Të paktën 132 persona kanë humbur jetën dhe është shpallur gjendja e jashtëzakonshme pasi Kolombia u godit nga një prej tërmeteve më të mëdhenj të viteve të fundit.

Numri i të vdekurve ka gjashtë të rritet, pasi dyshohet se ka të tjerë persona të bllokuar nën rrënojat e ndërtesave të shembura.

Tërmeti me magnitudë 7.4 goditi në orën 07:34 në një thellësi prej 103 km në provincën Chocó, njoftoi shërbimi gjeologjik i vendit. Ai u ndje në një zonë mjaft të gjerë, e cila shtrihej për qindra milje nëpër Kolombinë perëndimore, raporton BBC.

Shumë nga viktimat janë regjistruar në qytetin e Pereira-s, në rajonin e kultivimit të kafesë në Kolombi, ndërsa qytetet përreth dhe rajoni Valle del Cauca u goditën gjithashtu rëndë.

Epiqendra e tërmetit ishte afër fshatit San José del Palmar, në provincën Chocó, por kryetari i bashkisë lokale, León Fabio Marín Moncada, tha se çuditërisht nuk kishte pasur të vdekur apo të plagosur — përpos faktit se rrugët hyrëse dhe dalëse u dëmtuan.

Më shumë se 480 persona u dëmtuan gjatë tërmeteve, shkroi Shoqata e Qyteteve Kapitale të Kolombisë në një deklaratë të përditësuar të hënën.

Rreth 55 km nga epiqendra e tërmetit, qyteti i Pereira-s pësoi disa nga dëmet më të mëdha.

Video të verifikuara nga BBC tregojnë të paktën një ndërtesë duke u shembur në Plaza Bolívar, sheshin kryesor të qytetit, me mbeturina dhe pluhur të shpërndarë në hapësirën e hapur ku ishin mbledhur shumë njerëz.

Autoritetet lokale kanë raportuar të paktën 40 persona të vdekur në zonën metropolitane të qytetit, me 65 ndërtesa të shembura. Besohet se ka njerëz të bllokuar në 15 prej tyre.

Në disa pjesë të qytetit është vendosur orë policore deri në orën 05:00 sipas kohës lokale të së martës.

Tridhjetë e dy ndërtesa u shembën në Cali, i cili ndodhet rreth 160 km në jug të Pereira-s dhe rreth 200 km nga epicentra.

Dan Cutler, 29 vjeç, është nga Londra por ka qëndruar në Kolombi për rreth dy muaj si pjesë e një udhëtimi të madh me partneren e tij, dhe aktualisht ndodhet në Cali.

Pasi u zgjua nga tërmeti, ai tha për BBC: “Nuk kam përjetuar kurrë diçka të tillë.”

“Ne vrapuam jashtë me pidhama. Nuk ka dëme të mëdha strukturore në hotel, por ka krisje sipërfaqësore në mure, ndërsa boja me suvën janë qëruar,” thotë ai.

Ka pasur gjithashtu raportime për viktima në Manizales, Quibdó, Medellín, si dhe në të gjithë rajonet Chocó dhe Valle del Cauca.

Të paktën dy persona kanë humbur jetën në Manizales.

Duke folur për BBC World Service, Angélica Ávila tha se kishte qenë duke qëndruar në një hotel në Manizales.

Ajo tregoi se kur goditi tërmeti, në mure u shfaqën krisje.

“Të gjithë po bërtisnin… Pashë pluhur që dilte nga ndërtesat fqinje dhe tulla që rrëzoheshin nga muret,” tha ajo.

Gazetari dhe meteorologu Luis Felipe Molina, nga Manizales, ishte në shtëpi kur goditi tërmeti – rreth 150 km nga epicentra.

Ai shpjegoi se për shkak të tërmeteve të mëparshme, qyteti ka “rregullore shumë strikte të ndërtimit kundër tërmeteve” – kështu që ndërtesa e tij arriti t’i rezistonte goditjes.

“Kam 450 librave dhe vetëm pak mbetën në këmbë në rafte. Mund të dëgjoje xhama që thyheshin dhe njerëz që bërtisnin,” tha ai për BBC Mundo.

“Ishte një përvojë e tmerrshme dhe e frikshme”. /BBC/

Të paktën 13 persona kanë humbur jetën si pasojë e një sulmi me dronë ukrainas në Republikën e Tatarstanit në Rusi, kanë bërë të ditur zyrtarët vendas.

Sipas autoriteteve ruse, mes viktimave është edhe një fëmijë, ndërsa 75 persona të tjerë kanë mbetur të plagosur. Ky konsiderohet si një nga sulmet më të përgjakshme mbi territorin rus që nga fillimi i pushtimit të plotë të Ukrainës nga Moska. Kijevi zyrtar ende nuk ka komentuar drejtpërdrejt mbi sulmin në qytetin Nizhnekamsk, i cili ndodhet më shumë se 1,100 kilometra larg kufirit me Ukrainën.

Forcat e Armatosura të Ukrainës konfirmuan se është goditur rafineria e naftës “Tanevo” në Nizhnekamsk, ndërsa prodhuesi ukrainas i teknologjisë së mbrojtjes “FirePoint” njoftoi se në këtë operacion janë përdorur dronët e tyre të llojit FP-1.

Burimet lokale bëjnë të ditur se sulmi zgjati për disa orë gjatë natës dhe mëngjesit. Pamjet e verifikuara në rrjetet sociale tregojnë tymin e dendur dhe flakët që ngrihen në qiell, teksa në prapavijë dëgjohen sirenat e alarmit ajror.

Ndonëse nuk ka pasur informacion zyrtar mbi të gjitha targetet, Kijevi së fundmi ka intensifikuar goditjet ndaj objekteve që ndihmojnë në financimin dhe logjistikën e luftës së Rusisë.

Moska konfirmoi se përveç objekteve industriale janë prekur edhe zona banimi.

“Në vendngjarje ndodheshin civilë që nuk ishin të përfshirë në asnjë operacion ushtarak” — deklaroi Komiteti Hetimor i Rusisë (informacion i paverifikuar në mënyrë të pavarur).

Udhëheqësi i Tatarstanit, Rustam Minnikhanov, konfirmoi sulmin dhe u shprehu ngushëllime familjeve të viktimave, ndërsa kryetari i bashkisë së Nizhnekamskut, Radmir Belayev, e quajti ngjarjen “një dhimbje të madhe për të gjithë”. Në rajon është shpallur ditë zie.

Sipas Moskës, mbrojtja ajrore ruse ka rrëzuar mbi 450 dronë ukrainas gjatë natës. Ukrainës i është rritur me sukses aftësia për të kryer sulme në distanca të largëta brenda Rusisë, duke shënjestruar depot e armatimit dhe infrastrukturën energjetike.

Nga ana tjetër, Rusia po vazhdon sulmet e saj masive ajrore mbi qytetet ukrainase. Javën e kaluar, një sulm i kombinuar me dronë dhe raketa në Kijev la të vdekur 21 persona, ndërsa në Kharkiv pesë persona humbën jetën gjatë natës si pasojë e goditjeve nga artileria ruse. /BBC/

Autoritetet kineze kanë evakuuar më shumë se një milion njerëz nga shtëpitë e tyre në Kinën lindore, përfshirë Shangain, pasi tajfuni “Dolphin” goditi tokën.

Ai arriti shpejtësi maksimale të erës prej 150 km/orë kur goditi për herë të parë Yuhuan-in në provincën Zhejiang në orën 17:30 , përpara se të godiste për herë të dytë në qytetin Wenzhou rreth një orë më vonë, bënë të ditur autoritetet meteorologjike.

Tajfuni pezulloi transportin në të gjithë rajonin – vetëm në Shangai u anuluan 1,400 fluturime.

Autoritetet kineze kishin lëshuar më parë alarm të kuq të nivelit më të lartë për tajfunin “Dolphin”, por deri të hënën në mëngjes e ulën atë në një stuhie tropikale.

Stuhia po lëviz drejt brendësisë së Kinës dhe autoritetet vazhdojnë të paralajmërojnë për reshje të rrëmbyeshme, përmbytje të rënda dhe rrezik nga rrëshqitjet e dheut deri të mërkurën.

Reshje të mëdha shiu u parashikuan për të hënën në provincat Shandong, Henan, Hubei, Anhui, Jiangsu, Zhejiang dhe në qytetin e Shangait. Qeveritë lokale u kanë bërë thirrje njerëzve të shmangin aktivitetet jashtë, ndërsa disa nga atraksionet kryesore turistike mbeten të mbyllura, përfshirë pjesë të Disneyland dhe Legoland, si dhe disa platforma vëzhgimi përgjatë “The Bund” në Shangai.

Pamjet në mediat shtetërore tregojnë biznese në katet përdhese të përmbytura në ish-Koncesionin Francez në Shangai – një zonë e popullarizuar nga turistët – dhe njerëz që ecin në ujë deri në kyçin e këmbës.

Disa media shtetërore kanë raportuar se një djalë nëntëvjeçar nga Wenling i Zhejiang-ut është zhdukur pasi u mor nga deti. Zyrtarët kinezë nuk kanë raportuar për viktima.

Pjesë të Zhejiang-ut mund të përballen me 250 mm deri në 500 mm shi gjatë ditëve të ardhshme, thonë parashikuesit e motit.

Autoritetet në Hangzhou, kryeqyteti i Zhejiang-ut, kanë hequr pagesat e parkimit në të gjitha hapësirat publike për shoferët që kërkojnë strehim mes erërave të fuqishme dhe përmbytjeve.

Tjetërkund në këtë provincë, autoritetet e Wenzhou-t kanë zhvendosur rreth 900,000 banorë dhe kanë hapur më shumë se 1,000 strehimore emergjente, ndërsa rreth 390,000 njerëz janë evakuuar nga shtëpitë e tyre në qytetin e Taizhou-t.

Në provincën bregdetare Fujian, autoritetet detare kanë pezulluar dhjetëra linja të feribotëve të udhëtarëve dhe kanë ndërprerë më shumë se 100 projekte ndërtimi në det.

Stuhia kaloi një distancë të gjatë prej 6,000 km përpara se të godiste tokën, çka sugjeron një jetëgjatësi më shumë se tri herë më të madhe se ajo e një tajfuni mesatar, sipas transmetuesit shtetëror kinez CCTV. /BBC/

Temperaturat rekord kanë përfshirë disa vende të Evropës Qendrore dhe Lindore, ndërsa vala e të nxehtit ekstrem vazhdon të shkaktojë zjarre, thatësira dhe probleme të shumta në infrastrukturë.

Shtete si Sllovakia, Austria dhe Hungaria kanë regjistruar temperatura të pazakonta për këtë periudhë. Sipas raportimeve, Sllovakia të enjten ka shënuar temperaturë prej 42 gradë Celsius, një prej vlerave më të larta të regjistruara në vend.

Situata e rënduar klimatike ka ndikuar edhe në sektorin energjetik. Në Poloni, autoritetet u detyruan të ndalojnë përkohësisht punën e termocentraleve me qymyr Kozienice dhe Polaniec, pasi niveli i ulët i ujit në lumin Vistula kufizoi furnizimin me ujë për ftohje. Ky vendim largoi rreth 1.3 gigavat kapacitet nga sistemi elektrik i vendit.

Ndërkohë, në Gjermani, aktivistët e klimës kanë kërkuar masa më të shpejta për reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile, duke paralajmëruar për rrezikun që paraqet nxehtësia ekstreme për shëndetin e njerëzve. Sipas Institutit Robert Koch, mijëra persona kanë humbur jetën si pasojë e temperaturave të larta gjatë kësaj vere.

Ekspertët klimatikë paralajmërojnë se kombinimi i temperaturave ekstreme dhe thatësirave të zgjatura po rrit presionin mbi popullsinë, infrastrukturën kritike, bujqësinë dhe ekosistemet natyrore.

Ndryshimet klimatike, sipas tyre, po ndikojnë në intensifikimin e fenomeneve ekstreme të motit, duke e bërë Evropën gjithnjë e më të ekspozuar ndaj valëve të nxehtësisë dhe pasojave të tyre.

Foto: Associated Press

D.L