

Kulturë
La Peregrina: Perla më e famshme në botë
Published
4 years agoon
By
Betim GashiHistoria e ‘La Peregrina’ është një histori që i hap derën rolit të rëndësishëm që perlat kanë luajtur në kulturën njerëzore si shenjues i bukurisë, fuqisë dhe pasurisë dhe është veshur nga mbretër e mbretëresha në piktura.
Fotografitë e Elizabeth Taylor shpesh kapin pasionin e saj për perlat natyrore. Ato u bënë sinonim i magjepsjes dhe famës në vitet 1950 dhe 1960, të veshur nga gra të tilla si: Coco Chanel, Jackie Kennedy dhe Marilyn Monroe, shkruan BBC, transmeton KultPlus.

‘La Peregrina’, njëra nga perlat më të famshme në historinë botërore çmohet për madhësinë e saj, formën e përsosur dhe prejardhjen mbresëlënëse. Ishte pranvera e vitit 1969 dhe në apartamentin në katin e fundit të Pallatit të Cezarit në Las Vegas, Elizabeth Taylor ndodhej në një panik, për arsye se artikulli i saj më i dashur i stolive, një margaritar natyral i gjatë 25.5 mm (1 inç), ishte zhdukur.
Para se Taylor ta zotëronte atë, ‘La Peregrina’ kishte qenë në pronësi të disa prej dinastive më të fuqishme në historinë evropiane dhe ishte shfaqur në portrete nga artistë përfshirë: Peter Paul Rubens dhe Diego Velázquez. Taylor nisi të pastronte çdo pëllëmbë të tapetit të suitës, por e gjitha pa rezultat. Pastaj ajo vuri re një prej qenve të saj ‘Pekinez’ duke përtypur diçka.
“Sapo hapa gojën e këlyshit rastësisht dhe brenda gojës së tij ishte margaritari më i përsosur në botë’’, ka shkruar ajo në librin e saj Elizabeth Taylor: My Love Affair with Jewellery.

Pasuria, bukuria dhe pastërtia shpirtërore, ishin këto të gjitha cilësitë e shoqëruara të perlave kur ‘La Peregrina’, shembulli më i madh i parë akoma, u zbulua në Gjirin e Panamasë në fund të viteve 1500. Fakti që iu dërgua menjëherë Mbretit Filipi II të Spanjës, flet shumë për gjeopolitikën globale në periudhën e Rilindjes dhe tregon drejt një shoqate tjetër që perlat zotërojnë në art.
Pra, kur shihni një portret të një romaku të veshur me perla, ashtu si kur shihni La Peregrina në shumë portrete të familjes Mbretërore Spanjolle që e zotëronte atë, ato nuk nënkuptojnë vetëm bukurinë ose pastërtinë, por gjithashtu simbolizojnë kolonitë ekzotike, fitimprurëse dhe fuqinë e pamatshme të fituar përmes imperializmit.
Një shembull i kësaj është një portret i Mbretëreshës Spanjolle, Margareta e Austrisë (gruaja e Philip III) nga Juan Pantoja de la Cruz, ku ‘La Peregrina’ krenohet me vendin e vendosur në gjoksin e saj. Ishte e ngjashme me një portret të mëvonshëm të kuajve nga Velázquez i Mbretëreshës Elizabeth të Francës (gruaja e Filipit IV), ku perla ulet mes një deti monogramash dinastike dhe simbolesh në pëlhurën që zbukuron vendin e qëndrimit. ’La Peregrina’ ishte bërë një ‘Jewel Crown Spanish’, kështu që ishte gjithashtu një simbol i prejardhjes mbretërore.

Po ashtu, përmendet si një pasuri e çmuar e ‘Kurorës Spanjolle’ në kujtime të ndryshme të shekullit të 17-të, duke përfshirë Dukën Franceze të Saint-Simon dhe Mademoiselle de Montpensier, i cili regjistroi Mbretin Filip IV të Spanjës që e mbante atë mirë në kapelën e tij në dasmën e tij.
Në portretet e Cruz, Velázquez dhe Rubens, të gjitha gratë duken mjaft të ngurta, formale dhe jo ekspresive. Kjo ka ndodhur për shkak të kufizimeve që ishin vendosur për portrete mbretërore në oborrin spanjoll ku nuk lejohej buzëqeshja. Objekte, të tilla si ‘’La Peregrina’’, kanë simbolizuar virtytin e grave të paraqitura në këto portrete.
La Peregrina e vërtetë mbeti në zotërimin e familjes mbretërore spanjolle deri në fillimin e viteve 1800. Në 1808 Napoleoni pushtoi vendin dhe vendosi në fron vëllain e tij, Joseph Bonaparte. Kur francezët u dëbuan nga Spanja në 1813, Jozefi e solli margaritarin përsëri me të në Francë dhe ia dha kunatës së tij Hortense de Beauharnais. Më pas u trashëgua nga djali i saj Charles Louis Napoleon Bonaparte, Napoleoni i ardhshëm III, Presidenti dhe Perandori i Francës në mes të viteve 1800.

Kur Napoleon III kishte nevojë për të rritur financat e tij, ai ia shiti atë anglezit James Hamilton, Duka i Abercorn. Gruaja e Hamiltonit, Louisa, thuhet se pësoi të njëjtën panik si Elizabeth Taylor, duke zhvendosur ‘’La Peregrina’’ disa herë gjatë funksioneve të shoqërisë, duke përfshirë një herë midis jastëkëve në një divan në Pallatin Buckingham. Mbeti në zotërim të Dukes of Abercorn derisa u ble për 37,000 dollarë në ankand nga Richard Burton në 1969.
Perla u bë një nga pasuritë e çmuara të Elizabeth Taylor. La Peregrina duhej të përjetësohej edhe një herë në kulturën vizuale duke u shfaqur rreth qafës së Taylor në fotografi dhe filma të ndryshëm ikonikë përfshirë ‘’Anne of the Thousand Days (1969)’’. Në dhjetor 2011, pas vdekjes së Taylor, perla u shit në ankand për 11.8 milion dollarë (8.4 milion) ndaj një blerësi anonim.

Perlat nuk janë thjesht një zbukurim; ato gjithashtu flasin për imperializmin, fuqinë, pasurinë, pastërtinë shpirtërore dhe kuptimin tonë të bukurisë përfundimtare.
Magazinë
Billie Eilish tregon se cilët janë artistët e saj të preferuar
Published
12 hours agoon
April 3, 2025
Ndërsa po bën një pushim nga turneu i saj botëror “Hit Me Hard and Soft”, i cili filloi në shtator 2024 dhe do të vazhdojë në Suedi në prill 2025, Billie Eilish zbuloi se cilët janë artistët dhe krijuesit e saj të preferuar.
Këngëtarja nëntë herë fituese e Grammy-it, në një intervistë të fundit me YouTuber-in Quenlyn Blackwell, u pyet për njerëzit që rendit si kryesues në kategori të ndryshme.
Kur u pyet për reperen femër që ajo e konsideron më të mirën, Eilish u përgjigj pa hezitim: “Nicki Minaj është, padyshim.
Lidhur me këngët që shërbejnë si “himn të jetës” për të, Billie përmendi disa hite më të vjetra të Lady Gaga:
“Sinqerisht, unë dëgjoj shumë Gaga të vjetra, si poker Face, komentoi ajo gjëja ime tani, GndroUY” .
Megjithatë, kur erdhi koha të përgjigjej për aktorin më të mirë të të gjitha kohërave, Eilish nuk mundi të zgjidhte vetëm një dhe zgjodhi dy nga të preferuarit e saj, Steve Carell dhe Jake M. Johnson.
Diskutimi u shtri edhe në botën e transmetuesve, ku këngëtarja pranoi se nuk e ka të qartë se kush bie në sy.
“Unë i njoh disa, se di çfarë është e mirë a e keqe për asnjërin prej tyre. E vetmja që më vjen në mendje është…” Blackwell e ndërpreu atë, duke përmendur emrin e Kai Senat, e cila ka mbi 7 milionë abonentë në YouTube. Eilish ra dakord, duke komentuar: “Ai është i madh”.
Kulturë
Fjalësi i “Enciklopedisë shqiptare” do të miratohet brenda 15 majit
Published
13 hours agoon
April 3, 2025By
UBT NEWS
Në Akademinë e Shkencave të Shqipërisë u zhvillua mbledhja e redaksisë qendrore dhe vendore të Tiranës për projektin e “Enciklopedisë shqiptare”. Takimi kishte për qëllim shqyrtimin e konkluzioneve të takimit dyditor të redaksive Shqipëri-Kosovë, që u mbajt në Vërmicë më 25-26 mars 2025, dhe ecurinë e mëtejshme të projektit.
Gjatë mbledhjes, u diskutua për miratimin e fjalësit të “Enciklopedisë shqiptare”, që pritet të realizohet deri më 15 maj. Ky miratim do të mundësojë kalimin në fazën e kategorizimit të artikujve dhe përcaktimin e autorëve që do t’i hartojnë ata. Akademik Gjinushi njoftoi se në takimin e Vërmicës u formuluan disa detyra dhe rekomandime për redaksitë përkatëse, të cilat do të përmblidhen në një udhëzues për të orientuar punën e mëtejshme.
Dr. Arian Leka, Drejtori i Qendrës së Botimeve Enciklopedike dhe Albanologjike, theksoi rëndësinë e verifikimit të plotësimit të kritereve për çdo artikull, pasi 70% e “Enciklopedisë shqiptare” është material i ri, që kërkon një shqyrtim të kujdesshëm dhe të detajuar.

Kulturë
Shkëlqeu me rolin e tij në ‘Kontesha Arduini’, intervistë me Mirsad Ferati
Published
14 hours agoon
April 3, 2025
Në Ditën Ndërkombëtare të Teatrit Mitrovica e dha premierën e shfaqjes ‘Kontesha Arduini’.
Komedia nga Aldo de Benedetti dhe në regji të Marigona Bekteshi-Ferati bëri bashkë shikuesit besnik të Teatrit ‘Muharrem Qena’.
“Kontesha Arduini”, një histori magjepsëse që nuk duhet humbur e cila vjen me regji nga Marigona Bekteshi-Ferati që njëherësh është dhe staf akademik në UBT.
Në këtë shfaqje do të luajnë: Artan Hetemi – Snupa TC, Qendresa Jashari Mirsad Ferati, Arbnorë Nuha.
Ngjarja ndodhë në familjen Verani! Të lodhur nga monotonia e jetës, çifti ndjen nevojën për tu “arratisur” nga përditshmëria e tyre.
Zonja Marina Verani shkon në pushime e vetme, pa bashkëshortin me qëllimin se atje do të gjejë rininë e saj dhe të ndjehet sërish e vlerësuar, mbase edhe tërheqëse për të panjohurit.
Zotëri Alberto Verani, i mbetur në qetësinë e shtëpisë, dëshiron që këtë “javë lirie” ta shfrytëzojë në maksimum dhe për fatin e tij të keq apo të mirë, merr një telefonatë të gabuar nga “Kontesha Arduini”, një grua misterioze që porosit dy buqeta me trëndafila të kuq.
Një nga aktorët me rol kryesor është dhe Mirsad Ferati i cili ishte i ftuar në emisionin “n’Ritëm” me Albina Zeneli të Campus Radio dhe i njëjti u shpreh se ishte tejet i lumtur për suksesin e jashtëzakonshëm të këtij krijimi artistik e madje potencon faktin se audienca e Teatrit është gjithnjë e në rritje.
Për më shumë ndiqeni bisedën me artistin nga Mitrovica:
https://www.instagram.com/p/DHv8WzSIEf-/?hl=en
/UBT News/
Magazinë
Brad Pitt rikthehet në Netflix me rolin që i dha Oscar-in
Published
15 hours agoon
April 3, 2025
Brad Pitt do të rikthehet në rolin e Cliff Booth, personazhi për të cilin fitoi çmimin Oscar në filmin e Quentin Tarantino-s, Once Upon a Time in Hollywood.
Ky projekt i ri do të jetë një spin-off i prodhuar nga Netflix, me regjisor David Fincher dhe skenar të shkruar nga vetë Tarantino.
Xhirimet pritet të fillojnë këtë verë, ndërsa titulli dhe detajet e tjera ende nuk janë zbuluar.
Ky lajm ka ngjallur entuziazëm mes fansave të Pitt dhe të kinemasë, duke qenë se rikthimi i aktorit në këtë rol të dashur vjen pas suksesit të madh të filmit të vitit 2019.

Scholz: Nuk mund ta imagjinojë Netanyahun të arrestohet në Gjermani

Çmimi i naftës bie pas tarifave të Trump

Policia gjobit shoferin që drejtoi veturën në anën e kundërt në autostradë

Zëdhënësit e Speciales: Gjykata e Hagës mban përgjegjës individët, jo grupet etnike, organizatat apo komunitetet

Rubio: SHBA do të vijojë të qëndrojë në NATO, e rëndësishme forcimi i aleancës

Pse nuk duhet t’i mbyllni perdet gjatë ditës?

Kurti pret në takim ambasadorin suedez, flasin për aktualitetin politik në vend

Po bëni gabim, ja sa shpesh duhen pastruar furçat e grimit

Billie Eilish tregon se cilët janë artistët e saj të preferuar
Të kërkuara
-
Bota2 months ago
Marrëveshja për pranimin e pakufizuar të emigrantëve, Shtëpia e Bardhë tërhiqet nga tarifat ndaj Kolumbisë
-
Bota2 months ago
Fluturimet e dëbimit kanë filluar, thotë Shtëpia e Bardhë
-
Bota2 months ago
Shtëpia e Bardhë: Armëpushimi në Liban do të zgjatet deri më 18 shkurt
-
Bota3 months ago
Trump zbulon listën e zezë të Shtëpisë së Bardhë