Lajmet

Kupa e Botës tregoi se futbolli si lojë nuk i përket FIFA-s

Në fund, sigurisht Infantino dhe FIFA e shohin Botërorin 2022 në Katar si një punë të bërë mirë…

Published

on

Nga Matt Ford

Edhe në momentin kurorëzues të triumfit më të madh personal të Leo Messit, Gianni Infantino dhe Sheiku Tamim bin Ahmad Al Thani nuk mund t’i rezistonin tundimit që ta vërtisnin gjithçka rreth tyre.

Ndërsa Emiri i Katarit e mbështillte kapitenin argjentinas me një bisht të zi dhe të florinjtë, presidenti narcisist i FIFA-s u kap sa më gjatë të mundej pas trofeut të lakmuar, i dëshpëruar për të qenë sa më gjatë në fotografitë dhe pamjet e momentit të madh të Messit.

Në fund, sigurisht Infantino dhe FIFA e shohin Botërorin 2022 në Katar si një punë të bërë mirë. Nuk kish si të ishte ndryshe. Por kjo nuk do të thotë që ata fituan.

Një fitore për FIFA-n dhe Katarin

Kur organi qeverisës i futbollit botëror komplotoi për t’ia dhënë turneun Katarit në vitin 2010, ai e bëri këtë me sigurinë që, nga pikëpamja logjistike, mega-aktivitetet moderne globale organizohen më së miri nga autokracitë:

Nuk kanë parlament të zgjedhur në mënyrë demokratike për të shqyrtuar shpërndarjen e mbi 220 miliardë dollarëve në infrastrukturë, asnjë shtyp i lirë për të hetuar vdekjet e pashpjegueshme të qindra, ndoshta mijëra punëtorëve migrantë të shfrytëzuar dhe asnjë aktivist të bezdisshëm të të drejtave të njeriut për të mbrojtur të drejtat e grave ose të komunitetit LGBT.

Më shumë një shans për populistin Infantino që të ngrejë dy gishta në fuqitë tradicionale evropiane të UEFA-s dhe të marrë mbështetjen e dhjetëra shoqatave më të vogla kombëtare të futbollit në përpjekjen e tij për t’u rizgjedhur, nën mantelin e ofrimit të futbollit për të gjithë.

Sa i përket Katarit, ishte më pak një ushtrim i suksesshëm në organizim garash sportive, por më shumë në diplomacinë gjeopolitike dhe sigurinë kombëtare. Përpara sipërmarrjeve të tij në sportet globale, Katari ishte një shtet i vogël, i pasur me naftë, por i pambrojtur, po aq i prekshëm ndaj bllokadave (ose më keq) nga fqinjët më të fuqishëm, sa Kuvajti në fillim të viteve 1990.

Por tani, Katari është mirë dhe me të vërtetë në hartë, një partner i domosdoshëm ndërkombëtar në politikë, ekonomi, sport dhe argëtim. Të gjithë fitojnë – por jo futbolli, sporti që bëri të mundur gjithçka, loja e njerëzve, e cila iu mor atyre për të cilët ka më shumë domethënie, u abuzuar dhe instrumentalizua, për të mirën e një elite të vogël.

…por futbolli nuk do të jetë kurrë i tyre

E megjithatë, edhe në fund të një turneu që e çoi hiper-kapitalizimin e futbollit në nivele më të turpshme se kurrë më parë, kjo finale e Kupës së Botës na kujtoi se nuk do të jetë kurrë sporti i tyre.

Në fushë na u kujtua se futbolli i përket talenteve të pamata të Lionel Messit dhe Kylian Mbappesë, që përfaqësojnë breza të ndryshëm futbolli, por që kontribuojnë në mënyrë të barabartë në një finale e cila me siguri do të konsiderohet si më e madhja e të gjitha kohërave.

Në fund, na u kujtua se futbolli i përket trajnerëve si Didier Deschamps, zëvendësimi i dyfishtë i të cilit në pjesën e parë u duk brutal për Olivier Giroud dhe Ousmane Dembélé, të cilët u tërhoqën, por që u frymëzuan kur Kolo Muani dhe Marcus Thuram ndihmuan Mbappenë të tërhiqte Francën drejt barazimit.

Në tribuna, megjithë përpjekjet e FIFA-s për ta kthyer Kupën e Botës në një ngjarje groteske komerciale me çmime zhvatëse të biletave, numërim mbrapsht për fillimin, shfaqje të cekëta dhe muzikë shurdhuese pop për një klasë të lartë botërore, argjentinasit me fanellat e tyre ikonike të klubeve, pankartat e punuara me dorë dhe këngët e mrekullueshme melodike na kujtuan se si është në të vërtetë kultura autentike e tifozëve të futbollit.

Dhe në Buenos Aires, skenat e gëzimit ndërsa tifozët derdheshin në rrugë për të festuar na kujtuan rëndësinë e futbollit për identitetin kombëtar – dhe në të vërtetë në forma të tjera identiteti, siç e demonstroi Maroku.

Futbolli për botën myslimane – falë Marokut, jo Katarit

Në të vërtetë, luanët e Marokut meritojnë të përmenden, duke u bërë skuadra e parë afrikane dhe skuadra e parë nga bota arabe që arrin në gjysmëfinale të Kupës së Botës – e mbajtur për herë të parë në një vend mysliman.

Një gjë për të cilën Infantino dhe të tijtë të drejtë është se bota islame meritonte një Kupë Bote, një çështje e cila është kaq e rëndësishme për FIFA-n sa Maroku, një komb me pasion të vërtetë futbolli dhe një kulturë të gjallë tifozësh, ka bërë oferta për të pritur Botërorin. Kupa u refuzua në pesë raste.

Prandaj ishte afirmuese të shihje lojtarët dhe mbështetësit marokenë që festonin rrugën e tyre drejt një përfundimi historik në vend të katërt me lutje dhe brohoritje islamike, një kujtesë se futbolli u përket edhe atyre – thjesht jo si një vello për të maskuar një mashtrim gjeopolitik në Katar.

Imazhet e Lionel Messit që më në fund ngre Kupën e Botës në qiellin e shkretëtirës, vijat blu dhe të bardha të fanellës së tij të Argjentinës të errësuar nga bishti i zi i Emirit dhe Infantino në sfondin e disa fotografive, do të mbeten përgjithmonë për të na kujtuar se sa keq është abuzuar me futbollin.

Por ato imazhe do të na kujtojnë gjithashtu shkëlqimin e futbollit që i parapriu atyre, dhe se kjo lojë e bukur e jona, nuk do të vdesë kurrë./Deutsche Welle – Bota.al

Vendi

Grabitje në Prishtinë – viktima sulmohet me sprej, i merren para të gatshme

Published

on

Sipas raportit të Policisë, një grabitje ka ndodhur dje, rreth orës 16:55, në afërsi të rrethrrotullimit të Qendrës Tregtare Prishtina Mall.

Ankuesi, një mashkull kosovar i punësuar në një kompani private, ka raportuar se derisa ishte duke drejtuar automjetin e firmës, është goditur nga prapa nga një veturë tjetër. Pas përplasjes, nga vetura kanë dalë dy persona të dyshuar, të cilët kanë përdorur sprej ndaj viktimës. Nën kërcënimin dhe pas neutralizimit të tij, të dyshuarit kanë arritur t’i marrin çantën ku ndodheshin para të gatshme në vlerë të konsiderueshme, dhe më pas janë larguar në drejtim të panjohur.

Rasti është duke u hetuar nga njësitet kompetente policore.

Continue Reading

Lajmet

Gjuha angleze – ura që lidh të rinjtë me botën dhe të ardhmen

Published

on

By

Shkruan: Dr. Sc. Eglantina Bilalli

Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze

Gjuha angleze ka fituar një rol shumë të rëndësishëm në botën e sotme. Ajo nuk është thjesht një mjet komunikimi, por një urë që lidh njerëz, kultura dhe mundësi nga vende të ndryshme të botës. Pikërisht për këtë arsye, rëndësia e saj historike, kulturore dhe globale vazhdon të theksohet gjithnjë e më shumë, duke nxitur njëkohësisht edhe shumëgjuhësinë, dialogun ndërkulturor dhe përdorimin e barabartë të gjuhëve në nivel ndërkombëtar.

Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze.

Përmes kësaj përzgjedhjeje, synohet të theksohet rëndësia historike, kulturore dhe globale e anglishtes, si dhe të promovohet shumëgjuhësia, dialogu ndërkulturor dhe përdorimi i barabartë i gjuhëve zyrtare në nivel ndërkombëtar.

Sot, anglishtja është bërë pothuajse gjuha kryesore e teknologjisë, shkencës, biznesit dhe komunikimit global. Shumica e informacioneve në internet, artikujve shkencorë dhe kurseve online janë të disponueshme në këtë gjuhë. Për të rinjtë, kjo do të thotë më shumë mundësi për të mësuar, për t’u zhvilluar profesionalisht dhe për të fituar aftësi që kërkohen gjithnjë e më shumë në tregun e punës.

Edhe në aspektin e punësimit, njohja e anglishtes është një avantazh i madh, e shpeshherë edhe një domosdoshmëri. Në fusha si teknologjia e informacionit, turizmi, marketingu digjital, shërbimi ndaj klientit apo puna në organizata ndërkombëtare, aftësia për të komunikuar në
anglisht rrit ndjeshëm mundësitë për punësim dhe përparim në karrierë. Sidomos sot, kur puna në distancë po zë gjithnjë e më shumë vend, kjo gjuhë u jep të rinjve mundësinë të punojnë për kompani të huaja edhe pa u larguar nga vendi i tyre.

Përtej anës profesionale, anglishtja ndikon edhe në zhvillimin personal e kulturor. Përmes saj, të rinjtë mund të lexojnë libra, të ndjekin filma, të dëgjojnë muzikë dhe të njohin ide e realitete të ndryshme nga e gjithë bota. Kjo i ndihmon të zgjerojnë horizontin, të kuptojnë më mirë kulturatë tjera dhe të zhvillojnë mendim më kritik e më të hapur.

Një rol shumë të rëndësishëm anglishtja ka edhe në arsim. Studentët që e zotërojnë këtë gjuhë kanë më shumë mundësi të ndjekin studime jashtë vendit, të përfshihen në programe shkëmbimi apo të aplikojnë për bursa ndërkombëtare. Shumë universitete të njohura në botë ofrojnë programe në anglisht, ndaj njohja e saj është shpesh një hap i domosdoshëm për këdo që synon një formim më të lartë dhe më konkurrues.

Megjithatë, rëndësia e anglishtes nuk duhet kuptuar si zëvendësim i gjuhës amtare. Përkundrazi, ajo duhet parë si një vlerë shtesë. Ruajtja dhe zhvillimi i gjuhës shqipe mbetet thelbësor për identitetin tonë kulturor dhe kombëtar. Prandaj, shumëgjuhësia është rruga më e mirë: të njohësh anglishten pa humbur lidhjen me gjuhën dhe rrënjët e tua.

Në fund, mund të thuhet se në një botë ku kufijtë po bëhen gjithnjë e më të vegjël, anglishtja mbetet një nga mjetet më të rëndësishme për zhvillim personal dhe shoqëror. Ajo u jep të rinjve më shumë besim, më shumë mundësi dhe një dritare më të gjerë drejt botës. Të investosh në mësimin e saj do të thotë të investosh në të ardhmen.
Nëse do që të tingëllojë edhe më natyral, si ese e shkruar nga një nxënës/student, ja jap edhe në një version më pak formal.

Dr. Sc. Eglantina Bilalli është profesoreshë në Fakultetin e Gjuhës Angleze dhe Fakultetin Media dhe Komunikim në UBT.

 

Continue Reading

Vendi

Sot nafta 1.64 euro, benzina 1.39 euro

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka publikuar çmimet maksimale të lejuara për shitjen e derivateve të naftës për datën 23 prill 2026.

Sipas vendimit të fundit, çmimet që hyjnë në fuqi nga ora 10:00 janë: Nafta (dizel): 1.64 euro për litër Benzina: 1.39 euro për litër; Gasi: 0.87 euro për litër.

MINT ka njoftuar qytetarët se për çdo parregullsi apo ankesë lidhur me çmimet në treg, mund të adresohen në emailin zyrtar të departamentit të konsumatorit ose përmes numrit të telefonit pa pagesë.

Këto çmime po vazhdojnë të mbeten në nivele të larta, kryesisht si pasojë e pasigurisë në tregjet ndërkombëtare dhe tensioneve të vazhdueshme nga konflikti mes SHBA-së, Iranit dhe Izraelit, gjë që ka reflektuar drejtpërdrejt në koston e karburanteve edhe në tregun tonë.

Continue Reading

Lajmet

Rahoveci drejt një qendre moderne për art dhe inovacion

Published

on

Në Rahovec po vazhdon ndërtimi i Qendrës për Arte, Kulturë dhe Inovacion, një projekt që synon të krijojë një hapësirë bashkëkohore për zhvillimin e jetës kulturore dhe kreative në qytet. Kjo qendër pritet t’u shërbejë artistëve, të rinjve dhe gjithë komunitetit artdashës, duke ofruar kushte më të avancuara për krijimtari, bashkëpunim dhe zhvillim profesional.

Me një investim që tejkalon 3 milionë euro, projekti synon të forcojë infrastrukturën kulturore në Rahovec dhe të hapë mundësi të reja për zhvillimin e artit dhe inovacionit, jo vetëm në nivel lokal, por edhe më gjerë.

Continue Reading

Të kërkuara