Aktualitet

Lufta e sinjaleve: Si po e ndihmojnë Rusia dhe Kina Iranin të “shohë” fushëbetejën

Published

on

Lufta elektronike dhe shkëmbimi i inteligjencës po gërryejnë dominimin dekadash të SHBA-së dhe Izraelit në Gjirin Persik.

Kur tre zyrtarë të lartë amerikanë i thanë The Washington Post se Rusia po i jepte Iranit inteligjencë të ndjeshme – përfshirë lokacionet e sakta të anijeve luftarake dhe avionëve amerikanë në Lindjen e Mesme – ata zbuluan diçka më shumë se një aleancë taktike. Ata ekspozuan arkitekturën e një lloji të ri lufte. Një luftë pa vija fronti. Një luftë që nuk luftohet me tanke apo raketa, por me rreze radari, transmetime satelitore dhe koordinata të koduara. Në Gjirin e sotëm, fushëbeteja është spektri elektromagnetik, dhe të dyja palët po luftojnë, mbi të gjitha, për të verbuar tjetrin.

Raportohet se Presidenti rus Vladimir Putin ka mohuar ndarjen e kësaj inteligjence me Iranin gjatë një telefonate me Presidentin amerikan Donald Trump. Megjithatë, ky mohim ndryshon pak gjëra. Rusia ka marrë dronë dhe municione iraniane për luftën e saj në Ukrainë. Ajo ka parë se si SHBA-ja e ka furnizuar Ukrainën me inteligjencë për shënjestrim që është përdorur për të goditur pozicionet ruse. Logjika e Moskës është e qartë: inteligjenca është një valutë, dhe Putini thjesht po e shpenzon atë.

Sinjalet si armë

Siç ka vëzhguar ish-oficeri i CIA-s, Bruce Riedel, në luftën moderne koordinatat shpesh janë më të vlefshme se plumbat. Kushdo që e di se ku ndodhet armiku, fiton. Kjo aksiomë po luhet në kohë reale në Gjir. Rrjeti i inteligjencës ruse i ka lejuar Iranit të lokalizojë asetet e SHBA-së dhe Izraelit me një saktësi që Teherani nuk mund ta arrinte i vetëm. Irani operon vetëm një numër të kufizuar satelitësh zbulimi – plotësisht të pamjaftueshëm për të gjurmuar anijet e shpejta në ujëra të hapura. Rusia nuk e ka këtë kufizim. Rrjeti i saj i avancuar i vëzhgimit, përfshirë satelitin Kanopus-V (i riemërtuar “Khayyam”), i ofron Teheranit imazhe optike dhe radari 24 orë në ditë. Për Iranin, ky është sistemi nervor i doktrinës së tij të goditjeve precize.

Droni që goditi një bazë ushtarake amerikane në Kuvajt, duke vrarë gjashtë ushtarë, nuk e gjeti objektivin rastësisht. Zyrtarët e Pentagonit vërejnë se sulmet e fundit iraniane kanë goditur objekte që nuk figurojnë në asnjë hartë publike. Burimi i informacionit nuk është i vështirë për t’u gjetur.

Dora e heshtur e Kinës

Roli i Pekinit është më i heshtur, por jo më pak i rëndësishëm. Kina ka shpenzuar vite duke riformuar peizazhin e luftës elektronike të Iranit: duke eksportuar sisteme radari të avancuara, duke kaluar navigimin ushtarak iranian nga GPS-i amerikan te rrjeti kinez “BeiDou-3”, dhe duke mbështetur hartëzimin e terrenit. Ish-gjenerali izraelit, Amos Yadlin, u shpreh thjesht: çdo sekondë vlen. Nëse Irani mund të kursejë minuta në diktimin dhe shënjestrimin e objektivit, kjo ndryshon balancën në qiell.

Radari kinez “YLC-8B” kundër avionëve “stealth” përdor frekuenca të ulëta që reduktojnë efektivitetin e mbulesave të padukshme të avionëve amerikanë. B-21 Raider dhe F-35C janë projektuar të jenë të padukshëm, por përballë këtij radari, ata janë shumë më pak të tillë. Ndërkohë, Reuters raporton se Irani është afër blerjes së 50 raketave supersonike CM-302 nga Kina, të njohura si “vrasëse të aeroplanmbajtëseve”, të cilat udhëtojnë me shpejtësi Mach 3 dhe fluturojnë shumë ulët mbi ujë, duke e reduktuar kohën e reagimit të anijes në pak sekonda.

Kundërpërgjigjet e SHBA-së dhe Izraelit

SHBA-ja dhe Izraeli nuk po qëndrojnë pasivë. Ata janë në gjueti. Ekipet e inteligjencës kanë gjurmuar lëvizjet e udhëheqjes iraniane dhe nyjat e Gardës Revolucionare (IRGC). Gjatë fazës fillestare të operacioneve “Roaring Lion” dhe “Epic Fury”, ata shkatërruan infrastrukturën e radarëve iranianë me një shpejtësi që ekspozoi brishtësinë e mbrojtjes së Teheranit. Siç vëren ish-komandanti izraelit, Eitan Ben-Eliyahu, shkatërrimi i një radari nuk është thjesht dëmtim i një makinerie; ai verbon armikun.

Megjithatë, zëdhënësi i IRGC-së, Ali Mohammad Naeini, pretendoi se Irani ka shkatërruar afro 10 sisteme të avancuara radari amerikanë – një deklaratë që, nëse është qoftë edhe pjesërisht e saktë, shpjegon se si raketat iraniane arritën objektivat në Izrael dhe në kryeqytetet e Gjirit.

Një ekuilibër i ri fuqie

Për dekada, Gjiri ishte një teatër i dominimit dërrmues teknologjik amerikano-izraelit. Ky dominim nuk është zhdukur, por po gërryhet qëllimisht nga hardueri kinez dhe inteligjenca ruse. Sinjalet janë “plumbat e rinj”. Irani ka studiuar mirë luftën e vitit 1991, ku Bagdadi luftoi i verbuar dhe humbi. Teherani është i vendosur të mos bëhet “Bagdadi i radhës”.

Kina nuk po e armatos Teheranin për solidaritet ideologjik, por po e trajton konfliktin si një “laborator të gjallë”. Çdo sulm me raketa CM-302 kundër një aeroplanmbajtëseje amerikane gjeneron të dhëna që Pekini do t’i studiojë për skenarin që i intereson vërtet: Tajvanin. Rusia, ndërkohë, po e ndihmon Iranin që të gjakosë forcat amerikane dhe të shpenzojë rezervat e tyre të raketave mbrojtëse.

Gjiri po bëhet teatri i parë ku lufta elektronike mund të jetë më vendimtare se fuqia konvencionale e zjarrit. Rusia dhe Kina nuk po dërgojnë ushtri për të ndihmuar Teheranin; ata po bëjnë diçka më afatgjatë: po e mësojnë Iranin se si të “shohë”. Sfida për SHBA-në dhe Izraelin nuk është më thjesht të kenë më shumë armë se Teherani, por të sigurojnë që kur të tërhiqet këmbëza, Irani të jetë ai që qëllon në qorr.

 

Opinion -AlJazeera

 

Continue Reading

Live

Kriza e re në NATO: Trump paralajmëron tërheqjen pas tensioneve për Iranin

Published

on

By

Aleanca e NATO-s i ka mbijetuar viteve të fundit sfidave ekzistenciale – që nga lufta në Ukrainë e deri te presionet dhe fyerjet e shumta nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i cili ka vënë në dyshim misionin e saj kryesor dhe ka kërcënuar me marrjen e Grenlandës.

Por është lufta SHBA-Izrael me Iranin, mijëra milje larg Evropës, ajo që pothuajse e ka shkatërruar bllokun 76-vjeçar dhe kërcënon ta lërë atë në gjendjen më të dobët që nga krijimi, thonë analistët dhe diplomatët.

Trump, i tërbuar që vendet evropiane kanë refuzuar të dërgojnë flotat e tyre detare për të hapur Ngushticën e Hormuzit për tregtinë globale pas fillimit të luftës ajrore më 28 shkurt, ka deklaruar se po shqyrton tërheqjen nga aleanca.

“A nuk do ta bënit edhe ju po të ishit në vendin tim?” pyeti Trump në një intervistë për Reuters të mërkurën.

Në një fjalim të mërkurën mbrëma, Trump kritikoi aleatët e SHBA-së, por u ndal para dënimit të hapur të NATO-s, siç mendonin shumë ekspertë se mund të bënte.

Por, të kombinuara me thumbime të tjera drejtuar evropianëve javët e fundit, komentet e Trumpit kanë nxitur një shqetësim të paparë se SHBA-ja nuk do t’u dalë në ndihmë aleatëve evropianë nëse ata sulmohen, pavarësisht nëse Uashingtoni largohet zyrtarisht apo jo.

Rezultati, thonë analistët dhe diplomatët, është se aleanca e krijuar gjatë Luftës së Ftohtë, që ka shërbyer prej kohësh si struktura bazë e sigurisë evropiane, po shpërbëhet dhe marrëveshja e mbrojtjes reciproke në bërthamën e saj nuk merret më si e mirëqenë.

“Kjo është gjendja më e keqe ku ka qenë (NATO) që nga themelimi i saj,” tha Max Bergmann, një ish-zyrtar i Departamentit të Shtetit, i cili tani drejton Programin për Evropën, Rusinë dhe Eurazinë në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare në Uashington. “Është vërtet e vështirë të mendosh diçka që i afrohet kësaj.”

Ky realitet po bëhet i qartë për evropianët, të cilët janë mbështetur te NATO si një mburojë kundër një Rusie gjithnjë e më agresive.

Së fundmi, në shkurt, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, e kishte hedhur poshtë idenë e mbrojtjes së Evropës pa SHBA-në si një “mendim budalla”. Tani, shumë zyrtarë dhe diplomatë e konsiderojnë këtë si pritshmërinë kryesore.

“NATO mbetet e nevojshme, por ne duhet të jemi të aftë të mendojmë për NATO-n pa amerikanët,” tha Gjenerali Francois Lecointre, i cili shërbeu si shef i forcave të armatosura të Francës nga viti 2017 deri në 2021. “Nëse duhet të vazhdojë të quhet ende NATO – Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut – kjo është një pyetje e vlefshme.”

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, tha: “Presidenti Trump e ka bërë të qartë zhgënjimin e tij me NATO-n dhe aleatët e tjerë, dhe siç theksoi Presidenti, ‘Shtetet e Bashkuara do të mbajnë mend’.”

Një përfaqësues i NATO-s nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment./ Reuters/

Continue Reading

Aktualitet

Tri raste të dhunës në familje brenda një dite

Published

on

By

Policia e Kosovës, në raportin e saj 24-orësh, ka njoftuar se janë regjistruar tri raste të dhunës në familje. Rastete janë regjistruar në qytetet Shtërpcë, Pejë dhe Skenderaj.

Në qytetin e Shtërpcës, policia ka arrestuar një burrë i cili dyshohet se ka ushtruar dhunë psikike ndaj një gruaje.

Lidhur me këtë rast, policia bën të ditur se “me vendim të prokurorit i dyshuari është dërguar në mbajtje”.

Ndërkohë, një rast tjetër është raportuar në Pejë rreth orës 20:20, ku burrë dyshohet se ka ushtruar dhunë ndaj një burri tjetër.

Lidhur me këtë ngjarje, Policia e Kosovës ka njoftuar se “i dyshuari ndodhet në kërkim policor” dhe se hetimet po vazhdojnë për lokalizimin e tij.

Rasti i tretë ka ndodhur në Skenderaj, ku një person është shoqëruar në stacionin policor nën dyshimin se ka ushtruar dhunë fizike ndaj një gruaje.

Pas marrjes në pyetje të palëve të përfshira, “me vendim të prokurorit pas intervistimit palët janë liruar dhe rasti shkon në procedurë të rregullt”.

 

Continue Reading

Aktualitet

Arrestohet një grua në Podujevë për keqtrajtim apo braktisje të fëmijëve

Published

on

By

Në raportin e policisë, në 24 orët e fundit është raportuar një rast i keqtrajtimit apo braktisjes së fëmijëve në Podujevë, që ka çuar në arrestimin e një personi.

Ngjarja ka ndodhur pasditen e së enjtes, ku njësitet policore kanë vënë në pranga të dyshuarën grua nën dyshimin për kryerjen e kësaj vepre penale.

Sipas raportit, “e dyshuara është dërguar për tretman mjekësor dhe e njëjta me vendim të prokurorit është dërguar në mbajtje”.

Policia nuk ka dhënë detaje shtesë mbi gjendjen e fëmijës, mirëpo ka konfirmuar se rasti po trajtohet nga organet kompetente për procedura të mëtejshme hetimore.

Continue Reading

Lajmet

Ekstradohet nga Franca i kërkuari për vrasje në tentativë në rajonin e Pejës

Published

on

By

Policia e Kosovës ka njoftuar se është realizuar ekstradimi i një shtetasi kosovar nga Franca për në Kosovë, i cili ishte i kërkuar me urdhërarrest ndërkombëtar.

Operacioni u krye dje nga Drejtoria për Bashkëpunim Ndërkombëtar Policor, në koordinim të plotë me institucionet e drejtësisë dhe njësitet tjera relevante.

I dyshuari, i cili akuzohet për veprën penale “Vrasje në tentativë”, ishte arrestuar më parë nga autoritetet franceze pasi ishte shpallur në kërkim përmes INTERPOL-it për t’iu shmangur përballjes me drejtësinë kosovare.

Sipas njoftimit zyrtar, procesi u krye me sukses falë marrëdhënieve të mira ndërshtetërore, duke u theksuar se: “Ekstradimi u realizua bazuar në ligjet në fuqi dhe bashkëpunimit të ngushtë mes institucioneve të Republikës së Kosovës dhe atyre franceze”.

Pas mbërritjes në Kosovë, i dyshuari u është dorëzuar njësive përkatëse të policisë në rajonin e Pejës për procedim të mëtejshëm ligjor.

Policia e Kosovës ka bërë të ditur se do të mbetet aktive në luftën kundër krimit pa marrë parasysh kufijtë, duke deklaruar se: “Policia e Kosovës do të vazhdojë me shkëmbimin e informacioneve me institucionet vendore, shtetet dhe organizatat ndërkombëtare me qëllim të parandalimit, hetimit dhe zbulimit të aktiviteteve kriminale”.

Continue Reading

Të kërkuara