Më 11 mars të vitit 1981 filluan demonstratat studentore në Universitetin e Prishtinës, një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë moderne të Kosovës.

Fillimisht protestat nisën në mensën e studentëve për shkak të kushteve të vështira të jetesës dhe pakënaqësive të shumta me sistemin e kohës. Por shumë shpejt ato u shndërruan në një lëvizje më të gjerë, ku studentët filluan të artikulonin edhe kërkesa politike dhe shoqërore.

Demonstratat u përhapën nga ambientet universitare edhe në qytet, duke përfshirë mijëra studentë dhe qytetarë. Në rrugët e Prishtinës u dëgjuan parulla që kërkonin më shumë të drejta për shqiptarët në Kosovë dhe ndryshime të mëdha politike.

Ngjarjet e marsit 1981 u shtypën nga autoritetet e atëhershme jugosllave me masa të ashpra, arrestime dhe dënime për shumë studentë e intelektualë. Megjithatë, këto demonstrata mbetën një moment i rëndësishëm në historinë e rezistencës dhe ndërgjegjësimit shoqëror në Kosovë.

Sot, 11 marsi kujtohet si dita kur zëri i studentëve u bë simbol i kërkesës për më shumë të drejta, liri dhe barazi.

Gjiganti i letërsisë peruane Alfredo Bryce Echenique ka vdekur në moshën 87-vjeçare.

Ai njihet më së shumti për romanin e vitit 1970 A World for Julius, i cili përshkruan jetën e shkujdesur të elitës në kryeqytetin e Perusë, Lima, përmes syve të një djali jetim.

Veprat e tij karakterizoheshin nga ironia, melankolia dhe vëzhgimi i mprehtë i pabarazisë shoqërore. Ai fitoi shumë çmime dhe u bë një nga zërat më të njohur të letërsisë në gjuhën spanjolle.

Presidenca e Perusë i bëri homazh Bryce Echenique në rrjetin social X, duke thënë se ai la pas “një boshllëk të madh, por edhe një trashëgimi të përjetshme”.

Bryce Echenique lindi në Lima në vitin 1939 në një familje të pasur dhe stër-stërgjyshi i tij kishte qenë president i republikës. Ai pa nga afër se si elita i shikonte me përçmim peruanët e zakonshëm dhe kjo përvojë u bë frymëzim për romanin e tij.

A World for Julius pati sukses të menjëhershëm në një kohë kur një qeveri ushtarake e majtë po promovonte korrigjimin e pabarazive historike në Peru. Me këtë vepër ai fitoi Çmimin Kombëtar të Letërsisë së Perusë.

Më pas ai botoi edhe romane të tjera si So Many Times Pedro dhe The Exaggerated Life of Martín Romaña, të cilat treguan aftësinë e tij për ironi dhe për të depërtuar në shpirtin njerëzor, që e karakterizonte krijimtarinë e tij.

Megjithatë, ai jetoi jashtë vendit nga vitet 1960 deri në vitin 1999, duke shkruar dhe dhënë mësim kryesisht në Francë dhe Spanjë, para se t’i jepte fund asaj që e quante “mërgimi i tij vullnetar” dhe të kthehej në Peru.

Në letërsinë peruane ai konsiderohet i dyti vetëm pas fituesit të Çmimit Nobel, Mario Vargas Llosa, i cili vdiq vitin e kaluar.

Burimi: BBC

Një nga veprat më të guximshme të inxhinierisë në botë, ura mbi ngushticën Menai Strait në veri të Wales, vazhdon të jetë në përdorim edhe pas më shumë se dy shekujsh. E ndërtuar në vitin 1826 për të lidhur territorin e Uellsit me ishullin Anglesey, kjo urë konsiderohet një nga projektet më revolucionare të kohës së saj.

Ura u projektua nga inxhinieri i njohur skocez Thomas Telford dhe ishte ura e parë rrugore e tipit pezull që u ndërtua në botë. Me një hapësirë prej rreth 1,368 këmbësh dhe e vendosur mbi ujë në një lartësi prej 102 këmbësh, ajo ishte ura më e gjatë në botë në kohën e hapjes së saj, duke mbajtur këtë rekord deri në përfundimin e Brooklyn Bridge në vitin 1883.

Ndërtimi i saj kishte një rëndësi të madhe për lidhjet mes London dhe Dublin, pasi ishte pjesë e rrugës që lidhte kryeqytetin britanik me portin e Holyhead, nga ku niseshin tragetet drejt Irlandës. Para ndërtimit të urës, kalimi i ngushticës bëhej me tragete dhe shpesh ishte i rrezikshëm për shkak të rrymave të forta dhe motit të paqëndrueshëm.

Në kohën kur u ndërtua, projekti u konsiderua jashtëzakonisht i guximshëm për standardet e inxhinierisë së shekullit XIX. Struktura e saj mbahej nga zinxhirë të mëdhenj prej hekuri të farkëtuar dhe u ndërtua duke përdorur metoda që sot konsiderohen si pararendëse të prodhimit në masë.

Edhe pse gjatë viteve janë bërë renovime dhe përmirësime, shumë nga elementet origjinale të urës, përfshirë shtyllat prej guri gëlqeror, vazhdojnë të qëndrojnë edhe sot. Aktualisht, ura ka kufizime për trafikun modern, por mbetet një lidhje e rëndësishme për komunitetin lokal dhe një atraksion i njohur turistik.

Pas më shumë se 200 vjetësh, kjo urë jo vetëm që vazhdon të përdoret çdo ditë, por edhe konsiderohet një simbol i rëndësishëm i historisë së inxhinierisë dhe i zhvillimit të transportit në Britani.

 Marrë dhe përshtatur nga CNN.

Në Teatri Dodona do të mbahet shfaqja me kukulla për fëmijë “Libri shumëngjyrësh”, një shfaqje edukative dhe argëtuese që prezanton botën e ngjyrave dhe natyrës përmes muzikës dhe lojës.

“Libri shumëngjyrësh” paraqet një panoramë të ngjyrave që lidhen me elemente të ndryshme të jetës dhe natyrës. Ngjyra e gjelbër simbolizon natyrën dhe jetën, ngjyra e kaltër lidhet me detin, qiellin dhe ujin, ndërsa ngjyra e bardhë përfaqëson pastërtinë dhe bukurinë. Ndërkaq, ngjyra e verdhë paraqet shkëlqimin e artë të Saharës.

Në fund, fletët e librit mbyllen me ngjyrën e errët që simbolizon qetësinë dhe gjumin. Përmes muzikës dhe lojës në skenë, fëmijët do të kenë mundësi të njihen me ngjyrat dhe me natyrën që na rrethon.

Shfaqja është realizuar sipas vargjeve te Samuil Yakovleivich Marshak, ndërsa dramatizimi dhe regjia janë bërë nga Melihate Qena.

Kukullat janë realizuar nga Antigona Qena dhe Valdet Rama, ndërsa kënga “Kuq-kuq-kuq” është krijuar nga Bahri Zariqi.

Në shfaqje luajnë Roza Berisha, Avni Hoti, Avdi Azemi dhe Melihate Qena.

Ndërsa në realizimin teknik në skenë ndihmojnë Bedri Maloku, Fadil Bekteshi dhe Albert Gashi.

Shfaqja është e dedikuar për fëmijët mbi 3 vjeç.