Fëmijët e moshës 13 vjeç në tregun e aksioneve? Një nismë pretendon t’u japë njohuritë e para fëmijëve mbi artin e të investuarit, por ajo mund të lërë edhe gjurmë në një moshë të ndikueshme.
Firma amerikane e shërbimeve financiare, “Fidelity Investments” nxorri në treg llogaritë tregtare për fëmijë të moshës 13 deri në 17 vjeç, duke përfituar nga momenti, ku brezat e rinj janë fiksuar pas mediave sociale.
Llogaria pa tarifa bankare është në dispozicion të adoleshentëve, prindërit ose kujdestarët e të cilëve kanë llogari bankare në Fildelty. Kompania i lejon ata të blejnë dhe shesin aksione të certifikuara në Shtetet e Bashkuara të Amerikës ose fonde të përbashkëta Fidelity.
“Adoleshentët ekspozohen në biseda investimesh përmes postimeve në rrjetet sociale, çka ka krijuar tregun e kërkesës” – thotë Sarah Coles, analiste e financave vetjake në Hargreaves Lansdown. “Dhe në momentin që ju keni një kërkesë, dikush do t’ua plotësojë atë”.
Përfitimet
“Llogaria për të rinjtë” e Fidelity nuk i lejon investitorët të përdorin kontrata shit-blerjeje apo të marrin hua nga një ndërmjetës. Depozitat mbulojnë shumën vjetore prej 30 mijë dollarësh. Në ndryshim nga llogaritë e mbikqyrjes nga prindërit, ku këta të fundit mund të veprojnë në emër të fëmijëve të tyre, kjo lloj risie e Fidelity u lejon të miturve të ekzekutojnë veprime tregtare. Prindërit mund të kërkojnë të njoftohen për aktivitetin e fëmijëve të tyre. “Unë mendoj që kjo është një mundësi e mirë, pasi një nga gjërat më problematike që ka vërejtur industria e shërbimeve financiare është angazhimi i të rinjve në menaxhimin e financave të tyre dhe investimet e tyre në treg”, i tha DW-së, Greg Davies, konsulent financash pranë Oxford Risk.
Edukimi mbi financat personale është dukshëm i mangët në kurrikulat mësimore, çka do të thotë se shumë pak njerëz dalin nga shkolla të pajisur me dijet që kërkohen për të marrë vendime të rëndësishme investimesh ose për të përftuar zakone të mira financiare. Platforma për të rinjtë është pikërisht për të mbushur këtë boshllëk.
Rreziqet
Edhe pse platforma e Fidelity ka disa kufizime për mbrojtjen e përdoruesve të mitur, ekspertet janë të shqetësuar rreth ndikimit psikologjik që mund të ketë kjo nismë mbi mendjet lehtësisht të ndikueshme të të rinjve.
“T’u mësosh fëmijëve notin në këtë ‘det të thellë” bart shumë rreziqe”, i tha DW analistja Coles. “Nëse ata hyjnë në botën e investimeve pa kuptuar më parë se çfarë po bëjnë, rrezikojnë që të bëjnë gabime që mund t’u kushtojnë gjithë jetën ose të krijojnë vetëbesim të rremë në rastet kur u ecën fati”.
Disa studime kanë arritur në përfundimin se të humbësh para në vitet kur formohet personaliteti, mund të lerë gjurmë të pashlyeshme tek njerëzit. Një kategori e gjerë e të rinjve që panë nga afër turbullirat e tregut gjatë Depresionit të Madh në SHBA në fund të viteve 1920 dhe fillimin e viteve 1930, nuk investuan kurrë në jetën e tyre.
“Ilaç” për barazinë gjinore?
Disa ekspertë, përfshirë edhe Davies, mendojnë se një platformë e tillë mund të ndihmojë në zgjidhjen e një problemi madhor që mundon tregjet financiare botërore: faktin që ka shumë pak gra që zotërojnë aksione. Studimet tregojnë se ka një prani tepër të ulët të grave në këtë treg, për shkak të mungesës së vetëbesimit dhe gjithashtu të mungesës së njohurive në këtë fushë.
Por analistja Coles nuk është dhe aq e bindur që kjo platformë do të shtojë numrin e vajzave në tregun e aksioneve. “Nuk jam e sigurt që do të ndihmojë zvogëlimin e këtij hendeku gjigant, sepse shumica e fëmijëve po mësojnë mbi investimet nëpërmjet medias sociale dhe algoritmet shfaqin vetëm informacione që lidhen ngushtë me interesat e tyre. Për momentin, për shkak të kushtëzimeve kulturore, sërish kjo fushë do të pëlqehet më shumë nga djemtë se sa nga vajzat”, përfundon ajo.
Në kuadër të shënimit të 25-vjetorit të UBT-së dhe aktiviteteve të organizuara gjatë Ditëve të Artit dhe Dizajnit, studentët e programit Art dhe Media Digjitale (AMD), së bashku me stafin akademik të Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, kanë mbërritur në Tirol të Austrisë për të marrë pjesë në festivalin ndërkombëtar “Medienfrische 2026”.
Në këtë festival, studentët do të prezantojnë punimet dhe projektet e tyre artistike përmes ekspozitave dhe prezantimeve kreative, duke përfaqësuar UBT-në në një platformë që bashkon artin bashkëkohor, mediat digjitale dhe shkëmbimin kulturor ndërkombëtar.
Pjesë e delegacionit të UBT-së janë edhe profesorët Uran Krasniqi dhe Besfort Salihu, të cilët po i mbështesin dhe mentorojnë studentët gjatë pjesëmarrjes së tyre në këtë ngjarje të rëndësishme artistike dhe kulturore.
“Medienfrische” konsiderohet një nga festivalet e njohura ndërkombëtare që promovon dialogun ndërmjet artit, medias, performancës dhe praktikave kreative bashkëkohore, duke krijuar mundësi për bashkëpunim dhe prezantim të artistëve të rinj nga vende të ndryshme të Evropës.
Pjesëmarrja e studentëve dhe stafit të UBT-së në këtë festival paraqet një mundësi të rëndësishme për promovimin e krijimtarisë artistike, shkëmbimin e përvojave profesionale dhe prezantimin e talenteve të reja në një mjedis ndërkombëtar.
Përmes aktiviteteve të tilla, UBT vazhdon të forcojë angazhimin e saj për ndërkombëtarizimin e arsimit, zhvillimin e praktikës profesionale dhe krijimin e mundësive të reja për studentët në skenën evropiane të artit dhe dizajnit.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka përditësuar të dhënat preliminare nga Qendra e Numërimit dhe Rezultateve (QNR), duke procesuar 2,268 nga 2,498 vendvotime apo 90,79% në shkallë vendi.
Gara brenda listave partiake ka prodhuar rezultate interesante sa i përket votave për kandidatët. Më poshtë gjeni renditjen e 10 kandidatëve më të votuar për katër subjektet kryesore politike:
Aktorja kosovare, njëherit profesoresha në Programin e Arteve Dramatike në UBT, Fatlume Bunjaku ka arritur një tjetër sukses në karrierën e saj artistike, duke u bërë zyrtarisht anëtare e European Film Academy (Akademisë Evropiane të Filmit).
Lajmin e ka bërë të ditur vetë artistja përmes një postimi në rrjetet sociale, ku ndau edhe mesazhin e mirëseardhjes nga Akademia Evropiane e Filmit.
“Jam shumë e lumtur dhe e nderuar që i bashkohem Akademisë Evropiane të Filmit si anëtare e re. Me mirënjohje ndaj presidentes Juliette Binoche dhe Akademisë Evropiane të Filmit për ftesën dhe pritjen e ngrohtë. Faleminderit!”, ka shkruar Bunjaku.
Në mesazhin e publikuar nga European Film Academy shkruhej:
“Mirëpresim me krenari Fatlume Bunjakun si anëtare të re të Akademisë. Urime!”
Ky anëtarësim përfaqëson një vlerësim të rëndësishëm për aktoren kosovare dhe një tjetër hap të rëndësishëm në rrugëtimin e saj profesional në kinematografinë evropiane.
European Film Academy është një organizatë e themeluar për të promovuar dhe mbështetur kinemanë evropiane. Çdo vit, ajo fton anëtarë të rinj nga industria e filmit regjisorë, aktorë, skenaristë dhe profesionistë të tjerë bazuar në kontributin e tyre artistik dhe profesional. Anëtarësimi bëhet vetëm me ftesë dhe synon të përfshijë zëra të rëndësishëm nga e gjithë Evropa në komunitetin e saj artistik.
Bunjakut këtë vit është përzgjedhur si përfaqësuesja e vetme nga Kosova dhe Shqipëria në listën e re të anëtarëve të Akademisë, duke e konsideruar këtë një moment të veçantë për karrierën e saj dhe për kinemanë shqiptare në përgjithësi.
Një ngjarje e rëndë ka ndodhur mesditën e sotme në fshatin Pagarushë të Malishevës, ku një person ka shtënë me armë zjarri të llojit AK-47 në drejtim të një autobusi. Për fat të mirë, nga ky incident nuk ka pasur persona të lënduar.
Rastin për Ekonomia Online e ka konfirmuar zëdhënësja e Policisë së Kosovës për rajonin e Gjakovës, Vlera Krasniqi, e cila bëri të ditur se policia ka reaguar menjëherë pas marrjes së informacionit rreth orës 12:10.
“Njësitë përkatëse policore kanë reaguar menjëherë duke dalë në vendin e ngjarjes. Si rezultat, personi i dyshuar është arrestuar dhe, në koordinim med prokurorin e shtetit, është ndaluar për 48 orë, si dhe është sekuestruar një armë e llojit AK-47”, deklaroi Krasniqi.
Sipas policisë, rasti tashmë është iniciuar si “Vrasje e rëndë në tentativë” dhe po trajtohet nga njësitet përkatëse të hetuesisë për të ndriçuar plotësisht rrethanat dhe motivet e këtij sulmi. /Ekonomia online/ /E.A/