Kur jeni të stresuar, shëndeti emocional dhe fizik mund të vuajnë të dy. Njerëzit me trauma ose gjendje të tjera të shëndetit mendor si ankthi dhe depresioni shpesh përjetojnë gjithashtu simptoma fizike.
Për të parë se si ijët mund të ruajnë emocionet, është e rëndësishme që së pari të kuptoni funksionin dhe anatominë e tyre.
Ijët si term i referohen zonës në secilën anë të legenit. Vetë nyja në këtë zonë është një nga nyjet më të mëdha dhe më unike në trupin e njeriut, përgjegjëse për mbajtjen e peshës, stabilizimin e dhe lëvizjen e këmbës së sipërme.
Sa më të forta të jenë ijët, aq më pak lëvizshmëri ka trupi. Kjo mund të rezultojë në dhimbje dhe të pengojë aktivitetet e përditshme si ecja dhe ngjitja e shkallëve. Ijët e ngushta gjithashtu mund të shkaktojnë një anim të përparmë të legenit që rezulton në keqvendosje të kokës dhe qafës.
Historia për ijët sillet rreth muskulit iliopsoas – një grup i thellë muskulor.
“Legeni është plot me organet tona krijuese, riprodhuese dhe përmban muskulin psoas të vendosur në qendër që lidh pjesën e sipërme dhe të poshtme të trupit (frymëmarrja dhe diafragma me këmbët) duke e bërë thelbin e trupit tonë të rëndësishëm si fizikisht ashtu edhe emocionalisht”, thotë Martha Eddy një edukatore kryesore somatike, autore dhe themeluese e Dynamic Embodiment.
Të vendosura në psoas janë veshkat, përgjegjëse për filtrimin e toksinave në trup, si dhe gjëndrat mbiveshkore, të cilat kontrollojnë reagimet, përgjigjet natyrore të trupit ndaj rrezikut të perceptuar. Kur jeni në stres mendor ose emocional, muskujt psoas përgjigjen duke u shtrënguar.
Eddy vë në dukje se edhe pasi stresi është zhdukur, tensioni mund të mbetet ende në pjesën e trupit dhe ijë, duke kontribuar në gjëra të tilla si dhimbje koke dhe dhimbje të mesit.
Neuroshkenca gjithashtu ofron një vështrim se si emocionet depozitohen në trup. Në vitin 1985, neuroshkencëtarja Candace Pert gjeti që proteinat e vogla të njohura si neuropeptide aktivizojnë qarqet e lidhura me emocionet.
Ajo deklaroi se “trupi juaj është mendja juaj e nënndërgjegjeshme” dhe se trupi fizik mund të ndryshojë në varësi të asaj që po ndiejmë.
Hulumtimi i Pert sugjeron që emocionet janë sinjale elektrokimike që mbajnë mesazhe emocionale në të gjithë trupin. Më pas ato shprehen, përjetohen dhe ruhen brenda trupit dhe mendjes. Kërkimet aktuale e mbështesin këtë.
Për shkak të këtij studimi, mund të fillojmë të kuptojmë marrëdhëniet midis emocioneve dhe trupit. Sipas një studimi të vitit 2019, emocione të caktuara shoqërohen me zona specifike të trupit.
Për më tepër, rajoni i ijëve është i lidhur me sacral chakra, një qendër energjike që besohet nga disa për të vendosur energjinë krijuese dhe seksualitetin.
Mënyrat për të çliruar emocionet në ijë
– ushtrime somatike (somatike – që ka të bëjë vetëm me trupin, veçanërisht të dallueshëm nga mendja) – yoga – stretching – masazh – terapi somatike
Trashëgimia e pasur e traditës dhe folklorit, e ekspozuar në ambientet e Muzeut Etnografik të Gjirokastrës, po tërheq gjithnjë e më shumë vizitorë vendas dhe të huaj.
Ciceronët thonë se interesi për muzetë e qytetit është në rritje, ndërsa në itineraret turistike, përveç Muzeut Etnografik, përfshihen edhe Muzeu i Armëve, Muzeu i Luftës së Ftohtë dhe Muzeu “Kadare”.
Këto muze janë kthyer në pjesë të rëndësishme të vizitave turistike, duke u ofruar vizitorëve mundësinë të njihen më nga afër me historinë, traditën dhe mënyrën e jetesës së zonës ndër vite.
Në total, katër muzetë kanë pritur rreth 62 mijë vizitorë nga janari deri në fillim të vjeshtës./A.K/
Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka publikuar rezultatet e afatit të dytë të Provimit të Maturës Shtetërore 2026, pas përfundimit të procesit të administrimit, vlerësimit dhe përpunimit të të dhënave.
Në këtë afat provimit iu nënshtruan gjithsej 4,433 kandidatë, ndërsa 2,444 prej tyre e kaluan me sukses, që përbën 55.1 për qind të numrit të përgjithshëm të kandidatëve. Të dhënat janë konfirmuar edhe në njoftimin zyrtar të ministrisë.
Arritshmëria mesatare e përgjithshme në test ishte 43.2 pikë.
Sipas lëndëve, rezultatet mesatare ishin:
Gjuhë amtare: 49.3 pikë
Gjuhë angleze: 44.1 pikë
Matematikë: 36.4 pikë
Lënda zgjedhore: 42.9 pikë
Rezultati më i lartë mesatar është shënuar në Gjuhën amtare, me 49.3 pikë, ndërsa rezultati më i ulët në Matematikë, me 36.4 pikë.
Gjatë administrimit të provimit, 18 kandidatë janë larguar nga testi për shkak të mosrespektimit të rregullave dhe procedurave të përcaktuara për administrimin e Provimit të Maturës Shtetërore.
Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka falënderuar të gjithë personat e angazhuar në organizimin dhe administrimin e provimit për kontributin në mbarëvajtjen e procesit./A.K/
Shfaqja teatrore, një bashkëprodhim artistik Shqipëri–Kosovë, vjen më 7 shtator në Teatrin Dodona, ndërsa më 12 shtator prezantohet në Londër.
Shfaqja teatrore “Jetimët”, një produksion i realizuar përmes bashkëpunimit artistik mes Kosovës dhe Shqipërisë, do të ngjitet në skenën e Teatrit Dodona në Prishtinë, më 7 shtator 2026, ndërsa pesë ditë më vonë, më 12 shtator, do të prezantohet para publikut në Londër, në King Alfred Phoenix Theatre.
“Jetimët” është një tragjikomedi e fuqishme dhe emocionuese që sjell në skenë historinë e tre njerëzve të formësuar nga vetmia, mungesa dhe nevoja e thellë njerëzore për t’u dashur. Një takim i papritur i vendos ata përballë sekreteve, plagëve dhe të vërtetave që për një kohë të gjatë i kanë mbajtur të fshehura.
Duke ndërthurur humorin e zi, tensionin dhe momente thellësisht prekëse, shfaqja lëviz vazhdimisht mes së qeshurës dhe dhimbjes, duke ngritur pyetje mbi familjen, braktisjen, dashurinë dhe nevojën njerëzore për të pasur dikë që mund ta quajmë “tonin”.
Një tragjikomedi që të bën të qeshësh, të shqetëson dhe të fton të reflektosh, “Jetimët” vjen si një bashkëpunim artistik Shqipëri–Kosovë dhe bashkon në skenë artistë nga të dyja vendet.
Regjia e shfaqjes është e Ilir Bokshit, ndërsa në role interpretojnë Adrian Morina, Ylber Bardhi dhe Ledion Zoi. Asistent regjisor është Butrint Pasha, skenografinë dhe kostumet i ka realizuar Petrit Bakalli, muzika është e Butrint Pashës, ndërsa përkthimi është realizuar nga Artur Lena.
Producentë të projektit janë A&M Arts and Films dhe Teatri Dodona.
Një rol të rëndësishëm në realizimin e këtij projekti ka pasur mbështetja e Ministrisë së Kulturës së Republikës së Shqipërisë, në kuadër të projektit CultAlb. Ekipi realizues shpreh mirënjohjen për këtë mbështetje, e cila kontribuon në forcimin e bashkëpunimit kulturor dhe artistik ndërmjet Kosovës dhe Shqipërisë.
Bashkëpunime të tilla ndërmjet institucioneve dhe artistëve të të dyja vendeve krijojnë mundësi të reja për shkëmbim kulturor dhe për prezantimin e krijimtarisë shqiptare në skenat ndërkombëtare.
Pas prezantimeve në Prishtinë dhe Londër, shfaqja “Jetimët” pritet të vazhdojë rrugëtimin e saj ndërkombëtar, me prezantime të planifikuara në Greqi, Maqedoninë e Veriut dhe Shqipëri, si dhe me pjesëmarrje në festivale dhe aktivitete të ndryshme teatrore në rajon dhe Evropë.
Përmes këtij projekti, “Jetimët” synon të sjellë para publikut një vepër të rëndësishme të dramaturgjisë bashkëkohore, por edhe të dëshmojë potencialin e bashkëpunimit artistik Shqipëri–Kosovë dhe kontributin e artistëve shqiptarë në skenat ndërkombëtare./RTK/A.K/
Historiani, gazetari, hulumtuesi dhe publicisti i njohur nga Kosova, Dr. Daut Dauti, ka ndërruar jetë në Londër në orët e para të mëngjesit, pas një sëmundjeje të rëndë me të cilën ishte përballur për rreth dy vjet.
Dauti lindi në vitin 1960 në Kokaj të Gjilanit dhe gjatë karrierës së tij la gjurmë në gazetari, historiografi dhe në studimet për Kosovën dhe çështjen shqiptare.
Ai kreu studimet në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, ndërsa studimet pasuniversitare i vazhdoi në Thames Valley University në Londër, në fushën e Bashkimit Evropian.
Karrierën në gazetari e nisi në gazetën studentore “Bota e Re”, ndërsa më pas vazhdoi në revistën “Zëri”. Nga viti 1994 deri më 1999 ishte korrespondent i saj në Londër, ndërsa gjatë viteve 1999–2001 punoi si redaktor në Institute for War and Peace Reporting (IWPR).
Në vitet 2000–2002, Dauti shërbeu si sekretar i përgjithshëm i Asociacionit të Gazetarëve të Kosovës dhe ishte anëtar i pavarur i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve.
Ai ka ushtruar edhe detyrën e këshilltarit për media dhe zëdhënësit të Qeverisë së Kosovës, të udhëhequr nga kryeministri Bajram Kosumi, ndërsa në Londër ishte i angazhuar edhe me organizata ndërkombëtare.
Me veprimtarinë e tij shumëvjeçare në gazetari, histori dhe publicistikë, Daut Dauti mbetet një nga emrat e njohur të jetës intelektuale dhe mediatike shqiptare në Kosovë./A.K/