Lajmet

Lufta bërthamore do të shkaktonte një uri globale me miliarda të vdekur, sipas studimit

Studimi u botua në revistën Nature Food.

Published

on

Më shumë se pesë miliardë njerëz do të vdisnin nga uria si rezultat i një lufte bërthamore në shkallë të gjerë midis SHBA dhe Rusisë, sipas një studimi të ri.

Rezultatet e një konflikti të tillë do të ishin katastrofike për prodhimin e ushqimit, kanë gjetur shkencëtarët e klimës në Universitetin Rutgers në një studim të rishikuar nga kolegët e publikuar në kontekstin e luftës në Ukrainë.

“Të dhënat na tregojnë një gjë: ne duhet të parandalojmë që një luftë bërthamore të mos ndodhë ndonjëherë”, tha një nga autorët, profesor Alan Roebuck.

Paralajmërimi vjen pasi “njerëzimi është vetëm një keqkuptim, një llogaritje e gabuar larg asgjësimit bërthamor”, sipas sekretarit të përgjithshëm të OKB-së Antonio Guterres.

Agjencia e inteligjencës mbrojtëse e Ukrainës ka paralajmëruar për “provokime” të reja ruse në centralin bërthamor të okupuar në Zaporizhzhia në jug të Ukrainës, ndërsa një kryebashkiak tha se qyteti ku është vendosur termocentrali ishte nën bombardime të reja.

Rafael Grossi, drejtori i përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), i ka përshkruar granatimet e fundit në centralin bërthamor më të madh në Evropë si “jashtë kontrollit” dhe “jashtëzakonisht serioze”.

Transplantoni shpresën për pakicat pasi shkencëtarët ndryshojnë me sukses grupin e gjakut të veshkave të donatorëve

Studimi i ri, i botuar në revistën Nature Food, ka llogaritur se sa blozë që bllokon diellin do të hynte në atmosferë si rezultat i stuhive të zjarrit të krijuara nga shpërthimi i armëve bërthamore.

Ata morën parasysh gjashtë skenarë që përfshinin arsenale bërthamore të madhësive të ndryshme, pesë të bazuara në konflikte më të vogla midis Indisë dhe Pakistanit dhe një të bazuar në një luftë midis SHBA-së dhe Rusisë.

Edhe skenari më i vogël shkaktoi uri me prodhimin mesatar global të kalorive që u ul me 7% brenda pesë vjetëve të konfliktit.

Në skenarin më të madh, një konflikt bërthamor në shkallë të plotë, prodhimi mesatar global i kalorive u ul me rreth 90% midis tri dhe katër vjetëve pas luftimeve.

Rënia e madhe e rendimentit të të korrave do të bënte që miliarda njerëz të vdisnin nga uria, 75% e popullsisë së botës, brenda dy vjetësh.

Sipas studiuesve, prishja e tregjeve globale të ushqimit edhe nga skenari më i vogël – rënia prej 7% – do të ishte më e madhe se anomalia më e madhe e regjistruar ndonjëherë.

Megjithëse studimi u fokusua vetëm në numrin e kalorive që prodhoheshin globalisht, njerëzit gjithashtu kanë nevojë për proteina dhe mikronutriente për të mbijetuar, dhe këto gjithashtu ka të ngjarë të preken ndjeshëm.

Lufta bërthamore do të kishte një ndikim edhe më të madh në ndryshimin e klimës, sipas Lili Zia, një asistent profesore e kërkimit në Rutgers.

“Shtresa e ozonit do të shkatërrohet nga ngrohja e stratosferës, duke prodhuar më shumë rrezatim ultravjollcë në sipërfaqe, dhe ne duhet ta kuptojmë këtë ndikim në furnizimet ushqimore”, tha ajo.

Studimi përdor “modelet më të fundit të klimës, të korrave dhe peshkimit” për të “llogaritur se si disponueshmëria e ushqimit mund të ndryshojë në botë nën skenarë të ndryshëm të luftës bërthamore”.

Ai mat se si disponueshmëria e ushqimit mund të ndikohet nga kufizimet e eksportit, si dhe rendimentet e reduktuara aktuale të të korrave, dhe madje llogarit vendet që ripërpunojnë ushqimin e bagëtive në mënyrë që të mund të përdoret për të ushqyer njerëzit.

Ai paralajmëron: “Edhe për një luftë bërthamore rajonale, pjesë të mëdha të botës mund të vuajnë nga uria”.

Çuditërisht, në skenarin e analizuar nga studiuesit, prodhimi kalorik i një vendi ose do të rritej ose do të përballej vetëm me reduktime të vogla në rastin e një lufte bërthamore në shkallë të plotë: Australisë.

Studimi nuk merr parasysh aspekte të tjera të furnizimit global të ushqimit që do të ndikohej nga lufta bërthamore, duke përfshirë disponueshmërinë e karburantit dhe plehrave.

Një luftë e tillë ka të ngjarë të ndikojë gjithashtu në infrastrukturën për prodhimin e ushqimit, mund të rrisë rrezatimin ultravjollcë që mund të ndikojë në prodhimin e ushqimit dhe gjithashtu të çojë në ndotje radioaktive.

Hamish de Bretton-Gordon, ish-kreu i regjimentit kimik, biologjik, radioaktiv dhe bërthamor të Ushtrisë Britanike, tha për Sky News se raporti ishte në kohën e duhur.

Megjithatë, ai paralajmëroi se raporti po “përshkruan rezultatin më të keq të mundshëm, në thelb Armagedonin, kur të gjitha armët bërthamore janë hequr – në mendjen time ka shumë pak gjasa”.

“Rreziku numër një, që ne po shohim në Ukrainë për momentin është një aksident në Zaporizhzhia ose një komandant mashtrues rus duke përdorur një armë bërthamore taktike,” shtoi ai, duke vënë në dukje një koment që ai botoi në Daily Telegraph duke bërë thirrje që Britania të jetë më të përgatitur për luftë bërthamore.

“Skenari i parë sigurisht që mund të përhapte një pjesë të mirë të ndotjes radioaktive në të gjithë Rusinë dhe Evropën, por nuk do të shkaktonte ekstreme në klimë dhe dështim të të korrave të detajuara në këtë raport“.

Ai tha për Sky News se priste që agjencitë perëndimore të inteligjencës të fillonin shpejt lëvizjen e armëve bërthamore taktike pasi ato duhet të transportohen me lëshues në kamionë të mëdhenj.

“NATO do t’i thërriste ata dhe Rusia e di se raketat e NATO-s me rreze të gjatë veprimi mund t’i heqin këta lëshues shumë kohë përpara se të kenë kohë për të gjuajtur raketat e tyre”, shtoi ai.

“Që nga fundi i Luftës së Ftohtë njeriu ka ndjerë një sasi të caktuar të vetëkënaqësisë bërthamore dhe ky raport dhe armatimi i termocentraleve bërthamore në Ukrainë është një kujtesë e fortë se armët bërthamore dhe aksidentet mund të ndryshojnë mënyrën tonë të jetesës”.

lajme

REL: Firma investuese zotohet se do t’i respektojë proceset publike pas protestave ndaj projektit në Zvërnec

Published

on

By

Kompania e lidhur me investimet e parapara të dhëndrit të presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner, në Shqipëri, tha për Radion Evropa e Lirë se i respekton “proceset e vazhdueshme publike dhe institucionale” dhe se “është e gatshme të ecë përpara, ndërsa ato zhvillohen”.

Kjo përgjigje erdhi pasi REL-i iu drejtua kompanisë së lidhur me Kushnerin, Affinity Partners, pas protestave tashmë disaditore në Shqipëri kundër një projekti turistik në Zvërnec, pranë Vlorës.

“Fokusi ynë mbetet te kujdesi i përgjegjshëm, përmirësimi mjedisor, krijimi i vendeve të punës dhe krijimi i vlerës afatgjatë për komunitetet lokale”, tha për Radion Evropa e Lirë Asher Abehsera, kryetar i Sazan Real Estate Development LLC.

“Jemi të entuziazmuar për mundësinë për të krijuar një destinacion të klasit botëror dhe për të realizuar një nga investimet më të mëdha private në historinë e rajonit”, shtoi ai.

Protestat në Zvërnec kundër punimeve për një projekt turistik në zonën Pishë Poro-Nartë, në jugperëndim të Shqipërisë nisën javën e kaluar. Kjo zonë është pjesë e një peizazhi të mbrojtur me rëndësi kombëtare dhe ndërkombëtare.

Protestat vazhduan edhe të martën në kryeqytetin Tiranë, me thirrje për anulimin e projektit dhe dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.

Qytetarë të shumtë u mblodhën para ndërtesës së Qeverisë në Tiranë më 2 qershor, për të protestuar kundër ndërtimit të resortit në Zvërnec, në jugprëndim të Shqipërisë.

Banorë të zonës, qytetarë dhe përfaqësues të shoqërisë civile kanë ngritur shqetësime për ndikimin në mjedis, pronësinë e tokës dhe transparencën e investimit.

Ndërkohë, organizatat për mbrojtjen e mjedisit kanë nisur edhe mbledhjen e nënshkrimeve përmes një peticioni online.

Por, kryeministri Rama e ka mbrojtur projektin dhe ka thënë se ai nuk do të ndalet për sa kohë është kryeministër.

Rama tha po ashtu se Struktura e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, SPAK, ka bllokuar një transaksion prone të lidhur me projektin. SPAK-u nuk e ka konfirmuar publikisht bllokimin e ndonjë transaksioni.

SPAK-u më 1 qershor konfirmoi se ka nisur një hetim lidhur me Zvërnecin, por nuk dha hollësi se çfarë po hetohet saktësisht.

Projekti ka marrë vëmendje edhe për shkak të deklarimeve të mëhershme të Kushnerit. Në mars të vitit 2024, ai tha se synon të ndërtojë hotele dhe qindra vila në zonën e Zvërnecit.

Kompania e Kushnerit mori statusin e investitorit strategjik në dhjetor të vitit 2024 për ndërtimin e një resorti luksoz në ishullin e Sazanit. Vendimi u mor nga Komiteti i Investimeve Strategjike, i drejtuar nga Rama.

Sa i përket Zvërnecit, Rama tha të martën se Kushner “nuk ka bërë kërkesë për të qenë investitor strategjik”. /REL/

Continue Reading

lajme

Ekspozita “Objekti Kujtesë” sjell interpretimet kreative të studentëve të vitit të parë të Artit dhe Dizajnit në UBT

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe Dizajnit në UBT, studentët e vitit të parë të Fakultetit të Artit dhe Dizajnit prezantuan ekspozitën “Objekti Kujtesë”, të realizuar në kuadër të lëndës Skulpturë (Semestri II), nën mentorimin e profesorit Burim Berisha.

Ekspozita paraqiti një seri punimesh që eksplorojnë marrëdhënien ndërmjet objektit, kujtesës dhe përditshmërisë, duke transformuar objekte të zakonshme në forma skulpturore me vlera estetike dhe konceptuale.

Përmes përdorimit të materialeve të gjetura, objekteve të përdorimit të përditshëm dhe materialeve të ricikluara, studentët krijuan vepra që tejkalojnë funksionin fillestar të objektit, duke i dhënë atij kuptime të reja dhe dimensione artistike. Çdo punim shpalosi histori, kujtime dhe reflektime personale e kolektive, duke dëshmuar potencialin krijues dhe aftësinë e studentëve për të zhvilluar gjuhë bashkëkohore artistike.

Ekspozita “Objekti Kujtesë” ofroi një hapësirë dialogu mes artit, kujtesës dhe materialitetit, duke nxitur publikun të reflektojë mbi mënyrën se si objektet e përditshme mund të bartin histori, emocione dhe identitete.

Continue Reading

lajme

Studentët e vitit të tretë të Artit dhe Dizajnit në UBT hapën ekspozitën “Praktika Artistike si Komunikim”

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të organizuara për Ditët e Artit dhe Dizajnit, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT prezantoi ekspozitën “Praktika Artistike si Komunikim”, e realizuar nga studentët e vitit të tretë në kuadër të lëndës Projekt Individual (Semestri VI), nën mentorimin e profesorit Burim Berisha.

Ekspozita solli para publikut një gamë të gjerë projektesh artistike, të cilat pasqyrojnë qasje individuale, kërkime personale dhe eksperimente krijuese të studentëve në mediume të ndryshme bashkëkohore.

Ndryshe nga ekspozitat tematike, kjo ekspozitë nuk u fokusua në një temë të vetme, por krijoi hapësirë për secilin student që të prezantojë vizionin, interesat dhe drejtimin e vet artistik. Përmes veprave të ekspozuara, studentët reflektuan mbi temat, konceptet dhe format e komunikimit që i konsiderojnë të rëndësishme në zhvillimin e praktikës së tyre profesionale.

Ekspozita “Praktika Artistike si Komunikim” dëshmoi potencialin krijues të studentëve të UBT-së dhe rëndësinë e mbështetjes së proceseve të pavarura artistike, duke shërbyer si një platformë prezantimi dhe dialogu mes artistëve të rinj dhe publikut.

Ditët e Artit dhe Dizajnit në UBT vazhdojnë të ofrojnë aktivitete të ndryshme akademike, artistike dhe kulturore, duke promovuar kreativitetin, inovacionin dhe zhvillimin profesional të studentëve.

Continue Reading

Lajmet

Studentët e vitit të parë të Modës në UBT promovojnë qëndrueshmërinë përmes dizajnit kreativ

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe të Dizajnit në UBT, studentët e vitit të parë të programit të Modës, në lëndën Bazat e Teknikave të Qepjes me Prof. Ardita Rizvanolli, me mysafire në punëtori MSc në Dizajn, Zana Maxhuni, realizuan një punëtori njëditore të fokusuar në riciklimin dhe ripërdorimin kreativ të materialit xhins.

Gjatë punëtorisë, studentët transformuan veshje të vjetra xhinsi në krijime të reja dhe atraktive, duke demonstruar kreativitet, aftësi profesionale dhe vetëdije për rëndësinë e modës së qëndrueshme. Punimet e realizuara u ekspozuan në fund të aktivitetit në hollin e Kampusit në Lipjan, ku tërhoqën vëmendjen e studentëve, stafit akademik dhe vizitorëve.

Kjo nismë synon të inkurajojë qasjet inovative në dizajn, të promovojë riciklimin si praktikë të përgjegjshme dhe të nxisë studentët të eksplorojnë mundësitë krijuese që ofrojnë materialet e ripërdorshme.

Continue Reading

Të kërkuara