Rruga e Trenit filloi si një rrugicë e hollë si brisk, me një tren që kalonte me shpejtësi nëpër të. Tani, është plot me kafene të famshme për Instagramin dhe turistë që nuk mund të qëndrojnë larg, pavarësisht rreziqeve.

Hekurudha Veri – Jug u ndërtua nga forcat koloniale franceze në vitin 1902, duke lidhur Hanoiin me Ho Chi Minh City. Pesëdhjetë e katër vjet më vonë, Drejtoria e Përgjithshme e Hekurudhave ndërtoi disa godina të ulëta përgjatë këtij segmenti për të strehuar punonjësit. Në vitet 1970 zona konsiderohej lagje e varfër; banorët zgjoheshin shpesh nga dridhjet e trenave që kalonin pranë shtëpive të tyre.

“Ishte thjesht një rrugë e zakonshme me shina treni në mes,” thotë Minh Anh, banore e përhershme e Hanoit. “Kur filloi të shpërthente në rrjetet sociale, u habita sinqerisht.”

Udhërrëfyesja turistike Nhi Nguyen kujton se më parë njerëzit jetonin jetën e tyre normale aty dhe nuk kishte kaq shumë kafene pranë shinave. “Kishte një ndjesi shumë më autentike: skuterët parkoheshin vetëm pak metra nga shinat, rrobat vareshin jashtë, njerëzit gatuanin në soba të vogla me gaz.”

Në fillim të vitit 2013, Colm Pierce dhe Alex Sheal, bashkëthemelues të tureve fotografike Vietnam in Focus në Hanoi, nisën një tur të quajtur “Hanoi on the Tracks” për t’u treguar vizitorëve si banorët ishin përshtatur me jetën pranë shinave. Rastësisht, në qershor 2013, Instagram prezantoi funksionin e videos. Një vit më pas, emisioni “Tough Trains” në Travel Channel shfaqi pamje nga Train Street, duke e bërë edhe më tërheqëse për udhëtarët.

Në vitin 2017, një banor nisi të shiste birra dhe kafe për turistët që donin të prisnin trenin. Fqinjët panë mundësinë ekonomike dhe lokalet u shtuan shpejt. Rrugica e dikurshme e rrënuar, e quajtur tashmë Phố Đường Tàu (“Rruga e Trenit”), u zbukurua me fenerë shumëngjyrësh dhe drita festive. Turistët mësonin të mbërrinin tridhjetë minuta para trenit dhe përjetimi “klasik” u konsolidua: uleshin në bare pranë shinave me birra e kafe, derisa treni kalonte me zhurmë, duke dridhur pjata dhe zemra.

Shumë vizitorë e adhurojnë eksperiencën; të tjerë mendojnë se duket më bukur në foto sesa në realitet. Disa e shohin si atraksion tipik për Instagram, ndërsa të tjerë mahniten nga fakti se si një ekonomi e tërë funksionon në një hapësirë kaq të pamundur.

Psikologët e udhëtimit theksojnë se dëshira për ta vizituar lidhet me natyrën tonë sociale dhe “frikën se mos mbetemi jashtë” . Elementi i rrezikut e shton ndjesinë e veçantë, sidomos për vizitorët nga vende me rregulla të forta sigurie.

Nga ana tjetër, udhërrëfyesit lokalë theksojnë se përfitimi ekonomik për familjet është i dukshëm, por ekziston rreziku që trashëgimia historike e zonës të humbasë pas etheve të rrjeteve sociale. Në vend që të mësojnë për historinë e hekurudhës që nga epoka koloniale, shumë vizitorë largohen vetëm me një foto.

Ironikisht, disa ture fotografike janë zhvendosur tashmë në zona më pak të frekuentuara përgjatë hekurudhës, për të treguar stilin e vjetër të jetesës pranë shinave.

Për mirë apo për keq, fama e Train Street duket si një festë e përhershme ,por gjithmonë në lëvizje.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Ka pritje reale që të ndodhë heqja përfundimtare e të gjitha masave të Bashkimi Evropian ndaj Kosovës. Kështu paralajmërojnë jozyrtarisht burime nga Brukseli, të cilat madje përmendin këtë të hënë si datë orientuese kur mund të merret vendimi përfundimtar.

Siç mësohet jozyrtarisht, në nivel të Komisioni Evropian janë përfunduar të gjitha procedurat vendimmarrëse që i përkasin këtij institucioni. Ka mbetur vetëm mbajtja e takimit të përfaqësuesve të shteteve anëtare të BE-së, të ngarkuar me çështjet e rajonit.

Në këtë takim, i cili pritet të mbahet të hënën, pritet të miratohet heqja e masave ndaj Kosovës.

Masat janë vendosur në vitin 2023. Një vit më vonë, ish-shefi i diplomacisë evropiane, Josep Borrell, rekomandoi heqjen e tyre, por u deshën mbi 18 muaj që vendimi të formalizohej.

Ndërkohë, mbi 400 milionë euro asistencë financiare evropiane u bllokuan që nga ai moment. Në fund të vitit 2025 u hoq gjysma e këtyre masave financiare, ndërsa tani mbetet të zhbllokohet edhe pjesa tjetër.

Në kuadër të masave ndëshkuese ishte përfshirë edhe suspendimi i takimeve bilaterale të zyrtarëve evropianë me përfaqësues të Qeverisë së Kosovës, përveç rasteve kur organizoheshin takime me karakter rajonal.

Ndërkohë, Kosova është vendi të cilin komisionerja për zgjerim, Marta Kos, ende nuk e ka vizituar. Ajo planifikon të zhvillojë një vizitë në Kosovë gjatë këtij muaji. Plani ideal, sipas zyrtarëve evropianë, do të ishte që këtë vizitë ta shfrytëzojë për të komunikuar lajmin për heqjen e masave. /RTK/

Kryetari i Kuvendit të Shqipërisë, Niko Peleshi, do të qëndrojë sot për vizitë në Kosovë, ku pritet të zhvillojë takime me krerët shtetërorë të vendit.

Gjatë qëndrimit në Prishtinë, ai do të takohet me Kryeministrin e Republikës së Kosovës, Albin Kurti, si dhe me Presidenten e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani.

Pritët të takoj edhe krerë të tjerë shtetërorë institucional.

Detaje të tjera për temat që do të diskutohen gjatë këtyre takimeve nuk janë bërë të ditura.

Dekania e Fakultetit të Psikologjisë në UBT, Prof. Dr. Denis Celcima, ishte pjesë e tryezës së rrumbullakët që shënoi përmbylljen e ciklit kërkimor të projektit “STI(G)MA”, një iniciativë shkencore që vendosi në qendër fuqinë e fjalës dhe ndikimin e saj në ndërtimin e kuptimeve shoqërore.

Tryeza u organizua si moment reflektimi dhe diskutimi mbi rezultatet e projektit, i cili nisi nga një pyetje thelbësore: Çfarë bëjnë fjalët me ne — dhe çfarë bëjmë ne me fjalët? Në fokus të studimit ishte diskursi mediatik dhe mënyra se si stigmatizimi shpesh nuk shfaqet me zë të lartë, por depërton në mënyrë të heshtur përmes strukturave gjuhësore dhe modeleve të komunikimit. Koordinatore e këtij projekti ishte, profesoresha Eriola Bonja – Qafzezi. Prof. Dr. Denis Celcima, në cilësinë e ekspertes së fushës së psikologjisë, kontribuoi në diskutim duke theksuar rëndësinë e analizës së gjuhës si faktor kyç në formësimin e perceptimeve, qëndrimeve dhe sjelljeve sociale.

Ajo vuri në pah se fjalët nuk janë thjesht njësi komunikimi, por bartëse të kuptimeve, etiketimeve dhe përgjegjësive shoqërore, të cilat ndikojnë drejtpërdrejt në mirëqenien psikologjike dhe në marrëdhëniet ndërpersonale. Projekti STI(G)MA nuk u kufizua vetëm në një analizë teorike të diskursit, por u konceptua si një ftesë për të lexuar dhe dëgjuar me më shumë kujdes, për të kuptuar se stigmatizimi shpesh vepron në mënyrë subtile, duke lënë gjurmë të thella në individ dhe komunitet.

Nga “sti(g)ma” te “stima”, siç u theksua gjatë tryezës, fjalët bëjnë dallimin — nga etiketimi drejt vlerësimit, nga gjykimi drejt kuptimit. Në këtë aktivitet morën pjesë studiues, pedagogë, studentë dhe bashkëpunëtorë të projektit, të cilët përmes diskutimeve dhe pyetjeve të tyre kontribuan në një dialog të hapur ndërdisiplinar. U shpreh mirënjohje e veçantë për Agjencinë Kombëtare të Kërkimit Shkencor dhe Inovacionit (AKKSHI) dhe Universitetin “Fan S. Noli” për mbështetjen dhe besimin në këtë iniciativë kërkimore. Tryeza përmbylli zyrtarisht projektin, por jo edhe pyetjet që ai hapi.

Siç u theksua në përfundim, kërkimi shkencor është një proces i vazhdueshëm, ku përfundimet shpesh shërbejnë si pikënisje për rrugë të reja studimi. Dialogu mbi gjuhën, stigmatizimin dhe përgjegjësinë shoqërore mbetet i hapur, ndërsa rruga e kërkimit vazhdon aty ku kurioziteti shkencor nuk ndalet.