Pas një fundjave tensionesh të larta dhe dështimit të negociatave të mëparshme, sinjale të reja diplomacie po vijnë nga Islamabadi. Burime për agjencinë e lajmeve Reuters kanë bërë të ditur të martën se ekipet negociuese të SHBA-së dhe Iranit mund të kthehen në kryeqytetin pakistanez këtë fundjavë për të rifilluar bisedimet për përfundimin e luftës.

Ky zhvillim vjen në një moment kritik, pasi dështimi i bisedimeve të fundit e shtyu Uashingtonin të vendoste një bllokadë detare ndaj porteve iraniane. Lajmi për një rikthim të mundshëm në tryezën e bisedimeve ka ndikuar menjëherë në qetësimin e tregjeve globale, duke bërë që çmimi i naftës të zbresë nën 100 dollarë për fuçi.

Bisedimet e së shtunës, të cilat u cilësuan si takimi i nivelit më të lartë mes dy vendeve që nga viti 1979, përfunduan pa asnjë përparim, duke vënë në rrezik mbijetesën e armëpushimit dyjavor që ka edhe shtatë ditë afat. Megjithatë, një ftesë e re u është dërguar delegacioneve për t’u rikthyer në Islamabad, me gjasë mes të premtes dhe të dielës.

Presidenti amerikan, Donald Trump, pohoi se Irani ka shprehur interes për të arritur një marrëveshje, por ai mbetet i prerë në qëndrimin se nuk do të pranojë asnjë pakt që i lejon Teheranit zotërimin e armëve bërthamore.

Situata në terren mbetet e tensionuar që nga fillimi i konfliktit më 28 shkurt. Irani ka mbajtur të mbyllur praktikisht Ngushticën strategjike të Hormuzit, duke lejuar vetëm mjetet e veta lundruese dhe duke kërkuar kontroll e pagesa për të tjerët. Kjo ka goditur rëndë ekonominë botërore, pasi përmes kësaj rruge kalon gati një e pesta e furnizimit global me naftë dhe gaz.

Si kundërpërgjigje, ushtria amerikane nisi të hënën bllokadën e porteve iraniane. Nga ana tjetër, Teherani ka kërcënuar me goditje ndaj anijeve luftarake në ngushticë dhe hakmarrje ndaj porteve të vendeve fqinje në Gjirin Persik, duke e bërë suksesin e bisedimeve të ardhshme në Islamabad jetik për stabilitetin rajonal dhe botëror./Reuters/

Pavarësisht bllokadës detare të shpallur nga Uashingtoni, të dhënat e gjurmimit të analizuara nga BBC Verify tregojnë se katër anije të lidhura me Iranin kanë kaluar përmes Ngushticës strategjike të Hormuzit. Sipas platformës MarineTraffic, dy nga këto mjete lundruese kishin vizituar porte iraniane përpara kalimit.

Konkretisht, anija transportuese e mallrave të thata, Christianna, kaloi ngushticën të hënën pasi kishte ndaluar në portin Bandar Imam Khomeini, ndërsa cisterna Elpis, e cila ndodhet nën sanksione amerikane, lundroi drejt lindjes të martën pasi u nis nga porti i Bushehrit me një destinacion ende të panjohur.

Lëvizje të ngjashme janë regjistruar edhe nga anije të tjera të sanksionuara nga SHBA-ja, si Rich Starry, e cila lundroi nga Emiratet e Bashkuara Arabe drejt lindjes, dhe cisterna Murlikishan, e cila u nis nga Kina duke u drejtuar drejt perëndimit, me pozicionin e fundit të raportuar pranë ishullit iranian Qeshm.

Megjithatë, ekspertët ngrenë dyshime se këto anije mund të kenë përdorur praktikën e njohur si “spoofing”, duke transmetuar qëllimisht pozicione të rreme për të fshehur vendndodhjen e tyre reale. Ndërkohë, ushtria amerikane ka bërë të ditur se, duke filluar nga ora 14:00 e së hënës, do të bllokojë çdo trafik detar që hyn apo del nga portet iraniane, por ka theksuar se nuk do të pengojë lirinë e lundrimit për anijet që përdorin Ngushticën e Hormuzit për të lëvizur drejt porteve që nuk janë nën kontrollin e Iranit.

Situata në Ngushticën e Hormuzit është tensionuar ndjeshëm pas deklaratave të fundit të Presidentit Donald Trump, i cili njoftoi se Marina e SHBA-së do të bllokojë të gjitha anijet që hyjnë ose dalin nga portet iraniane.

Edhe pse Komanda Qendrore e SHBA-së sqaroi se bllokada synon vetëm portet e Iranit dhe nuk do të pengojë lirinë e lundrimit për anijet që shkojnë drejt vendeve të tjera, ky veprim ka alarmuar organizatat ndërkombëtare.

Sekretari i Përgjithshëm i Organizatës Ndërkombëtare Detare të OKB-së, Arsenio Dominguez, deklaroi prerazi se nuk ekziston asnjë bazë ligjore në ligjin ndërkombëtar për të bllokuar një ngushticë që shërben për tranzit botëror, duke e cilësuar këtë si një precedent të rrezikshëm.

Dominguez theksoi se masat e tilla hakmarrëse rrezikojnë drejtpërdrejt 20,000 detarë që ndodhen aktualisht në Gjirin Persik dhe paralajmëroi se sa më shumë të zgjasë kjo gjendje, aq më i rëndë do të jetë impakti ekonomik për mbarë botën.

Megjithë nisjen zyrtare të bllokadës këtë të hënë në orën 14:00, të dhënat e gjurmimit tregojnë se trafiku detar nuk është ndalur tërësisht.

Sipas platformës MarineTraffic, katër anije cisternë që transportonin naftë dhe gaz kaluan ngushticën pak para hyrjes në fuqi të urdhrit, ndërsa të martën u regjistrua kalimi i anijes “Rich Starry”, e cila po udhëtonte nga Emiratet e Bashkuara Arabe drejt Kinës, duke dëshmuar se lundrimi ndërkombëtar po tenton të vazhdojë mes pasigurisë së madhe gjeopolitike. /BBC/

Pas 21-orësh negociata në kryeqytetin pakistanez, bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit nuk prodhuan ndonjë marrëveshje.

Nënpresidenti amerikan, JD Vance, doli nga takimet në orët e para të 12 prillit dhe njoftoi se përderisa dialogu ishte “përmbajtësor”, Teherani refuzuar që të pranonte kushtet kyç të sigurisë të Uashingtonit.

Dështimi për të siguruar qoftë edhe një kornizë preliminare zhyt të ardhmen e stabilitetit rajonal në një pasiguri, duke i lënë të dyja shtetet në konfrontim.

“Vijat e kuqe” bërthamore

Duke folur me gazetarët pas përfundimit të bisedimeve, Vance e paraqiti ngërçin në negociata si çështje të vullnetit politik të Iranit dhe jo thjesht si një teknikalitet diplomatik.

“Jemi marrë me këtë çështje tashmë për 21 orë… kemi zhvilluar një sërë diskutimesh thelbësore me iranianët. Ky është lajmi i mirë”, tha Vance.

“Lajmi i keq është se nuk kemi arritur një marrëveshje. Dhe, mendoj se ky është një lajm shumë më i keq për Iranin sesa për SHBA-në”.

Vance theksoi se “vijat e kuqe” të delegacionit amerikan mbeten në sigurimin e “zotimit afirmativ” se Teherani nuk do të synojë që të posedojë armë bërthamore apo mjete për të prodhuar shpejtë një armë të tillë, duke e cilësuar këtë si “qëllim kryesor” të administratës të presidentit amerikan, Donald Trump.

Pavarësisht se i cilësoi negociatorët amerikanë si “mjaft fleksibilë”, Vance la të kuptohet se hendeku mes dy palëve mbetet mjaft i madh.

“Pyetja e thjeshtë është: A shohim një vullnet nga ana e iranianëve për të mos zhvilluar armë bërthamore… në terma afatgjatë?”, pyeti Vance. “Këtë ende nuk e kemi parë”.

Një agjendë e gjerë e përballur me heshtje

Përderisa çështja bërthamore dominoi bisedimet, Vance konfirmoi se agjenda përfshinte të gjithë spektrin e marrëdhënieve të ngrira dypalëshe, përfshirë asetet e ngrira të Iranit dhe tensionet më të gjera rajonale.

Ai nuk dha detaje, duke theksuar se nuk do të “negocioj në publik”, pas bisedimeve që u zhvilluan prapa dyerve të mbyllur.

Vance konfirmoi se ekipi amerikan mbajti komunikim me presidentin Trump dhe ekipin e sigurisë kombëtare – përfshirë shefin e Mbrojtjes, Pete Hegseth dhe sekretarin e Shtetit, Marco Rubio – gjatë gjithë rundeve të bisedimeve.

Ai përmbylli fjalën e tij me një ultimatum:

“Ne po largohemi nga këtu me një propozim të thjesht, një metodë për të kuptuar ofertën tonë të fundit dhe më të mirën. Do të shohim nëse iranianët do e pranojnë”.

Delegacioni amerikan në Islamabad përfshinte të dërguarit e posaçëm, Steve Witkoff, dhe Jared Kushner, si dhe zyrtarë nga Këshilli i Sigurisë Kombëtare, Departamenti i Shtetit dhe Pentagoni. Ndërkaq, ai iranian u udhëhoq nga ministri i Jashtëm Abbas Araqchi dhe kryetari i Parlamentit Mohammad Baqer Qalibaf.

Shtëpia e Bardhë tha më 11 prill se bisedimet janë zhvilluar “ballë për ballë”, nën ndërmjetësimin e Pakistanit. Paraprakisht, Pakistani kishte mbajtur takime të ndara me dy delegacionet.

Pakistani më 7 prill ndërmjetësoi një marrëveshje dyjavore armëpushimi, që parasheh ndalimin e sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit, dhe të Iranit ndaj Izraelit dhe vendeve të Gjirit Persik.

Po ashtu, Teherani ka për obligim të hapë Ngushticën e Hormuzit – rrugë kyç për transportin e naftës dhe gazit në botë, që e mbylli pothuajse plotësisht pasi SHBA-ja dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Republikës Islamike më 28 shkurt. Megjithatë, që nga armëpushimi, anijet po përballen me pengesa.

Qëndrimi i Iranit

Qëndrimi në anën iraniane ishte një rezistencë parimore.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baqaei, shkroi në rrjetet sociale se suksesi i negociatave varej nga fakti që Uashingtoni “të përmbahej nga kërkesat e tepruara dhe të paligjshme” dhe të pranonte “të drejtat legjitime dhe interesat” e Iranit.

Baqaei i përshkroi negociatat si “intensive” që sipas tij përfshin një sërë çështjesh, përfshirë Ngushticën e Hormuzit, reparacionet e luftës dhe “përfundimin e luftës kundër Iranit”.

Mediat e lidhura me Teheranin i bën jehonë këtij qëndrimi, duke e akuzuar Uashingtonin për “shkelje të premtimit” dhe “akte dashakeqe”

Dështimi i bisedimeve në Islamabad ka shkaktuar shqetësim të menjëhershëm te vëzhguesit rajonalë, të cilët druhen se vakumi diplomatik do të mbushet me demonstrime të forcës ushtarake.

“Regjimi i Iranit mendon se po fiton. Kjo po e inkurajon Teheranin që edhe një herë të refuzojë ofertat e SHBA-së”, tha për Radion Evropa e Lirë, Jason Brodsky, drejtor i politikave në Të Bashkuar Kundër Një Irani Bërthamor.

“Por rrezikon ta teprojë me kërkesa. SHBA-ja duhet të ndryshojë kalkulimin vendimmarrës të Iranit për ta thyer këtë perceptim të fitores. Kjo krijon terren për një përshkallëzim ushtarak”, shtoi ai. /REL/