Ministrin e Mbrojtjes i Kosovës flet në Podcastin e Media Grupit të UBT

 Maqedonci: 12 Qershori, ndër datat më të rëndësishme në historinë tonë

 12 Qershori, dita kur Kosova mori frymë lirisht. Një popull që dikur kërkonte ndihmë për të mbijetuar, sot ka ndërtuar institucionet e veta, ka ndërtuar shtetin e vet dhe, mbi të gjitha, ka ndërtuar një forcë që qëndron në mbrojtje të lirisë. Nga rruga e sakrificës drejt uniformës së FSK-së, nga lufta për ekzistencë te kontributi për paqe dhe siguri.

Sot, në këtë episod të veçantë, do të flasim për rrugëtimin e Kosovës pas çlirimit dhe për datën e rëndësishme të 12 Qershorit.

Ejup Maqedonci, ministër i Mbrojtjes i Republikës së Kosovës ka ndarë me ne emocionet e Ditës së Çlirimit.

UBT News: Ministër, mirë se erdhët.

Maqedonci: Mirë se ju gjej dhe faleminderit për ftesën.

UBT News: Çfarë përfaqëson për ju personalisht 12 Qershori, si ish-pjesëtar i UÇK-së, si qytetar dhe tani si Ministër i Mbrojtjes?

Maqedonci: Jo vetëm për mua, por besoj për të gjithë popullin e Kosovës dhe brezat e kaluar, përfaqëson atë përmbylljen e një ëndrre. Nuk ka qenë vetëm ëndërr e atyre që e përjetuan 12 Qershorin, çlirimin e Kosovës, por edhe e atyre që, fatkeqësisht, për shkak të rrethanave të ndryshme, nuk kanë arritur ta shijojnë ditën e çlirimit të vendit tonë, pas një periudhe të gjatë gjenocidi, dhune, maltretimesh edhe kufizimesh që kemi pasur si popull dhe si qytetarë, nga pushtuesi serb.

Pra, janë 100 vite deri në vitin 1999, kur u çlirua Kosova më 12 Qershor, kur populli ynë me të vërtetë ka përjetuar vetëm dhunë, ka përjetuar vetëm diskriminim dhe asnjëherë mundësi për të jetuar as të barabartë, e lëre më të lirë.

Prandaj, vlerësoj që 12 Qershori është ndër datat më të rëndësishme në historinë tonë, jo vetëm në historinë e Kosovës, por në historinë tonë kombëtare, sepse prej 1912, kur nuk u lejua që Kosova të jetë pjesë e asaj Shqipërie e cila shpalli pavarësinë, sepse pavarësia e Shqipërisë është shpallur për të gjitha trojet shqiptare, ne kemi jetuar nën dhunë të jashtëzakonshme dhe nën tentativën gjithmonë të okupatorit serb për të zhdukur popullin shqiptar të Kosovës.

Prandaj, të gjithë duhet ta vlerësojmë këtë datë.

Por, ajo datë normalisht nuk ka ardhur vetvetiu. Ka ardhur si rezultat i një sakrifice shumëvjeçare të brezave të tërë, duke filluar nga grupet ilegale, protestat, kryengritjet gjatë gjithë kohës që kemi pasur në Kosovë, e në fund edhe lufta e lavdishme e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

UÇK ka hyrë në Prishtinë më 10 qershor, për ta mbrojtur popullatën

UBT News: Ministër, ku keni qenë në atë ditë kur u kuptua që është nënshkruar marrëveshja për përfundimin e luftës dhe çfarë keni pasur në mendje në atë moment?

Maqedonci: Në fakt, dy ditë para 12 Qershorit, më saktësisht më 10 Qershor, një pjesë e njësive të UÇK-së të Zonës Operative të Llapit patën marrë detyrë që të futen në Prishtinë, në mënyrë që të parandalohej ndonjë masakër e mundshme që trupat serbe mund të bënin para tërheqjes nga Prishtina, por gjithashtu edhe për të parandaluar plaçkitjen dhe dëmtimet e pronave të shqiptarëve të Kosovës.

Sepse ne ishim të vetëdijshëm dhe të informuar që ata në largim e sipër do të tentonin të bënin edhe masakra të tjera kundër popullatës civile, por edhe të plaçkisnin dhe të dëmtonin shtëpitë. Prandaj, kemi marrë urdhër në atë kohë nga komanda e Zonës Operative të Llapit, pra një pjesë e njësive, mes tyre kam pasur fatin të jem edhe unë, që të futemi në Prishtinë më 10 Qershor, dy ditë para ardhjes së trupave të NATO-s, dy ditë para çlirimit të Kosovës në tërësi. Kemi ngritur flamujt në dy pozicione të rëndësishme në Prishtinë, në Kodrën e Trimave, në shkollën fillore “Zenel Hajdini” dhe në rrugën e Bledit, në një kodër atje që është e mbushur me shtëpi, si shenjë që Ushtria Çlirimtare e Kosovës është në Prishtinë. Ishim në uniforma dhe kishim vendosur pozicionet tona në mënyrë që të mos lejohej ndonjë masakër. Kanë qenë emocione të veçanta, sepse po takonim njerëz që ishin fshehur me muaj të tërë nëpër shtëpi në Prishtinë, nga frika se mund të vriteshin nga forcat serbe. Kur na panë ata kishin emocione, edhe ne kishim emocione që më në fund në Prishtinën tonë, në Kosovën tonë, po vinin ditë më të mira.

UBT News: A mund të flasim pak për rrugëtimin tuaj në UÇK, TMK dhe në Forcën e Sigurisë së Kosovës?

Maqedonci: Po, unë kam pasur fatin të njoh njerëz, sepse kyçja në UÇK nuk ka qenë e lehtë. Ka pasur shumë sfida, ndër sfida ka qenë që të duhej të njihje dikë, të të besonte dikush, të kishe lidhje për të qenë pjesë e UÇK-së. Jo gjithkush ka pasur rastin të bëhet pjesë e UÇK-së në fillet e saj. Unë kam pasur fatin që kontaktet e para me Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës t’i vendos gjatë vitit 1996, pastaj jam angazhuar edhe në organizata të tjera që kanë pasur ndërlidhje me UÇK-në dhe me Lëvizjen Kombëtare për Çlirimin e Kosovës. Kam qëndruar në Zvicër nga viti 1996 deri në vitin 1998 dhe më 18 mars 1998 jam kthyer si vullnetar nga Zvicra për t’iu bashkangjitur Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Aso kohe sapo kisha mbushur 20 vjeç.

Ëndrra ime e parë ishte vetëm të kaloja kufirin, të prekja tokën e Kosovës, dhe çfarëdo që të ndodhte më pas nuk kishte rëndësi. Më pas kjo ëndërr u shty përpara duke besuar se do ta çlirojmë vendin. Ushtrimet ushtarake i kemi kryer në Shqipëri, pjesën teorike e kam marrë nga Agim Ramadani, tashmë Hero i Kombit, kurse pjesën praktike nga Adem Shehu, oficer i Shqipërisë. Për herë të parë kam marrë armën në dorë në Shqipëri dhe kemi pasur trajnim intensiv dyjavor. Ishte periudhë e fillimit, menjëherë pas sulmit në Prekaz. Kishte konspiracion dhe ruheshim të mos njiheshim. Jemi paraqitur si grup sportistësh në Tiranë. Më pas kemi shkuar në veri të Shqipërisë, në fshatrat e Kukësit, prej nga kemi hyrë në Kosovë. Rruga ka qenë shumë e vështirë, ishte mars 1998, mot i ftohtë dhe Malet e Pashtrikut të mbuluara me borë. Kemi ecur rreth 12 orë duke humbur rrugën dhe pastaj kemi hyrë në territorin e Kosovës. Kemi lëvizur në shumë zona, deri në Prishtinë, duke filluar nga Doberdolani i Suharekës, Kishnareka e Drenicës dhe Qyqavica. Pastaj secili ka marrë detyrat e veta.

UBT News: Ministër, keni shërbyer në gjithë rrugëtimin e Ushtrisë së Kosovës. A është ajo aty ku e keni ëndërruar?

Maqedonci: Besoj që duhet ende punë për ta bërë një forcë e cila do të jetë e aftë të përballojë çdo kërcënim. Por, është përmbushje e ëndrrës sime dhe e shumë luftëtarëve të UÇK-së dhe dëshmorëve që sot nuk janë gjallë. Sot kemi një ushtri të trajnuar sipas standardeve të NATO-s, me oficerë dhe nënoficerë të edukuar në shkolla të NATO-s.

Kemi investuar në armatim, rreth 460 milionë euro në 4 vitet e fundit, dhe po investojmë edhe në infrastrukturë. Kjo tregon vullnetin e Qeverisë dhe të çdo pjesëtari të FSK-së për të arritur objektivat. Ushtria jonë është amanet i brezave dhe ne po e përmbushim këtë amanet. Kur përgatitesh për luftë, në fakt përgatitesh për ta shmangur luftën, sepse forca e dekurajon kundërshtarin.

UBT News: Pas gjithë këtij rrugëtimi ushtarak tani jeni Ministër i Mbrojtjes. Si qëndron Kosova sot në aspektin e sigurisë?

Maqedonci: Vlerësoj që vitet e fundit, me shtrirjen e sovranitetit në veri dhe në gjithë territorin, Kosova është më e qetë se më herët. Në vitin 2023 kemi pasur grupe të armatosura të mbështetura nga Serbia, por ato janë neutralizuar dhe dëbuar. Situata është më stabile. Po ashtu po zhvillojmë industrinë e mbrojtjes. Për herë të parë Kosova do të prodhojë municione “Made in Kosova” këtë vit, në dhjetor, nga një fabrikë shtetërore e Ministrisë së Mbrojtjes.

UBT News: A mund të flasim për ndonjë sfidë? Cilat janë sfidat më të mëdha të sigurisë me të cilat është duke u përballur Kosova ose mund të përballet në një të ardhme të afërt?

Maqedonci: Normalisht që, duke qenë pjesë e familjes së kombeve anekënd globit, ne gjithashtu i ekspozohemi edhe rreziqeve, edhe kërcënimeve që vijnë prej aspektit global. Jemi dëshmitarë që vitet e fundit ka ndryshim në ambientin global të sigurisë. Pra, kemi dy vatra lufte aktualisht që janë të nivelit global, që është lufta mes Rusisë dhe Ukrainës dhe lufta në Lindjen e Mesme.

Normalisht që këto luftëra, pavarësisht që na duken larg gjeografikisht, ato e afektojnë edhe sigurinë e vendit tonë, sepse kemi të bëjmë edhe me dy apo më shumë grupime shtetesh, të cilat kanë interesat e veta, siç janë Rusia, Kina dhe disa vende të tjera, duke përfshirë edhe Serbinë që e kemi fqinj, që promovojnë politika hegjemoniste. Pastaj kemi vende demokratike dhe vende të tjera.

Duke qenë që i kemi dy vatra lufte, vendi ynë është i përfshirë në këto dy vatra lufte. Ne po e mbështesim Ukrainën përmes trajnimit, përmes pakove mbështetëse ushtarake, por gjithashtu së fundmi e keni informacionin, sigurisht që jemi duke u përgatitur për të zbarkuar në Gaza për të mbështetur paqen në Lindjen e Mesme.

Mirëpo, te aspekti i sigurisë dhe kërcënimit direkt për Kosovën, kërcënimi i vetëm i madh konvencional, mund të themi, mbetet Serbia. Jo vetëm për shkak të militarizimit të saj, jo vetëm për shkak të politikës së saj militariste dhe blerëse të armatimeve, dhe vendosjes së ushtrisë afër kufirit tonë, por për shkak të politikës që vazhdon ta promovojë. Sepse, fundja, ushtria është një mjet i politikës. Kur ke një politikë hegjemoniste, siç e ka Serbia, paraqet rrezik për të tjerët.

Pra, gjithmonë ushtria është zbatuese e politikave shtetërore dhe rreziku e kërcënimi për Kosovën qëndron pikërisht në faktin që Serbia nuk e ka ndryshuar politikën hegjemoniste në raport jo vetëm me Kosovën, por edhe me të tjerët në Ballkan. Pra, promovon politikë dominuese, synon të dominojë rajonin, kurse vendet e tjera normalisht që bashkëpunojnë dhe synojnë ta mbrojnë vetveten.

Në këtë rast, Serbia është dhe mbetet kërcënuesi për shkak të politikës hegjemoniste, por edhe për shkak të armatosjes së saj me sisteme nga Kina dhe Rusia, që janë me të vërtetë sisteme të rrezikshme për sigurinë dhe që tregojnë qartë orientimin e Serbisë në raport me politikat ndërkombëtare. Sepse të gjitha vendet e rajonit janë të orientuara drejt integrimeve euroatlantike, kurse Serbia mbetet dhe vazhdon të bashkëpunojë me Rusinë dhe vendet autoritare që promovojnë politika hegjemoniste.

UBT News: Sa janë të përgatitura institucionet e sigurisë të Republikës së Kosovës për të gjitha këto sfida dhe zhvillime globale që i përmendët?

Maqedonci: Ne po investojmë, po përgatitim, po zhvillojmë kapacitetet e institucioneve tona të sigurisë, jo vetëm të Ushtrisë së Kosovës. Sot kemi një Agjenci Kosovare të Inteligjencës shumë profesionale, që është dëshmuar vitet e fundit, sidomos gjatë vitit të fundit.

Kemi qenë dëshmitarë të goditjes së rrjetit të spiunazhit serb në Kosovë, sepse spiunazhi është një element kyç i luftës hibride që një shtet mund ta aplikojë ndaj një shteti tjetër dhe që normalisht ka synim destabilizimin dhe përlyerjen e historisë. Mund të themi që kanë dashur ta bëjnë me UÇK-në këta spiunë, por edhe me akte të tjera të sabotazhit.

Kemi një polici që është duke u profesionalizuar çdo ditë e më shumë, e cila ka dëshmuar që është shumë profesionale, shumë kredibile, edhe në rastet kur kanë tentuar ta destabilizojnë Kosovën grupet e ndryshme terroriste, siç ishte sulmi në Banjskë, por edhe sulmi në Ibër-Lepenc.

Po ashtu kemi një ushtri që po e ndërtojmë me standarde të NATO-s, po e fuqizojmë me armatime të NATO-s dhe po e përgatisim për të qenë e gatshme për ta mbrojtur territorin e Kosovës.

Pra, kemi bërë shumë hapa. Nëse e krahasojmë atë periudhë kur e nisëm këtë intervistë, të Ditës së Çlirimit, dhe ku jemi sot, ne jemi krejt ndryshe. Kemi një ushtri që është shembull për gjithë rajonin dhe që është një ndër ushtritë që vlerësohet nga të gjitha vendet e NATO-s si ushtri shumë profesionale, si në kapacitetet njerëzore, ashtu edhe me sistemet e armatimeve.

Në zyrë i mbaj tri uniforma…

UBT News: Ne dhe gjithë qytetarët e Republikës së Kosovës, FSK-në e lidhim me krenari kombëtare. Sa përgjegjësi shtesë ju sjell ky fakt për institucionin?

Maqedonci: Kjo është me të vërtetë një përgjegjësi jashtëzakonisht e lartë. Edhe unë, si ministër i Mbrojtjes, duke qenë pjesë e uniformave tona, pra pjesë e madhe e atyre që kanë rrugëtuar nga UÇK-ja deri te FSK-ja, ndjej ndoshta përgjegjësi shumë më të lartë se çdo njeri tjetër që mund të ketë një pozitë të tillë dhe që nuk ka pasur fatin të jetë pjesë e ushtrive më herët.

Unë në zyrën time mbaj të varura në kornizë tri uniforma: uniformën e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të Trupave Mbrojtëse të Kosovës dhe të Forcës së Sigurisë së Kosovës. Këto uniforma i kam pasur të veshura ditën e fundit, para se të bëhej transformimi i njërës në tjetrën.

Me këtë jo vetëm që i rikujtoj vetes se ku kam qenë dhe çfarë përgjegjësie kam në raport me Kosovën, por ua tregoj edhe ushtarëve, gjithashtu edhe atyre që vijnë në zyrë, se ky është rrugëtimi i ushtrisë sonë: nga një ushtri guerile, me shumë pak armatime e municione, por me shumë zemër dhe motiv, në një ushtri që po bëhet profesioniste, me më shumë armë, edukim dhe profesionalizëm.

UBT News: Në fakt, Kosova dikur priste ndihmë nga aleatët e vet, ndërkaq sot FSK kontribuon në mbështetje ndërkombëtare në kuadër të ruajtjes së paqes. E dimë që FSK-ja, siç e përmendët edhe më parë, do të kontribuojë në misionin ndërkombëtar në Gaza. Çfarë do të thotë ky hap për Kosovën?

Maqedonci: Për Kosovën vlerësoj që është një hap i jashtëzakonshëm për shumë arsye. Së pari, te fakti që ne po bëhemi nga një importues i sigurisë në eksportues të sigurisë. Një vend që ka pasur nevojë për siguri, që t’i afrohet nga të tjerët, po bëhemi një vend prej të cilit kërkohen ushtarë për të kontribuar për paqe dhe stabilitet.

Kjo tregon besim, së pari te partnerët tanë. Tregon që ne kemi arritur një stad zhvillimi dhe profesionalizmi. Tregon që qeveria dhe institucionet tona po respektohen nga aleatët tanë, por përveç që po respektohen, po trajtohen edhe si të barabartë në raport me kontributin.

Misioni në Gaza ka një veçanti, sepse është misioni i parë ku Kosova, Republika jonë dhe ushtria jonë marrin pjesë në kuadër të një operacioni të mandatuar nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së. Dihet që Kosova nuk është pjesë e OKB-së. Përmes këtij operacioni ne po marrim pjesë në një mision që pikërisht është mandatuar nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së, pa qenë ende pjesë e OKB-së.

Përveç këtij aspekti politik dhe diplomatik, të paraqitjes dhe prezantimit të vendit tonë, këtë mision e shohim edhe si mundësi për të kontribuar për popullin e Gazës, për të kontribuar për paqe dhe siguri, për të ofruar mundësi humanitare për qytetarët atje dhe për të kontribuar normalisht për vendosjen e paqes afatgjatë.

Kjo është dëshmi që ne jemi duke ndërtuar institucione dhe shoqëri që po dalin përtej kufijve tanë në aspektin e kontributit. Për këtë jemi falënderues ndaj aleatëve tanë, veçanërisht Shteteve të Bashkuara të Amerikës, që kanë kontribuar dhe janë mbështetësit kryesorë të fuqizimit dhe profesionalizimit të ushtrisë sonë.

UBT News: A mund të shpalosim më shumë detaje rreth këtij misioni, rreth këtij angazhimi tepër të rëndësishëm për Kosovën? Sa ushtarë do të dërgojë Kosova në misionin ndërkombëtar në Gaza?

Maqedonci: Po, aktualisht ne jemi në fazën e përgatitjeve të kontingjentit që do ta dërgojmë në Gaza. Kemi një numër të caktuar prej 22 pjesëtarëve, që do të jetë grupi i parë që do të dërgohet.

Në këtë grup, këta pjesëtarë janë të specializuar për shumë fusha. Do të dominojë fusha e deminimit, pra çminimit dhe largimit të mjeteve të pashpërthyera. Kemi edhe oficerë të operacioneve speciale që do të jenë pjesë e shtabit qendror të forcës ndërkombëtare stabilizuese. Do të kemi ekip mjekësor dhe oficerë planifikues që do të qëndrojnë në shtab.

Pra, është një kontingjent ushtarak i kombinuar, i përbërë nga 22 ushtarë, të cilët do të vendosen në Gaza si pjesë e këtij misioni jashtëzakonisht të rëndësishëm.

UBT News: Sa është e rëndësishme për Kosovën që realisht të shihet si kontribuuese e sigurisë globale dhe jo vetëm si përfituese e saj?

Maqedonci: Rëndësia e kësaj është për faktin që ne do të përcjellim dhe po përcjellim mesazh te vendet mosnjohëse se njohja e Kosovës nënkupton edhe njohjen e kontributit të saj për paqe dhe siguri.

Duke qenë pjesë e këtyre misioneve, na mundësohet që ta prezantojmë vendin tonë. Po marr një shembull: në vitin 2021 kemi pasur një ekip bashkë me Gardën Kombëtare të Iova-s, i cili ka qenë i vendosur në Kuvajt për një operacion paqeruajtës në atë periudhë.

Flamuri ynë ka valuar atje për pothuajse një vit bashkë me flamujt e vendeve të tjera, pavarësisht që ka pasur shumë vende që ende nuk e njohin pavarësinë e Kosovës.

Pra, ne po promovojmë vendin tonë, po promovojmë vlerat e qytetarëve tanë, po e zhbëjmë dhe po e godasim propagandën e Serbisë që ne jemi faktor destabilizues dhe po dëshmojmë që Kosova, përveç që është faktor stabilizues në rajon, është faktor stabilizues dhe ofrues i sigurisë edhe jashtë rajonit të Ballkanit Perëndimor.

UBT News: Pra, kjo e forcon pozitën e Kosovës ndërkombëtarisht?

Macedonci: Po, patjetër.

UBT News: Një mesazh që do t’ua jepnit familjeve të dëshmorëve në këtë datë të rëndësishme, në këtë 12 Qershor?

Maqedonci: Nderi dhe respekti do të jenë të përhershme për të gjithë ata dëshmorë që dhanë jetën e tyre për lirinë e Kosovës. Ne jemi të përkushtuar dhe të vendosur që atë amanet ta përkthejmë në punë në baza ditore për ndërtimin e shoqërisë dhe për fuqizimin e saj.

Pra, do të fuqizojmë një ushtri që në të ardhmen të mos kemi nevojë për dëshmorë që do të japin jetën për liri.

UBT NEWS: Në gjeneratat e reja, gjatë mësimit të historisë për luftën e shenjtë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, e dimë që shumë pjesëtarë të kësaj ushtrie janë vrarë duke sjellë edhe armatim. Këtë vit, siç e përmendët edhe më parë, në bashkëpunim me aleatët, Kosova do të fillojë edhe prodhimin e armatimit. Çfarë do të thotë kjo për ushtrinë dhe vendin tonë?

Maqedonci: Unë vlerësoj që me fillimin e zhvillimit të industrisë së mbrojtjes, pra prodhimit të armatimeve, ne po i japim një tjetër rëndësi strategjike Kosovës në raportet ndërkombëtare dhe në aspektin ushtarak.

Po fillojmë të prodhojmë municione dhe armë që do të përdoren nga ushtria, policia dhe institucionet tona të sigurisë, pa pasur nevojë t’i blejmë ato nga jashtë.

Po ashtu, po i japim mundësi Kosovës që të kalojë në një dimension tjetër të zhvillimit të saj, duke u bërë edhe eksportuese e armëve dhe municioneve.

E thashë, në dhjetor do të fillohet me prodhimin e municioneve, por ka edhe shumë projekte për të cilat jemi duke diskutuar dhe do t’i shohim të jetësuara në vitet në vazhdim, projekte që me të vërtetë e vendosin Kosovën në një dimension krejt tjetër të zhvillimit të saj.

UBT News: Ndodhemi në ambientet e një institucioni të arsimit, i cili pret mijëra e mijëra studentë kosovarë që ndjekin ëndrrat e tyre. Çfarë do të donit që gjeneratat e reja të kuptojnë sot për lirinë?

Maqedonci: Liria normalisht që është e shenjtë. Liria është diçka që nuk duhet të humbet me asnjë çmim. Për lirinë secili prej nesh e ka obligim të punojë, të mësojë, të përgatitet dhe, nëse është nevoja, edhe të sakrifikojë, sepse çdo gjë tjetër nuk ka rëndësi nëse nuk je i lirë.

UBT News: Ku e shihni Ushtrinë e Kosovës pas 10 vitesh?

Maqedonci: Vlerësoj që Ushtria e Kosovës pas 10 vitesh do të vazhdojë të zhvillohet, të fuqizohet dhe të modernizohet. Kosova do të jetë pjesë e NATO-s, ndërsa Ushtria e Kosovës do të jetë pjesë e operacioneve dhe misioneve të NATO-s nëpër botë.

Vlerësoj që 12 Qershori është ndër datat më të rëndësishme në historinë tonë, jo vetëm në historinë e Kosovës, por në historinë tonë kombëtare, sepse prej 1912, kur nuk u lejua që Kosova të jetë pjesë e asaj Shqipërie e cila shpalli pavarësinë, sepse pavarësia e Shqipërisë është shpallur për të gjitha trojet shqiptare, ne kemi jetuar nën dhunë të jashtëzakonshme dhe nën tentativën gjithmonë të okupatorit serb për të zhdukur popullin shqiptar të Kosovës: Ejup Maqedonci

Meksika e ka nisur me fitore aventurën në Kupën e Botës 2026, duke triumfuar 2:0 ndaj Afrikës së Jugut në ndeshjen hapëse të turneut.

Takimi i parë i Botërorit, që po organizohet nga Kanadaja, Meksika dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, u zhvillua në stadiumin ikonik “Azteca” në Mexico City.

Kombëtarja meksikane kaloi në epërsi që në minutën e nëntë me golin e Julian Quiñones, ndërsa Raul Jimenez vulosi fitoren në minutën e 67-të. Pjesa e dytë u karakterizua edhe nga tensione në fushë, me arbitrin që ndau tre kartonë të kuq.

Te Afrika e Jugut u përjashtuan Yaya Sithole dhe Themba Zwane, ndërsa te Meksika me karton të kuq u ndëshkua Cesar Montes. Me këtë fitore, Meksika merr kryesimin e përkohshëm në Grupin A, ku bëjnë pjesë edhe Çekia dhe Koreja e Jugut. /D.L/

Komandanti Suprem i Forcave Aleate në Evropë, gjenerali i Forcave Ajrore amerikane, Alexus G. Grynkewich, tha se Organizata e Traktatit të Atlantikut Verior (NATO) gradualisht do të përshtatë forcën për mbështetjen e misionit të saj paqeruajtës në Kosovë, KFOR, gjatë vitit të ardhshëm, për shkak të, siç tha ai, përmirësimit të situatës së sigurisë në vend.

“NATO dhe KFOR-i janë të përkushtuar për sigurinë në Kosovë”, tha komandanti Grynkewich përmes një njoftimi më 12 qershor. “Është ky angazhim që ka çuar në rritjen e stabilitetit, teksa organizatat e sigurisë në Kosovë janë bërë më të afta. Kushtet aktuale ofrojnë mundësi për të optimizuar madhësinë dhe pozicionimin e KFOR-it”, shtoi ai.

Misioni paqeruajtës i NATO-s në Kosovë është vendosur më 1999 në vend. Nga afër 50.000 trupa sa ishin dislokuar në atë vit, pas përfundimit të luftës, në Kosovë aktualisht janë rreth 4.600 trupa paqeruajtëse të KFOR-it nga shtete të ndryshme.

KFOR-i është reaguesi i tretë i sigurisë në Kosovë, pas Policisë së Kosovës dhe Misionit për Sundim të Ligjit të Bashkimit Evropian, EULEX. Ky mision paqeruajtës po ashtu ka përgjegjësinë e sigurisë përgjatë kufirit të Kosovës me Serbinë.

Në njoftimin e NATO-s – që vjen në përvjetorin e 27-të të hyrjes së trupave të saj në Kosovë, pas fushatës ajrore të aleancës mbi caqet serbe – u tha se situata e sigurisë ka vazhduar që të përmirësohet në vitet e fundit. Për këtë arsye, në janar NATO-ja ndaloi dislokimin e forcave rezervë në KFOR pas pothuajse dy vjetësh të rotacionit të vazhdueshëm.

“Teksa situata e sigurisë në Kosovë mbetet përgjithësisht stabile, NATO do të optimizojë praninë e KFOR-it dhe gradualisht do të përshtatë forcën e tij aktuale gjatë vitit të ardhshëm”, u tha në njoftimin e aleancës ushtarake perëndimore.

Ndryshimet do të ndodhin gradualisht në përputhje me kushtet në terren dhe ato mund të zhbëhen, nëse është e nevojshme, tha NATO.

Aleanca ushtarake perëndimore kujtoi se kishte rritur numrin e dislokimeve për pothuajse 1.000 trupa shtesë pas tensioneve dhe dhunës më 2023, përfshirë edhe “sulmeve të pajustifikuara ndaj paqeruajtësve të KFOR-it në Zveçan”. Ky dislokim, sipas NATO-s, ishte më i madhi në mbi një dekadë.

Më 29 maj të vitit 2023, 93 pjesëtarë të KFOR-it kishin pësuar lëndime pas përleshjes me protestuesit serbë, të cilët po kundërshtonin marrjen e detyrës të kryetarëve shqiptarë në katër komunat në veri, të banuara me shumicë serbe. Të lënduar nga kjo përplasje pati edhe në anën e protestuesve.

Deri më tani, për dhunën në Zveçan janë dënuar disa persona.

Përveç ofrimit të sigurisë në vijën kufitare mes Kosovës dhe Serbisë, KFOR-i ka edhe rol në ofrimin e sigurisë në pjesën veriore të Kosovës.

Përmes një zotimi të vitit 2013, Kosova nuk mund të dërgojë Forcën e Sigurisë së Kosovës – që është në proces të transformimit në ushtri – në veri, pa pëlqimin paraprak të misionit të KFOR-it.

Ky angazhim ishte dhënë përmes një letre  që ish-kryeministri i Kosovës, Hashim Thaçi, i kishte drejtuar sekretarit të atëhershëm të NATO-s, Anders Fogh Rasmussen. Ai mbetet në fuqi  sot e kësaj dite, pavarësisht ndryshimeve në mandatin e FSK-së.

NATO tha po ashtu se vazhdon të mbështesë dialogun për normalizimin e raporteve mes Kosovës dhe Serbisë – që zhvillohet nën ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian – duke u bërë thirrje palëve që të zgjidhin mosmarrëveshjet dhe të arrijnë një zgjidhje që respekton të drejtat e të gjitha komuniteteve.

“Kjo është kyç për siguri afatgjatë në Kosovë dhe stabilitet në rajon”, u tha në njoftimin e KFOR-it.

Gjenerali Grynkewich po ashtu tha se NATO-ja është e përkushtuar për Ballkanin Perëndimor, të cilin e cilësoi si rajon me rëndësi strategjike për aleancën, siguria e të cilit, sipas tij, lidhet direkt me sigurinë e zonës euroatlantike, duke shtuar se NATO nuk do të lejojë që të ketë vakum të sigurisë”./A.K/

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Uashingtoni

 12 qershor 1993

“Sudeusche Zeitung”: Rugova kërkon pavarësinë e Kosovës

Gazeta gjermane “Sudeusche Zeitung”, shkruan se udhëheqësi i shqiptarëve të Kosovës, dr.Ibrahim Rugova, në një punim të paraqitur në Konferencën rreth temës: “Rikthimi i çështjes shqiptare – rëndësia e saj për Ballkanin dhe Evropën”, që këto ditë u mbajt në Vjenë, kërkoi njohjen e Republikës së Kosovës si shtet të pavarur dhe neutral.

Gazeta konstaton se sipas Rugovës, pavarësia e Kosovës nënkupton shkëputjen e çdo lidhjeje me Serbinë.

12 qershor 1995

Vazhdoi gjykimi kundër 72 ish-policëve shqiptarë në Prishtinë

Sot në sallën e madhe të Kuvendit të pushtuar të Kosovës në Prishtinë, të shndërruar tashmë në gjykatore, vazhdoi procesi i montuar politik kundër 72 ish-policëve shqiptarë të Kosovës. Siç dihet ky proces pat filluar më 29 maj dhe, pas vërejtjeve të mbrojtësve, u shty për sot.

Edhe në seancën e sotme mbrojtësit patën një varg vërejtjesh, të cilat kanë të bëjnë me parregullsitë procedurale. Mbrojtësit theksuan se 61 procesverbale nuk janë të nënshkruar nga të akuzuarit dhe këto nuk mund të shërbejnë si dëshmi para gjyqit se të akuzuarit kanë bërë vepër penale.

Kjo tregon më së miri se si ka kaluar “procedura” e “argumentimit” të fajësisë gjatë hetimeve.

Mbrojtësit po ashtu patën vërejtje edhe për faktin se një numër i madh i të akuzuarve mbahen në paraburgim edhe pse për këtë nuk iu është lëshuar kurrfarë vendimi.

Përkundër kësaj trupi gjykues i Gjyqit serb të Qarkut në Prishtinë (i udhëhequr nga Dragolub Zdravkoviq), në seancën e veçantë, refuzoi të gjitha vërejtjet e mbrojtësve.

Seanca vazhdoi me marrjen në pyetje të akuzuarit të parë, Avdi Mehmedoviqit, i cili në tërësi mohoi aktakuzën. Në fjalën e tij ai tha se ky proces është proces i montuar politik që ka për qëllim demotivimin e popullit shqiptar të Kosovës që të heqë dorë nga e drejta legjitime. Mehmedoviqi para këtij gjyqi mbi një orë foli për torturat që i janë bërë atij gjatë procedurës hetimore.

Gjykimi vazhdon.

12 qershor 1997

Demonstratë e shqiptarëve në Uashington

Komuniteti Shqiptar i SHBA-ve zhvilloi dje një demonstratë në mbështetje të kërkesave të popullit shqiptar për një Kosovë të lirë dhe të pavarur, sipas vullnetit të popullit të saj të shprehur në Referendumin e vitit 1991.

Para ndërtesës së Kongresit Amerikan u mblodhën rreth 1. 000 demonstrues shqiptarë nga Nju-Jorku, Çikago, Detroiti dhe nga disa qytete të tjera të SHBA-ve. Demonstruesit mbanin në duar flamurin kombëtar shqiptar dhe flamurin amerikan. Ata mbanin në duar edhe parulla e pankarta, në të cilat kërkohet që SHBA-të të njohin Reublikën e Kosovës, liri për Kosovën, ushtria serbe të largojë trupat nga Kosova, SHBA-të të ndalojnë agresionin serb në Kosovë – duke brohoritur edhe: “Ne duam lirinë e Kosovës tashti”.

Demonstruesit i përshëndeti Ilir Zherka, punonjës pranë kongresistit Xhejmz Moran, demokrat nga Kalifornia. Z. Ilir Zherka renditi një sërë shkeljesh të të drejtave të njeriut në Kosovë.

Në këtë demonstratë morën pjesë edhe anëtarë të Kongresit të SHBA-ve Piter King, Sju Kelli, Nita Loui, Dana Rohrabaher, Eliot Engël, Edolfus Taunz, Benxhëmin Gilman, Xhejms Portër etj.

12 qershor 1998

Incident mes Obiliqit e Vushtrrisë, së paku dy policë të vrarë

Mbrëmë rreth orës 21:00, në mes fshatrave Hamidi të Obiliqit dhe Bivolak të Vushtrrisë forcat serbe kanë kryer disa sulme. Gjatë shkëmbimit të zjarrit, thuhet se është plagosur një shqiptar, ndërsa janë vrarë së paku dy policë serbë dhe është shkatërruar një pizgauer.

KMDLNJ ka njoftuar sot se gjatë shkëmbimit të zjarrit janë vrarë tre policë, ndërsa një burim i LDK-së në Vushtrri i tha QIK-ut se ka të ngjarë që të jenë vrarë katër policë.

Gjatë natës forcat serbe kanë zgjeruar rrethimin nëpër fshatrat Zhilivodë, Strofc, Beçuk e tjerë, që gjenden rrëzë malit të Qyqavicës afër Drenicës.

Në këtë pjesë të Kosovës, rreth 12 km. larg Prishtinës, sot mbretëron një gjendje shumë e rrezikshme.

Mbi Prishtinë dhe rrethinë sot gjatë paraditës kanë fluturuar vazhdimisht dhe shumë ulët aeroplanë.

Deçan: U vra Rexhep M. Mazrekaj

Gjatë luftimeve të sotme në komunën e Deçanit u vra Rexhep Musë Mazrekaj (38) nga fshati Drenoc.

Nga Deçani njoftohet se dje pasdite dhe gjatë natës forcat serbe kanë sulmuar sulmuar fshatrat Baballoç, Gramaçel, Rastavicë, Prejlep, Irzniq, Carrabreg dhe Drenoc. Ndërsa gjatë ditëve të sotme janë sulmuar fshatrat Carrabreg i Ulët dhe Prejlep.

Mësohet se foprcat serbe kanë pasuar humbje në njerëz dhe në teknikë.

Gjatë sulmit janë përdorur edhe topat 220 milimetërsh.