Para Ukrainës, hera e fundit që Rusia e pushtoi plotësisht një vend tjetër sovran ishte Gjeorgjia. Moska doli fituese pas konfliktit 16-ditor në vitin 2008, por ai ishte i rrëmujshëm dhe tregoi se forcat e armatosura ruse kishin nevojë për një përmirësim të madh.

Katër vjet më parë, një ushtri ruse gjysmë e reformuar u vu sërish në provë, kur qindra mijëra trupa u dërguan në Ukrainë. Duke gjykuar nga humbjet marramendëse – më shumë se 1.2 milion të vrarë dhe të plagosur – kjo luftë duket dukshëm më e vështirë. Dhe, Moska ende nuk ka fituar.

Por, Forcat e Armatosura të Rusisë po mësojnë. Pyetja është sa kanë mësuar që nga 24 shkurti 2022.

“Ata po përshtaten me kushtet e fushëbetejës, por ndryshimet më të përhershme në forcë për sa i përket strategjisë dhe operacioneve do të ndodhin më pas”, tha për Radion Evropa e Lirë (REL) Dara Massicot, eksperte i kamotshëm për Forcat e Armatosura Ruse dhe bashkëpunëtore në Institutin për Paqe Ndërkombëtare, Carnegie Endoëment.

“Do ta karakterizoja më shumë si përshtatje sesa si reformë atë nëpër të cilën ka kaluar ushtria ruse, duke qenë se shumë nga kjo duket se nxitet nga presione të menjëhershme”, tha Nick Reynolds, hulumtues për luftën tokësore në Royal United Services Institute, një institut kërkimor në Londër.

“Ajo nuk po ndërton forcën ideale që do të jetë efektive për të luftuar në të ardhmen. Por, po zgjidh probleme operacionale dhe po përpiqet të vendosë një forcë mjaftueshëm të mirë, sipas standardeve të veta, për të zgjidhur problemet para vetes”, shtoi ai.

“Nuk ka pasur asnjë ‘reformë’ në kuptimin rus të fjalës; logjika e luftës e bën të pamundur”, tha nënkoloneli Juha Kukkola, profesor në Grupin e Kërkimit për Rusinë në Universitetin Kombëtar të Mbrojtjes të Finlandës.

Ushtria ruse “është duke mësuar nga dështimet… duke humbur njëkohësisht trupat dhe pajisjet me përvojë të mëparshme, ndërsa mëson të mbijetojë në fazën tjetër të luftës”, tha ai për REL-in.

Mësimet e nxjerra janë “të përshtatshme për nevojat e kësaj lufte, por ndoshta jo edhe për luftën tjetër”, shtoi ai.

Mes Gjeorgjisë dhe Ukrainës

Pas fitores në Gjeorgji, ministri i atëhershëm i Mbrojtjes, Anatoly Serdyukov, u caktua të mbikëqyrte ndryshime të mëdha në ushtri, përfshirë largimin nga mendësia e vjetër sovjetike.

Ai u përpoq të zvogëlonte madhësinë e përgjithshme të ushtrisë, riorganizoi arsimin ushtarak, i dha përparësi më shumë nënoficerëve si rreshterët dhe u përpoq të kalonte nga divizionet e mëdha e të ngadalta, drejt grupeve taktike të batalioneve më të vogla dhe më të lëvizshme.

U bënë investime të mëdha në tanke të reja, transportues të blinduar të rinj, raketa të reja, për të mos përmendur sistemet e reja të komunikimit, të cilat kishin dështuar në Gjeorgji.

Megjithatë, në vitin 2012 Serdyukov u shkarkua nga Vladimir Putin, i shoqëruar nga një hije skandali. Zëvendësuesi i tij, besnik i kamotshëm i Putinit, Sergei Shoigu, injoroi oficerët veteranë që kërkonin rikthim të plotë të strukturave të mëparshme, por bëri pak për modernizim të mëtejshëm.

Reformat e Serdyukovit kishin të bënin vërtet me përmirësimin e aftësisë së Rusisë për të luftuar një luftë lokale”, tha Katri Pynnoniemi, profesoreshë në Qendrën Finlandeze për Studime Ruse dhe të Evropës Lindore në Universitetin e Helsinkit.

“Pastaj, rreth vitit 2012, pati një zhvendosje. Theksi u vu te përgatitja për një luftë më të madhe…. Në realitet nuk pati asgjë madhore, por pati këtë perceptim kërcënimi nga regjimi rus që ndryshoi. Kjo i ndali reformat”, shtoi ajo.

Në vitet që pasuan, Kremlini ndërmori një angazhim të madh ushtarak: një operacion ekspedite në Siri. Aty, sipas ekspertëve, fitoi përvojë të vlefshme në gjëra si sulmet të koordinuara ajrore: kur ushtarët në terren koordinohen drejtpërdrejt me pilotët në ajër për të goditur objektiva të caktuara.

Kur Rusia pushtoi Ukrainën, vëzhguesit e jashtëm prisnin që ushtria ruse, më e madhe dhe më e armatosur, të hynte në Kiev brenda pak ditësh. Kjo nuk ndodhi, pjesërisht për shkak të qëndresës ukrainase, por edhe për shkak të operacioneve të dobëta ruse.

Brenda një viti, forcat ukrainase kryen dy kundërofensiva, duke zmbrapsur pozicionet ruse në rajonin jugor të Hersonit dhe në rajonin verilindor të Harkivit.

Ndërkohë, Kremlini ndërroi komandantë, duke u përpjekur ta rimarrë vrullin. Derisa u përfshi në rebelimin e shkurtër të qershorit 2023 nga shefi i mercenarëve të Wagnerit, Yevgeny Prigozhin, gjenerali Sergei Surovikin arriti t’i stabilizonte linjat ruse pjesërisht duke ndërtuar mbrojtje të gjera shumështresore që u njohën si Linjat e Surovikinit.

Komandantët rusë gjithashtu iu kthyen taktikave të vjetra sovjetike, jo të modernizuara: dërgimi i valëve të këmbësorisë për të mbingarkuar mbrojtjet ukrainase. Kjo zakonisht përfshinte burra të trajnuar dobët dhe të armatosur lehtë, ndonjëherë të burgosur, dhe u bë e njohur si një “makinë mishi” për shkak të humbjeve të jashtëzakonshme.

Së fundmi, oficerët kanë përdorur metoda si dërgimi i burrave të armatosur lehtë që përpiqen të kalojnë me shpejtësi përtej mbrojtjeve ukrainase, duke përdorur motoçikleta ose automjete të tjera, për të lëvizur shpejt – dhe për të shpresuar t’u shmangen dronëve.

Rezultati? Rusia ka pësuar më shumë të vrarë dhe të plagosur sesa në të gjitha luftërat që ka zhvilluar së bashku që nga Lufta e Dytë Botërore.

“Ata kanë humbur pjesën më të madhe të automjeteve të blinduara dhe nuk i vendosin në vijën e frontit në të njëjtën mënyrë apo në të njëjtat numra si më parë”, tha Reynolds për REL-in. “Synojnë sulme këmbësorie për të kapur dhe mbajtur pozicione. Pranojnë humbje shumë të larta. Forcat tokësore, këmbësoria, autoblindat, nuk janë shumë të afta”.

Njësitë në vijën e frontit, tha Massicot, janë gjithashtu të përfshira nga “probleme të përhapura dhe të tmerrshme disiplinore”.

“Kjo është arsyeja pse e kam të vështirë të përdor fjalën reformë për atë që po vjen për ushtrinë ruse, sepse reforma kërkon pranimin e problemeve dhe dëshirën për të bërë diçka për to”, tha ajo. “Dhe mendoj se nuk ka gatishmëri në këtë kohë për të pranuar këto probleme në vijën e frontit”.

Në frontin elektronik

Ndër përmirësimet që ekspertët kanë vënë re janë taktikat e artilerisë ruse dhe aftësia e saj për të përdorur luftën elektronike për të bllokuar dronët ose radarët e avionëve.

Dhe pastaj janë dronët.

Si për Rusinë ashtu edhe për Ukrainën, e gjithë lufta është transformuar nga dronët, thanë ekspertët: dronët kamikazë Shahed, dronë të rëndë furnizimi dhe dronë të drejtuar me kabllo me fibër optike. Duke mbetur fillimisht pas në kapacitetet e saj me dronë, Rusia bleu mijëra njësi dhe teknologji nga Irani dhe më pas zhvilloi prodhim vendas.

Njësia Rubicon e Rusisë ka shkaktuar dëme të mëdha ndaj forcave ukrainase. Një njësi hibride që zhvillon dhe blen teknologji të reja, ndërsa teston taktika të reja dhe lufton përkrah njësive të rregullta, Qendra Rubicon për Teknologji të Avancuara të Paekuipazhuara shihet si nisma më e suksesshme e re që Rusia ka vendosur në përdorim që nga viti 2022.

“Si model, udhëheqja ushtarake ruse e pëlqen shumë”, tha Massicot. “Me një nivel të përshtatshëm burimesh shtetërore ajo ka kaluar nga një organizatë kërkimore në një organizatë operacionale dhe tani po merr më shumë role trajnimi. Kjo është diçka që ata duan ta përsërisin në fusha të tjera”.

Faktori vendimtar për Rusinë është thjesht fakti që është më e madhe, tha Kukkola.

“Në këtë lloj lufte, nuk duhet të jesh ‘më i mirë’ se kundërshtari, mjafton të kesh më shumë burime, njerëzore dhe materiale, dhe kohë – nëse asgjë tjetër – kjo ndryshon situatën strategjike”, tha ai.

Por, Rusia nuk ka burime të mjaftueshme për të filluar zhvillimin e forcave të saj të ardhshme bazuar në atë që ka mësuar në Ukrainë, shtoi Kukkola, sepse po humb shumë njerëz.

“Ushtritë që i mbijetojnë një lufte, ndonjëherë dalin prej saj më të forta dhe ndonjëherë dështojnë plotësisht kur vihen sërish në provë”, tha ai. /REL/

 

Është mbajtur takimi i parë online i punës që shënon nisjen e një bashkëpunimi të rëndësishëm akademik ndërkombëtar në kuadër të aktivitetit “Virtual NATO Simulation”, i cili për herë të parë po zhvillohet në Kosovë me përfshirjen e studentëve të University for Business and Technology.

Ky projekt inovativ synon të sjellë një përvojë të drejtpërdrejtë të proceseve vendimmarrëse dhe diplomatike në kuadër të NATO, përmes një simulimi virtual që përfshin role të nivelit të lartë politik, diplomatik dhe të sigurisë.

Në kuadër të këtij simulimi, me iniciativë të Dekanes së Fakultetit Shkenca Politike në UBT, dy grupe studentësh, do të përfaqësojnë shtete anëtare të NATO-s përmes formatit role play. Njëri grup do të simulojë rolin e Turqia, ndërsa grupi tjetër atë të Italia, duke u angazhuar në diskutime dhe vendimmarrje që pasqyrojnë realitetin e sfidave të sigurisë ndërkombëtare.

Përmes këtij angazhimi, studentët do të përjetojnë nga afër dinamikën e negociatave, koordinimit institucional dhe diplomacisë shumëpalëshe.

Ky bashkëpunim po realizohet në partneritet me Liberty University në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, si dhe me universitete të tjera të rajonit, duke krijuar një hapësirë të përbashkët akademike për shkëmbim përvojash, njohurish dhe praktikash ndërkombëtare.

Virtual NATO Simulation u ofron studentëve një qasje praktike dhe ndërvepruese ndaj çështjeve të sigurisë globale, duke zhvilluar aftësi konkrete në analizë strategjike, komunikim institucional dhe bashkëpunim ndërkombëtar.

Takimi i parë online përbën hapin fillestar të një rrugëtimi të ri për UBT-në dhe studentët e saj, duke e pozicionuar Kosovën në një platformë aktive të bashkëpunimit akademik ndërkombëtar dhe duke dëshmuar rolin në rritje të institucioneve vendore në nisma që ndërlidhin arsimin e lartë me realitetet globale.

Profesoresha e Fakultetit të Medias dhe Komunikimit në UBT, Xhevahire Millaku mori pjesë në një konferencë shkencore ndërkombëtare të organizuar nga Universiteti i Bolonjës, në bashkëpunim me disa universitete shqiptare.

I themeluar në vitin 1088, Universiteti i Bolonjës konsiderohet universiteti më i vjetër në botë dhe një ndër institucionet më të rëndësishme të arsimit të lartë në Evropë, me një traditë të gjatë akademike dhe kërkimore.

Konferenca, e mbajtur më 19 dhe 20 shkurt 2026, kishte për temë kryesore: “Arbëreshët e Italisë, një qytetërim midis dy brigjeve të Adriatikut” (The Arbëreshë of Italy, a civilization between the two shores of the Adriatic Sea).

Gjatë dy ditëve të zhvillimit të saj, studiues nga fusha të ndryshme trajtuan aspekte historike, kulturore, gjuhësore dhe identitare të komunitetit arbëresh, duke theksuar rolin e tyre në ndërlidhjen mes Shqipërisë dhe Italisë.

Në kuadër të kësaj konference, Prof. ass. dr. Xhevahire Millaku prezantoi kumtesën me temë: “Gjuha dhe arti diplomatik e letrar i Ismail Kadaresë në studimet italiane”.

Në paraqitjen e saj, ajo trajtoi dimensionin gjuhësor dhe estetik të veprës së shkrimtarit të njohur shqiptar Ismail Kadare, duke u ndalur në mënyrën se si krijimtaria e tij është studiuar dhe interpretuar në qarqet akademike italiane, si dhe në rolin që ajo ka luajtur në ndërtimin e urave kulturore ndërmjet dy vendeve.

UBT International Smart Schools organizoi me sukses edicionin e dytë të Testit Provues të Arritshmërisë, me mbi 1,500 nxënës të klasave të 9-ta nga e gjithë Kosova që morën pjesë. Ky test, i vetmi i këtij lloji në vend, ka për qëllim vlerësimin gjithëpërfshirës të njohurive të nxënësve dhe do t’u ofrojë atyre që kanë sukses mundësinë për të fituar bursa shkollimi nga 25% deri në 100% në UBT International Smart Schools.

Testi u zhvillua online dhe pa pagesë, duke mundësuar pjesëmarrje të lehtë nga çdo vend. Ai u nda në katër pjesë kryesore:

• Gjuhët dhe Komunikimi – Gjuhë Shqipe dhe Gjuhë Angleze
• Shkencat e Natyrës – Biologji, Kimi dhe Fizikë
• Shkencat Shoqërore – Histori dhe Gjeografi
• Matematika dhe Teknologjia e Informacionit dhe Komunikimit (TIK)

Ky test provues ishte një mundësi unike për nxënësit që të testojnë njohuritë e tyre dhe të hapin rrugën drejt një arsimi cilësor, inovativ dhe ndërkombëtar. Pjesëmarrja rekord e mbi 1,500 nxënësve tregon interesin e madh të të rinjve për të zhvilluar potencialin e tyre akademik dhe për të përfituar nga mundësitë e bursave të ofruara.

UBT International Smart Schools falënderon të gjithë nxënësit dhe prindërit për besimin dhe pjesëmarrjen, duke theksuar se përkushtimi ndaj arsimit dhe inovacionit mbetet prioritet kryesor i institucionit.

Për më shumë informacione mbi programet dhe mundësitë e tjera të UBT International Smart Schools, mund të kontaktoni në 046 332 233.