Magazinë

Mbretëria nëntokësore e kripës që mahnit vizitorët

Published

on

Vetëm pak kilometra nga Krakow, miniera e kripës në Wieliczka është një nga atraksionet më të çuditshme dhe magjepsëse të Evropës. Me tunele që shtrihen për mbi 240 kilometra dhe nëntë nivele nëntokësore deri në 330 metra thellësi, ajo ofron një udhëtim unik në historinë, kulturën dhe artin e kripës.

Një botë nën tokë

Hapësira është e pazakontë: muret gri të kripës mund t’i lëpish për të ndier shijen e saj autentike, ndërsa statuja, skulptura dhe llambadarët e mëdhenj tregojnë historinë e minatorëve dhe përparimet teknologjike gjatë shekujve. Vizitorët mund të zgjedhin rrugën turistike klasike – një shëtitje prej dy kilometrash që zgjat rreth dy orë – ose aventurën e minatorëve, ku pajisen me helmetë, llambë koke dhe pajisje emergjente për siguri.

“Ajri këtu është i pastër, pothuajse pa baktere,” shpjegon guida Patrycja Antoniak. “Është e mirë për ata me alergji, dhe nuk është si në një minierë qymyrguri ku pluhuri e bën frymëmarrjen të vështirë.”

Historia e jashtëzakonshme e Wieliczkës

Miniera ka një histori 700-vjeçare. Që nga përdorimi i kripës si monedhë nga komunitetet parahistorike, gërmimet filluan në shekullin XIII. Në shekullin XIV, miniera u bë pasuri mbretërore nën sundimin e Casimir III the Great. Të ardhurat nga kripa përbënin deri në një të tretën e thesarit mbretëror dhe ndihmuan në financimin e universitetit të parë të Polonisë.

Në shekullin XV, miniera prodhonte 7–8 mijë ton kripë në vit. Puna ishte e vështirë, shpesh dekada punë për një dhomë të vetme, dhe minatorët kishin detyra të rrezikshme, si djegia e metanit për të shmangur shpërthimet. Kuajt, të futur në minierë për të tërhequr kripën, nuk e shihnin më dritën e diellit gjatë gjithë jetës së tyre.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, nën pushtimin nazist, miniera u shndërrua në fabrikë nëntokësore për prodhimin e pjesëve të avionëve, ku punonin të detyruar të burgosur nga kampet e afërta.

Kapela e Shën Kingës – një mrekulli nën tokë

Një nga atraksionet më të famshme është Kapela e Shën Kingës, një kishë madhështore e gdhendur plotësisht në kripë, e përfunduar në vitin 1964 pas 67 viteve pune nga tre minatorë të përkushtuar. Aty gjenden skena biblike, altare dhe llambadarë nga kristalet e kripës. Legjenda thotë se Princesha Kinga, mbrojtësja e minatorëve të kripës, hodhi unazën e saj të fejesës në një minierë në Hungari; ajo më vonë u gjet e ngulitur në një bllok kripë në Poloni.

Sot, aty mbahen mesha, organizohen dasma dhe ngjarje të veçanta – një shembull i mahnitshëm se si historia dhe arti mund të bashkëjetojnë nën tokë.

Aventura dhe mirëqenia nën tokë

Wieliczka nuk është thjesht një muze: dhomat më të mëdha kanë shërbyer për gala dhe evente private, bungee jumping, madje edhe fluturime me balonë të lidhur. Një spa 135 metra nën tokë ofron trajtime për frymëmarrjen, falë ajrit të pastër dhe të pasur me minerale.

“Është një vend unik ku historia, arti, dhe mirëqenia bashkohen,” thotë Antoniak. “Minatorët që punojnë këtu ruajnë kompleksin nga uji dhe dëmimet strukturore, duke e mbajtur të sigurt për vizitorët.”

Një mbretëri e gjallë nën tokë

Edhe pse miniera nuk prodhon më kripë industriale, mbi 380 punonjës punojnë për të ruajtur strukturën dhe sigurinë e saj. Wieliczka mbetet një destinacion unik ku vizitorët mund të ndjejnë magjinë e një mbretërie të gdhendur në kripë – një kombinim i jashtëzakonshëm historie, arti dhe aventurës nën tokë.

Continue Reading

Magazinë

Mick Jagger: Fama të shkëput nga realiteti, por përpiqem të mbetem i zakonshëm

Published

on

Legjenda e muzikës rock, Mick Jagger, ka folur për ndikimin që fama shumëvjeçare ka pasur në jetën e tij, duke pranuar se suksesi mund ta largojë një person nga përditshmëria e zakonshme.

Në një intervistë për “The New York Times”, frontmeni i grupit Rolling Stones, 82-vjeçar, tha se njerëzit e famshëm shpesh rrethohen nga persona të së njëjtës botë, gjë që mund t’i shkëpusë nga realiteti dhe përvojat e njerëzve të tjerë.

Deklarata e tij erdhi pas një pyetjeje lidhur me komentet e humoristit John Mulaney, i cili në vitin 2019 kishte thënë se Jagger nuk ishte treguar “i sjellshëm” gjatë një bashkëpunimi në “Saturday Night Live”. Jagger u shpreh se nuk e kishte parë atë performancë, por pranoi se fama mund të ndikojë në sjelljen dhe mënyrën e komunikimit me të tjerët.

Megjithatë, këngëtari tha se përpiqet me vetëdije ta shmangë këtë distancim, duke bërë gjëra të zakonshme si ecja në rrugë apo blerja e gazetave, edhe pse pranon se fama lë pasoja të përhershme në aspektin psikologjik.

Jagger theksoi se personazhi i tij në skenë është një version më i ekzagjeruar i vetes, ndërsa jashtë skenës përpiqet të jetojë sa më normalisht.

Sipas tij, shumë artistë përballen me vështirësi në ndarjen mes jetës private dhe asaj publike, por me kalimin e dekadave ai ka mësuar ta menaxhojë këtë dualitet dhe të ruajë lidhjen me jetën e zakonshme përtej famës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Startup-i i vajzës së Bill Gates përfshihet në debat për praktika të dyshuara online

Published

on

Një kompani teknologjike e bashkëthemeluar nga vajza e miliarderit Bill Gates është përfshirë në një debat pas dyshimeve për përdorimin e praktikave të parregullta në internet.

Bëhet fjalë për startup-in Phia, një kompani që zhvillon mjete për blerje online të asistuara nga inteligjenca artificiale, e bashkëthemeluar nga 23-vjeçarja Phoebe Gates.

Sipas një hulumtimi të publikuar nga “Bloomberg”, aplikacioni i kompanisë dyshohet se ka përdorur një praktikë të njohur në marketingun digjital si “cookie stuffing”, e cila mund të mundësojë përfitimin e komisioneve nga shitjet online përmes metodave të diskutueshme.

Nga kompania kanë deklaruar se rasti ka ardhur si pasojë e një gabimi teknik në kod dhe se problemi është identifikuar dhe korrigjuar.

Pavarësisht debatit, Phia ka vazhduar zgjerimin e saj në tregun teknologjik, duke siguruar më shumë se 37 milionë euro investime dhe duke u vlerësuar me rreth 159 milionë euro.

Phoebe Gates ka deklaruar më herët se dëshiron ta ndërtojë suksesin e saj përmes punës dhe ideve personale, duke shmangur përdorimin e mbiemrit të saj të njohur gjatë prezantimeve para investitorëve./A.K/

Continue Reading

Aktualitet

Kanye West reagon pas koncertit në Tiranë: Faleminderit Edi Rama dhe gjithë Shqipërisë

Published

on

By

Reperi i famshëm amerikan, Kanye West, ka thyer heshtjen pas performancës së tij në kryeqytetin shqiptar, duke shprehur një mirënjohje të veçantë për kryeministrin Edi Rama dhe mbarë Shqipërinë. Përmes një postimi në platformën “X”, artisti ndau vlerësimet e tij të larta duke shkruar: “Faleminderit Edi Rama dhe gjithë Shqipërisë që ndërtuat një stadium dhe më mirëpritët në vendin tuaj të bukur”.

Koncerti i tij në Tiranë u përcoll me një interes jashtëzakonisht të madh nga publiku dhe shkaktoi një jehonë të gjerë në rrjetet sociale, duke u cilësuar si një nga ngjarjet më të rëndësishme muzikore të organizuara ndonjëherë në vend, me pjesëmarrjen e mijëra spektatorëve.

Ky reagim i ngrohtë i yllit botëror vjen pas një vale kritikash që rrethuan organizimin e këtij eventi, ndaj të cilave kishte reaguar më herët edhe vetë kreu i qeverisë.

Kryeministri Rama e kishte mbrojtur projektin duke theksuar se sjellja e emrave të tillë ndihmon direkt në promovimin ndërkombëtar të Shqipërisë dhe sjell përfitime të mëdha ekonomike për sektorë të ndryshëm.

Përmes mesazhit të tij, Kanye West jo vetëm që vlerësoi mikpritjen dhe organizimin e eventit, por e vulosi imazhin e Shqipërisë si një destinacion të bukur dhe të hapur për ngjarje të përmasave të tilla.

Continue Reading

Magazinë

Gigi Hadid rikthehet në pasarelë pas pesë muajsh, shkëlqen në Javën e Modës në Paris

Published

on

Modelja e njohur Gigi Hadid është rikthyer në pasarelë pas një pauze gati pesëmujore, duke marrë pjesë në sfilatën e Balenciaga-s në kuadër të Javës së Modës së Lartë në Paris. Kjo ishte paraqitja e saj e parë në pistë që nga muaji shkurt.

Hadid tërhoqi vëmendjen me një krijim avangardë të Balenciaga-s, i përbërë nga pupla të zeza që mbulonin kokën, fytyrën dhe pjesën e sipërme të trupit. Kombinimi u plotësua me pantallona të zeza me prerje shumë të gjera, në stilin karakteristik të shtëpisë së modës.

Sfilata shënoi gjithashtu prezantimin e koleksionit të parë haute couture të drejtorit të ri krijues të Balenciaga-s, Pierpaolo Piccioli. Koleksioni solli silueta të guximshme dhe dizajne moderne, ku paraqitja e Hadid ishte ndër më të komentuarat.

Para këtij rikthimi, Gigi Hadid kishte ecur për herë të fundit në pasarelë në muajin shkurt, gjatë prezantimit të koleksionit Vjeshtë 2026 të Ralph Lauren.

Në atë sfilatë, ajo u shfaq fillimisht me një jelek të thurur ngjyrë kafe dhe një fund të gjatë, të kombinuar me një bluzë të zezë me jakë të rrumbullakët, rrip me detaje argjendi dhe çizme lëkure. Më pas, modelja prezantoi edhe një fustan elegant prej kadifeje pa mëngë, të shoqëruar me një pelerinë të zbukuruar me elemente që ngjanin me xhevahire dhe një rrip të gjerë që theksonte siluetën./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara