Kulturë

Mafia, tortura dhe krimet e vërteta: Muzetë evropianë që zbulojnë botën e errët të krimit!

Published

on

The Mob Museum, i njohur gjithashtu si Muzeu Kombëtar i Krimit të Organizuar dhe Zbatimit të Ligjit, ka rifituar një shikim të ri, duke shtuar një seksion të ridizajnuar të titulluar “Krimi i Organizuar në Kulturën Popullore”. Ky seksion përqendrohet në ndikimin që ka pasur mafia në kulturën popullore amerikane, duke ofruar vizitorëve një mundësi të shkëlqyer për të hetuar se si krimi i organizuar është portretizuar dhe përjetësuar në media dhe filmat më të njohur.

Seksioni përmban një koleksion të pasur artefaktesh, kostumesh dhe imazhesh nga prodhime të famshme si Pulp Fiction, ku mund të shihni dy kostume të veshura nga aktorët, dhe një revole të përdorur nga Robert De Niro në “The Godfather Part II”. Gjithashtu, është përfshirë një kopje e skenarit të episodit të parë të serisë Narcos të Netflix, që bazohet në luftën kundër kartelit të drogës të Kolumbisë.

Muzeu është gjithashtu shtëpia e The Underground, një ekspozitë që trajton periudhën e Prohibition (NDALIMIT TË ALKOHOLIT) në SHBA, me një speakeasy dhe një distileri që të kthen pas në një epokë të ndaluar të Amerikës. Për ata që nuk mund të udhëtojnë deri në Las Vegas për të eksploruar këtë histori të thellë krimi, ka shumë mundësi për të mësuar për mafian dhe krimet e tjera në disa qytete të Evropës, të cilat ofrojnë muze me tema të ngjashme.

Muzeu No Mafia, Palermo

Në qytetin historik të Palermos në Sicili, Muzeu No Mafia ofron një udhëtim nëpër ngjarjet më të rëndësishme që kanë shënuar luftën e Italisë kundër mafias. Muzeu është vendosur në Palazzo Gulì, një ndërtesë historike që ka lidhje me figura të njohura të luftës kundër krimit të organizuar, si Giovanni Falcone dhe Paolo Borsellino, dy gjyqtarët që u vranë nga mafia. Ekspozitat përfshijnë një arkiv fotografik në katin përdhes dhe një ekspozitë multimediale që trajton tema si mafia rurale dhe urbane, mafia ndërmarrëse dhe lidhjet e saj me globalizimin.

Muzeu i Krimeve Mesjetare, Rothenburg ob der Tauber

Për ata që duan të udhëtojnë në kohë dhe të përjetojnë një histori më të errët, Muzeu i Krimeve Mesjetare në qytetin Rothenburg ob der Tauber në Gjermani është vendi ideal. Ky muze është i vendosur në manastirin e dikurshëm të Shën Gjonit dhe është muzeu më i madh ligjor në Evropë. Ekspozitat përmbajnë pajisje torturuese origjinale, si banka shtrirëse, lidhësa gishti dhe karrige me gishta të mprehtë. Vizitorët mund të shohin gjithashtu protokolle hetuese mesjetare, duke përfshirë gjyqet për shtrigat dhe dokumente ligjore që përshkruajnë mënyrat e dënimit për krime të vogla, si dhe maskat e turpit të përdorura për të ndëshkuar të dënuarit.

Muzeu i Kriminologjisë, Athinë

Në Athinë, Greqi, Muzeu i Kriminologjisë që ndodhet në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Athinës, i njohur për koleksionin e tij të pasur, tregon histori të krimeve të njohura që ndodhën gjatë shekullit të 19-të dhe fillimit të shekullit të 20-të. Një ekspozitë e veçantë është ajo e mbetjeve njerëzore, që përfshin mbetje mumifikuar dhe kocka njerëzore, si dhe pjesë të konservuara që i përkasin të dënuarve të famshëm grekë. Ekspozitat përfshijnë gjithashtu modele të fashës së plagëve dhe një koleksion toksikologjik që përshkruan përdorimin e drogës dhe substancave helmuese.

Muzeu i Krimit të Vërtetë, Hastings, Mbretëria e Bashkuar

Në qytetin e Hastings në East Sussex, Muzeu i Krimit të Vërtetë është një vend ideal për të eksploruar botën e kriminelëve serialë, gangsterëve, helmuesve dhe ndjekësve. Ekspozitat përfshijnë krevatin e vdekjes nga injeksioni letal, enët e acidit të përdorura nga John George Haigh për të shpërbërë viktimat e tij, dhe letërkëmbimin e burgosurve të famshëm, si Richard Ramirez  një serial killer i njohur si “Night Stalker”. Muzeu ka gjithashtu një ‘kohëpjesë me zë’ ku mund të dëgjoni për confessimet tronditëse të kriminelëve të dënuar.

Kështu, për ata që duan të zhyten thellë në botën e krimit dhe të kuptojnë se si ai është trajtuar dhe përjetësuar në histori, këto muze evropiane ofrojnë një përvojë unike dhe edukative, që pasqyron të kaluarën e errët të kontinentit, nga mafia e Sicilisë deri tek torturat mesjetare dhe krimet e njohura botërore./Euronews/D.E./

Continue Reading

Kulturë

Shfaqja për fëmijë “Picërraku” vjen këtë të shtunë në Teatri Dodona

Published

on

By

Shfaqja për fëmijë Picërraku, me tekst të autorit Karel Novak dhe regji nga Melihate Qena, do të jepet këtë të shtunë, më 7 mars, në dy termine: ora 12:00 dhe 13:00 në Teatri Dodona.

Në këtë shfaqje marrin pjesë aktorët: Roza Berisha, Njomëza Tmava, Allmir Suhodolli, Avni Hoti dhe Molikë Maxhuni.

Kukullat janë realizuar nga Boris Qershkov, muzika nga Naim Krasniqi, ndërsa skenografia dhe kostumet nga Merita Behluli. Për ndriçimin kujdeset Skënder Latifi, ndërsa producent i shfaqjes është Armond Morina.

Rezervimet mund të bëhen çdo ditë pune nga ora 12:00 deri në 15:00 në numrin +383 (0)38 230 623, ndërsa ditën e shtunë nuk bëhen rezervime.

Shfaqja është mbështetur nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Kosovës.

Continue Reading

Kulturë

Shkolla e Parë Shqipe në Kosovë – Stubëll

Published

on

By

Me rastin e Dita e Mësuesit, më 7 Mars, kujtojmë me respekt historinë e arsimit shqip dhe sakrificat e mësuesve për ruajtjen e gjuhës dhe kulturës sonë.
Një ndër vendet më të rëndësishme të kësaj historie është Kisha e Shën Gjergjit në Stubëll, e njohur edhe si shkolla e parë shqipe në Kosovë, e vendosur në Stubëll e Epërme në rajonin e Karadakut.
Tradita e arsimit shqip në këtë fshat është shumë e hershme dhe lidhet me veprimtarinë e Kolegji i Shën Lukës, i cili kishte filluar punën që në vitin 1584.
Edhe pse në atë kohë arsimi në gjuhën shqipe përballej me shumë pengesa dhe persekutim nga autoritetet osmane, në Stubëll u ruajt dhe u zhvillua tradita e mësimit në gjuhën amtare.
Në brendësi të kishës është i gdhendur edhe viti 1846, që dëshmon për vazhdimësinë e veprimtarisë arsimore në këtë vend.
Shkolla e parë shqipe si institucion i mirëfilltë filloi veprimtarinë e saj në vitin 1868 me mësuesin dhe meshtarin Dom Mikel Tarabuluzit, i cili dha një kontribut të madh në përhapjen e arsimit dhe të gjuhës shqipe. Më vonë, në vitin 1905, kjo shkollë u zyrtarizua edhe nga autoritetet e Austro-Hungarisë.
Në hapësirat e saj ndodheshin dhoma që shërbenin si klasa mësimi për nxënësit, si dhe ambiente për udhëheqësit fetarë dhe arsimorë. Në oborrin e saj sot gjendet edhe përmendorja e Dom Mikel Tarabuluzit dhe një monument kushtuar martirëve të Karadakut.
Për shkak të vlerave të saj historike, kulturore dhe shpirtërore, ky objekt është shpallur në mbrojtje të përhershme në vitin 2016 nga Këshilli i Kosovës për
Trashëgimi Kulturore.
Historia e shkollës së Stubllës është një dëshmi e fortë e përpjekjeve të popullit shqiptar për të ruajtur gjuhën dhe identitetin kombëtar përmes arsimit. Ajo na kujton se falë përkushtimit të mësuesve dhe dijetarëve, gjuha dhe kultura jonë kanë mbijetuar dhe janë zhvilluar ndër shekuj.
Foto: Sefer Aliqkaj

Continue Reading

Kulturë

7 Marsi – Dita e Mësuesit dhe historia e Mësonjëtores së parë shqipe në Korçë

Published

on

By

Çdo vit më 7 mars, shqiptarët shënojnë Ditën e Mësuesit, një datë që lidhet me hapjen e shkollës së parë kombëtare në gjuhën shqipe, të njohur si Mësonjëtorja e Korçës.
Kjo shkollë u hap më 7 mars të vitit 1887 në qytetin e Korçës nën drejtimin e Pandeli Sotirit, në kohën e fundit të Perandorisë Osmane. Ajo ishte shkollë me karakter kombëtar e laik (jo fetar), ku të gjitha mësimet jepeshin në gjuhën shqipe. Drejtues të saj ishin figura të njohura të Rilindjes shqiptare, si: Pandeli Sotiri, Petro Nini Luarasi, Nuçi Naçi, Thoma Avrami etj.
Hapja e Mësonjëtores erdhi si rezultat i përpjekjeve të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, e cila synonte zhvillimin e arsimit dhe afirmimin e të drejtave kombëtare të shqiptarëve. Në një periudhë kur përdorimi dhe mësimi i gjuhës shqipe ishte i kufizuar, kjo shkollë u bë një qendër e rëndësishme për edukimin kulturor dhe patriotik.
Mësonjëtorja e Korçës pati një rol të veçantë në përhapjen e dijes dhe në ruajtjen e identitetit kombëtar. Përmes saj u hodhën themelet e arsimit shqip dhe u frymëzuan breza të tërë nxënësish.
Sot, ndërtesa ku dikur zhvillohej mësimi shërben si muze dhe mbetet një simbol i rëndësishëm i historisë së arsimit shqiptar. Çdo 7 mars, kjo datë kujton sakrificën dhe kontributin e mësuesve në ruajtjen dhe zhvillimin e gjuhës dhe kulturës shqiptare.
Dita e Mësuesit është festë kombëtare, nuk është vetëm për punonjës të arsimit shqiptar, por edhe për nxënës e studentë, është një festë që festohet në çdo familje shqiptare. Kjo është një traditë e bukur e krijuar te populli ynë. Në këtë ditë të rëndësishme të arsimit shqiptar kujtojmë me respekt të thellë veprën e ndritur të mësuesve dhe patriotëve të shquar, që punuan me përkushtim dhe bënë sakrifica të mëdha për zhvillimin e arsimit kombëtar.

Continue Reading

Kulturë

Premiera e shfaqjes “Nemesis” nga Teatri ODA

Published

on

By

Teatri ODA ka prezantuar premierën e shfaqjes më të re, “Nemesis, me regji të Florent Mehmetit. Premierën e parë e ndoqën spektatorët më 3 mars, ndërsa repriza e parë u zhvillua më 4 mars. Repriza tjetër do të mbahet më 7 mars, ora 20:00, në Amfiteatrin e Teatrit Kombëtar të Kosovës në Pallatin e Rinisë.

Shfaqja trajton rrugëtimet dhe fatet e pushtetit dhe forcës, duke i paraqitur ato si katalizatorë të degradimeve të personalitetit. Nemesis ndërthur referenca historike të njerëzimit, të përshkruara nga Herodoti, me studime të neurokimisë dhe ndryshimeve funksionale në trurin e njeriut, duke eksploruar ndikimin e pushtetit, pasurive dhe trashëgimisë në sjelljen dhe mendjen njerëzore.

Në skenë luajnë: Labinot Raci, Blend Sadiku, Fiona Abdullahu, Era Balaj, Art Pasha, ndërsa asistente regjie është Ardiana Mehmeti. Skenografia është punuar nga Enes Sahiti, muzika nga Lis Boshtrakaj, dhe videografia nga Gëzim Hasani. Koordinatore e produksionit është Renea Begolli, me asistente të produksionit Sabi Paqarizi dhe Delvina Bytyqi. Ndriçimi është realizuar nga Mursel dhe Bujar Bekteshi, ndërsa fotografitë dhe dizajni nga Zana Begolli. Produksioni është i Teatrit ODA.

Biletat për reprizën e 7 marsit mund të rezervohen duke dërguar SMS me emrin, mbiemrin dhe numrin e biletave në: 044 430 693.

Nemesis ofron një përvojë teatrale unike, ku historia, arti dhe shkenca bashkohen për të eksploruar pushtetin, forcën dhe ndikimin e tyre mbi njerëzit dhe shoqërinë.

Continue Reading

Të kërkuara