Lajmet

Malala Yousafzai: Do doja që çdo vajzë të ishte krenare për veten dhe për gjithçka që ka arritur në jetën e saj

Në moshën 17-vjeçare, Malala u bë e para femër në këtë moshë që u nderua me çmimin Nobel për Paqe.

Published

on

Malala Yousafzai, fituese e çmimit Nobel për Paqe dhe aktiviste e arsimimit, disa muaj më parë kishte falenderuar vajzat dhe gratë në mbarë botën për atë çka bëjnë ditë pas dite. 

“Do doja që çdo vajzë dhe grua të ishte krenare për veten, krenare për gjithçka ka arritur në jetën e saj. Ajo ka bërë më të mirën e saj. Dhe duhet të marrë një moment pauze dhe të vlerësojë gjithçka, pavarësisht pandemisë, ajo po përpiqet të bëjë më të mirën për të drejtuar shtëpinë, për të qenë një prind i mirë dhe të punojë, të menaxhojë gjithë këto detyra çdo ditë. Por, po ashtu duhet të kujdeset edhe për veten.

Të bëjë pak pushim. Ta shijojë. Kapni momentin, shijojeni. Dhe le të jemi mirënjohëse për të gjitha vajzat dhe gratë, pavarësisht emrit të tyre, t’i falenderojmë për gjithçka kanë bërë për të drejtat e grave dhe barazinë”, u shpreh Malala.

Nisur si një mundësi për të nxitur reagime dhe thirrjet për mundësi të barabarta dhe për të promovuar vajzat, Malala bën apel për të zgjedhur sfidën.

Yousafzai u diplomua korrikun e shkuar në Universitetin e Oksfordit, por me universitetet në Britani që janë mbyllur prej muajsh për shkak të pandemisë koronavirus, Malala e festoi diplomimin me familjen e saj, në një festë të vogël.

 “Gjatë pandemisë unë u diplomova, ndaj jam një ndër të diplomuarat e 2020-s dhe kam qenë në shtëpi nga fillimi i pandemisë deri tani. Kam jetuar me familjen time, prindërit dhe dy vëllezërit. Ndonjëherë bëhet e mërzitshme, por unë po përpiqem me më të mirën time ta situatën. Por, ata janë vëllezërit e mi, pavarësisht se si janë dhe unë i dua shumë. Kam kaluar edhe kohë me miqtë e mi përmes bisedave në Zoom dhe përmes Facetime. Nuk i kam takuar asnjë prej tyre “live” për një kohë shumë të gjatë. Dhe kjo po i ndodh çdokujt. Është pandemia dhe ne duhet të kuptojmë se është shumë e rëndësishme që të jemi të sigurtë dhe të shpëtojmë edhe të tjerët kështu. Por, unë shpresoj që pandemia të përfundojë sa më shpejt, të gjithë të vaksinohemi dhe secili prej nesh të jetë i sigurtë”.

Në moshën 17-vjeçare, në vitin 2014, Malala u bë e para femër në këtë moshë që u nderua me çmimin Nobel për Paqe, për mbrojtjen dhe avokaturën që i bëri arsimimit të vajzave.

Përmes Fondacionit të saj të quajtur Malala, e cila mbron arsimimin e vajzave në vendet në zhvillim, ajo është shndërruar po ashtu në një simbol global, në mbështetje të femrave, kryesisht atyre të shtypura e të pamundura. 

“Sapo nisi pandemia, gjëja e parë që Fondacioni Malala bëri ishte kërkimi për impaktin e pandemisë në edukimin e vajzave dhe kërkimet tona treguan se mbi 20 milionë vajza, në mbarë botën, rrezikojnë të humbasin mundësinë për edukim e arsimim sepse po jetojmë këtë krizë shëndetësore, por edhe krizën ekonomike që e shoqëron atë. Dhe me këtë krizë ekonomike, kryesisht në familjet me të ardhura të ulëta, shumica e këtyre vajzave janë të detyruara të martohen në moshë të re sepse duan të ulin shpenzimet për kujdesin e tyre në familje ose përfshihen në moshë shumë të re në tregun e punës, në mënyrë që të fitojnë para’ e të ndihmojnë familjet. Kjo është arsyeja përse është kaq e vështirë për këto vajza që të rikthehen në shkolla.

Ne kemi parë më përpara se si kriza të ngjashme, si Ebola apo shumë të tjera, kanë vënë në rrezik të ardhmen e këtyre vajzave njësoj siç po bën pandemia. Kjo është arsyeja përse Fondacioni Malala lindi, si një projekt në mbështetje të edukimit dhe arsimimit të vajzave. Për momentin, sido që të vijë pranë këtyre vajzave ky projekt, përmes radios apo televizioneve kombëtare, apo përmes aplikacioneve në celular, ne duam që vajzat të jenë të angazhuara në mësim, nuk duam që ato të humbasin asnjë moment. Duhet të bëjmë më shumë dhe duhet të sigurojmë kthimin e tyre në shkolla, sapo gjërat t’i rikthehen normalitetit”, u shpreh Malala.

Malala Yousafzai flet për kompaninë e saj prodhuese, Extracurricular dhe partneritetin me Apple Tv. Programi që është ideuar dhe drejtuar nga vetë Malala përfshin drama, komedi, dokumentarë, filma me animacion dhe seriale për fëmijë.

“Shpresoj që përmes programit tim, përmbajtjes së asaj që unë prodhoj, të mund t’i lidh njerëzit. Ne kemi krijuar këtë mundësi ndërlidhëse dhe njerëzit mund të na bashkohen nga kudo ku janë, kemi shumë gjëra të përbashkëta”.

Malala, sot 23 vjeç, i mbijetoi sulmit me armë të talebanëve në vitin 2012, moment prej të cilit nisi fushatën e saj për arsimimin e vajzave. Kur ishte vetëm 11 vjeç, ajo nisi një blog, në të cilin dënonte sulmet e talebanëve dhe nisi të shkruajë për të drejtat e vajzave.

Në këtë moment, një i armatosur mbërriti në shkollën e saj, duke e kërkuar. Ai hapi zjarr ndaj saj dhe dy shoqeve të saj të klasës, mbi autobus, rrugës për në shtëpi.

Ajo u dërgua fillimisht në spitalin e Pakistanit dhe në terapi intensive u dërgua në Angli, ku iu nënshtrua disa ndërhyrjeve. Pas rimëkëmbjes, Malala nisi shkollën, pikërisht në Angli, përpara se të siguronte një vend në Oksford. 

“Unë besoj në rrëfimin e historisë sepse kjo ka qenë edhe pjesë e jetës sime, kjo ka qenë historia që më ka frymëzuar, që t’i tregoj njerëzve në mbarë botën se vajzat kanë nevojë për arsimim. Kemi dëgjuar të gjithë për konflikte e luftëra, i kemi parë në televizione, por ndonjëherë nuk e dimë se çfarë ndodh me vetë individin, me një vajzë të re, që do vetëm të shkojë në shkollë”, thotë Malala.

“Na lejoni t’i zgjedhim vetë librat dhe lapsat. Ato janë armët tona më të forta. Një fëmijë, një mësues, një libër dhe një laps mund të ndryshojë botën. Edukimi është zgjidhja jonë e vetme. Arsimimi, i pari”, përfundon Malala mesazhin e saj. /KultPlus

Vendi

Filmi “Dua” i Blerta Bashollit triumfon në Kanë me çmimin “SACD”

Published

on

By

Filmi “Dua”, me regji dhe skenar nga Blerta Basholli, ka shënuar një sukses të madh ndërkombëtar duke fituar çmimin “SACD” në kuadër të programit prestigjioz “Semaine de la Critique” në Festivalin e Filmit në Kanë.

Ky çmim ndahet nga Shoqata e Autorëve dhe Kompozitorëve Dramaturgjikë në Francë dhe vlerëson veprat me skenar origjinal, vizion autorial dhe qasje të veçantë artistike. Me këtë nderim, “Dua” renditet ndër produksionet më të spikatura të këtij edicioni në një nga festivalet më të rëndësishme të filmit në botë.

Vlerësimi për filmin e Bashollit konsiderohet një tjetër dëshmi e fuqisë krijuese dhe ngritjes së vazhdueshme të kinematografisë kosovare në arenën ndërkombëtare. Suksesi i “Dua” vjen pas rrugëtimit të suksesshëm të regjisores kosovare, e cila tashmë është bërë një nga emrat më të njohur të filmit nga Kosova në skenën botërore.

Ky çmim pritet të rrisë edhe më tej vëmendjen ndërkombëtare ndaj filmit dhe industrisë së filmit në Kosovë, duke konfirmuar potencialin e artistëve kosovarë për të konkurruar në platformat më prestigjioze globale.

Continue Reading

Aktualitet

Pesë shtete të BE-së me plan për integrim gradual të Ballkanit Perëndimor

Published

on

By

Pesë shtete anëtare të Bashkimit Evropian kanë propozuar një model të ri të integrimit gradual për vendet e Ballkanit Perëndimor, me synimin që ato të afrohen më shpejt me tregun e përbashkët evropian dhe të kufizohet ndikimi rus në rajon.

Sipas një dokumenti konfidencial të siguruar nga mediumi “Euractiv”, Austria, Çekia, Italia, Sllovakia dhe Sllovenia i kanë kërkuar Komisionit Evropian të rishqyrtojë mënyrën se si vendet kandidate përfshihen në tregun unik të BE-së.

Në dokument thuhet se për të ruajtur ritmin e zgjerimit dhe për të avancuar integrimin evropian, nevojiten “stimuj të fortë dhe tërheqës” për vendet aspirante. Propozimi parasheh që qasja në tregun e përbashkët të bëhet gradualisht dhe në bazë të meritës, sektor pas sektori.

Modeli, i quajtur “integrim sistematik sektorial”, synon që vendet e Ballkanit Perëndimor – përfshirë Shqipërinë, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë – të përfshihen në më shumë programe të BE-së, paralelisht me harmonizimin e legjislacionit të tyre me atë evropian.

Sipas dokumentit, integrimi gradual duhet të nisë sapo një vend kandidat të arrijë nivel të lartë përafrimi me rregullat e BE-së në sektorin përkatës. Po ashtu, propozohet krijimi i mekanizmave mbrojtës për rastet kur një shtet që ka fituar qasje të veçantë në tregun evropian bën hapa prapa në reforma.

Ndër sektorët që mund të përfshihen në këtë model janë transporti, energjia, tregu i energjisë elektrike, tregu digjital, konkurrenca dhe politikat për lëndët e para. Dokumenti përmend edhe marrëveshjen për lëvizjen e të rinjve ndërmjet Mbretërisë së Bashkuar dhe BE-së si një model që mund të aplikohet për Ballkanin Perëndimor.

Megjithatë, propozimi nuk përfshin disa ide të ngritura nga Shqipëria. Ministri i Jashtëm shqiptar, Ferit Hoxha, kishte sugjeruar javën e kaluar që vendet kandidate të fitojnë status vëzhguesi në institucionet e BE-së gjatë procesit të mbylljes së kapitujve negociues.

Ndërkohë, analistë të çështjeve evropiane vlerësojnë se dokumenti nuk sjell risi të mëdha krahasuar me idetë e mëhershme për integrim gradual. Studiuesi i Këshillit Gjerman për Marrëdhënie me Jashtë, Milan Niq, ka deklaruar se propozimi duket si një version më i avancuar i koncepteve ekzistuese për integrim të pjesshëm.

Autorët e dokumentit i kanë bërë thirrje komisioneres për Zgjerim, Marta Kos, që të hartojë ide të reja për këtë qasje, duke argumentuar se ajo do ta forconte tregun unik evropian dhe do t’i afronte më shumë vendet kandidate me BE-në.

Kosova mbetet vendi më pak i avancuar në procesin e integrimit evropian në rajon. Edhe pse aplikoi për anëtarësim në BE në fund të vitit 2022, aplikimi i saj ende nuk ka marrë statusin e vendit kandidat dhe nuk përmendet në diskutimet aktuale për zgjerimin.

Në anën tjetër, Mali i Zi dhe Shqipëria konsiderohen më të avancuara në negociatat me BE-në, pasi kanë hapur të gjithë kapitujt negociues. Maqedonia e Veriut ka nisur zyrtarisht negociatat, ndërsa Serbia vazhdon procesin prej vitesh, megjithëse ai është ngadalësuar për shkak të kritikave lidhur me sundimin e ligjit dhe raportet me Rusinë.

Continue Reading

Vendi

Rikthehen “Akordet e Kosovës”, RTK sjell edhe festivalin për fëmijë

Published

on

Radiotelevizioni i Kosovës dhe Ministria e Kulturës dhe Turizmit kanë nënshkruar marrëveshje të re bashkëpunimi për rikthimin dhe zhvillimin e festivalit tradicional “Akordet e Kosovës”, një prej ngjarjeve më të rëndësishme të muzikës shqipe në vend.

Marrëveshja u firmos nga ushtruesja e detyrës së Drejtoreshës së Përgjithshme të RTK-së, Zana Spahiu dhe ministrja Saranda Bogujevci, në prani të kryetarit të Bordit të RTK-së, Dardan Beqiri, ushtruesit të detyrës së drejtorit të Televizionit, Rilind Gërvalla dhe këshilltarit të lartë të ministrisë, Muhedin Nushi.

Sipas marrëveshjes, nën ombrellën e “Akordeve të Kosovës” do të organizohet Festivali i Këngës në RTK, ndërsa risi kryesore do të jetë rikthimi i festivalit për fëmijë, i cili për herë të parë do të organizohet nga RTK. Institucionet vlerësuan se ky bashkëpunim do të ndikojë në fuqizimin e skenës muzikore vendore, promovimin e talenteve të reja dhe rritjen e prezencës së Kosovës në skenën ndërkombëtare të muzikës.

RTK ka bërë të ditur se synon pjesëmarrjen në “Eurovision Song Contest” dhe “Junior Eurovision Song Contest”, të organizuara nga Unioni Evropian i Transmetuesve (EBU), duke e konsideruar festivalin si një platformë të rëndësishme për promovimin e artistëve kosovarë. Marrëveshja paraqet vazhdimësi të bashkëpunimit trevjeçar mes RTK-së dhe Ministrisë së Kulturës, ndërsa detajet për datat, formatin dhe aplikimet pritet të publikohen në ditët në vijim.

“Akordet e Kosovës”, i themeluar më 1963 nga Radiotelevizioni i Prishtinës, konsiderohet ndër festivalet më të rëndësishme të muzikës shqipe, duke kontribuar në afirmimin e shumë këngëtarëve dhe kompozitorëve ndër vite.

Në tri edicionet e fundit të Festivalit të Këngës në RTK, fitues kanë qenë La Fazani me këngën “Oj Kosovë”, Endrit Krasniqi me “Flas me gjethen” dhe Arsi Bako me këngën “Rreze zjarri”.

Continue Reading

Lajmet

17 raste me fruth në Kosovë, IKShPK apel urgjent për vaksinimin e fëmijëve

Published

on

By

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKShPK) ka njoftuar se nga 16 prilli deri më 20 maj 2026 janë konfirmuar gjithsej 17 raste me fruth në vend.

Sipas të dhënave zyrtare, numri më i madh i rasteve është regjistruar në Ferizaj me gjashtë raste, pasuar nga Prishtina me katër raste, Kaçaniku me tre raste, ndërsa nga një rast është raportuar në Lipjan, Fushë Kosovë, Gjilan dhe Shtime.

IKShPK bëri të ditur se të gjitha rastet e konfirmuara janë persona të pavaksinuar me vaksinën MMR, e cila mbron nga fruthi, shytat dhe rubella. Po ashtu, të prekurit kanë pasur nevojë për trajtim spitalor, çka sipas institutit tregon rrezikun serioz që paraqet kjo sëmundje dhe komplikimet që mund të shkaktojë.

Duke pasur parasysh natyrën shumë ngjitëse të fruthit, IKShPK u ka bërë thirrje urgjente prindërve që të kontrollojnë kartelat e vaksinimit të fëmijëve dhe të sigurohen që ata të vaksinohen në qendrat e mjekësisë familjare.

Instituti rekomandon gjithashtu shmangien e kontakteve të panevojshme me persona që shfaqin simptoma të dyshimta si temperaturë e lartë, skuqje në lëkurë, kollë apo rrufë. Çdo person me shenja të mundshme të fruthit duhet të paraqitet menjëherë në institucionet shëndetësore.

Sipas IKShPK-së, institucionet shëndetësore po monitorojnë nga afër situatën epidemiologjike dhe në terren po ndërmerren masa konkrete për identifikimin e fëmijëve të pavaksinuar, kontaktimin e prindërve dhe organizimin e ekipeve mobile për vaksinim, veçanërisht në zonat me mbulueshmëri më të ulët.

Instituti rikujtoi se vaksinimi mbetet mënyra më efektive dhe më e sigurt për parandalimin e fruthit dhe mbrojtjen e shëndetit publik, duke paralajmëruar se çdo vonesë në vaksinim rrit rrezikun e përhapjes së sëmundjes dhe komplikimeve serioze, sidomos tek fëmijët dhe personat me imunitet të dobësuar.

 

Continue Reading

Të kërkuara