Kulturë

Margariti: Andon Zako Çajupi, një prej personaliteteve të letrave shqipe

“Me qiejt mos u mbani, se nuk mbahen gjëkundi”.

Published

on

 Ministrja e Kulturës, Elva Margariti kujtoi sot Andon Zako Çajupi, në kuadër të “Muajit të Librit” me disa fjalë të mençura të thëna prej tij; “Me qiejt mos u mbani, se nuk mbahen gjëkundi”.

“Me këto fjalë të urta, thënë nga një prej personaliteteve të letrave shqipe, Andon Z. Çajupi, ju uroj një javë të mbarë”, tha Margariti.

Çajupi lindi më 27 mars të vitit 1866. Për hir të së vërtetës, quhej Andon Çako, ndonëse identifikohet gjerësisht si “Çajupi”. Me këtë emër mundi të mbarte në krijimtarinë e tij gjurmë të pashlyeshme të vendlindjes, Zagorisë, ku gjendet mali prej nga derivon pseudonimi i tij letrar.

Pas shkollimit bazë, do ta linte Zagorinë për t’iu bashkuar të atit, Harito Çakos, veprimtar në lëvizjen atdhetare. Atje do të ndiqte një kolegj francez, prej të cilit kultivoi njohuri të larmishme. I pajisur me botëkuptim evropian, do t’i drejtohej Gjenevës, ku në vjetët 1887-1893, kreu studimet për drejtësi.

Më tej, u vendos në Kajro dhe nisi të ushtronte profesionin e avokatit. Do të hiqte dorë nga kjo detyrë për t’iu përkushtuar lëvizjes patriotike të shqiptarëve të ngulimeve të Egjiptit. U bë figurë protagoniste e shoqërisë atdhetare e kulturore të atjeshme, përmes përpjekjeve për të siguruar mbrojtjen e interesave të Shqipërisë dhe të popullit shqiptar.

Përmbledhja poetike “Baba Tomorri” (1902) që përfshin edhe komedinë “Katërmbëdhjetë vjeç dhëndër”, veçohet si vepra e tij kryesore. Në gjallje, u botuan “Përrallat e La Fontenit” (1921) përshtatur prej tij në shqip, “Lulet e Hindit” (1922), një sërë vjershash të letërsisë sanskrishte. Pena e tij u vlerësua edhe në rrafshin e publicistikës të kohës, sidomos me pamfletin “Klubi i Selanikut” (1909).

Ndërkaq, la në dorëshkrim pjesën më të madhe të veprave të tij, sikurse mund të përmendim poemën “Baba Musa lakuriq”, tragjedinë “Burri i dheut” dhe komedinë “Pas vdekjes”.

Çajupi ndërroi jetë në Kajro, më 11 korrik 1930. 

Continue Reading

Lajmet

Rama: Rritje financimesh për start-upet dhe bashkëpunim më i madh me shkollat

Published

on

Në finalen e Festivalit Kombëtar të Shkencës, kryeministri i Shqipërisë Edi Rama theksoi se qeveria po punon për rritjen e ndjeshme të financimeve për start-upet dhe për mbështetjen e të rinjve me potencial në fushën e inovacionit.

Ai u shpreh se synimi është krijimi i një sistemi të qëndrueshëm mbështetës për projektet e reja, duke përfshirë edhe financime për ide që janë ende në fazat fillestare, por që mund të zhvillohen në të ardhmen. Rama gjithashtu theksoi rëndësinë e bashkëpunimit me universitetet dhe shkollat e mesme, me qëllim rritjen e kapaciteteve për zhvillimin e projekteve dhe aksesimin e fondeve të Bashkimit Evropian.

Në përfundim të festivalit, vendin e parë e fitoi shkolla e mesme “Zhani Ciko” në Patos me një projekt inovativ që lidhet me rëndësinë e bletëve dhe ndërthurjen e teknologjisë me natyrën, i vlerësuar për qasjen kreative dhe mesazhin për mbrojtjen e mjedisit.

Continue Reading

Lajmet

Dy net koncertesh në Prishtinë me artistë vendorë dhe ndërkombëtarë

Published

on

Sot dhe nesër, më 27 dhe 28 prill, duke filluar nga ora 19:30, në Prishtinë do të mbahen dy koncerte të veçanta që hapin javën me një program të pasur artistik.

Më 27 prill, në Atelienë e Pallatit të Rinisë, Orkestra e TKOB-it dhe Kori i Filharmonisë së Kosovës, me soliste Vikena Kamenica, do të sjellin për publikun veprën “Misatango” nga kompozitori Martín Palmeri, duke përcjellë magjinë dhe ritmet karakteristike të tangos. Ndërkaq, më 28 prill, në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë, publiku do të ketë mundësinë të ndjekë një koncert tjetër të veçantë me pjesëmarrjen e kornistit të njohur ndërkombëtar Felix Klieser. Ai do të performojë së bashku me Orkestrën e Filharmonisë së Kosovës dhe kornistin Ilir Kodhima, nën dirigjimin e Gregory Charette.

Këto dy mbrëmje koncertale pritet të sjellin një përvojë unike artistike për dashamirët e muzikës klasike në kryeqytet.

Continue Reading

Kulturë

“Misa de Buenos Aires” mahnit publikun në Tiranë, pritet edhe në Prishtinë

Published

on

Vepra “Misa de Buenos Aires” erdhi si një përjetim i rrallë estetik për publikun në Tiranë, duke sjellë një univers të pasur emocional përmes interpretimit të Orkestrës së TKOBAP-së dhe Korit të Filharmonisë së Kosovës, të përgatitur nga Hajrullah Syla, nën drejtimin e maestros Sergio Alapont.

Kjo tablo artistike u plotësua në mënyrë organike nga Trupa e Baletit të TKOB-it, me koreografinë e Enada Hoxhës, si dhe nga regjia plot finesë e Vikena Kamenicës, e cila njëkohësisht shkëlqeu edhe në rolin e solistes.

Ndërkohë, versioni koncertal i kësaj vepre do të prezantohet në Prishtinë më 27 prill, duke filluar nga ora 19:30, në Atelienë e Pallatit të Rinisë.

Continue Reading

Kulturë

Diskutohet roli i inteligjencës artificiale në shkrim në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës

Published

on

Të premten, në ambientet e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, u mbajt forumi i diskutimit me temë “Inteligjenca artificiale dhe shkrimi”, në shënim të Ditës Botërore të Librit dhe të Drejtës së Autorit.

Në këtë forum morën pjesë profesionistë nga fusha të ndryshme, përfshirë letërsinë, gazetarinë, drejtësinë dhe teknologjinë, duke zhvilluar një diskutim ndërdisiplinor mbi ndikimin e inteligjencës artificiale në procesin krijues dhe në të ardhmen e shkrimit. Diskutimet u përqendruan në çështje thelbësore, si autorësia në epokën digjitale, sfidat etike dhe ligjore, si dhe roli i inteligjencës artificiale si mjet ndihmës në krijimtari. Pjesëmarrësit theksuan se, pavarësisht mundësive që ofron teknologjia, krijimtaria njerëzore mbetet e pazëvendësueshme në thelbin e saj.

Forumi u vlerësua si një hap i rëndësishëm për nxitjen e dialogut kulturor dhe reflektimit kritik mbi raportin mes teknologjisë dhe artit, me synimin që diskutime të tilla të vazhdojnë edhe në të ardhmen.

Continue Reading

Të kërkuara