Nga kujtimet e shqiptarëve të larguar prej më shumë se një shekulli thuhet se Naum Konzha nga Gjirokastra ka qenë i pari i cili arriti në Brisbane në 1885 me gruan e tij angleze dhe vendosi të qëndronte atje përgjithmonë.
Më pas mbërritën edhe emigrantë të tjera, sepse siç zakonisht ndodhte emigrantët ndihmonin njëri-tjetrin dhe tërhiqnin edhe familjet e tyre. Komuniteti u shtua dhe u shumua. Sot shqiptarët janë të integruar në jetën e vendit dhe gëzojnë të njëjtin status juridik si të gjitha pakicat e tjera etnike që jetojnë dhe punojnë atje.
Në Viktoria janë hapur katër shkolla të gjuhës shqipe në disa zona. Shteti australian financon mësimin e gjuhës plotësuese me kurse të zhvilluara një herë në javë, por kjo mundësi nuk është shfrytëzuar sa duhet nga shtetasit shqiptarë. Kjo ka ndodhur, sepse nuk është arritur numri i mjaftueshëm i nxënësve, pavarësisht se mundësitë dhe kushtet për zhvillimin e mësimit janë krijuar.
Para pak vitesh tri shkolla të gjuhës shqipe janë mbyllur. Prindërit shqiptarë nuk tregojnë një interes të lartë për ti mësuar fëmijëve gjuhën amtare. Për shembull në Greqi jetojnë shumë shqiptarë dhe gjuha shqipe sipas shifrave duhet të ishte gjuhë e dytë, por pavarësisht se ekzistojnë shumë shkolla mungon interesi. Gjithashtu edhe në Turqi, ku pjesa më e madhe e shqiptarëve të emigruar shekuj më parë pothuajse janë asimiluar.
Vala tjetër e emigrimit në Australi ishte në vitin 1960 kryesisht shqiptarë nga Maqedonia, Kosova dhe Mali i Zi. Vala tjetër e emigrimit ishte sërish nga Kosova në vitin 1990. Më pas edhe shqiptarë të tjerë emigruan në vitin 1990.
Sipas regjistrimit të popullsisë të bërë nga shteti Australian rezultojnë se në këtë vend jetojnë 13.141 shqiptarë. 2396 prej tyre janë shqiptarë të lindur në Shqipëri. Sipas rezultateve zyrtare janë afërsisht 8000 shqiptarë që flasin shqip, por këto të dhëna nuk janë shumë të sakta.
Sipas të dhënave të mbledhura nga komunitetet shqiptare llogaritet se në Australi janë rreth 20 mijë shqiptarë.
Babai i profesorit të njohur në Australi në shkencat e mjekësisë, Avni Sali emigroi nga Voskopoja e Korçës. Profesor Avni Sali ka lindur në Sheparton, por ndihet shqiptar. Karriera e tij është shumë e larmishme dhe ai është një ndër shqiptarët më të suksesshëm në Australi.
Avni Sali u emërua si profesor dhe u bë Dekan Themelues i Shkollës së Lartë të Mjekësisë Integruese në Universitetin e Teknologjisë Swinburne (Melburn) nga viti 1996 deri në mbylljen e tij në 2005.
Në 2005, Sali themeloi Institutin Kombëtar të Mjekësisë Integruese (NIIM), një “organizatë jo fitimprurëse që kryen kërkime dhe mësimdhënie në Mjekësinë Integruese”.
Gjithashtu më parë nga viti 1983, Sali ka qenë në bordin e drejtorëve të “Gawler Cancer Foundation”, themeluar nga Ian Gawler. Ai shërbeu si president midis 1999 dhe 2002. Ai është gjithashtu president i Këshillit Ndërkombëtar të Mjekësisë Integruese.
Në 1992, Sali bashkë-themeloi Shoqatën Australasian Integrative Medicine (AIMA), ku shërbeu dy vjet si president dhe kaloi vitet e mbetura si anëtar bordi.
Në vitin 2009, Sali u emërua profesor nderi në Universitetin e Queensland. Që nga viti 2013 ai është profesor në Institutin Cairnmillar në Melburn./ Marrë nga “Thesari”.
Tre vjet pas sulmit të 7 tetorit 2023, Izraeli përballet të martën me zgjedhje parlamentare vendimtare, ku kryeministri 77-vjeçar, Benjamin Netanyahu, kërkon rizgjedhjen në një garë jashtëzakonisht të ngushtë.
Zgjedhjet shihen si një plebishit për të ardhmen e vendit dhe llogaridhënien e pushtetit:
Kundërshtarët: Të udhëhequr nga ish-shefi i ushtrisë Gadi Eisenkot, kërkojnë përgjegjësi për dështimet e sigurisë të 7 tetorit dhe e akuzojnë Netanyahun për udhëheqjen e një “luftë të përjetshme” pa fitore politike.
Mbështetësit: E shohin Netanyahun si të vetmin lider që i bëri ballë Hamasit, Hezbollahut dhe Iranit, ndërsa vetë ai ka mbështetur fushatën në sloganin e djathtë kundër krijimit të një shteti palestinez dhe mbështetjen e presidentit amerikan Donald Trump.
Përveç pasojave të luftës, votuesit mbeten të ndarë edhe për përjashtimin e ultraortodoksëve nga shërbimi ushtarak dhe reformën e diskutueshme në gjyqësor. Meqë asnjë parti nuk pritet të fitojë vetëm shumicën prej 61 mandatesh, rezultati do të përcaktohet nga bisedimet e vështira për koalicion.
Presidenti amerikan, Donald Trump, ka ashpërsuar retorikën ndaj Norvegjisë, duke e cilësuar atë si “një vend të ndyrë” dhe duke deklaruar se emigrantët norvegjezë nuk janë të mirëpritur në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Deklaratat e tij vijnë pas vendimit të Komitetit të Nobelit, me seli në Oslo, për të mos ia dhënë Çmimin Nobel për Paqe.
Gjatë një tubimi politik në Miçigan, në prag të zgjedhjeve të mesmandatit, Trump kritikoi Norvegjinë, duke e lidhur qëndrimin e tij ndaj emigrantëve norvegjezë me mosfitimin e çmimit prestigjioz.
Ai deklaroi se do të mirëpriste emigrantë nga vende të tjera, por jo nga Norvegjia, duke theksuar se arsyeja ishte pikërisht mosmarrja e Çmimit Nobel.
Megjithatë, deri më tani nuk ka indikacione se administrata amerikane po përgatit ndonjë politikë zyrtare për kufizimin e emigracionit nga Norvegjia.
Ndaj deklaratave të Trumpit ka reaguar ministri i Jashtëm norvegjez, Espen Barth Eide, i cili ka rikujtuar se Komiteti i Nobelit është institucion i pavarur dhe se vendimet e tij nuk ndikohen nga qeveria norvegjeze.
Pavarësisht kritikave të presidentit amerikan, Norvegjia vazhdon të renditet ndër vendet me të ardhurat më të larta për frymë në botë, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar.
Ndërkohë, fondi sovran norvegjez ka regjistruar fitim rekord prej rreth 184 miliardë dollarësh gjatë gjysmës së parë të vitit 2026.
Trump kishte kritikuar edhe më herët vendimin për të mos ia dhënë Çmimin Nobel për Paqe, duke e cilësuar atë si një “njollë të pashlyeshme” për Norvegjinë.
Presidenti francez Emmanuel Macron ka deklaruar vendosmëri absolute për parandalimin e trazirave në vend, duke njoftuar një qasje të rreptë dhe shumëplanëshe pas valës së fundit të dhunës në rrugë.
Pas takimit të Këshillit të Sigurisë, Macron bëri të ditur se protestat legjitime të organizuara nga sindikatat do të lejohen dhe do të garantohen sipas ligjit, ndërsa çdo tubim tjetër i paautorizuar do të ndalohet plotësisht kurdo që të jetë e mundur. Në kuadër të përpjekjeve për të qetësuar situatën, Kryeministri Sebastien Lecornu do të takohet javën e ardhshme me organizatat studentore për të adresuar kërkesat e tyre.
Ndërkohë, autoritetet kanë ndaluar të gjitha protestat e planifikuara për këtë të shtunë në qytetin e Lionit, pas përleshjeve të ashpra dhe plaçkitjeve të javës së kaluar gjatë tubimeve kundër inflacionit të lartë.
Departamenti Amerikan i Shtetit ka urdhëruar largimin e stafit jo-thelbësor dhe anëtarëve të familjes në ambasadën e tij në Riad, një veprim që vjen mes sulmeve intensifikuese ndaj Arabisë Saudite nga rebelët Houthi, aleatë të Iranit, në Jemen.
“Departamenti Amerikan i Shtetit lëshoi një urdhër largimi për punonjësit e qeverisë amerikane që nuk janë emergjentë dhe anëtarët e familjeve të tyre në Arabinë Saudite”, ka shkruar zëdhënësi i Departamentit të Shtetit, Tommy Pigott, në X.
“Houthit e mbështetur nga Irani janë angazhuar gjithnjë e më shumë në armiqësi kundër Arabisë Saudite, duke përfshirë sulme ndaj aeroporteve civile dhe infrastrukturës tjetër kritike që rezulton në viktima civile dhe ndërprerje të rënda të udhëtimit”, thuhet më tej në njoftimin e tij.
Ndërsa Departamenti i Shtetit po zvogëlon gjurmën e tij në Arabinë Saudite mes rreziqeve në rritje, disa poste të tjera diplomatike amerikane në rajon po përshtatin gjithashtu stafin e tyre në përgjigje të kërcënimit të Houthit, ka thënë një burim për CNN.
Departamenti i Shtetit ka paralajmëruar gjithashtu në një alarm sigurie të mërkurën se qytetarët amerikanë duhet të jenë të vetëdijshëm për sulmet e mundshme ndaj aeroporteve dhe ndërprerjet e përgjithshme të udhëtimit.
Ky mesazh për amerikanët erdhi pas një serie sulmesh vdekjeprurëse të Houthit në javët e fundit që kanë synuar Aeroportin Ndërkombëtar King Khalid në Riad, objektet ushtarake saudite, infrastrukturën e naftës dhe trafikun detar.
Forcat e mbështetura nga Arabia Saudite, të lidhura me qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Jemenit, kanë zgjeruar operacionet kundër pozicioneve të Houthi-t në shumë vija fronti, ndërsa fuqia ajrore saudite vazhdon të ofrojë mbulim ushtarak.
Të mërkurën, Arabia Saudite ka thënë se ka kapur të paktën shtatë dronë, përfshirë një që synonte fushën e naftës Shaybah në Provincën Lindore të mbretërisë, në një sulm që vrau dy punëtorë emigrantë dhe plagosi dy të tjerë. /CNN/