Lajmet

Kush ishte Shinzo Abe, ish-kryeministri më jetëgjatë i Japonisë?

Partia e tij Liberale Demokratike e qendrës së djathtë ka dominuar politikën japoneze që kur u themelua në 1955, shkruan Washingtonpost.

Published

on

Ish-kryeministri japonez Shinzo Abe, një nga udhëheqësit më të fuqishëm të vendit të pasluftës, ka vdekur pasi u qëllua të premten, teksa ishte duke marrë pjesë në një aktivitet fushate në Nara, afër Osakës, thanë zyrtarët japonezë.

Një kohë të gjatë në peizazhin politik të Japonisë, 67-vjeçari Abe kishte shërbyer si kryeministër për një periudhë të shkurtër – nga 2006 në 2007 – përpara se të mbante postin më të lartë politik të vendit përsëri nga 2012 deri në 2020.

Partia e tij Liberale Demokratike e qendrës së djathtë ka dominuar politikën japoneze që kur u themelua në 1955, shkruan Washingtonpost.

Në kohën kur dha dorëheqjen për shkak të sëmundjes në gusht të vitit 2020, Abe ishte bërë kryeministri modern i Japonisë që ka shërbyer më gjatë.

Mandati i tij kishte kaluar atë të gjyshit të tij Nobusuke Kishi, i cili udhëhoqi Japoninë nga 1957 deri në 1960; babai i tij, Shintaro Abe, shërbeu gjithashtu si kryesekretar i kabinetit, shpesh i parë si pozicioni i dytë më i fuqishëm i vendit.

Abe u përpoq të transformonte një komb të mbrojtur nga ombrella bërthamore amerikane dhe i lidhur nga një kushtetutë pacifiste në një fuqi më të sigurt dhe më të angazhuar ndërkombëtarisht.

Ai gjithashtu u përpoq të rigjallëronte ekonominë e ndenjur japoneze, e cila humbi pozitën e saj si më e madhja e Azisë midis dy qëndrimeve të tij në detyrë.

Skandali prishi mandatin e tij të parë si kryeministër. Por ai gjeti më shumë sukses duke ridrejtuar kursin e vendit pas kthimit në pushtet në vitin 2012.

Politikat ekonomike që ai kishte ndjekur, të quajtura “Abenomics”, ishin menduar si terapi shokuese për një ekonomi që ishte stagnuar pas një bumi të gjatë të pasluftës.

Debati nëse strategjia funksionoi nuk është zgjidhur, megjithëse pak ndryshime strukturore u miratuan dhe cikli i inflacionit hiper-ultë nuk u thye.

Abe kishte ndërtuar aleancën e gjatë të sigurisë së Japonisë me Shtetet e Bashkuara, por marrëdhëniet me fqinjët më të afërt të Tokios u tensionuan gjatë kohës së tij në detyrë.

Ai forcoi nacionalistët e krahut të djathtë duke vizituar faltoren e diskutueshme Yasukuni, e cila nderon, ndër të tjera, kriminelët e luftës të Luftës së Dytë Botërore.

Abe kishte miratuar gjithashtu ligje për të lejuar Forcat Vetëmbrojtëse të Japonisë të luftojnë përkrah aleatëve jashtë shtetit, një lëvizje që alarmoi Korenë e Jugut dhe zemëroi Kinën.

Abe ishte padyshim një nga kryeministrat më të suksesshëm të Japonisë së pasluftës, tha Jeffrey J. Hall, një ekspert japonez i politikës në Universitetin e Studimeve Ndërkombëtare Kanda, duke përmendur rekordin e Abe për të udhëhequr LDP-në drejt fitoreve të shumta në kutinë e votimit. Por ngritja e tij në pushtet kishte ardhur me mbështetjen e nacionalistëve të krahut të djathtë dhe nxiti revizionizmin historik, shtoi Hall.

Në vitet pasi u largua nga detyra, Abe ishte bërë një kritik veçanërisht i zëshëm i vendosmërisë së Pekinit në Indo-Paqësorin.

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Lajmet

KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.

KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.

AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

on

By

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.

Continue Reading

Të kërkuara