Lajmet
Lufta e Rusisë, kriza energjetike dhe inflacioni: Pesë historitë kryesore në BE gjatë vitit 2022
Lufta solli një krizë të thellë energjetike dhe inflacion rekord.
Published
3 years agoon
By
Betim Gashi2022 do të mbahet mend si një nga vitet më sfiduese në historinë e Bashkimit Evropian, pasi blloku u përball me pushtimin rus të Ukrainës dhe pasojat e tij humanitare dhe financiare. Lufta solli një krizë të thellë energjetike dhe inflacion rekord.
Pushtimi i Rusisë në Ukrainë
BE-ja shpejt dënoi pushtimin e Ukrainës nga Rusia, që filloi më 24 shkurt pas muajsh shqetësimi për grumbullimin e dhjetëra mijëra trupave ruse në kufirin e vend
Që atëherë, BE-ja ka kërkuar vazhdimisht që Rusia të ndërpresë veprimet e saj ushtarake në Ukrainë dhe të tërheqë të gjitha forcat nga territori i saj, duke e quajtur pushtimin “të paprovokuar” dhe “të pajustifikuar”.
Blloku deri më tani ka nxjerrë nëntë paketa sanksionesh për të shkatërruar aftësinë e Moskës për të financuar luftën. Me këto sanksione, BE-ja shënjestroi bankat ruse dhe eksportet e naftës, qymyrit, çelikut dhe drurit në det dhe ndaloi eksportet e çdo materiali nga BE-ja, si ato të teknologjisë, që mund të përdoret nga ushtria.
Lista e individëve dhe subjekteve ruse që u sanksionuan nga Rusia shkoi në mbi 1 mijë e 500, dhe në mesin e të sanksionuarve janë presidenti Vladimir Putin, Ministri i Punëve të Jashtme, Sergej Lavror, zyrtarë të rangut të lartë, oligarkë dhe propagandues. Gjithashtu blloku ka dërguar paketa të shumta ndihme humanitare dhe ushtarake në Ukrainë.
Miliona ukrainasve, kryesisht gra dhe fëmijë, të cilët ikën nga lufta dhe kërkuan siguri në Evropë, iu dha e drejta për të punuar dhe për të shkuar në shkollë.
Kriza e energjisë
Varësia e BE-së nga lëndët djegëse fosile ruse kushtoi shumë. Në përgjigje të luftës në Ukrainë, blloku u zotua të heqë dorë shpejt nga furnizimet ruse me energji. Dhe përkundër se nuk vendosi sanksione ndaj gazit – Rusia furnizoi rreth 40 për qind të gazit natyror të bllokut në vitin 2021, sipas Komisionit Evropian. BE-ja u përpoq të gjente furnizime alternative kur Moska mbylli gazsjellësin Nord Stream 1 për t’u hakmarrë kundër sanksioneve.
Fatih Birol, Drejtor Menaxhues i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, tha se “Evropa është në epiqendrën” e “krizës së parë të vërtetë globale të energjisë” për shkak të varësisë së saj nga energjia ruse.
“Bota nuk ka përjetuar kurrë një krizë energjetike me këtë thellësi dhe me këtë kompleksitet”, tha ai në një intervistë për Euronews.
Për të pasur furnizime adekuate gjatë gjithë dimrit, BE vendosi një plan të kursimit të energjisë, arriti marrëveshje me të ashtuquajturit partnerë të besueshëm për të zëvendësuar karburantet fosile ruse dhe ra dakord të krijojë një platformë të përbashkët blerjeje për gazin në përpjekje për të ulur çmimet.
Komisioni Evropian doli gjithashtu me një plan veprimi të quajtur REPowerEU për t’i dhënë fund varësisë së tij nga karburantet fosile ruse deri në vitin 2027 dhe për të përshpejtuar tranzicionin energjetik që blloku është zotuar të ndjekë për të luftuar krizën klimatike.
Një marrëveshje mbi këtë plan u arrit më 13 dhjetor duke u mundësuar vendeve të BE-së të shfrytëzojnë 225 miliardë euro para të pashpenzuara e që fillimisht ishin destinuar për të ndihmuar ekonomitë e bllokut të rimëkëmbeshin nga rënia e tyre si pasojë e COVID për të përshpejtuar tranzicionin e energjisë dhe për të diversifikuar furnizimet me energji larg Rusisë.
Nga ana tjetër, blloku ‘luftoi’ për të vendosur kufij të çmimeve të naftës dhe gazit. Por pas disa javësh grindje politike, më në fund u arrit një marrëveshje më 19 dhjetor për kufirin e parë të çmimit të gazit.
Inflacioni
Pas dy vitesh ndërprerjesh si pasojë e COVID-19, viti 2022 u përball me rritje të inflacionit në të gjithë globin – por Evropa është prekur veçanërisht, duke i vënë qytetarët e bllokut nën një tendosje të konsiderueshme financiare.
Në Eurozonë, inflacioni vjetor u ngjit në një nivel rekord prej 10.7 për qind në muajin tetor, i nxitur nga kriza energjetike që u përkeqësua si pasojë e luftës së Rusisë në Ukrainë dhe kostot më të larta të ushqimit që rezultojnë nga ndikimi i konfliktit në Ukrainë, një eksportues kryesor i ushqimit në botë.
Në vendet veçanërisht të cenueshme ndaj luhatjeve në tregjet e energjisë, si Estonia dhe Lituania, inflacioni vjetor u rrit mbi nivelin 20 për qind. Çmimi i gazit natyror për konsumatorët familjarë në këto vende u rrit me mbi 100 për qind mes gjysmës së parë të vitit 2021 dhe gjashtë muajve të parë të vitit 2022.
Këto shifra janë shumë më të larta se objektivi i Bankës Qendrore Evropiane (BQE) për të mbajtur inflacionin vjetor në Eurozonë “afër por nën kufirin 2 për qind”. Në një përpjekje për të ulur inflacionin, BQE-ja shpërtheu me mbi një dekadë të normave të interesit të pandryshuara dhe operoi rritje të shumta midis shtatorit dhe dhjetorit. Megjithëse inflacioni u ul gjatë muajit nëntor, presidentja e BQE-së, Christine Lagarde ka paralajmëruar se mund të mos e ketë arritur ende kulmin në Eurozonë.
Sundimi i ligjit
Në një lëvizje që ishte e paprecedentë në historinë e BE-së, Komisioni Evropian ndezi një mekanizëm të ri kushtëzimi kundër Hungarisë.
Ekzekutivi i BE-së kërkoi që 7.5 miliardë euro në fondet e BE-së për Hungarinë të ngrihen derisa të miratohen një sërë reformash për të adresuar shqetësimet e sundimit të ligjit mbi pavarësinë e gjyqësorit, korrupsionin dhe konfliktet e interesit. Budapesti kishte kohë deri më 19 nëntor për të miratuar 17 reforma që i negocioi me ekzekutivin e BE-së gjatë verës për të shmangur kërcënimet për ngrirje nga Brukseli.
Vlerësimi i Komisionit ishte se “ndërsa një sërë reformash janë ndërmarrë ose janë duke u zhvilluar, Hungaria nuk arriti të zbatojë në mënyrë adekuate aspektet qendrore të 17 masave të nevojshme korrigjuese…siç ishte zotuar” dhe ia referoi çështjen kryeqyteteve të BE-së për votim.
Megjithatë, Hungaria arriti të negociojë një reduktim të fondeve të ngrira të BE-së në 6.3 miliardë euro duke hequr veton për disa dosje që kërkojnë unitet: më shumë ndihmë për Ukrainën dhe vendosjen e një takse minimale globale të korporatave.
Budapesti ka tani dy vjet kohë për të zbatuar reformat e nevojshme për të zhbllokuar fondet.
Skandal parlamentar
Gjatë muajit dhjetor, Brukseli u trondit nga një skandal korrupsioni brenda Parlamentit Evropian, organi i vetëm i bllokut, anëtarët e të cilit zgjidhen drejtpërdrejt nga publiku.
Më 9 dhjetor, policia belge arrestoi nënpresidenten e Parlamentit Evropian, Eva Kaili dhe pesë persona të tjerë pas një “hetimi të gjerë” për korrupsion, pastrim parash dhe organizata kriminale.
Katër nga ta, përfshirë edhe Kailin, u akuzuan dhe u burgosën në Belgjikë nën dyshimet se kanë marrë pagesa “të konsiderueshme” parash nga një shtet i Gjirit Persik, që besohet se është Katari. Qeveria e Katarit mohon përfshirjen dhe zyra e prokurorisë belge nuk do të konfirmojë emrin e vendit.
BE-ja ka mbajtur një qëndrim të fortë kundër atyre që akuzohen si të përfshirë në skandalin e korrupsionit. Presidentja e Parlamentit Evropian, Roberta Metsola tha se parlamenti “qëndron me vendosmëri kundër korrupsionit” dhe se nuk do të ketë “mosndëshkim”. Skandali u dënua nga eurodeputetët dhe liderët e BE-së./UBTNews/
Lajmet
Tragjedi në Podgoricë: Tre të vrarë, dyshohet për shqiptarë nga Rozhaja
Published
17 hours agoon
April 21, 2026By
UBTNews
Një ngjarje e rëndë ka tronditur Podgoricën, ku tre persona janë gjetur të vrarë në një apartament të marrë me qira. Sipas Policisë së Malit të Zi dhe raportimeve nga mediumi “Vijesti”, viktimat dyshohet se janë shqiptarë nga Rozhaja, përfshirë dy vëllezër me mbiemrin Hoti.
Autoritetet kanë shpallur në kërkim personin e dyshuar, Vehid Muriq, po ashtu nga Rozhaja, i cili besohet se ka kryer vrasjen e trefishtë me armë të ftohtë. Dyshohet se motivi i krimit ishte një mosmarrëveshje e çastit mes të dyshuarit dhe viktimave, të cilët ishin miq dhe punonin së bashku në ndërtim.
Krimi u zbulua në mënyrë të tërthortë pasi i dyshuari, pasi kreu vrasjet në Podgoricë, u kthye në qytetin e tij të lindjes ku ushtroi dhunë ndaj familjarëve të tij. Ishte pikërisht denoncimi i familjes në polici për dhunë që çoi hetuesit drejt zbulimit të tmerrshëm në kryeqytetin malazez. Policia po vazhdon operacionin për kapjen e autorit të dyshuar.
Lajmet
Programi Art dhe Media Digjitale në UBT sjell ekspertë të industrisë për përvojë praktike të studentëve
Published
18 hours agoon
April 21, 2026By
ubtnews
Në kuadër të qasjes së tij inovative dhe të orientuar drejt praktikës, programi Art dhe Media Digjitale në UBT po vazhdon të krijojë ura të forta lidhëse ndërmjet akademisë dhe industrisë kreative. Në këtë frymë, në lëndën “Praktika në Studio 3”, studentët patën mundësinë të marrin pjesë në një ligjëratë të veçantë nga ekspertja e dizajnit grafik, Jetë Dobranja.

Ky aktivitet solli një perspektivë të drejtpërdrejtë nga industria, duke i njohur studentët me procesin e plotë të dizajnimit të librave dhe katalogëve të ekspozitave – nga hulumtimi fillestar dhe zhvillimi i konceptit vizual, deri te bashkëpunimi profesional me kuratorë, artistë dhe shtypshkronja, si dhe përgatitja e publikimeve për shtyp sipas standardeve bashkëkohore.
Përmes shembujve konkretë dhe përvojës së saj profesionale, Dobranja ndau praktika reale të punës në dizajnin grafik, duke u mundësuar studentëve të kuptojnë më qartë sfidat, kërkesat dhe dinamikën e industrisë kreative. Ky bashkëbisedim interaktiv shërbeu si një platformë frymëzuese për studentët, duke i inkurajuar ata të zhvillojnë qasje kreative dhe profesionale në projektet e tyre.
Ligjërata vuri në pah rëndësinë e komunikimit vizual dhe bashkëpunimit ndërdisiplinor në art dhe dizajn – elemente kyçe që programi Art dhe Media Digjitale në UBT i integron në mënyrë të vazhdueshme në kurrikulë, për të përgatitur studentët për tregun e punës dhe industrinë globale kreative.
Aktivitete të tilla dëshmojnë përkushtimin e UBT-së për të ofruar një edukim bashkëkohor, ku teoria dhe praktika ndërthuren në mënyrë të natyrshme, duke u mundësuar studentëve të ndërtojnë kompetenca të qëndrueshme dhe të aplikueshme në karrierën e tyre.
UBT mbetet një nga institucionet lider në zhvillimin e talenteve të rinj në fushën e artit dhe medias digjitale, duke sjellë vazhdimisht profesionistë të industrisë për të ndarë njohuri, përvoja dhe inspirim me gjeneratat e reja.
Në përfundim, studentët dhe stafi akademik shprehën mirënjohje për Jetë Dobranjën për kontributin, përkushtimin dhe gatishmërinë për të ndarë përvojën e saj me studentët e UBT-së.
Lajmet
Burgim i përjetshëm për Naim Murselin dhe Granit Plavën, 30 vite burg për Kushtrim Kokallën
Published
18 hours agoon
April 21, 2026By
UBTNews
Lajm në zhvillim
Familja Ademaj flet pas dënimeve të përjetshme: “Ky është një mësim për të gjithë”
Gjykata Themelore në Prishtinë ka shqiptuar sot burgim të përjetshëm për Naim Murselin dhe Granit Plavën, ndërsa Kushtrim Kokalla është dënuar me 30 vite burgim për vrasjen e Liridona Ademajt. Menjëherë pas përfundimit të seancës, vëllai i viktimës, Leonard Ademaj, u deklarua para mediave duke shprehur lehtësimin e familjes për vendimin e drejtësisë.
“Ajo që u vërtetua sot është ajo që e kemi thënë ne nga fillimi, se Naimi së bashku me Kushtrimin, duke e zgjedhur Granitin si vrasës, e kanë organizuar këtë krim,” tha ai para gazetarëve.
Ademaj theksoi se pesha e këtij vendimi tejkalon dhimbjen e tyre familjare, duke u fokusuar te fëmijët që mbetën pa nënë. “Ky vendim nuk shkon vetëm për ne, shkon edhe për Liridonën dhe për gjithë fëmijët e Liridonës, të cilët nuk do ta shohin më nënën e tyre përjetësisht,” shtoi ai me emocione.
Në fund, ai bëri thirrje që kjo dritë e drejtësisë të shërbejë si parandalim për shoqërinë. “Andaj ky dënim duhet të jetë edhe një mësim për të gjithë të tjerët që mundohen apo krijojnë mundësi që ta bëjnë një krim të tillë,” përfundoi Leonard Ademaj.
Ky vendim vjen pas një procesi të gjatë ku u vërtetua se Naim Murseli e kishte porositur vrasjen e bashkëshortes së tij, duke inskenuar një grabitje të rreme në fshatin Bërnicë në nëntor të vitit 2023.
Burgim i përjetshëm për Naim Murselin dhe Granit Plavën, 30 vite burg për Kushtrim Kokallën
Gjykata Themelore në Prishtinë ka shpallur sot aktgjykimin dënues për vrasjen makabre të Liridona Ademajt, duke shqiptuar dënime maksimale për protagonistët e këtij krimi.
Naim Murseli, bashkëshorti i viktimës i cili u vërtetua se ishte organizatori i vrasjes, dhe Granit Plava, në cilësinë e ekzekutorit, janë dënuar me burgim të përjetshëm.
Ndërkaq, i akuzuari i tretë, Kushtrim Kokalla, është dënuar me 30 vite burgim për bashkëpunim në kryerjen e kësaj vrasjeje të rëndë. Ky vendim vjen pas një procesi gjyqësor maratonë që zgjati mbi një vit, gjatë të cilit u zbardh skenari gjakftohtë i inskenuar si grabitje e armatosur.
Sfondi i kësaj tragjedie daton më 29 nëntor 2023, kur Liridona Ademaj u vra në fshatin Bërnicë të Prishtinës. Sipas aktakuzës së përfaqësuar nga prokurorja Javorka Perlinçeviq, Naim Murseli e kishte planifikuar vrasjen e bashkëshortes së tij për shkak të raporteve të prishura dhe me qëllim përfitimin financiar nga një polisë e sigurimit jetësor në vlerë prej 3 milionë kruna suedeze.
Për ta jetësuar planin, ai kishte bashkëpunuar me familjarin e tij, Kushtrim Kokallën, i cili e kishte njoftuar me Granit Plavën, personin që pranoi ta kryente vrasjen për një shumë prej 30 mijë eurosh.
Në ditën kritike, Murseli dhe Plava blenë armën nga Tom Dodaj (i dënuar më parë me 3 vite burgim), dhe inskenuan ngjarjen në atë mënyrë që të dukej si sulm nga grabitësit.
Dosja e prokurorisë përshkruan një moment rrëqethës ku thuhet se Murseli e kishte mbajtur Liridonën për dore që ajo të mos u shmangej plumbave të shkrepur nga Plava, para se ai të largohej nga vendi i ngjarjes me fëmijët. Megjithëse të akuzuarit refuzuan të ishin prezentë në sallë për shpalljen e vendimit, ky aktgjykim i shkallës së parë shënon epilogun e një prej rasteve më tronditëse në historinë e drejtësisë kosovare.
Lajmet
Kurti pranon raportin e BE-së për zgjedhjet: Kërkon që suksesi i Kosovës të pasqyrohet në Raportin e Vendit
Published
19 hours agoon
April 21, 2026By
UBTNews
Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka pritur sot në takim Shefen në Detyrë të Zyrës së Bashkimit Evropian në Kosovë, Eva Palatova, e cila i dorëzoi raportin përfundimtar të Misionit të Ekspertëve Zgjedhorë mbi zgjedhjet e fundit lokale dhe parlamentare.
Gjatë këtij takimi, të dy bashkëbiseduesit vlerësuan lart procesin zgjedhor të 28 dhjetorit, duke konfirmuar se Kosova ka dëshmuar pjekuri demokratike duke organizuar zgjedhje të lira, të drejta dhe sipas standardeve evropiane.
Kryeministri Kurti shprehu mirënjohjen e tij për angazhimin e misionit vëzhgues dhe konfirmoi gatishmërinë e plotë të Qeverisë për të adresuar dhe zbatuar rekomandimet e dala nga ky raport.
Një vëmendje e veçantë gjatë bisedës iu kushtua sfidave të dezinformimit dhe ndërhyrjeve të huaja në informacion, të cilat u shfaqën përmes lajmeve të rreme, sondazheve të fabrikuara dhe materialeve të manipuluara vizualisht.
Kurti theksoi se këto forma të manipulimit kanë për qëllim ndikimin në perceptimin publik dhe dëmtimin e besimit në proceset zgjedhore, andaj kërkoi një qasje më proaktive për t’i luftuar këto dukuri.
Ai po ashtu rikujtoi se zgjedhjet e ndershme janë shtylla kryesore e kritereve të Kopenhagës, të cilat Kosova i ka përmbushur në mënyrë të vazhdueshme.
Në përfundim të takimit, kryeministri kërkoi që këto gjetje pozitive të pasqyrohen qartë edhe në Raportin e Vendit të Komisionit Evropian për vitin 2026, si dëshmi e progresit demokratik të vendit.
Kosova dhe Garda e IOWA-s zgjerojnë bashkëpunimin ushtarak
Arrestohet e dyshuara për vjedhjen e mbi 170 mijë dollarëve në shtëpinë e mërgimtarit
Trump kundër zgjatjes së armëpushimit: SHBA synon një “marrëveshje të shkëlqyer” me Iranin
Tragjedi në Podgoricë: Tre të vrarë, dyshohet për shqiptarë nga Rozhaja
Programi Art dhe Media Digjitale në UBT sjell ekspertë të industrisë për përvojë praktike të studentëve
Burgim i përjetshëm për Naim Murselin dhe Granit Plavën, 30 vite burg për Kushtrim Kokallën
Trump pretendon se Irani ka ‘shkelur’ marrëveshjen e armëpushimit ‘shumë herë’
Kurti pranon raportin e BE-së për zgjedhjet: Kërkon që suksesi i Kosovës të pasqyrohet në Raportin e Vendit
Bllokada për presidentin: Kurti kritikon PDK-në dhe LDK-në për refuzimin e marrëveshjes
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
