Të shtunën (07.02.2026) u shënuan gjashtë vjet nga shkuarja në amshim e ikonës së muzikës shqiptare, Nexhmije Pagarusha, e njohur për publikun si Bilbili i Kosovës.

E lindur në maj të vitit 1933 në Malishevë, Nexhmije Pagarusha e nisi karrierën muzikore në vitin 1948 në Radio Prishtinë, duke u shndërruar në një nga zërat më të veçantë dhe më të dashur të muzikës shqiptare.

Karrierën si këngëtare e përmbylli në vitin 1984. Përveç muzikës, ajo ishte aktive edhe si aktore filmi dhe teatri.

Për kontributin e saj të jashtëzakonshëm artistik, Pagarusha u nderua me çmimin “Nderi i Kombit” nga Presidenca e Shqipërisë, si dhe me titullin “Artiste e Merituar” nga Presidenca e Kosovës.

Nexhmije Pagarusha u nda nga jeta në moshën 86-vjeçare, duke lënë pas pesë albume dhe 88 këngë, ndër to këngët e pavdekshme “Baresha” dhe “Zambaku i Prizrenit”. Ajo do të kujtohet gjithmonë si një yll i pashuar i muzikës shqiptare dhe një figurë frymëzuese për brezat e rinj të artistëve.

Më 6 shkurt të vitit 2007, ndërroi jetë figura e mirënjohur e kinematografisë dhe e skenës shqiptare, Kadri Roshi.

Roshi u lind më 4 janar të vitit 1924 në Ballsh të Mallakastrës në një familje me prejardhje nga Libohova. Aktori përjetoi një vogëli të trazuar, pasi humbi të ëmën teksa numëronte veçse 2 vjeç dhe mbeti jetim dhjetë vjet më vonë, kur vdiq edhe i ati.

Karriera e tij si aktor nisi në moshën 21-vjeçare në skenën e të ashtuquajturit Teatër Popullor. Në vitin 1951 finalizoi rrugëtimin e tij kushtuar edukimit universitar, të përshkuar në Pragë. Me t’u kthyer në vendin e tij të origjinës, Roshi rimori ekzekutimin e roleve të para në logun e jetës artistike të vendit, Teatrin Kombëtar.

Përllogaritet se aktori ka luajtur rreth 180 role në skenë dhe në kinematografi, duke lënë në kujtesën e teleshikuesve dhe të spektatorëve një portret të pashlyeshëm. Në celuloid është përjetësuar në sajë të një shumësie rolesh, që variojnë nga skllavi Ezop tek kujdestari i “Lulëkuqe mbi mure”, si edhe nga mbojtësi i thekshëm i gjuhës shqipe në Rilindje deri tek plaku Mere.

Disa prodhime të tjera filmike ku Roshi ka mishëruar role protagoniste janë: Vdekja e burrit (1991), Apasionata (1983), Partizani i vogël Velo (1980), Ballë për ballë (1979), Gjeneral gramafoni (1978), Njeriu me top (1977), Fije që priten (1976), Përballimi (1976), Malet me blerim mbuluar (1971), I teti në bronz (1970).

Për kontributin e dhënë në artin e fjalës dhe të interpretimit, Roshi u nderua me Çmimin e Karrierës në Festivalin e Filmit Artistik të vitit 1995, me Çmimin e Madh të Nderit në vitin 1997 dhe iu akordua vlerësimi “Nderi i Kombit” në vitin 1999. /Kosovapress/

“Halili dhe Hajria” është një vepër baleti tërësisht shqiptare, e para në skenën e baletit shqiptar.

Ishte 13 janari i vitit 1963, kur kompozitori Tish Daija, baletmaestri Panajot Kanaçi, dirigjenti Mustafa Krantja e një grup i madh artistësh, vunë në skenë baletin “Halili dhe Hajria”.

Interpretuesit e parë në rolin e Halilit, kanë qenë Xhemil Simixhi, Kristaq Rada dhe Llaqi Nako dhe në rolin e Hajries: Ganimet Vendresha (Simixhi) Zoica Haxho, ndërsa në rolet e tjera përmenden emrat e Luan Shtinos, Miltiadh Papës, Agron Aliajt, Skënder Jazexhiut, etj.

Në vitin 1983, kjo vepër rivihet në skenë. Krahas emrit të Llaqi Nakos, në rolin e Halilit, radhitet edhe ai i Ilir Kernit, ndërsa në rolet e tjera Albana Sulejmani, Pëllumb Agalliu, Hajdar Shtuni, Ludmill Çakalli, etj.

Më 12 dhjetor 1973 u luajt për të 150-n herë, ndërsa në skenën e Teatrit Kombëtar të Operës e Baletit dhe jashtë saj u luajt mbi 250 herë.

Në turnetë në Greqi, Itali, Turqi, Francë, ka pasur sukses të padiskutueshëm. Në Francë është vënë në skenë nga një trupë franceze, më pas edhe në Prishtinë.

Gjatë viteve, BBC Culture ka kryer sondazhe të mëdha me kritikë filmi dhe televizioni, ekspertë dhe figura të industrisë nga e gjithë bota për të vendosur mbi filmat dhe shfaqjet televizive më të mira në një kategori të caktuar.

Megjithatë, në një sondazh të para disa muajsh, BBC Culture u mor me librin. Dhe nuk ka shumëllojshmëri librash më të ngulitur në to sesa letërsia për fëmijë – në fund të fundit, cilado qofshin argëtimet tona ndërsa rritemi, shumë prej nesh ndajnë gëzimin e leximit në një moshë të re, brenda dhe jashtë shkollës.

Nisur nga kjo, kjo radio solli titujt e 100 librave më të mirë për fëmijë. Mund t’ia kenë qëlluar saktë, por edhe mund të ketë ndonjë huqje. Sidoqoftë, janë rezultate të nxjerra nga hulumtimet dhe sondazhet.

Le t’i lexojmë titujt në vazhdim:

1. Ku janë gjërat e egra (Maurice Sendak, 1963)
2. Aventurat e Alisës në Botën e Çudirave (Luis Karroll, 1865)
3. Pipi Çorapegjata (Astrid Lindgren, 1945)
4. Princi i Vogël (Antuan de San-Eksuper, 1943)
5. Hobiti (Tolkien, 1937)
6. Dritat Veriore (Filip Pullman, 1995)
7. Luani, Shtriga dhe Garderoba (Luis, 1950)
8. Winnie-the-Pooh (Milne dhe Shepard, 1926)
9. Rrjeta e Sharlotës (Vhajt dhe Garth Williams, 1952)
10. Matilda (Roald Dahl dhe Kuentin Blejk, 1988)
11. Ana e Gables të Gjelbër (Montgomery, 1908)
12. Përralla (Hans Kristian Andersen, 1827)
13. Harry Potter dhe Guri Filozofal (Rowling, 1997)
14. Vemja shumë e uritur (Erik Karle, 1969)
15. Errësira po ngrihet (Susan Kuper, 1973)
16. Ardhja (Shaun Tan, 2006)
17. Gratë e Vogla (Luisa May Alcott, 1868)
18. Çarli dhe Fabrika e Çokollatës (Roald Dahl, 1964)
19. Heidi (Johana Spyri, 1880)
20. Natën e mirë Hëna (Margaret Vise Brovn dhe Clement Hurd, 1947)
21. Aventurat e Pinokios (Karlo Kollodi, 1883)
22. Një Magjistar i Detit të Tokës (Ursula Le Guin, 1968)
23. Moominland Midwinter (Tove Jansson, 1957)
24. Dua kapelen time mbrapa (Xhon Klassen, 2011)
25. Kopshti Sekret (Frances Hoxhson Burnett, 1911)
26. Rosa, Vdekja dhe Tulipani (Volf Erlbrush, 2007)
27. Vëllezërit zemërluanë (Astrid Lindgren, 1973)
28. Harry Potter dhe i Burgosuri i Azkabanit (Rowling, 1999)
29. Vajza ngjyrë kafe duke ëndërruar (Zhaklin Vudson, 2014)
30. Tre Grabitësit (Tomi Ungerer, 1961)
31. Dita me dëborë (Ezra Zhak Keats, 1962)
32. Tigri që erdhi për çaj (Xhudit Kerr, 1968)
33. Kështjella lëvizëse e Howl (Diana Vajn Xhons, 1986)
34. Një rrudhë në kohë (Medlin L’Engle, 1962)
35. Ujëmbledhësi (Riçard Adams, 1972)
36. Kopshti i mesnatës i Tomit (Filipa Pirs, 1958)
37. Përrallat e Grimm (Vëllezërit Grimm, 1812)
38. Përralla e Peter Rabbit (Beatriks Poter, 1902)
39. Fëmijët e hekurudhës (Edit Nesbit, 1906)
40. Zero dhe kryqe (Malorie Blakman, 2001)
41. BFG (Roald Dahl dhe Kuentin Bejk, 1982)
42. Rregullat e Verës (Shaun Tan, 2013)
43. Momo (Majkëll End, 1973)
44. Historia e Ferdinandit (Munro Leaf dhe Robert Lavson, 1936)
45. Zoti i Unazave (Tolkien, 1954)
46. Shërbimi i Bufit (Alan Garner, 1967)
47. Ronia, vajza e grabitësit (Astrid Lindgren, 1981)
48. Historia e Pafundme (Majkëj End, 1979)
49. Panchatantra (Anonim / folk, -200)
50. Ishulli i Thesarit (Robert Luis Stevenson, 1883)
51. Mary Poppins (Travers, 1934)
52. Këpucë baleti (Noel Streafield, 1936)
53. Kaq shumë! (Trish Koke dhe Helen Oksenbury, 1994)
54. Po shkojmë në gjueti arinjsh (Mihael Rosen dhe Helen Oksenbury, 1989)
55. Aventurat e Çipolinos (Xhani Rodari, 1951)
56. Pema që jep (Shel Silverstein, 1964)
57. Gruffalo (Xhulia Donaldson dhe Aksel Shefler, 1999)
58. Julián është një sirenë (Xhesika Love, 2018)
59. Kometa në tokën e muminëve (Tove Jansson, 1946)
60. Familja Finn (Tove Jansson, 1948)
61. Shtrigat (Roald Dahl dhe Kuentin Blejk, 1983)
62. Një ari i quajtur Paddington (Mihael Bond, 1958)
63. Era në shelgje (Kenet Graham, 1908)
64. Rrëshqitja e Bubullimës (Mildred Tejlor, 1977)
65. Karlsson-në-Çati (Astrid Lindgren, 1955)
66. Kabina e Taksave Fantazmë (Norton Juster dhe Jules Feiffer, 1961)
67. Macja me Kapelë (Dr. Seuss, 1957)
68. Udhëtimi i mrekullueshëm i Edward Tulane (Kate Di Kamillo dhe Bagram Ibatouline, 2006)
69. Peter dhe Vendy (Barrie, 1911)
70. Një Mijë e Një Net (Anonim / folk)
71. Nga Dosjet e Përziera të Znj. Basil Frankveiler (Konigsburg, 1967)
72. Kur Hitleri Vodhi Lepurin Rozë (Xhudit Kerr, 1971)
73. Shum bola (Gafur Gulоm, 1936)
74. Ernesti dhe Celestina (Gabriel Vincent, 1981)
75. Një Lloj Shkëndije (Elle MekNikoll, 2020)
76. Nikolla i Vogël (René Goscinny dhe Zhan-Zhak Sempé, 1959)
77. Bukuroshja e Zezë (Anna Sewell, 1877)
78. Babai me Këmbë të Gjata (Zhan Vebster, 1912)
79. Asnjë Puthje për Nënën (Tomi Ungerer, 1973)
80. Familja ime dhe Kafshët e Tjera (Gerald Durrell, 1956)
81. Jakobin e kam dashur (Kaherina Paterson, 1980)
82. Loraksi (Dr. Seuss, 1971)
83. Përrallat / Rrëfenjat e Nënës Patë (Çarls Perrault, 1697)
84. Moominët dhe Përmbytja e Madhe (Tove Jansson, 1945)
85. Magjistari i Mrekullueshëm i Ozit (Frank Baum, 1900)
86. Vetëm Villiam (Riçmal Crompton, 1922)
87. Twitët (Roald Dahl dhe Kuentin Blejk, 1980)
88. Miu dhe Fëmija i Tij (Russell Hoban, 1967)
89. Jashtë Mendjes Sime (Sharon M. Draper, 2010)
90. Lugina e Moominit në Nëntor (Tove Jansson, 1970)
91. Shtëpi e Vogël në Pyllin e Madh (Laura Ingalls Vilder, 1932)
92. Danny – Kampioni i Botës (Roald Dahl, 1975)
93. Njeriu i Dëborës (Rajmond Brigs, 1978)
94. Vala (Suzy Li, 2008)
95. Vëllezërit e Zinj (Lisa Tetzner, 1940)
96. Lepuri Kadife (Marger Villiams, 1921)
97. Fillimi i Keq (Lemon Snicket, 1999)
98. Libri i Varrezave (Neil Gaiman, 2008)
99. Kinez i Lindur Amerikan (Gene Luen Jang dhe Lark Pien, 2006)
100. Haroun dhe Deti i Historive (Salman Ruzhdi, 1990).