Botë

Mijëra gjeorgjianë në rrugë, presidentja: Popullit i është shpallur luftë

Published

on

Mijëra protestues dolën sonte në rrugët e Tbilisit, ndërsa presidentja në largim akuzoi qeverinë se i “shpalli luftë” popullit të saj pasi Ëndrra Gjeorgjiane njoftoi se Gjeorgjia do të pezullojë negociatat me Bashkimin Evropian deri në vitin 2028 dhe do të refuzojë fondet evropiane, duke ndalur në fakt ofertën e saj për anëtarësim.

Qeveria e kryeministrit Irakli Kobakhidze dhe Brukseli kanë qenë në një konflikt mujor për një sërë arsyesh, por gjithçka u intensifikua pas zgjedhjeve të diskutueshme në fund të tetorit.

Opozita akuzoi qeverinë për mashtrim dhe ndërhyrje në rezultatin e zgjedhjeve dhe po bojkoton mbledhjen e re të parlamentit. Brukseli ka bërë thirrje për një hetim të pavarur.

Qeveria në Tbilisi dhe komisioni shtetëror zgjedhor pretendojnë se zgjedhjet ishin të lira dhe të ndershme. Ëndrra Gjeorgjiane akuzoi disa liderë evropianë për përdorimin e bisedimeve të pranimit për të “shantazhuar Gjeorgjinë dhe për të organizuar një revolucion në vend”.

Ne kemi vendosur që çështjen e negociatave me Bashkimin Evropian të mos e vendosim në rend dite deri në fund të vitit 2028. Ne gjithashtu refuzojmë çdo mbështetje buxhetore nga BE deri në fund të vitit 2028”, tha partia.

Qëllimi për t’u bashkuar me BE është i sanksionuar në Kushtetutën e Gjeorgjisë dhe partia në pushtet thotë se ende e mbështet atë. Partia thekson se nuk është pro-ruse, megjithëse i është afruar Moskës për disa çështje.

“Partia në pushtet nuk ka shpallur paqe, por luftë kundër popullit të saj, të kaluarës dhe të ardhmes së saj,” tha presidentja pro-evropiane në largim Salome Zourabishvili, roli i së cilës në Gjeorgji është kryesisht ceremonial.

Mandati i saj përfundon në dhjetor dhe Ëndrra Gjeorgjiane këtë javë emëroi Mikheil Kavelashvili, një ish-futbollist me pikëpamje të vijës së ashpër anti-perëndimore për ta zëvendësuar atë.

Kritikët kanë akuzuar Ëndrrën Gjeorgjiane, e themeluar nga Bidzina Ivanishvili, një miliarder nën hije që e bëri pasurinë e tij në Rusi, se po bëhet gjithnjë e më autoritare dhe e anuar drejt Moskës. Partia kohët e fundit shtyu ligje të ngjashme me ato të përdorura nga Kremlini për të goditur lirinë e fjalës dhe të drejtat e LGBTQ+.

Giorgi Vashadze, një lider i opozitës, shkroi në Facebook se “qeveria e vetëshpallur, jo legjitime tashmë ka nënshkruar ligjërisht tradhtinë e Gjeorgjisë dhe popullit gjeorgjian”.

Lajmet

REL: Ku na la viti 2025, sipas statistikave?

Published

on

Edhe pse gjatë vitit 2025 politikanët promovuan statistika që e nxirrnin Kosovën si vend që kryesonte matjet globale për përmirësim të mirëqenies dhe si një nga vendet më të sigurta në Evropë, të dhëna të tjera nxjerrin në pah një realitet krejt tjetër.

Për shembull, sipas statistikave të mbledhura nga platforma Coverge2EU, e cila ndjek gjendjen në vendet e Ballkanit Perëndimor që synojnë integrimin në Bashkimin Evropian, Kosova vazhdon të mbetet prapa shumicës së vendeve të rajonit në shumë fusha.

Përveç ekonomisë, Kosova renditet e fundit ndër të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor, në krahasim me mesataren e Bashkimit Evropian, edhe në fushat e arsimit dhe të shëndetësisë. Dhe jo vetëm kaq.

Por, është një kategori ku Kosova lë prapa jo vetëm shtetet e rajonit, por edhe mesataren e Bashkimit Evropian: qasja në internet.

Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, 99 për qind e ekonomive familjare në Kosovë kanë qasje në internet.

Përdoruesit më të shpeshtë të internetit janë të rinjtë e grup-moshës 16 deri në 24 vjeç.

Të dhënat e publikuara nga zyra e organizatës Friedrich-Ebert-Stiftung në Prishtinë këtë vit, tregojnë se pikërisht fushat e shkencave kompjuterike dhe matematikore, shihen si me më së shumti perspektivë nga të rinjtë e Kosovës.

Megjithatë, kjo nuk e ndalon shumicën e të rinjve që ende të synojë një jetesë jashtë Kosovës.

E, çka tjetër mendojnë të rinjtë?

Grafikat e mëposhtme ju sjellin një pëmbledhje:

Në Kosovë, mbi gjysma (52.8%) e popullsisë 15 vjeç e sipër flasin vetëm gjuhën shqipe. Në anën tjetër, më pak se 4% flasin tri gjuhë të huaja ose më shumë.

Agjencia e Statistikave të Kosovës ka vazhduar edhe gjatë vitit 2025 të publikojë të dhëna nga regjistrimi i popullsisë, i realizuar rreth një vit më parë.

Ky regjistrim – ku nuk morën pjesë shumë serbë të Kosovës – ka zbuluar shumëçka tjetër përtej të dhënave të thjeshta demografike.

Për shembull, ai ka treguar se rreth 75% e banorëve të Kosovës janë të lidhur me sistemin publik të furnizimit me ujë.

Por, çdo i katërti banor ende detyrohet të gjejë vetë zgjidhje për t’u furnizuar me ujë.

Pak mbi 85 për qind e banorëve të Kosovës janë të lidhur me sistemin publik të kanalizimit për shkarkimin e ujërave të zeza.

Por, një numër i konsiderueshëm ende detyrohen të gjejnë forma të tjera, si lidhja në sisteme private apo hapja e gropave septike.

Vetëm rreth 39% e banorëve të Kosovës ngrohen përmes sistemit të ngrohjes publike, i cili funksionon vetëm në Prishtinë dhe në Gjakovë.

Pjesa më e madhe e qytetarëve përdor sisteme të instaluara individualisht, si ngrohje qendrore private, stufa dhe oxhakë.

Lëndët kryesore për ngrohje mbeten druri, peleti dhe pajisjet që funksionojnë me energji elektrike, ndërsa energjia diellore përdoret nga vetëm 326 shtëpi në të gjithë vendin.

Continue Reading

Botë

Sulmi terrorist në Stamboll, 357 të arrestuar

Published

on

By

357 persona janë vënë në pranga në një operacion kundër Shtetit Islamik, një ditë pasi tre oficerë policie dhe gjashtë terroristë u vranë në një shkëmbim zjarri në Turqinë veriperëndimore.

Ministri i Brendshëm turk Ali Yerlikaya tha se operacionet u zhvilluan në 21 provinca, duke theksuar se Turqia nuk do të tregojë tolerancë ndaj terrorizmit.

41 prej të arrestuarve kishin lidhje me militantët e përfshirë në sulmin e së hënës dhe po planifikonin sulme të ngjashme në Stamboll gjatë festimeve të Vitit të Ri. Më parë, Zyra e Prokurorit Publik të Stambollit njoftoi se policia bastisi 114 vende në Stamboll dhe dy provinca të tjera, duke sekuestruar materiale dhe dokumente të ndryshme.

Zyra e Kryeprokurorit të Ankarasë tha se Byroja e Hetimit të Krimeve Terroriste identifikoi të dyshuarit përmes analizimit të materialeve digjitale të sekuestruara gjatë hetimeve të mëparshme në lidhje me ISIS-in. Nga shkëmbimi i zjarrit mes militantëve të ISIS dhe policisë në Turqi mbetën të plagosur edhe 8 policë.

Continue Reading

Botë

Trump thotë se është bërë përparim në bisedimet për Ukrainën, por mbeten

Published

on

By

Donald Trump dhe Volodymyr Zelensky thanë se ishte bërë përparim për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë gjatë bisedimeve në Florida, por udhëheqësi amerikan shtoi se mbetën “një ose dy çështje shumë të vështira”.

Ndërsa të dy presidentët e SHBA-së dhe Ukrainës i përshkruan bisedimet si “të shkëlqyera”, Trump përsëriti se një pikë kyçe ngërçi ishte çështja e territorit. Rusia më parë ka kërkuar që Ukraina të dorëzojë më shumë tokë.

Duke iu drejtuar gazetarëve në Mar-a-Lago, Zelensky tha se ata kishin arritur një marrëveshje për “90%” të një plani paqeje prej 20 pikash, ndërsa Trump tha se një garanci sigurie për Ukrainën ishte “afër 95%” e përfunduar.

Zelensky më vonë tha se ekipet amerikane dhe ukrainase do të takohen javën e ardhshme për bisedime të mëtejshme mbi çështjet që synojnë t’i japin fund luftës gati katërvjeçare të Rusisë në Ukrainë.

Continue Reading

Lajmet

Shpërthim në Moskë, tre të vdekur, mes tyre dy policë

Published

on

Tre persona, përfshirë dy oficerë policie janë vrarë në një shpërthim në Moskë, thanë autoritetet ruse.

Dy oficerë të policisë rrugore panë një individ të dyshimtë pranë një makine policie në rrugën Yeletskaya të qytetit dhe kur iu afruan të dyshuarit për ta ndaluar, një pajisje shpërtheu, tha Komiteti Hetues i Rusisë.

Dy oficerët e policisë vdiqën nga plagët e marra, së bashku me një person tjetër që po qëndronte aty pranë.

Shpërthimi ndodhi pranë vendit ku një gjeneral i lartë rus u vra në një shpërthim me makinë-bombë në kryeqytet të hënën.

Gjeneral-lejtnant Fanil Sarvarov vdiq pasi një pajisje shpërthyese e cila ishte vendosur nën një makinë krisi.

Zëdhënësja e Komitetit Hetues Svetlana Petrenko tha në një deklaratë në Telegram se një çështje penale po hetohej në Moskë lidhur me një përpjekje për vrasjen e oficerëve të policisë rrugore.

Mediat ruse identifikuan oficerët si Ilya Klimanov, 24 vjeç dhe Maxim Gorbunov, 25 vjeç./S.K/EO/

 

Continue Reading

Të kërkuara