Lajmet

​Misteri i MH370: A do ta zbulojmë ndonjëherë se ku u zhduk avioni me 239 persona?

Në ditët pas zhdukjes së avionit, kishte pak informacion në dispozicion dhe zona e kërkimit shtrihej nga Kazakistani në Azinë Qendrore deri në Antarktidë.

Published

on

Ishte pak pas mesnatës së 8 marsit 2014, kur avioni Boeing 777 i Malaysia Airlines u ngrit nga Kuala Lumpur dhe u ngjit në pothuajse 11.000 metra mbi nivelin e detit. Pasi u udhëzua të kalonte në frekuencën vietnameze të kontrollit të trafikut ajror, piloti u përgjigj me “Natën e mirë, malajziane tre shtatë zero”. Ishte mesazhi i fundit i marrë ndonjëherë nga fluturimi MH370 i Malaysia Airlines.

Ka kaluar një dekadë qëkur avioni doli nga kursi gjatë një fluturimi për në Pekin dhe u zhduk, por pavarësisht kërkimit më të madh dhe më të shtrenjtë në histori, një nga misteret më të mëdha të aviacionit mbetet i pazgjidhur.

Pyetje pa përgjigje mundojnë familjet e 239 personave që ishin në një nga avionët më të mirë të kohës dhe në situata të tilla nuk mungojnë as akuzat dhe teoritë e konspiracionit.

Dr. Ghouse Mohd Noor, një mik i kapitenit të aeroplanit të zhdukur, Zaharie Ahmed Shah, tha për Guardian se familja e kapitenit ende shpreson për përgjigje.

“Duhet të ketë një shpjegim për atë që ndodhi. Ditë e natë lutem që të gjendet ky aeroplan”, tha ai.

Në ditët pas zhdukjes së avionit, kishte pak informacion në dispozicion dhe zona e kërkimit shtrihej nga Kazakistani në Azinë Qendrore deri në Antarktidë. Në javët, muajt dhe vitet që pasuan, fragmente të provave të mbledhura nga të dhënat satelitore, gjurmimi i radarëve dhe madje edhe analiza e rrymave oqeanike kanë ndihmuar në ngushtimin e kërkimit. Por ata gjithashtu çuan në teori krejtësisht të ndryshme për atë që ndodhi.

Teori konspirative dhe sabotim

Këto varionin nga një pilot “mashtrues” deri te sabotimi dhe një teori konspirative se ai u qëllua nga një agjenci qeveritare për shkak të ngarkesave të ndjeshme dhe/ose një pasagjeri të rëndësishëm politikisht.

Për muaj të tërë, pasagjerët e zhdukur janë nën vëzhgim, me akuzat se një ose një grup prej tyre ka urdhëruar uljen e pilotit. Faktorë më pak dramatikë, të tillë si një dështim elektrik, një zjarr ose një rënie e papritur e presionit në kabinë, u morën parasysh gjithashtu.

Kryeministri i Malajzisë Anwar Ibrahim përsëriti të dielën se vendi i tij është gati të rihapë hetimin nëse ka prova të reja bindëse. Ministri malajzian i Transportit Anthony Loke tha se është gati të takohet me kompaninë amerikane të robotikës detare Ocean Infinity për të diskutuar një operacion të ri kërkimi.

Si kujtesë, tri hetime zyrtare janë nisur qe nga viti 2014: një kërkim i pasuksesshëm nënujor i udhëhequr nga Australia, një hetim nga policia malajziane dhe i fundit, hetimi zyrtar malajzian për aksidentin, i cili në vitin 2018 rezultoi në një raport gati 500 faqesh. .Asnjëri prej tyre nuk e ka përcaktuar shkakun e aksidentit.

Kërkimi i qeverisë malajziane në janar 2018 përfshiu kompaninë Ocean Infinity me bazë në SHBA, e cila kontrolloi një sipërfaqe prej 80.000 metrash katrorë me ndihmën e një flote prej tetë mini-nëndetësesh, por pas disa muajsh nuk u gjet asgjë.

Edhe detektivi amator Blaine Gibson, një avokat i Seattle, i cili u bë “i famshëm” pasi gjeti rrënojat e MH370 në plazhet e Madagaskarit dhe Mozambikut, ka heshtur. Në botën e teorive konspirative, Gibson u përball me një sulm në internet.

Dy pyetje kryesore pa përgjigje

Të njëjtat pyetje nga viti 2014 mbeten pa përgjigje në vitin 2024. Ndër to kryesoret janë arsyeja pse avioni u largua nga kursi në një mënyrë të kontrolluar në dukje drejt Oqeanit Indian dhe pse dy pjesë të pajisjeve kyçe të komunikimit dhe gjurmimit të avionit u heshtën.

Kjo tërhoqi vëmendjen te piloti dhe bashkëpiloti që drejtonin ekuipazhin prej dhjetë personash. Teoria e “pilotit të keq” fitoi më shumë peshë me kalimin e kohës kur të dhënat e mbledhura nga një simulator fluturimi që piloti kishte në shtëpi treguan se dikush kishte planifikuar një kurs drejt Oqeanit Indian jugor.

“Në të vërtetë, tani mund të dihet shumë me siguri për fatin e MH370”, shkroi William Langewiesche, një pilot që tani merret me gazetari hulumtuese, në The Atlantic në 2019.

“Së pari, zhdukja ishte një akt i qëllimshëm. Është e paimagjinueshme që rruga e njohur e fluturimit, e shoqëruar me radio dhe heshtje elektronike, të jetë shkaktuar nga ndonjë kombinim i dështimit të sistemit dhe gabimit njerëzor”.

Langewiesche beson se piloti e dërgoi oficerin e parë të ri nga kabina në një mision të sajuar, më pas mbylli pjesën më të madhe të sistemit elektrik dhe qëllimisht uli presionin e avionit, duke bërë që të gjithë të paaftësoheshin me shpejtësi brenda disa minutave.

Një tjetër teori, të cilën ekspertë të tjerë të aviacionit sugjerojnë se është e mundur, është ajo e një piloti “të hutuar” dhe jo një “dinak”. Sipas saj, piloti ka hasur në një problem si zjarri apo rënie presioni dhe është kthyer në Malajzi, por është kapërcyer nga mungesa e oksigjenit. Ata pinë në rrëmujë dhe bashkë-piloti, supozohet se kanë fikur aksidentalisht pajisjet e komunikimit. Avioni më pas do të vazhdonte me atë që njihet si “fluturim fantazmë”, në të cilin pasagjerët e tij kanë vdekur, por avioni vazhdon në autopilot.

Sylvia Spruck Wrigley, autore e librit “Misteri i Fluturimit 370 të Malajzisë” dhe dy librave për zhdukjen e avionit, tha se industria e aviacionit ka mësuar shumë nga ky rast dhe ka zbatuar rregulla të reja sigurie.

Qe atëherë, Evropa dhe Britania e Madhe kanë mandatuar që një lokalizues shtesë nënujor me frekuencë të ulët, i cili ndihmon kërkimin dhe shpëtimin për të gjetur të mbijetuarit në det, t’i bashkëngjitet strukturës së avionit dhe tani ata duhet të jenë në gjendje të transmetojnë me fuqi të plotë për të paktën 90 ditë.

Megjithatë, pas 10 vjetësh pyetjesh pa përgjigje, teoritë vazhdojnë të përhapen në internet dhe Spruck Wrigley beson se mund të mos dihet asnjëherë e vërteta.

Vendi

Zvicra mposht Kolumbinë me penallti dhe prek çerekfinalen historike në Kupën e Botës

Published

on

By

Zvicra ka siguruar një vend në çerekfinalen e Kupës së Botës pas një drame të vërtetë nga pika e bardhë, ku mposhti Kolumbinë me rezultatin 4:3. Koha e rregullt dhe vazhdimet e ndeshjes së zhvilluar të martën mbrëma nuk ofruan gola dhe as shumë spektakël në fushë, duke bërë që gjithçka të vendosej në serinë e penalltive, e cila dhuroi emocione të jashtëzakonshme për tifozët.

Seria e gjuajtjeve nisi me saktësi nga kolumbianët, por kapiteni Granit Xhaka u përgjigj menjëherë duke realizuar me siguri. Gjerat u ndezën në serinë e dytë kur Davinson Sanchez i Kolumbisë goditi traversën, por helvetikët gabuan në serinë e tretë përmes Manuel Akanjit, i cili e dërgoi topin lart mbi portë. Heroi i mbrëmjes doli të jetë portieri Gregor Kobel, i cili në serinë e katërt ndali gjuajtjen e Cucho Hernandezit, duke shënuar edhe momentin vendimtar të kësaj përballjeje. Më pas, Cedric Itten, Luis Diaz dhe në fund Ruben Vargas u treguan të saktë, me këtë të fundit që nisi festën e madhe të zviceranëve.

Ky kualifikim mban një peshë të jashtëzakonshme historike, pasi Zvicra nuk kishte prekur fazën çerekfinale të një Botërori që nga viti i largët 1954. Suksesi i madh mban vulën e Granit Xhakës, i cili po vazhdon të shkruajë histori me fanellën helvetike, ndërsa në këtë arritje kontribuoi edhe Ardon Jashari, i cili luajti gjatë pjesës së parë. Në raundin tjetër, Zvicra do të ketë një punë edhe më të vështirë, ku do të përballet me Argjentinën për një vend në gjysmëfinale./E.A/

Continue Reading

Lajmet

Në UBT ka nisur trajnimi profesional “Investimi në Tregjet Kapitale”, i udhëhequr nga Prof. Shpresim Vranovci

Published

on

By

Në UBT ka nisur zyrtarisht trajnimi profesional “Investimi në Tregjet Kapitale”, i udhëhequr nga eksperti i financave dhe investimeve, Prof. Shpresim Vranovci. Programi është krijuar për t’u ofruar pjesëmarrësve njohuri të thelluara mbi funksionimin e tregjeve financiare dhe për t’i aftësuar ata të marrin vendime më të informuara investimi përmes një qasjeje praktike dhe të strukturuar.

Trajnimi ka bërë bashkë studentë, profesionistë, sipërmarrës dhe të gjithë ata që synojnë të avancojnë njohuritë e tyre në fushën e investimeve dhe financave. Përmes ligjëratave profesionale, analizave të rasteve konkrete, ushtrimeve praktike dhe diskutimeve interaktive, pjesëmarrësit do të zhvillojnë kompetenca të nevojshme për të kuptuar dhe vlerësuar mundësitë që ofrojnë tregjet moderne të kapitalit.

Gjatë programit katërditor do të trajtohen tema kyçe si funksionimi dhe roli i tregjeve të kapitalit, makroekonomia dhe ndikimi i saj në tregjet financiare, obligacionet dhe bonot e thesarit si instrumente investimi, aksionet (stocks), ETF-të dhe diversifikimi i portofolit. Po ashtu, pjesëmarrësit do të njihen me bazat e stock trading, analizën dhe vlerësimin e aksioneve, ndërtimin e strategjive efektive të investimit, menaxhimin e riskut, investimet në kriptovaluta dhe përdorimin praktik të platformave moderne të investimit (brokerëve).

Nën udhëheqjen e Prof. Shpresim Vranovci, pjesëmarrësit do të kenë mundësinë të përfitojnë njohuri të aplikueshme në botën reale të investimeve, duke ndërtuar një bazë të fortë profesionale për analizimin e tregjeve financiare dhe menaxhimin e aseteve në një ekonomi gjithnjë e më dinamike dhe të digjitalizuar.

Përmes këtij programi, UBT vazhdon të zgjerojë ofertën e trajnimeve profesionale të orientuara drejt nevojave të tregut, duke fuqizuar kompetencat e pjesëmarrësve dhe duke krijuar mundësi konkrete për zhvillim profesional në fushën e financave, investimeve dhe tregjeve të kapitalit.

Continue Reading

Vendi

Gjykata Supreme i hap rrugë certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve

Published

on

By

Gjykata Supreme e Kosovës i ka hapur përfundimisht rrugë certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve parlamentare të 7 qershorit, duke i refuzuar si të pabazuara të pesë ankesat e parashtruara ndaj rezultateve përfundimtare. Menjëherë pas këtij vendimi, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka caktuar për të mërkurën në orën 11:00 mbledhjen e radhës, ku pikë e vetme e rendit të ditës do të jetë certifikimi i rezultateve përfundimtare për Kuvendin e Republikës së Kosovës.

Gjykata Supreme ka rrëzuar pretendimet e Listës Serbe, e cila ankohej se subjekti GI – Za Slobodu, Pravdu i Opstanak (ZSPO) kishte cenuar përfaqësimin autentik serb përmes votave në komunat me shumicë shqiptare. Supremja potencoi se vota është personale, e lirë dhe e fshehtë, dhe se listat nuk përmbajnë të dhëna etnike. Po ashtu, u refuzua ankesa e Emilja Rexhepit për anulim votash, meqë pretendimet për mospërputhje mes strukturës demografike dhe rezultatit nuk kishin bazë ligjore. Gjykata nuk gjeti prova të mjaftueshme as në ankesat e kandidatëve të PDK-së, Bekim Haxhiut dhe Qëndrim Kryeziut, të cilët kërkonin rinumërim të votave.

Sipas rezultateve përfundimtare që pritet të certifikohen, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) ka fituar 47.13 për qind të votave (53 ulëse), e pasuar nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK) me 19.44 për qind (22 ulëse), Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) me 16.69 për qind (18 ulëse) dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) me 6.74 për qind (7 ulëse), përderisa 20 ulëse u takojnë komuniteteve pakicë.

Edhe pse Kushtetuta parasheh që seanca konstituive të mbahet brenda 30 ditëve, praktika tregon se ajo thirret menjëherë pas certifikimit. Kryetari i LVV-së dhe kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar se bisedat për koalicione do të nisin vetëm pas certifikimit zyrtar. Për formimin e Qeverisë së re nevojiten së paku 61 vota pro, ndërsa sfida kryesore pritet të jetë zgjedhja e presidentit, procedurë e cila nuk mund të nisë pa pjesëmarrjen e të paktën 80 deputetëve në votim, për të shmangur një tjetër shpërndarje të Kuvendit si ajo që çoi vendin në zgjedhjet e parakohshme të qershorit. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Global UBT Fest 2026: “Creative Industry in Practice” lidh akademinë, artin dhe sektorin kreativ

Published

on

By

Në kuadër të edicionit të sivjetmë të Global UBT Fest 2026, Fakulteti i Artit dhe Medias Digjitale organizoi shkollën verore “Creative Industry in Practice” në Ulpiana Art Centre në Prishtinë. Programi mblodhi artistë, muzikantë, kuratorë, profesionistë të kulturës, organizata të pavarura, alumni dhe staf akademik, duke krijuar një lidhje të drejtpërdrejtë ndërmjet arsimit të lartë dhe realitetit të sektorit kreativ.

Fakulteti i Artit dhe Medias Digjitale ka zhvilluar vazhdimisht projekte përtej mjedisit tradicional universitar, duke bashkëpunuar me komunitete, organizata kulturore dhe hapësira publike. Organizimi i programit në Ulpiana Art Centre e pasqyroi këtë qasje, duke e shndërruar ngjarjen në një platformë ku studentët patën mundësi të njihen nga afër me praktikën profesionale, eksperimentimin artistik dhe përvojën institucionale brenda një hapësire aktive kulturore.

Programi hapës përfshiu një sesion të mu zikës eksperimentale të udhëhequr nga anëtari i stafit akademik Tomor Kuçi, së bashku me Arbër Salihun, të njohur si La Fazani. Sesioni me titull “Deconstruction of Music Production and Songwriting of an Original Song” u ofroi pjesëmarrësve njohuri mbi zhvillimin e një vepre origjinale muzikore, nga ideja fillestare dhe procesi i shkrimit të këngës deri te aranzhimi, produksioni dhe interpretimi përfundimtar.

Përmes dialogut ndërmjet udhëzimit akademik dhe praktikës profesionale artistike, sesioni shqyrtoi mënyrën se si ndërtohet identiteti muzikor me kalimin e kohës. Rrugëtimi artistik i La Fazanit dëshmoi se një karrierë e qëndrueshme ndërtohet përmes përkushtimit, eksperimentimit dhe një raporti të vazhdueshëm me praktikën krijuese. Tomor Kuçi e vendosi procesin e produksionit në një kontekst më të gjerë dhe e ndërlidhi përvojën profesionale të artistit me objektivat mësimore të programit.

Dita e dytë mblodhi kontribuues, praktikat e të cilëve lidhin prodhimin artistik me institucionet kulturore, politikat publike, organizatat e pavarura dhe festivalet.

Skender Boshtrakaj prezantoi sesionin “Cultural Policies, Public Institutions, the Development of the Creative Sector, and Copyright Protection in the Creative Industry.” Duke u mbështetur në përvojën e tij në kontekste artistike dhe institucionale, ai trajtoi përgjegjësinë e institucioneve publike në mbështetjen e artistëve dhe organizatave kulturore.

Kontributi i tij analizoi nevojën për një bashkëpunim më të fuqishëm dhe më të qëndrueshëm ndërmjet institucioneve, komuniteteve, arsimit dhe industrive kreative. Vëmendje e veçantë iu kushtua mbrojtjes së të drejtave të autorit, strukturave profesionale dhe politikave publike që e njohin vlerën ekonomike, kulturore dhe shoqërore të praktikës artistike.

Programi vazhdoi me Visar Kuçin, i cili udhëhoqi sesionin “Guitar Pedals for Live Performances and Studio Applications.” Duke kombinuar qasjet teknologjike dhe analoge, punëtoria shqyrtoi mënyrat se si tingulli mund të transformohet, shtresëzohet dhe manipulohet në performanca të drejtpërdrejta dhe në ambiente studioje.

Pjesëmarrësit u njohën me potencialin krijues të pajisjeve teknike dhe u inkurajuan ta kuptojnë teknologjinë jo vetëm si mjet mbështetës, por edhe si element aktiv brenda prodhimit artistik. Punëtoria krijoi një lidhje të drejtpërdrejtë ndërmjet eksperimentimit, teknologjisë së tingullit dhe praktikës bashkëkohore muzikore.

Leon Emra, përfaqësues i ARKIVI-t, prezantoi sesionin “Independent Art Institutions, Alternative Spaces and Contemporary Practice.” ARKIVI, i iniciuar nga artisti i njohur ndërkombëtarisht Sislej Xhafa, u prezantua si një organizatë kulturore e fokusuar në hulumtimin artistik, zhvillimin kuratorial dhe praktikën bashkëkohore.

Prezantimi trajtoi rolin e organizatave të pavarura në krijimin e strukturave alternative për artistë, kuratorë dhe studiues, veçanërisht në kontekste ku mundësitë institucionale mbeten të kufizuara. Gjithashtu, pjesëmarrësit u njohën me vizionin e ARKIVI-t, programin e tij kuratorial dhe qasjen ndaj zhvillimit të formave të reja të bashkëpunimit artistik dhe prodhimit kulturor.

Programi vuri në pah edhe zhvillimin profesional të alumnive të UBT-së, me pjesëmarrjen e Vita Kasapollit, e diplomuar në programin BA Art dhe Media Digjitale. Ajo ka vazhduar zhvillimin e karrierës së saj si menaxhere projektesh dhe kuratore në Anibar në Pejë, një nga festivalet kulturore më të njohura në Kosovë, me prani të fuqishme ndërkombëtare.

Sesioni i saj, “Animation as an Artistic Practice and the Role of Festivals in the Development of the Creative Industry,” trajtoi animacionin si disiplinë krijuese dhe si sektor profesional në zhvillim. Ajo diskutoi rolin e festivaleve në mbështetjen e artistëve të rinj, zhvillimin e audiencës, nxitjen e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe krijimin e mundësive profesionale brenda industrive kreative.

Rrugëtimi i Kasapollit dëshmoi se si arsimi akademik mund të zhvillohet në një karrierë aktive profesionale brenda sektorit kulturor. Pjesëmarrja e saj pasqyroi gjithashtu rëndësinë e ruajtjes së lidhjeve me alumnit dhe rikthimin e përvojës së tyre profesionale në mjedisin akademik.

Sesioni u mbështet dhe u kontekstualizua nga stafi akademik dhe koordinatorët e programit, Tomor Kuçi, Burim Berisha dhe Gazmend Ejupi, të cilët kontribuuan në zhvillimin e programit dhe në diskutimet që lidhën arsimin akademik me praktikën profesionale artistike dhe kulturore.

Përmes prezantimeve, punëtorive dhe diskutimeve publike, Global UBT Fest 2026: Creative Industry in Practicedëshmoi se edukimi kreativ bëhet më kuptimplotë kur studentët vendosen në kontakt të drejtpërdrejtë me artistë, institucione, organizata të pavarura, alumni dhe profesionistë të kulturës.

Programi u ofroi studentëve njohuri praktike në produksionin muzikor, politikat kulturore, mbrojtjen e të drejtave të autorit, teknologjinë e tingullit, organizatat e pavarura kulturore, animacionin dhe produksionin e festivaleve. Ai gjithashtu prezantoi rrugë të ndryshme profesionale për të diplomuarit e programeve të artit dhe medias digjitale.

Duke e organizuar programin në Ulpiana Art Centre, Fakulteti i Artit dhe Medias Digjitale rikonfirmoi përkushtimin e tij ndaj angazhimit me komunitetin, hapësirës publike dhe bashkëpunimit me sektorin kreativ. Ky edicion i Global UBT Fest krijoi një platformë ku njohuria akademike, praktika artistike dhe përvoja profesionale u bashkuan, duke e forcuar marrëdhënien ndërmjet universitetit, alumnive të tij, komunitetit kulturor dhe industrive më të gjera kreative.

 

 

Continue Reading

Të kërkuara