Lajmet

Misteri afrikan: Pse Covid-19 ka shkaktuar më pak vdekje se kudo tjetër?

Shifrat e Afrikës, janë qartësisht më pozitive se të dhënat e mbledhura nga SHBA apo BE.

Published

on

Nga Federico Giuliani – “Il Giornale

Është një kontinent i madh, rreth 7 herë më i madh sesa Bashkimi Evropian, dhe i banuar nga pothuajse 1.5 miliardë njerëz, pa llogaritur këtu shumë të tjerë që nuk figurojnë në regjistrat zyrtarë. Me përjashtime të rralla, është gjithashtu një rajon i përbërë nga shtete të varfra, apo në çdo rast pa sisteme ekonomike, politike dhe shëndetësore, që të përballojnë si duhet sfidat e shekullit XXI-të.

Por pavarësisht gjithë kësaj, deri më tani Afrika e ka kaluar shumë mirë testin Covid-19. Pandemia e Sars-Cov-2, që ka shkaktuar shumë të vdekur dhe tmerr në çdo cep të botës, këtu duket se ka ngecur që në hyrje.

Për të qenë korrekt, dhe popullatat afrikane kanë pasur humbjet e tyre, edhe atje është ndërprerë puna në fazat më kritike të pandemisë, për të zbatuar bllokime apo masa të ashpra kufizuese.

Megjithatë, shifrat epidemiologjike të Afrikës, janë qartësisht më pozitive se të dhënat e mbledhura nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian; si për sa i përket infeksioneve, ashtu edhe numri të viktimave. Si të mos mjaftonte kjo, dy nga variantet e fundit që po vazhdojnë të mbajë botën në ankth, janë regjistruar zyrtarisht në vendet afrikane.

I fundit prej tyre, Omicron, është identifikuar së pari në Afrikën e Jugut, dhe ka detyruar disa vende evropiane që të rivendosin masa e ashpra kufizuese. Përkundrazi, institucionet e Afrikës së Jugut, të cilat sigurisht që nuk shkëlqejnë për shkallën e vaksinimit të popullatës –  deri më sot kanë arritur të vaksinojnë plotësisht vetëm 27 për qind të popullsisë – e pranuan se Omicron ishte më ngjitës por jo më vdekjeprurëse, ndaj e panë të arsyeshme të lehtësonin masat.

Në veçanti, pati një rënie të ndjeshme të shtrimeve në spitalin “Steve Biko Academic Hospital” në Tshuane, ku u identifikua për herë të parë mutacioni i ri. Vdekshmëria ishte pothuajse sa 1/5 e varianteve të mëparshme, duke konfirmuar atë që disa ekspertë e dyshuan që në fillim.

Në kulmin e valës Omicron, që me sa duket në Afrikën e Jugut po mbaron, numri i shtretërve të zënë nga pacientët e infektuar, ishte sa gjysma e asaj të periudhës së mëparshme. 63 për qind e pacientëve me Omicron u shtruan në spital për arsye të tjera, dhe virusi u zbulua vetëm nga testet e detyrueshme.

“Epidemia e Omicron, është përhapur dhe ka rënë me shpejtësi të paparë, duke arritur kulmin brenda 4 javësh”– thanë studiuesit, që nënvizuan se rezultatet mund të ndryshojnë në vende me tipare të popullsisë dhe me nivele imuniteti të ndryshme, përveç numrit të infeksioneve dhe të vaksinimeve.

Por e sigurt është se Afrika e Jugut, dhe Afrika në përgjithësi, po i mësojnë botës se si të përballet me një pandemi, duke përdorur mjetet më të mira në dispozicion dhe pa rënë pre e histerisë kolektive.

Po cili është sekreti i Afrikës? Tek e fundit po flasim për një kontinent të varfër, me probleme të të gjitha llojeve, dhe të cilit i mungojnë shumë komoditete mbi të cilat mund të mbështetet Perëndimi, para së gjithash vaksinat kundër Covid-19.

Në fakt rajoni afrikan, ka pasur qasje në shumë pak doza vaksine dhe shumica e popullsisë është e ekspozuar ndaj efekteve të virusit. E megjithatë, ‘masakra’ e Sars-CoV-2 në Afrikën Sub-Sahariane e shpallur praktikisht që nga fillimi i pandemisë, nuk ndodhi kurrë. Përkundrazi, duke lexuar buletinet, më shumë vdekje raportohen në Itali ose Francë sesa në disa nga vendet më të varfra (dhe më pak të vaksinuara) në botë. Kështu Italia ka aktualisht 229 të vdekur për 100 mijë banorë, ndërsa Uganda 7 për 100 mijë, dhe Nigeria vetëm 2 në 100 mijë banorë.

Është e vështirë që ky paradoks të shpjegohet me formula dhe siguri matematikore. Në këto kushte mundet vetëm të spekulojmë. Dhe komuniteti shkencor spekulon se pavarësisht nga vaksinat e pakta, faktori moshë, mund të ketë ndihmuar në shmangien e qindra viktimave.

Pra, mosha mesatare shumë e re e popullsisë afrikane, duhet të ketë frenuar efektet më negative të Covid-19. Pastaj ka një shpjegim tjetër të mundshëm.

Disa shkencëtarë pretendojnë se vendet më të ekspozuara ndaj sëmundjes së malaries, mund të kenë zhvilluar disa forma imuniteti kundër Sars-CoV-2 tek qytetarët e tyre. Në çdo rast, dhe madje duke marrë parasysh dhe dallimet themelore, të paktën një herë Perëndimi duhet të fillojë të marrë shembull nga Afrika. / Il Giornale – Bota.al

Lajmet

DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 20 mars, në vitet nëntëdhjetë

Published

on

By

20 mars 1993

 Lajmet kryesore:

Kryetari Rugova priti këshilltarin e Ministrisë së Jashtme të Francës;

Këshilltari i Ministrisë së Jashtme të Francës bisedoi me përfaqësues të partive politike të Kosovës;

Uoren Kristofer: SHBA-të do të veprojnë vendosmërisht në rast të agresionit në Kosovë e Maqedoni;

Manfred Verner: Konflikti në Kosovë rrezikon paqen ndërkombëtare;

Pjesë nga komenti i ATSH-së rreth luftës propagandistike serbe;

Pesë refugjatë të Kosovës pësuan në Itali;

Në fshatin Llazicë të Malishevës u stacionuan rreth 100 ushtarakë serbë;

Edhe në Klinë parakalime të ushtrisë serbe;

Në Gjilan vazhdon arrestimi i veprimtarëve shqiptarë;

Nga shkolla e mesme teknike “Fan S.Noli” të Podujevës u konfiskuan rreth 20.000 litra naftë;

Në Torinë të Lipjanit u bastisën gjashtë familje;

“Die Presse”: Austria veçmas do të ndihmojë arsimin shqiptar;

Nënkryetari i Bosnjës thotë se sulmi serb në Kosovë vjen mbas rënies së Bosnjës;

Kryeministri i Serbisë paralajmëron aksion energjik në Kosovë;

Arkani – personifikim i klasës politike të gangsterëve në Serbi;

Policia e Malit të Zi i dëboi emigrantët që kishin ardhur nga Shqipëria;

Policia serbe thekson se zuri një bandë vjedhësish të veturave;

Francezët ofruan ndihmë profesionale ndërmarrjeve të dhunshme serbe në Kosovë.

 

 

Dr.Ibrahim Rugova: NATO-ja do të na mbrojë

 Presidenti i Republikës së Kosovës dr.Ibrahim Rugova pas turneut diplomatik në SHBA, Bruksel, Paris, Romë dhe Tiranë, i dha një intervistë revistës “Zëri” të Prishtinës.

Pas kontakteve që patëm me administratën e re amerikane, tha dr.Rugova, u vërtetuam se ajo ka një disponim mjaft të mirë ndaj çështjes së Kosovës dhe një interesim të shtuar për rajonin. Ne kërkuam nga SHBA-të të parandalojnë konfliktin në Kosovë, sepse po të ndodhë konflikti atëherë mund të jetë vonë. Deklarata e presidentit amerikan Klinton është një mbrojtje për Kosovën dhe një inkurajim për shqiptarët, që të qëndrojnë në rezistencën e tyre.

Duke folur për konfliktin e mundshëm në Kosovë, kryetari Rugova tha se shqiptarët nuk mund të fillojnë konflikt në Kosovë, sepse janë tërësisht të paarmatosur dhe janë populli më i pambrojtur, ata mund të revoltohen dhe Serbia mund ta përdor këtë si alibi për të intervenuar, prandaj mendimet e tilla se shqiptarët po inkurajohen nga Amerika për të hyrë në luftë janë joserioze. Brengën e SHBA-ve për Kosovën duhet ta shprehin edhe evropianët.

Në Kosovë mund të ketë grupe që janë më radikale në kërkesat e tyre, pra fjala është për një radikalizëm verbal, por askush nuk ka mundësi të organizojë mbrojtje. Ne kemi kontroll mbi popullin, por nëse nuk gjejmë zgjidhje në bazë të referendumit dhe kërkesave politike, atëherë radikalizimi do të shënojë rritje.

I pyetur të komentojë planin e tij paqësor, kryetari Rugova tha se është fakt se preventivë e vetme e sigurt, që të mos ndodhë konflikti në Kosovë, është vendosja e Kosovës nën protektoratin e Kombeve të Bashkuara. Kjo ide po depërton gjithnjë më shumë edhe në qarqet shtetërore diplomatike të Perëndimit dhe në vet OKB-në. Para nesh e shtrojnë çështjen e legalitetit të zgjedhjeve tona por ne ishim pjesë e ish-Jugosllavisë, e cila po ashtu nuk është legale, madje as vet Serbia nuk e ka njohjen ndërkombëtare. Po ashtu nuk mund të harrohet se Kosova ishte pjesë e ish-Federatës, kështu që ka legalitetin dhe legjitimitetin e vet edhe sipas ligjeve të ish-Jugosllavisë por edhe sipas atyre ndërkombëtare. Ideja e protektoratit do të ishte vërtetë zgjidhje që do të çonte kah një zgjidhje fatlume.

Duke folur për pritjen që iu organizua kryetarit Rugova në Itali, ai tha se Italia është zgjuar dhe ka zënë të interesohet më shumë për shqiptarët dhe për Ballkanin. Ajo e njeh më së miri çështjen shqiptare dhe Ballkanin në tërësi, ishte pak a shumë anash deri tash dhe tani dëshiron të inkuadrohet në këto çështje si anëtare e BE-së, e NATO-s dhe si fuqi në rajon. Ndoshta, Italia interesohet më shumë për këtë zonë edhe me mandatin e OKB-së, tha Rugova dhe vazhdoi se mund të jetë që Italia të ndërmjetësojë midis shqiptarëve dhe serbëve, por po ashtu ajo interesohet edhe për shkak të lidhjeve ekonomike në rajon.

Kryetari i Republikës së Kosovës foli edhe për rolin e NATO-s në Ballkan dhe shtoi se ajo po merr një rol të ri në Evropë, por jo më si në kohën e luftës së ftohtë. Aksionet e NATO-s i shikoj si preventivë në këtë pjesë të Ballkanit… NATO do të jetë mbrojtëse dhe stabilizuese në rajon.

Lidhur me marrëdhëniet e NATO-s me Shqipërinë, Rugova tha se Republika e Shqipërisë do të bashkëpunojë ngushtë me NATO-n dhe sigurisht do të bëhet edhe anëtare e saj, por dihet se janë edhe disa kushte të cilat duhet t’i plotësojë një anëtare e këtij pakti. Sidoqoftë, tha dr.Rugova në intervistën dhënë “Zërit”, është me rëndësi që Shqipëria është ndër vendet e para të Lindjes që bashkëpunon në mënyrë intensive me NATO-n.

 

 

20 mars 1995

 Lajmet kryesore:

Ministri Serreqi: Statusi i Kosovës është çështje e bisedimeve në prani të palës së tretë;

  1. Zhulali: Të aftë për ruajtjen dhe mbrojtjen e sovranitetit;

Kultura shqiptare në Festivalin XII të Emigracionit në Luksemburg;

Eksodi ndërpritet me shembullin personal;

Dhjetëra shqiptarëve nuk iu lejua hyrja në vendkalimin kufitar në Suboticë;

Dhuna e përditshme në Kosovë;

Mbledhja e Këshillit Profesional të Festivalit Kombëtar të Komedisë në Preshevë;

Shtypi serb për veprimtarinë private në Kaçanik.

 

 

20 mars 1997

Përmirësohet gjendja në Durrës

Balla: Përmirësohet furnizimi me artikuj të domosdoshëm në Tiranë

Ministria e Shëndetësisë bën apel për vazhdimin e vaksinimit të fëmijëve

Katër të vrarë gjatë ditës së djeshme në Shqipëri

 

Prishtinë, 20 mars (QIK)

Katër veta u vranë me plumba gjatë 24 orëve të fundit në Shqipëri, njofton AFP, duke cituar burime të Ministrisë së Brendshme të Shqipërisë. Këta persona u vranë në Pukë, Korçë dhe Fier dhe në Tiranë, ndërsa pesëmbëdhjetë persona ishin vrarë një ditë më parë.

Këto viktima të reja e çojnë në më se 115 veta numrin e të vdekurve, që nga 28 shkurti.

 

Lajmet kryesore:

U rihap Aeroporti i Rinasit;

Banorët e Gjirokastrës kërkojnë mbrojtje prej bandave;

Shpëtoi nga përmbytja një anije me 350 shqiptarë;

Sovraniteti i Maqedonisë mbështetet mbi sovranitetin e qytetarëve;

Parlamenti i Maqedonisë miratoi deklaratën për marrëdhëniet ndëretnike.

 

 20 mars 1997

Lajmet kryesore:

Komiteti i Shpëtimit Mbarëkombëtar në mbrojtje të institucioneve demokratike;

Rezolutë e Unionit Kombëtar të studentëve danezë për arsimin në Kosovë;

Komitetit Danez për Kosovën nuk i lejohet vizita në Kosovë;

Rektori i UP-së priti diplomatët gjermanë;

Qeveria Shqiptare hodhi poshtë ultimatumin e rebelëve;

Shehu: Për organet legjitime, e jo komitetet e vetëshpallura;

BE e kushtëzon dërgimin e ndihmave në Shqipëri;

Brengosje për shkak të një vale të re të refugjatëve nga Shqipëria;

De Sharet: Evropianët të gatshëm për të ndihmuar Shqipërinë;

Tirana kritikon qëndrimin e zëvendësministrit të jashtëm grek në Gjirokastër e Sarandë;

Qeveria analizoi punën dhe detyrat që i dalin SHIK‑ut;

Korçë: Merren masa për stabilizimin e situatës;

Në Shqipëri vazhdon dorëzimi i armëve;

U mor në pyetje një nxënës nga Kamenica;

Dhuna e përditshme në Kosovë;

U lirua nga burgu Halit Rama.

 

 

Autoritetet italiane shpëtuan 400 shqiptarë

 Prishtinë, 20 mars (QIK)

Autoritetet ushtarake të Barit kanë shpëtuar jetën e rreth 400 qytetarëve shqiptare, të cilët gjatë lundrimit për në Itali, kishin mbetur në det të hapur, pasi anija e tyre “Rozafa” pësoi një defekt të rëndë, ndërkohë që deti ishte me dallgë të medha.

Ka qenë një sinjal i Rita Bishës, punonjëse tek firma “Poseidon” në Shëngjin që ka njoftuar pronarin e kësaj firme në Itali, Alfredo Shermino për këtë ndodhi. Shermino mënjëherë ka njoftuar autoritetet ushtarake të Barit, të cilat kane nisur 2 helikopterë dhe 3 anije ushtarake në drejtim të anijes “Rozafa” që po mbytej.

Sipas zotit Shermino, rreth orës 16.00, të gjithë njerëzit janë imbarkuar në anijet ushtarake, duke i shpëtuar kështu tragjedisë.

 

20 mars 1999

Edicioni i orës , 10:00:

Sulme të forcave serbe në disa komuna të Kosovës

Në ditën e parë të largimit të Misionit Verifikues të OSBE-së nga Prishtina dhe qendrat tjera të Kosovës, forcat serbe kanë ndërmarrë aksione në disa anë të Kosovës.

Burime të degëve të LDK-së kanë njoftuar për sulme të ndërmarra nga forcat serbe që në orët e mëngjesit në komunat e Podujevës, Vushtrrisë, Mitrovicës, Skënderajt e Gllogocit.

Banorët e fshatrave Dumnicë e Epërme dhe Përpellac të komunës së Podujevës, që gjenden afër kufirit Kosovë-Serbi, janë larguar me orët e para të ditës së sotme nga shtëpitë e tyre.

Në këto fshatra ka hyrë një kolonë e madhe e forcave serbe e cila tash një kohë të gjatë qëndronte e stacionuar në afërsi të kufirit. Forca të mëdha dhe automjete të shumta luftarake janë vendosur në vendin e quajtur “Te lisat” në Dumnicë të Epërme dhe në afërsi të objektit të shkollës në Përpellac.

Ndërkohë forcat serbe në orët e mëngjesit kanë granatuar fshatrat Majac, Buricë, Godishnjakë e Sallabajë të Podujevës.

Nga ora 6.30 forcat serbe kanë filluar të granatojnë në drejtim të fshatrave Ashlan, Pantinë e Lkej të Vushtrrisë, të cilat pothuaj tash një muaj me radhë sulmohen e granatohen për çdo ditë.

Një konvoj i madh i forcave serbe, i përbërë prej mbi 50 automjetesh luftarake, ka shkuar sot nga Mitrovica në drejtim të Skënderajt, prej ku ditëve të fundit gjithashtu ka pasur njoftime për koncentrim të madh forcash dhe për zhvendosje të popullsisë nga frika e aksioneve të mundshme.

Në orën 6.30 forcat serbe kanë filluar granatimet në drejtim të Mikushnicës e Prekazit të Skënderajt.

Nga Mitrovica u njoftua se në rrugën nga Tërrnafci e deri në Skënderaj ka automjete të shumta të forcave serbe, ndërkohë që këmbësoria serbe ka mësyrë Prekazin e Ulët, Prekazin e Epërm dhe Polacin.

Ndërkohë, një burim nga Skënderaj njoftoi se përreth kësaj qyteze ka shumë forca serbe, ndërsa banorët kanë nisur të zhvendosen nga lagjja në afërsi të Fabrikës së Municionit. Gjithashtu, thuhet se rrugëve të Skënderajt po vërehen pjesëtarë të forcave serbe të veshur me uniforma të bardha. Banorët që kanë mbetur nëpër shtëpitë e tyre druajnë për ndonjë aksion të mundshëm kundër popullatës së pambrojtur.

Edhe nga komuna e Gllogocit është njoftuar se forcat serbe në orët e mëngjesit kanë filluar granatimet në drejtim të fshatrave të kësaj komune.

 

 

Edicioni i orës 11:30:

KMDLNJ: Forcat serbe sulmuan sot pesë fshatra të Prishtinës;

Kanë filluar të granatohen shumë fshatra të Drenicës;

Vazhdon gjendja e rëndë në Skënderaj;

Vushtrri: Granatohen disa fshatra shqiptare – stacionime të forcave serbe në Mihaliq;

Në Lipjan kanë mbërritur një konvoj i madh i mjeteve ushtarake;

Deçan: Policia arrestoi një të ri shqiptar;

Mediat serbe njoftojnë për tri sulme në stacionet e policisë serbe.

 

Edicioni i orës , 14:00:

LDK: Të mbrohet populli i Kosovës sa s’është bërë vonë;

Klinton: “Hezitimi për të vepruar është dhënie e lejes për të vrarë”;

Shtetet perëndimore u kërkojnë qytetarëve të tyre të largohen nga “RFJ”-ja;

Thaçi: “Morëm garanci për intervenim ndërkombëtar”;

Komunikatë e Kryesisë së Degës së LDK-së në Podujevë;

Vazhdojnë sulmet në fshatrat e Drenicës – mijëra të zhvendosur në Qirez;

Obiliq: Forcat serbe granatuan sot edhe Milloshevën e Breznicën;

Granatat serbe ranë edhe në katër fshatra të Vushtrrisë;

Shumë shtëpi të demoluara në Dumnicë te Epërme të Podujevës;

Podujevë: U varrosën Nazmi Ismajli e Ismet Beqiri;

Kaçanik: Forcat serbe hynë në fshatin Llanishtë, dogjën 2 shtëpi dhe arrestuan 11 shqiptarë;

Nuk dihet për fatin e Shqipe Kacabashit nga Topliçani i Lipjanit;

Ferizaj: Në stacionin e policisë u sollën rreth 20 persona të keqtrajtuar fizikisht;

Rahovec: Të shtëna me armë automatike dhe lëvizje të mëdha të forcave serbe;

Nga Bujanoci në drejtim të Gjilanit shkoi një konvoj i madh i ushtrisë serbe;

Anan: “Shpresoj se serbët do të marrin qëndrim pozitiv”;

Solana: “NATO është e gatshme të marrë gjithë përgjegjësinë”;

Klark: NATO ka disa opcione të gatshme;

KKA i Vushtrrisë ndërpreu procesin mësimor;

Rekomandim i LASH-it dhe organeve arsimore të Kosovës;

Për Moskën të papranueshme sulmet pa pëlqimin e KS të OKB-së;

Partia Socialdemokrate e Serbisë: “Procesi i negociatave nuk bën të mbyllet”.

 

Edicioni i orës , 17:30:

Në fshatin Vranidoll nga shpërthimi i një granate u plagosën babë e bijë;

Rreth 2000 banorë shqiptarë të Breznicës i braktisën shtëpitë e tyre;

Tensionet situata për shkak të lëvizjeve të forcave ushtarake serbe në Kamenicë e rrethinë;

LD në Mal të Zi kërkon kthimin e ushtrisë “jugosllave” në kazerma;

Gjakovë: Lëvizje të shtuara të forcave serbe;

U gjet trupi i Murat Sylajt nga Sllapuzhani i vrarë më 18 mars;

Në drejtim të Drenicës shkuan 12 tanke dhe disa kamionë ushtarakë;

Në fshatin Lubizhdë të Vitisë u arrestua një grup qytetarësh;

Fushë-Kosovë: Civilë të armatosur serbë sulmuan të rinjtë shqiptarë;

Forcat serbe për 10 orë kanë djegur shumë shtëpi në disa fshatra të Vushtrrisë;

Fëmija Gentian Nezir Berisha gjendet në Prishtinë.

 

Continue Reading

lajme

REL:Kush përfiton nga heqja e masave të BE-së ndaj Kosovës?

Published

on

By

Masat ndëshkuese që Bashkimi Evropian ia vendosi Kosovës në qershorin e vitit 2023, u hoqën përfundimisht vetëm në mars të këtij viti, ani pse drita e gjelbër u dha në fund të dhjetorit të vitit 2025. Kosova ka insistuar për kohë të gjatë se masat ishin të padrejta dhe që i kishte plotësuar të gjitha kushtet për heqjen e tyre. Kush saktësisht ua sheh hairin fondeve evropiane për Kosovën?

Pas gati tre vjetëve, Kosovës nuk i rëndon më pesha e masave ndëshkuese që Bashkimi Evropian ia vendosi për shkak të tensioneve në veriun e banuar me shumicë serbe.

Lajm edhe më i mirë është se përfituesit më të mëdhenj janë qytetarët e Kosovës, pasi lëshimi i fondeve pritet të ndikojë, mes tjerash, edhe në hapjen e vendeve të reja të punës.

Autoritetet në Kosovë i kanë cilësuar masat vazhdimisht si të padrejta, pasi deklaronin me bindje se i kishin plotësuar kohë më parë kërkesat e BE-së për heqjen e tyre: uljen e tensioneve dhe zvogëlimin e pranisë policore afër objekteve të katër komunave në veri të Kosovës.

Masat patën kosto të konsiderueshme financiare për Kosovën, pasi u pezulluan apo u shtynë projekte të ndryshme në kuadër të Instrumentit të Para-Anëtarësimit (IPA II dhe III), si dhe Kornizës Investuese për Ballkanin Perëndimor (WBIF).

 

Përfitimet kryesore

Njomza Arifi, drejtoreshë ekzekutive në Grupin për Studime Juridike dhe Politike (GLPS), thotë për Radion Evropa e Lirë (REL) se në dhjetor të vitit 2025 u liruan 216 milionë euro që lidheshin kryesisht me arsimin, sikurse është skema e bursave Young Cell dhe projekte infrastrukturore e mjedisore.

Young Cell ofron bursa për të rinjtë që dëshirojnë të studiojnë në vendet evropiane. Këtë muaj, kjo skemë përmbylli aplikimin për 37 bursa të plota pasuniversitare. BE-ja i ka ndarë 3 milionë euro, ndërsa Kosova 1 milion shtesë.

Te projektet infrastrukturore përfshihet ndarja e 12 milionë eurove për ndërtimin e impiantit për trajtimin e ujërave të zeza në termocentralin Kosovën B, mbështetja për ngrohjen qendrore me 17.6 milionë euro si dhe projekte të tjera.

“Pjesa e mbetur prej 205 milionë eurosh që u lirua këto ditë përfshin kryesisht fonde të IPA-s dhe të WBIF-it dhe do të programohen për të mbështetur reforma të ndryshme që ndërlidhen kryesisht me fushat thelbësore siç janë sundimi i ligjit, qeverisja e mirë, zhvillimi ekonomik, dhe arsimi”, thotë Arifi për REL-in.

Për Rrona Zhurin, koordinatore e hulumtimeve në Institutin për Studime të Avancuara – GAP, heqja e masave mundëson rikthimin e normalitetit në raportet me BE-në.

“Lirimi i fondeve pritet të ketë një ndikim të gjerë pozitiv në disa dimensione të zhvillimit. Në aspektin ekonomik dhe të punësimit, rifillimi i projekteve kapitale dhe investimeve pritet të gjenerojë vende të reja pune dhe të rrisë aktivitetin ekonomik në vend. Njëkohësisht, në fushën e shërbimeve publike, sektorë si energjia, mjedisi dhe infrastruktura do të përfitojnë drejtpërdrejt, duke kontribuar në përmirësimin e cilësisë së jetës për qytetarët”, thotë Zhuri.

Sipas saj, ndikimi i lirimit të fondeve shtrihet edhe në reformat strukturore, pasi fondet e Bashkimit Evropian zakonisht lidhen me kushte të caktuara reformash, duke nxitur përparim në fusha të rëndësishme sikurse sundimi i ligjit, administrata publike dhe zhvillimi i qëndrueshëm.

E, Arifi beson se pikërisht këto reforma e përmirësojnë mirëqenien e qytetarëve.

“Prandaj përfitues të këtyre fondeve natyrisht që janë qytetarët e Kosovës, në përgjithësi. Si të tilla, ndihmojnë vendin për të shënuar progres në rrugën evropiane, duke mbështetur procese reformuese që ndërlidhen ngushtë me parakushtet për anëtarësim në BE”, thotë ajo.

Kosova është vendi i vetëm i Ballkanit Perëndimor që nuk e gëzon statusin e vendit kandidat për anëtarësim në BE. Aplikimi që ka bërë vendi më 2022, nuk është shqyrtuar ende nga institucionet e bllokut evropian.

 

Pasojat e masave

Përveç bllokimit të fondeve, masat e prekën edhe aspektin politik, meqë pati kufizime të takimeve dypalëshe të nivelit të lartë dhe në nivelin e nënkomiteteve të lidhura me Marrëveshjen e Stabilizim – Asocimit, marrëveshjen e parë kontraktuale mes Kosovës dhe BE-së.

Megjithatë, Brukseli ka sinjalizuar se synon riangazhim të plotë me autoritetet në Kosovë.

Arifi beson se kështu do të krijohet momentum i ri në dialogun e ndërsjellë me BE-në, pasi masat patën “ndikim negativ në kredibilitetin ndërkombëtar të Kosovës”.

Edhe Rrona Zhuri beson se masat i humbën shumë mundësi Kosovës.

“Çdo vonesë apo pezullim i projekteve nënkupton shtyrje apo humbje e mundësive për zhvillim, përmirësim të mirëqenies së qytetarëve, forcim institucional dhe vonesë në procesin e integrimit evropian”.

Sipas një hulumtimi të GAP-it të vitit 2025, masat financiare rezultuan me 613.4 milionë euro projekte të pezulluara apo të shtyra, dhe sektori më i goditur ishte ai i mjedisit me 350 milionë euro.

Sipas njohëseve të këtyre çështjeve, realiteti i ri duhet të shërbejë si shtysë për përparim në fusha që lidhen me integrimin evropian.

“Mbetet shumë e rëndësishme që Kosova ta shfrytëzojë këtë moment pozitiv për t’i përshpejtuar proceset integruese, duke shmangur bllokimet e mëtutjeshme nga krizat e brendshme politike”, porosit mes tjerash Njomza Arifi. /REL/

 

 

Continue Reading

Sport

Sllovakia shpall listën kundër Kosovës: Skriniar e Lobotka në dyshim

Published

on

By

Përzgjedhësi i Sllovakisë, Francesco Calzona, ka publikuar këtë të enjte listën e lojtarëve për ndeshjen vendimtare kundër Kosovës, e cila do të luhet më 26 mars në Bratislavë.

Kjo përballje është gjysmëfinalja e plejofit kualifikues për Kupën e Botës 2026, ku sllovakët kanë përfshirë dy yjet kryesorë, Milan Skriniar dhe Stanislav Lobotka, pavarësisht problemeve të tyre fizike.

Kapiteni Skriniar nuk ka luajtur fare që nga lëndimi me Fenerbahçen më 19 shkurt në Ligën e Evropës, por stafi teknik po shpreson në rikuperimin e tij të shpejtë për sfidën ndaj “Dardanëve”.

Krahas tij, në dyshim mbetet edhe gjendja e mesfushorit me përvojë, Stanislav Lobotka, duke krijuar pasiguri në formacionin e Calzonës para këtij takimi jetik që do të zhvillohet në Stadiumin Nacional.

 

Continue Reading

lajme

Kamberi: Provokimet e Serbisë në Bujanoc rrezikojnë sigurinë, NATO të ndërhyjë

Published

on

By

Deputeti shqiptar në Kuvendin e Serbisë, Shaip Kamberi, ka ngritur alarmin për rritjen e tensioneve në Luginën e Preshevës, duke deklaruar se stërvitjet e fundit ushtarake të Serbisë në territorin e Komunës së Bujanocit, pranë kufirit me Republikën e Kosovës, përbëjnë një kërcënim serioz për mjedisin e sigurisë në rajon.

Sipas Kamberit, këto aktivitete që përfshijnë kapacitete ajrore dhe zhvillohen afër zonave të banuara, ndikojnë negativisht në perceptimin e sigurisë te komuniteti shqiptar dhe ulin besimin ndërmjet aktorëve lokalë, duke u interpretuar si faktorë që nxisin destabilizimin e Ballkanit Perëndimor.

Ai ka theksuar se përballë provokimeve të vazhdueshme të regjimit të Vuçiqit ndaj Kosovës dhe shqiptarëve të Luginës, është bërë i domosdoshëm reagimi i bashkësisë ndërkombëtare për të inkurajuar transparencën dhe për të shmangur veprimet provokuese që shkelin normat ndërkombëtare.

“Duke marrë parasysh rëndësinë e stabilitetit afatgjatë në Ballkanin Perëndimor, mbetet thelbësore që të veprohet me përmbajtje dhe në përputhje me parimet e sigurisë bashkëpunuese. Në këtë drejtim, roli i bashkësisë ndërkombëtare është kyç për të inkurajuar dialogun konstruktiv, transparencën dhe shmangien e veprimeve që mund të perceptohen si provokuese”, shkruan Kamberi

Në këtë kuadër, Kamberi ka bërë thirrje urgjente për shtimin e forcave të KFOR-it si një masë të rëndësisë primare për ruajtjen e paqes, duke i kërkuar NATO-s që të rishikojë vendimin për Zonën Toksore të Sigurisë me qëllim parandalimin e krizave të mundshme dhe garantimin e një mjedisi të qëndrueshëm e të parashikueshëm në këtë pjesë delikate të rajonit.

Lidhur me këtë situatë, sot ka reaguar edhe Kryeministri i Kosovës, i cili gjatë mbledhjes së Qeverisë i dënoi fluturimet e helikopterëve dhe lëvizjet e parashutistëve mbi zonat e banuara me shqiptarë si një shfaqje të rrezikshme agresioni.

Kreu i ekzekutivit bëri një lidhje të drejtpërdrejtë mes këtyre njësive ushtarake dhe sulmit terrorist në Banjskë, duke theksuar se Beogradi po përdor armatimin rus e kinez për të shantazhuar stabilitetin e Ballkanit Perëndimor në interes të aleatëve si Rusia dhe Irani. Pavarësisht kësaj trysnie, Kryeministri u bëri thirrje shqiptarëve në Luginë që të mos bien pre e provokimeve, duke vlerësuar se këto veprime vijnë nga dëshpërimi i Serbisë pas dështimit të strukturave të saj ilegale brenda territorit të Kosovës.

Continue Reading

Të kërkuara