla.
Përfaqësuesi i mjekëve të Kosovës shprehet kundër largimit të orës policore ndonëse pajtohet që orari i kufizimit të lëvizjes që aktualisht është deri në orën 22:30 të zhvendoset deri në orën 24:00.
“Unë nuk jam ithtar që të hiqet ora policore, jam ithtar që të zgjatet nëse është sot 22:30 të paktën në deri në orën 24:00 të përfundojë gjithçka dhe kjo mbase në shtetet evropiane edhe pa pandemi mund të ndodh, prandaj, nuk jam ithtar që ora policore të hiqet definitivisht por të hiqet kemi me pas një situatë të këndshme”, theksoi Syla.
Anëtari i Komisionit Parlamentar për Shëndetësi nga LDK, Armend Zemaj masat aktuale antiCOVID i konsideron si jo efektive, prandaj kërkon rishikim të tyre.
Ish-ministri i Shëndetësisë thotë se masat që pasardhësi i tij i ka ndërmarrë për parandalim të përhapjes së COVID-19, kanë ndikuar në rritjen e kriminalitetit dhe abuzimeve në shoqërinë tonë.
“Masat e ndërmarra në afekt dhe masat me ngjyrime politike kanë pasoja. Është më se e gëzueshme kur kemi numër të ulët të infeksionit dhe të lakores për një periudhë të caktuar por masat duhet të jenë gjithmonë të barasvlershme edhe me gjendjen epidemiologjike dhe me faktorët tjerë ekonomik apo të jetës shoqërore duke përfshirë edhe arsimin, lëvizjen e lirë dhe shumë elemente të tjera. Kjo masë tani nuk është e domosdoshme ka qenë efektive dhe jo produktive dhe që lëndon vetëm shëndetin mendor dhe asgjë tjetër. Andaj, këto masa duhet të rishikohen duhet të jenë konform gjendjes epidemiologjike dhe faktorëve të tjerë të cilët duhet të ngërthehen ndër vete që të kemi edhe një situatë të menaxhueshme në kuptimplotë të jetë shoqërore dhe pa pasoja sepse mund ta ulim lakoren por mund të ngrisim shumë pasoja tjera në jetën tonë. Është rritur numri i krimeve, numri i abuzimeve, numri i keqpërdorimeve dhe gjitha këto janë faktor i një mos strategjie ose ndërmarrjes së masave në afekt që lëndojnë shoqërinë në përgjithësi”, tha Zemaj.
Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Berat Rukiqi thotë se situata epidemiologjike në vend ka krijuar hapësirë për lehtësimin e disa masave. Rukiqi kërkon që sa më parë të merret një vendim për zgjatje të orarit të punës dhe largim të kufizimit të lëvizjes.
“Nuk po them se duhet me na dhënë komoditetin të mendojmë që pandemia ka përfunduar por na jep komoditetin të krijojmë disa masa lehtësuese, me zgjat orarin e punës tek të gjithë sektorët me largua kufizimin e lëvizjes që lidhet me orën policore në gjithë territorin e vendit dhe të njëjtën kohë me shikua mundësinë që disa prej bizneseve që nuk kanë punuar fare apo kanë qenë t kufizuar në gjithë pjesën e pandemisë të fillohen dhe të hapen me kushte të respektimit të distancës sociale, të kushteve të tjera që kërkohen me manualet e OBSh-së dhe IKShP-së”, tha Rukiqi.
Në një përgjigje me shkrim për KosovaPress, Sami Uka këshilltar i Ministrit të Shëndetësisë, thotë se masat janë në rishqyrtim të vazhdueshëm dhe për çfarëdo ndryshimi do ketë njoftim.
“Masat janë në rishqyrtim të vazhdueshëm nga IKShPK dhe për çfarëdo ndryshimi do të njoftoheni me kohë”, thuhej në përgjigjen e tij.
Edhe Shoqata e Gastronomëve të Kosovës gjatë ditës së djeshme përmes një proteste kërkoi lehtësim të masave antiCOVID.
E sot pritet që ministri i Shëndetësisë, Arben Vitiat’i diskutojë masat e reja antiCOVID, me kryetarët e komunave të vendit, aty pritet të diskutohet edhe plani i vaksinimit dhe gjendja e përgjithshme pandemike në Kosovë.
Gjatë 24 orëve të fundit në Kosovë, pozitiv me COVID-19 kanë rezultuar 11 persona, ndërsa 1 pacient e ka humbur jetën. Në nivel vendi janë 3 mijë e 303 raste aktive me COVID-19.
Dy njësitë e Korporatës Energjetike të Kosovës B2 dhe A3, priten të kthehen në operim gjatë mbrëmjes.
Kështu deklaroi ministrja në detyrë e Ekonomisë, Artane Rizvanolli.
Ajo këtë e bëri të ditur, pas një takimi që ka zhvilluar me menaxhmentin e KEK-ut mbrëmë, ndërsa që në operim janë tri njësi (B1, A4 dhe A5) të Korporatës Energjetike të Kosovës ndërsa ekipet teknike janë të angazhuara me tri ndërrime, 24 orë pandalur, për t’i rikthyer sa më shpejt në operim edhe njësitë B2 dhe A3.
“Nga KEK-u presim që gjatë kësaj periudhe të ftohtë kur kërkesa është e lartë, të punojë me 5 blloqe. Ndonëse kjo është sfiduese, TC “Kosova A” ka operuar me të tri njësitë njëkohësisht për 22 ditë që nga 19 dhjetori deri më sot, për çfarë i jemi falënderues secilit punëtor e menaxher, që janë shtylla e sistemit tonë elektroenergjetik. Për krahasim, për 25 vjetët e kaluar KEK-u ka punuar me 5 njësi vetëm 55 ditë në total. Nga menaxhmenti dhe nga çdo punonjës i KEK-ut pres angazhim dhe përgjegjësi maksimale për t’i sjellë të gjitha njësitë në operim dhe për t’i mbajtur në operim gjatë këtyre muajve të ftohtë”, ka shkruar ajo.
Kurse, të hënën ka publikuar një video ku shihen punëtorët e KEK-ut duke punuar dhe ka bërë thirrje për kursim të energjisë.
Gjilan – Në një kohë kur e vërteta vihet vazhdimisht në provë, kur gazetaria përballet me presione politike, ekonomike dhe teknologjike, dhe kur interesi publik shpesh mbetet në hije, gazetaria hulumtuese mbetet një nga format më të larta të guximit profesional dhe përgjegjësisë shoqërore. Pikërisht në këtë kontekst, libri “Gazetaria Hulumtuese: Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale” i profesorit, gazetarit dhe studiuesit të medias Musa Sabedini vjen si një akt profesional, intelektual dhe moral, që dëshmon se gazetaria e vërtetë nuk është vetëm profesion, por mision jetësor në shërbim të së vërtetës dhe demokracisë.
Duke qenë për dekada të tëra pjesë aktive e gazetarisë hulumtuese dhe autor i një sërë hulumtimesh që kanë shënuar debat publik në Kosovën e pasluftës, profesori, gazetari dhe studiuesi i medias Musa Sabedini ka theksuar se libri i tij më i ri, me titull “Gazetaria Hulumtuese: Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale”, përfaqëson përmbylljen dhe kurorëzimin e një përvoje profesionale mbi 35-vjeçare në gazetari, me fokus të veçantë në gazetarinë hulumtuese.
Autori ka vlerësuar se finalizimi i këtij projekti jetësor nuk ka qenë një proces i lehtë, por as i pamundur, duke nënvizuar se përkushtimi afatgjatë ndaj profesionit dhe misionit të gazetarisë hulumtuese ka qenë shtysa kryesore për realizimin e tij.
Si autor i katër librave universitarë në fushën e medias, profesori Sabedini ka theksuar se kjo vepër është ndër të parat në hapësirën shqiptare që trajton në mënyrë të thelluar, sistematike dhe me pedantëri shkencore e praktike rolin, misionin dhe dimensionet e gazetarisë hulumtuese, duke ndërlidhur përvojën e drejtpërdrejtë nga terreni me reflektimin akademik.
“Libri nuk është vetëm një manual, por një udhëtim përmes përvojave reale, sfidave, rreziqeve dhe dilemave etike me të cilat përballet çdo gazetar në kërkim të së vërtetës. Përvoja ime profesionale, çmimet e fituara, kërcënimet me vdekje të evidentuara në mbi 35 raste për temat hulumtuese që kam trajtuar, si dhe presionet e përjetuara për vite me radhë, janë bërë bazë e fortë për përmbajtjen e këtij libri. Ai përfshin analiza konkrete, përkufizime teorike, udhëzime metodologjike dhe shembuj praktikë që ndihmojnë studentët dhe profesionistët të kuptojnë më thellë thelbin e gazetarisë hulumtuese. Libri është ndërtuar mbi një arkiv të pasur prej dekadash pune, i pasuruar me përvojën time akademike si ligjërues në Kolegjin UBT, ku për vite kam pasur fatin të ndaj dije dhe përvojë me studentët e gazetarisë. Ky rrugëtim është forcuar më tej përmes pjesëmarrjes në 14 konferenca ndërkombëtare dhe përmes punës kërkimore që më ka mundësuar të bashkoj praktikën me reflektimin shkencor”.
101 pyetje dhe 101 udhëzime, boshti etik dhe praktik i librit
Një nga veçantitë kryesore të librit, sipas autorit, janë 101 pyetjet dhe 101 udhëzimet, të ndërtuara si një udhërrëfyes etik, ligjor, psikologjik dhe profesional për gazetarët hulumtues, veçanërisht për studentët dhe gazetarët e rinj.
Këto pyetje nuk pasqyrojnë vetëm dilemat profesionale, por edhe përgjegjësinë morale që shoqëron çdo proces hulumtues. Ato janë personale, origjinale dhe burimore, të ndërtuara mbi përvojën e autorit, e cila përfshin edhe mbi 35 kërcënime me vdekje të evidentuara gjatë trajtimit të temave hulumtuese.
Në parathënien e librit, profesori Sabedini ka vënë theksin te një nga veçantitë kryesore të veprës: 101 pyetjet dhe 101 udhëzimet për gazetarinë hulumtuese, të cilat synojnë të shërbejnë si bazë orientuese për gazetarët e rinj, por edhe si instrument reflektimi për profesionistët me përvojë.
“Këto pyetje nuk pasqyrojnë vetëm dilemën profesionale të një gazetari hulumtues, por edhe dimensionet etike, ligjore, psikologjike dhe logjistike të procesit hulumtues. Ato synojnë të shërbejnë si një ‘udhërrëfyes etik dhe praktik’ për çdo gazetar hulumtues, veçanërisht për studentët e gazetarisë në të gjitha nivelet e studimit. Këto pyetje dhe këshilla janë personale, origjinale dhe burimore. Ato burojnë nga koncepti im profesional dhe nga rruga e gjatë, me shumë sfida dhe sakrifica, që kam kaluar si gazetar hulumtues në Kosovë dhe më gjerë”.
Një nga veprat e para shkencore – praktike në gazetarinë hulumtuese shqiptare
Si autor i katër librave universitarë në fushën e medias, Sabedini vlerëson se ky botim është ndër të parët që trajton me pedantëri shkencore dhe përvojë praktike misionin, rolin dhe dimensionet e gazetarisë hulumtuese, duke ndërlidhur punën në terren me reflektimin akademik.
Libri nuk konceptohet thjesht si manual profesional, por si një udhëtim i dokumentuar përmes përvojave reale, rreziqeve, dilemave etike dhe sfidave me të cilat përballet çdo gazetar në kërkim të së vërtetës. Ai mbështetet në një arkiv të pasur dekadash pune, në përvojën e autorit si ligjërues në Kolegjin UBT dhe në pjesëmarrjen e tij në 14 konferenca ndërkombëtare, ku ka bashkuar praktikën me kërkimin shkencor.
Sipas autorit, libri tejkalon kornizën e një botimi profesional dhe shndërrohet në një rrëfim të thellë mbi përvojën, pasionin dhe përkushtimin ndaj gazetarisë si mision jetësor.
“Libri ka ardhur si rezultat i njohjes së thellë dhe përjetimit shpirtëror të botës digjitale dhe online, që sjell rreziqe sa delikate e sfiduese, aq edhe të shpejta dhe dobiprurëse për botën bashkëkohore. Është një ftesë për të gjithë ata që besojnë se e vërteta meriton të zbulohet, pavarësisht pengesave dhe rreziqeve që ajo sjell”.
Gazetaria hulumtuese si shtyllë e demokracisë
Sipas Sabedinit, gazetaria hulumtuese është më shumë se profesion, ajo është një mision që bart rrezik real dhe përgjegjësi shoqërore. Ajo mbetet zëri i atyre që nuk kanë zë, mbrojtëse e interesit publik dhe një nga shtyllat më të shenjta të demokracisë moderne, sepse zbardh afera, ndriçon padrejtësi dhe nxit llogaridhënie institucionale.
Në një realitet ku informacioni manipulohet dhe presionet politike e ekonomike mbi mediat janë në rritje, autori vlerëson se gazetaria hulumtuese duhet të mbrohet dhe të avancohet si e mirë publike, me mbështetje institucionale, shoqërore dhe qytetare.
Në këtë kontekst, profesori Sabedini ka theksuar se çdo hulumtim bart në vete një mision, dhe çdo mision nënkupton rrezik real, duke e konsideruar gazetarinë hulumtuese si një profesion që ushqehet nga e vërteta dhe drejtësia dhe që mbetet në shërbim të shoqërisë dhe interesit publik.
“Ky përkufizim i thjeshtë mjafton për të kuptuar thelbin e gazetarisë hulumtuese, një profesion që jeton gjatë, sepse rrënjët e saj ushqehen nga e vërteta dhe drejtësia. Gazetaria hulumtuese është dhe do të mbetet në shërbim të shoqërisë, zëri i atyre që nuk kanë zë, mbrojtësja e guximshme e së vërtetës dhe e çdo njeriu që përballet me padrejtësi, pavarësisht nëse ajo vjen nga individë, grupe kriminale apo struktura të kriminalizuara institucionale”.
Një vepër për brezat e rinj
Me 718 faqe dhe i botuar nga Kolegji UBT, libri u dedikohet mbi të gjitha studentëve dhe gazetarëve të rinj, të cilët dëshirojnë të merren me këtë zhanër sfidues, të rrezikshëm, por thelbësor për shoqërinë.
“Mos e pyesni kurrë veten se çfarë sakrifice kërkon gazetaria hulumtuese; brengosuni për atë që mund t’i ofroni publikut,” thekson Sabedini, duke e përmbyllur librin si një thirrje për guxim, integritet dhe besnikëri ndaj së vërtetës./rajonipress/
Të martën, një pjesë e vendit u përball sërish me reduktime të rrymës. Kompania për Distribuim të Energjisë Elektrike – KESCO ka njoftuar se, reduktimet u rikthyen për shkak të kushteve të vështira dimërore.
“Kjo ka ardhur si pasojë e temperaturave të ulëta dhe rritjes së konsiderueshme të konsumit të energjisë elektrike, për shkak të përdorimit të shtuar për ngrohje”, thuhet në njoftimin e KESCO.
Aty, po ashtu thuhet se, sistemi elektroenergjetik i Kosovës po operon aktualisht në kushte të vështira, ndërsa prodhimi vendor i energjisë është i kufizuar, duke detyruar një rritje të nevojës për import. “Megjithatë, mundësitë për sigurimin e energjisë nga importi janë të kufizuara për shkak të kushteve teknike të sistemit elektroenergjetik në të cilin operon Kosova, duke e bërë të vështirë mbulimin e plotë të kërkesës në çdo moment.”
KESCO ka theksuar se po shfrytëzon të gjitha mundësitë për sigurimin e energjisë, përfshirë kontratat afatgjata dhe blerjet në tregjet afatshkurtra, por në periudha të tilla, mbulimi i plotë i kërkesës është i pamundur. Për këtë arsye, kompania ka apeluar tek konsumatorët për të kursyer energjinë elektrike, duke ndërmarrë masa konkrete për reduktimin e përdorimit të saj, veçanërisht gjatë orëve të pikut.
“Reduktimet e energjisë janë të domosdoshme për të ruajtur stabilitetin e sistemit elektroenergjetik dhe për të siguruar furnizim të vazhdueshëm me energji për të gjithë qytetarët. Kjo është një periudhë sfiduese, por ne mbetemi të angazhuar për të përmbushur obligimet tona ndaj konsumatorëve”, thuhet në njoftim.
Për të lehtësuar situatën, KESCO ka kërkuar bashkëpunimin e qytetarëve dhe institucioneve për të kursyer energjinë dhe për të kontribuar në ruajtjen e stabilitetit të sistemit. Kompania po punon gjithashtu në bashkëpunim të ngushtë me autoritetet relevante për të minimizuar ndikimin e mundshëm të reduktimeve në jetën e përditshme të qytetarëve.
Mes tjerash, KESCO ka kërkuar mirëkuptimin dhe bashkëpunimin e qytetarëve, derisa ka apeluar për kujdes të shtuar në përdorimin e energjisë elektrike.