Lajmet

Kush është gazetari Pratasevich dhe pse Bjellorusia e arrestoi?

Published

on

Gazetari bjellorus, Raman Pratasevich, nuk u shfaq i befasuar për shkallën e intervenimit të autoriteteve për të shuar zërat kritikues, kur vitin e kaluar u lëshua një urdhërarrest ndaj tij, për gjoja organizimin e protestave anti-qeveritare përmes një kanali në Telegram.

Ai i tha Shërbimit rus të Radios Evropa e Lirë se “nëse njerëzit dërgohen në burg për shprehje të mendimit ndryshe, atëherë çfarë mund të thuhet për median më të madhe bjelloruse?”.

Autoritetet bjelloruse kanë aktivizuar një aeroplan ushtarak për të përcjellë aeroplanin civil, i cili ka qenë në rrugë në Vilnius nga Athina më 23 maj, për atë që në fund doli të ketë qenë alarm i rremë për bombë.

Kur aeroplani është ulur, policia ka ndaluar Raman Pratasevich, 26 vjeç, aktivist opozitar dhe gazetar, i cili përballet me akuza në Bjellorusi, për të cilat mund të mbetet 15 vjet në burg.

Pasi aeroplani zbriti në Minsk, një udhëtar i paidentifikuar i tha faqes së lajmeve letoneze Delfi se Protasevich u arrestua menjëherë dhe bagazhet e tij u kontrolluan.

“Ne e pyetëm atë se çfarë po ndodhte”, tha pasagjeri, për të shtuar se Protasevich “po dridhej” duke i thënë se “ata do të më ekzekutojnë këtu”.

Më vonë, përmes një videoje Protasevich tha se po bashkëpunon me autoritetet.

“Mund të them se nuk kam probleme shëndetësore. Unë vazhdoj të bashkëpunoj me hetuesit dhe po merrem në pyetje në lidhje me organizimin protestave masive në qytetin e Minskut”, tha ai në videon e transmetuar nga televizioni shtetëror bjellorus.

Në video dukej se ai kishte disa shenja të zeza në ballë.

Si u bë që ky gazetar i ri në moshë të bëhej një revolucionar digjital dhe të nxisë zemërimin e autoriteve bjelloruse?

Të përmendim se ai ka qenë edhe bashkëfitues i çmimit Sakharov të Parlamentit Evropian 2020 për Lirinë e Mendimit.

Gazetari Pratasevich ka qenë një një bashkëthemelues dhe kryeredaktor i Nexta-Live, një kanal lajmesh i përqendruar në Bjellorusi. Mediumi që ai udhëhiqte kishte fituar një kredibilitet si një burim alternativ dhe i besueshëm i informacionit. Raportimet që kishte bërë ky medium, kishin zemëruar autoritetet e Bjellorusisë.

Në kohën kur zgjedhjet e 9 gushtit në Bjellorusi u kundërshtuan si të manipuluara dhe shpërthyen protestat kundër Alyaksandr Lukashenkas, mediumi i tij kishte bërë një mbulim të mirë të ngjarjeve, duke u bazuar në materiale ekskluzive të siguruara nga qarqet qeveritare si dhe duke shfaqur me video dhunën e regjimit të Bjellorusisë.

Kur Lukashenka u shpall fitues i një mandati të gjashtë, protestuesit ishin gati, dhe kjo pjesërisht edhe falë raportimeve të Nexta-s, që postonte informacione përmes platformës së mesazheve Telegram, duke shmangur kështu kufizimet që kishte vendosur qeveria në internet.

Protestat u bënë të përditshme në Bjellorusi.

Nexta publikonte informacione për kohën dhe vendet ku do të takoheshin demostruesit, pastaj sugjerime se si t’iu shmangen organeve të sigurisë dhe udhëzime për ta mbajtur lëvizjen paqësore.

Pamjet e dhjetëra-mijëra arrestimeve dhe dhunës brutale u bën publike për botën e jashtme, pjesërisht nga ana e Nexta-s. Gazetarët që nuk punonin për mediat shtetërore, gjithashtu janë shënjestruar nga ana e organeve të policisë.

Më 2019, Pratesevich ishte larguar nga Bjellorusia për shkak të presionit nga ana e autoriteteve dhe ai e lëshoi punën në Nexta-Live në shtator të vitit 2020, për të punuar për një kanal tjetër të njohur në Telegram.

Në vazhdën e protestave, Nexta-Live dhe logoja e saj u shpallën si ekstremiste nga ana e një gjykate bjelloruse si dhe u urdhërua kufizimi i shpërndarjes së saj në internet.

Pas këtij vendimi faqja e lajmeve ndryshoi logon e saj dhe vazhdoi punën përmes mundësisë që i ofronte aplikacioni Telegram. Gazetari Pratasevich u akuzua për organizimin e protestave, prishjen e rendit publik, nxitje të urrejtjes si dhe u vendos në një listë mbikqyrjeje terroriste.

Vetë Protasevich postoi një kopje të një liste zyrtare bjelloruse të terroristëve, në të cilën u shfaq emri i tij. Ai hodhi poshtë të gjitha akuzat si të motivuara politikisht.

“Ky urdhër arresti tingëllon si një çmim i veçantë nga autoritetet shtetërore”, i tha Pratasevich, Current Time, rrjetit që udhëhiqet nga Radio Evropa e Lirë në bashkëpunim me Zërin e Amerikës.

“Duket se pushteti tashmë e konsideron çdo shprehje të mendimit ndryshe, si një krim. Ne mund ta shohim këtë në bazë të të dhënave të arrestuarve, nga statistikat e njerëzve që aktualisht mbahen në burg, etj”, tha ai.

Organizata Ndërkombëtare Amnesty International, duke ngritur çështjen e arrestimit të të paktën 33.000 personave, ka akuzuar autoritetet bjelloruse për “ngritjen e qindra çështjeve penale të motivuara politikisht kundër anëtarëve të opozitës politike, protestuesve dhe mbështetësve të tyre”.

Organizata ka thënë se në shumë raste autoritetet bjelloruse “arrestuan, rrahën, gjobitën ose deportuan gazetarë që mbuluan protestat”.

Pratasevich po punonte për “Belarus of the Brain”, një kanal tjetër i lajmeve në Telegram, gjithashtu i ndaluar nga qeveria.

Pratasevich ka qenë një ish-përfitues i Bursës së Gazetarisë Vaclav Havel, e ofruar nga Radio Evropa e Lirë së bashku me Ministrinë e Jashtme çeke.

Kur u shpall fitues i bursës në 2017-18, ai ishte ende një student i gazetarisë në Universitetin Shtetëror të Bjellorusisë.

Sipas një organizate që mbështet gazetarët bjellorusë, Solidariteti i Mediave, Pratasevich kohët e fundit ishte zhvendosur nga Polonia në Vilnius, ku është e vendosur udhëheqësja e opozitës bjelloruse, Svyatlana Tsikhanouskaya.

Ai kishte udhëtuar në Greqi kohët e fundit për të mbuluar një vizitë të Tsikhanouskaya. Babai i gazetarit, Dzmitry Pratasevich, i tha Shërbimit të Bjellorusisë të Radios Evropa e Lirë se ai u informua për arrestimin e djalit të tij në Telegram.

 Prindërit e gazetarit, të cilët u transferuan jashtë vendit tetë muaj më parë, për t’i shpëtuar presionit në Bjellorusi, ishin në dijeni se djali i tyre ishte në Greqi, por nuk i dinin detajet e kthimit të tij në Vilnius.

“Ai nuk na informoi plotësisht për të gjitha lëvizjet e tij, ndoshta nuk donte që shumë ta dinim se ku ishte”, tha Dzmitry Pratasevich, një ish-ushtarak.

Raman Pratasevich kishte qenë i hapur në lidhje me faktin se prindërit e tij nuk i ndanin gjithmonë pikëpamjet e tij dhe babai i tij pranoi për Radion Evropa e Lirë se “kishin frikë nga persekutimi politik për aktivitetet e djalit të tyre”.

Sidoqoftë, Dzmitry Pratasevich tha se për punën e djalit të tij, “përfundimisht jeta tregoi se ai kishte të drejtë”.

“Siç edhe po duket, të gjithë njerëzit që po luftojnë për liri dhe pavarësi në vendin tonë kanë të drejtë,” tha ai.

Sipas tij regjimi i Lukashenkas po e shënjestron djalin e tij pasi “qeveria aktuale ka frikë nga gazetarët e pavarur, liria e fjalës, ka frikë se veprimet e saj do të bëhen të njohura për komunitetin ndërkombëtar”.

Ai shton se përmes “rrëmbimit” të aeroplanit ku gjendej djali i tij, autoritetet bjelloruse “po harrojnë se janë duke i dëshmuar botës se çfarë metoda përdorin”.

Veprimet e shtetit për të shuar disidencën ai i quajti “çnjerëzore”.

Lajmet

Prokuroria e Pejës nis hetime ndaj zyrtarëve që dyshohet se neglizhuan rastin e Arlinda Zekajt

Published

on

By

Prokuroria Themelore në Pejë ka iniciuar hetime zyrtare ndaj një zinxhiri zyrtarësh që u përmendën nga e ndjera Arlinda Zekaj në një parashtresë drejtuar kryeprokurores, ku denoncohej neglizhenca e tyre institucionale.

Zëdhënësi i Prokurorisë, Shkodran Nikçi, bëri të ditur në një konferencë për media se viktima kishte dorëzuar letrën më 22 tetor – vetëm tri ditë para se të vritej. Në këtë parashtresë, Zekaj kishte kërkuar masa urgjente, duke paralajmëruar me shkrim se institucionet mund të reagonin vetëm pasi të humbiste një jetë njeriu.

Sipas Nikçit, viktimës i ishte njohur e drejta e shfrytëzimit të pronës dhe ishte lëshuar urdhër që bashkëshorti të mos i afrohej në distancë prej dy metrash. Vendimi gjyqësor u ekzekutua të enjten në prani të policisë, por pak orë më vonë shpërtheu një konflikt.

Zyrtarët i kishin kërkuar viktimës të mos qëndronte në atë shtëpi për shkak të rrezikut të lartë për sigurinë e saj, duke ftuar edhe dy vëllezërit e saj për ta bindur që të strehohej te ta derisa të gjendej një zgjidhje.

Arlinda Zekaj u vra të dielën në mbrëmje në Vitomiricë të Pejës. I dyshuari kryesor për këtë vrasje është kunati i saj, i cili vazhdon të jetë në arrati. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

“Shteti e vrau Arlindën”: Organizata QIKA me aksion simbolik para Qeverisë kërkon përgjegjësi për vrasjen e Arlinda Zekajt

Published

on

By

Organizata për Barazi Gjinore QIKA ka zhvilluar sot një aksion simbolik para ndërtesës së Qeverisë së Kosovës, duke kërkuar llogaridhënie të menjëhershme institucionale për vrasjen e Arlinda Zekajt në Pejë.

Aktivistet vendosën mbishkrimin “Shteti e vrau Arlindën” në hyrje të ndërtesës dhe hodhën ngjyrë të kuqe në shkallë, si simbolikë e jetëve të humbura të grave dhe përgjegjësisë shtetërore.

Përfaqësuesja e QIKA-s, Blenda Asllani, theksoi se e ndjera kishte ndjekur të gjitha procedurat ligjore, kishte siguruar urdhër mbrojtjeje dhe kishte paralajmëruar rrezikun e dokumentuar, por megjithatë u vra pak minuta pasi kërkoi ndihmë.

“Shteti u kërkon grave ta denoncojnë dhunën, t’i dokumentojnë kërcënimet dhe t’u besojnë institucioneve. Por çfarë vlere kanë këto procedura kur një grua mund t’i ndjekë të gjitha dhe, megjithatë, të vritet? Vrasja e Arlindës është pasojë e një shteti që i braktis gratë”, deklaroi Asllani.

QIKA kërkoi hetim të hollësishëm për të gjitha hallkat zyrtare, duke kërkuar që çdo person përgjegjës – përmes veprimeve apo mosveprimeve – të përballet me drejtësinë pa asnjë tolerim apo fshehje prapa procedurave burokratike. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Izraeli voton të martën: Netanyahu në garë të ngushtë për mbijetesë politike pas tre vitesh luftë

Published

on

By

Tre vjet pas sulmit të 7 tetorit 2023, Izraeli përballet të martën me zgjedhje parlamentare vendimtare, ku kryeministri 77-vjeçar, Benjamin Netanyahu, kërkon rizgjedhjen në një garë jashtëzakonisht të ngushtë.

Zgjedhjet shihen si një plebishit për të ardhmen e vendit dhe llogaridhënien e pushtetit:

Kundërshtarët: Të udhëhequr nga ish-shefi i ushtrisë Gadi Eisenkot, kërkojnë përgjegjësi për dështimet e sigurisë të 7 tetorit dhe e akuzojnë Netanyahun për udhëheqjen e një “luftë të përjetshme” pa fitore politike.

Mbështetësit: E shohin Netanyahun si të vetmin lider që i bëri ballë Hamasit, Hezbollahut dhe Iranit, ndërsa vetë ai ka mbështetur fushatën në sloganin e djathtë kundër krijimit të një shteti palestinez dhe mbështetjen e presidentit amerikan Donald Trump.

Përveç pasojave të luftës, votuesit mbeten të ndarë edhe për përjashtimin e ultraortodoksëve nga shërbimi ushtarak dhe reformën e diskutueshme në gjyqësor. Meqë asnjë parti nuk pritet të fitojë vetëm shumicën prej 61 mandatesh, rezultati do të përcaktohet nga bisedimet e vështira për koalicion.

 

Continue Reading

Lajmet

Reagimi i Prokurorisë: Si u trajtuan rastet dhe paralajmërimet e Arlinda Zekajt para se të vritej

Published

on

By

Prokuroria Themelore në Pejë ka reaguar edhe njëherë lidhur me vrasjen e Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës, duke njoftuar për siç thuhet në komunikatë, veprimet që ka ndërmarrë kryeprokurorja e kësaj Prokurorie dhe prokurorët e shtetit pas pranimit të kërkesës së viktimës dhe gjatë trajtimit të rasteve të raportuara më parë.

Në komunikatë thuhet se dy ditë para vrasjes së saj, më 23 tetor, kishte ngritur aktakuzë ndaj ish-bashkëshortit të tani të ndjerës, J.S., për veprën penale të kanosjes në kuadër të marrëdhënies familjare. Ndërkaq më 16 tetor, disa ditë para ngritjes së aktakuzës,  Gjykata kishte nxjerrë një vendim përmes të cilit ishte urdhëruar që ish-bashkëshorti i tani të ndjerës ta lejonte atë të kthehej dhe ta shfrytëzonte shtëpinë e përbashkët. Po ashtu, ishte lëshuar urdhër mbrojtjeje për një periudhë gjashtëmujore, i cili kishte hyrë në fuqi menjëherë.

“Sipas vendimit gjyqësor, zbatimi i urdhrit dhe njoftimi i Gjykatës për zbatimin e tij apo për pengesat eventuale ishin përgjegjësi e Policisë së Kosovës”, thuhet në komunikatë.

Bëhet e ditur se në ditën kur viktima kishte kërkuar zbatimin e urdhrit dhe kthimin në shtëpinë e përbashkët, Policia e Kosovës e kishte njoftuar prokurorin kujdestar për rrethanat e rastit. Pas vlerësimit të situatës dhe të rrezikut të mundshëm për sigurinë e saj, thuhet se prokurori i shtetit kishte vlerësuar se kthimi i menjëhershëm në shtëpinë e përbashkët mund të paraqiste rrezik për jetën dhe sigurinë e viktimës.

“Me qëllim të mbrojtjes së saj, prokurori kishte kontaktuar familjarët e viktimës, përkatësisht vëllezërit e saj, të cilët ishin ftuar në stacionin policor dhe ishin njoftuar për rrethanat e rastit.  Pavarësisht insistimit të viktimës për t’u kthyer në shtëpinë e përbashkët, prokurori i shtetit, duke marrë parasysh rrethanat e paraqitura dhe rrezikun e mundshëm, kishte udhëzuar që ajo të dërgohej në shtëpinë e vëllezërve të saj”, thuhet në njoftim.

Me kërkesën e shprehur të viktimës, në komunikatë thuhet se prokurori i shtetit dhe hetuesit policorë, në praninë e saj dhe të familjarëve, kishin përpiluar një shkresë zyrtare në të cilën ishin paraqitur arsyet përse ishte vlerësuar e nevojshme që ajo të qëndronte te vëllezërit e saj.

Pas bisedimeve, thuhet se viktima kishte pranuar të shkonte te familjarët, por kishte kërkuar që të nesërmen të shoqërohej nga një patrullë policore për t’u kthyer në shtëpinë e përbashkët.

Po atë natë, prokurori i shtetit, së bashku me hetuesit e rastit, kishte bërë vlerësimin profesional të nivelit të rrezikut dhe të masave të nevojshme të sigurisë. Si rezultat, ishte vendosur që, gjatë kthimit të planifikuar të viktimës në shtëpinë e përbashkët, një patrullë policore të qëndronte në afërsi të shtëpisë.

“Për këto rrethana ishte përpiluar procesverbali i datës 22 tetor 2026. Prokurori i rastit kishte kërkuar që përmes së njëjtës shkresë të njoftohej edhe gjyqtari i çështjes që kishte nxjerrë vendimin për shfrytëzimin e shtëpisë së përbashkët nga bashkëshortët”, thuhet në njoftim.

Theksohet se pasi kryeprokurorja pasi kishte pranuar kërkesën nga Zekaj ku ishte ankuar për mënyrën e trajtimit të rasteve të mëparshme, kishte kërkuar që me urgjencë të vlerësohej situata në mënyrë që sipas saj “të verifikoheshin pretendimet për lëshime eventuale dhe të ndërmerreshin veprimet brenda përgjegjësive ligjore të secilit institucion”.

Nata kritike: Kthimi në shtëpi nën shoqërimin e Policisë dhe vrasja 

Prokuroria ka sqaruar se natën kritike, më 25 tetor 2026, në orën 19:48, Policia e Kosovës kishte kontaktuar prokurorin kujdestar të Departamentit të Përgjithshëm lidhur me një rast të dyshuar të dhunës në familje, i cili kishte ndodhur në shtëpinë e tani të ndjerës.

Në stacionin policor ishin shoqëruar ish-bashkëshorti i saj, J.S., dhe viktima. Në lidhje me rastin ishte iniciuar procedurë për veprën penale të mospërfilljes së gjykatës, ndërsa J.S. ishte ndaluar për 48 orë.

Gjatë trajtimit të rastit, Prokuroria thotë se viktimës i ishte ofruar mundësia për të shkuar në një strehimore, por ajo kishte refuzuar, duke kërkuar të kthehej në shtëpinë e përbashkët, ku ndodhej djali i saj dhe pasuria e saj.

Pas kësaj, viktima ishte shoqëruar nga një patrullë policore për në shtëpi, rreth orës 21:00. Pak minuta pas kthimit të saj, prokurori kujdestar ishte njoftuar se ajo ishte goditur me një mjet të fortë brenda shtëpisë nga kunati i saj, A.S., i dyshuar në këtë rast.

Pas marrjes së njoftimit, në vendin e ngjarjes kishin dalë njësitë përkatëse të Policisë së Kosovës, Kryeprokurorja e Prokurorisë Themelore në Pejë dhe prokurorja kujdestare e Departamentit për Krime të Rënda, me qëllim të përcjelljes nga afër të situatës dhe ndërmarrjes së veprimeve fillestare hetimore në vendin e ngjarjes.

Prokuroria njofton gjithashtu se, më 23 tetor 2026, kishte ngritur aktakuzë ndaj ish-bashkëshortit të tani të ndjerës, J.S., për veprën penale të kanosjes në kuadër të marrëdhënies familjare.

Prokuroria Themelore në Pejë deklaron se pretendimet e paraqitura nga tani e ndjera Arlinda Zekaj në kërkesën e saj janë trajtuar me seriozitet dhe se Kryeprokurorja ka ndërmarrë veprime për adresimin e tyre te institucionet kompetente, si dhe ka iniciuar rast për hetimin e veprimeve ose mosveprimeve të mundshme të personave zyrtarë.

“Prokuroria shpreh keqardhje të thellë për humbjen tragjike të jetës së Arlinda Zekajt dhe shpreh ngushëllimet më të sinqerta për familjen e saj. Në të njëjtën kohë, Prokuroria thekson rëndësinë e një hetimi të plotë, objektiv dhe profesional për zbardhjen e të gjitha rrethanave të këtij rasti dhe vlerësimin e përgjegjësive eventuale të të gjithë personave të përfshirë. Policia e Kosovës është duke ndërmarrë veprime për lokalizimin dhe arrestimin e personit të dyshuar, i cili ende nuk është arrestuar”, thuhet në njoftim.

 

Continue Reading

Të kërkuara