Presidenti amerikan, Donald Trump, tha për ABC News se ai pret që të arrihet një marrëveshje me Iranin për zgjatjen e armëpushimit dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit brenda javës së ardhshme.

Duke folur përmes telefonit me korrespondentin në Uashington të ABC News, Jonathan Karl, më 1 qershor, Trump tha se një marrëveshje e paqes mund të jetë “edhe më e mirë sesa një fitore ushtarake”.

Një draft-marrëveshje, e ndërmjetësuar nga Pakistani, javët e fundit është përcjellë mes dy palëve, teksa shumë pasiguri përcjellin negociatat. Një marrëveshje e përkohshme armëpushimi është në fuqi që nga prilli, megjithëse marrëveshja është sfiduar nga sulmet sporadike.

Ka pasur, tha presidenti, “armiqësi të mëdha” nga Irani.

“Nuk është gjë e lehtë për ta. Në fakt, nuk është e lehtë as nga pikëpamja jonë. Por, ne po bëjmë aq që duhet bërë”, tha Trump.

Sa i përket afatit kohor për një marrëveshje të mundshme, presidenti Trump tha se “mendojmë se po flasim për javën e ardhshme”.

Udhëheqësi amerikan tha se një marrëveshje nuk është arritur deri më tani sepse “më duhet të siguroj edhe disa pika të tjera”.

Ditëve të fundit, Irani dhe Shtetet e Bashkuara kanë këmbyer sulme, me forcat amerikane që njoftuan për sulme “vetëmbrojtëse” ndaj caqeve iraniane dhe Irani la të kuptohet se kishte sulmuar një bazë amerikane në Kuvajt.

Përpjekjet për arritjen e një marrëveshjeje vijnë në kohën kur mbyllja e Ngushticës së Hormuzit po pengon në mënyrë të konsiderueshme furnizimet globale me naftë dhe ka bërë që çmimet e energjisë të rriten.

Lufta e Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit me Iranin, e cila filloi më 28 shkurt, ka vrarë mijëra njerëz dhe ka destabilizuar Lindjen e Mesme.

Ngushtica e Hormuzit është një rrugë jetike detare përmes së cilës kalon pothuajse pothuajse 20 për qind e furnizimit botëror me naftë nga Gjiri drejt tregjeve ndërkombëtare./REL/

Të paktën 10 persona kanë humbur jetën dhe dhjetëra të tjerë janë plagosur pas një vale të gjerë sulmesh ruse me raketa dhe dronë në Ukrainë, në atë që cilësohet si një nga ofensivat më të mëdha të Moskës gjatë muajve të fundit, raporton BBC.

Sipas autoriteteve ukrainase, gjashtë persona u vranë në Dnipro dhe katër të tjerë në kryeqytetin Kiev. Mes të plagosurve ka edhe fëmijë. Sulmet goditën ndërtesa banimi në disa zona, ndërsa ekipet e emergjencës vazhdojnë kërkimet për persona që dyshohet se kanë mbetur të bllokuar nën rrënoja.

Gjatë orëve të para të mëngjesit, në Kiev u dëgjuan shpërthime të shumta dhe zhurma e dronëve që fluturonin mbi qytet. Sulmet shkaktuan zjarre pranë një stacioni karburanti, në një kantier ndërtimi, në disa blloqe banimi dhe në dy shtëpi private. Në pjesë të ndryshme të kryeqytetit u raportuan edhe ndërprerje të energjisë elektrike.

Kryetari i Kievit, Vitali Klitschko, u bëri thirrje qytetarëve të qëndrojnë në strehimore, ndërsa kreu i Administratës Ushtarake të qytetit, Tymur Tkachenko, deklaroi se Rusia po përdor raketa balistike kundër objektivave në kryeqytet.

Një objekt industrial në Zaporizhia u godit gjithashtu gjatë sulmeve, ndërsa alarmet për sulme ajrore u aktivizuan në pjesën më të madhe të territorit ukrainas.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, kishte paralajmëruar një ditë më parë për mundësinë e një sulmi të madh rus. Në një fjalim me video, ai tha se shërbimet e inteligjencës kishin sinjalizuar përgatitje të Rusisë për një ofensivë të gjerë ajrore.

“Paralajmërimet e inteligjencës për sulme ruse mbeten në fuqi. Një sulm masiv është i mundshëm, ata e kanë përgatitur atë”, deklaroi Zelensky.

Sulmet vijnë në një kohë tensionesh të shtuara mes dy vendeve. Javën e kaluar, Moska paralajmëroi se do të kryente “sulme sistematike” ndaj Ukrainës si përgjigje ndaj një sulmi ukrainas me dron në rajonin e pushtuar të Luhanskut, ku sipas autoriteteve ruse humbën jetën 21 persona.

Nga ana tjetër, ushtria ukrainase ka pranuar se kreu një operacion pranë Starobilskut më 21-22 maj, por ka theksuar se objektivi ishte një njësi ushtarake ruse dhe jo një objekt civil.

Ndërkohë, edhe Rusia raportoi një sulm me dron në rajonin e Krasnodarit. Autoritetet lokale njoftuan për një zjarr në rafinerinë e naftës Ilsky, por thanë se nuk pati viktima.

Kievi i ka cilësuar kërcënimet ruse si “shantazh të paturpshëm” dhe u ka bërë thirrje aleatëve perëndimorë të shtojnë presionin ndaj Moskës, ndërsa lufta mes dy vendeve vazhdon të përshkallëzohet./BBC/

Franca ka ndaluar një tanker rus të naftës që po lundronte nën sanksione ndërkombëtare, në një operacion të zhvilluar në Oqeanin Atlantik me mbështetjen e disa aleatëve, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar.

Presidenti francez Emmanuel Macron ka bërë të ditur se anija, e identifikuar si “Tagor”, ishte nisur nga Rusia dhe dyshohej se po përdorte dokumentacion dhe flamur të rremë për të anashkaluar kufizimet ndërkombëtare të vendosura ndaj Moskës.

Sipas autoriteteve franceze, marina ka hipur në bordin e anijes më shumë se 740 kilometra në perëndim të gadishullit të Brittany. Gjatë kontrollit janë konstatuar parregullsi lidhur me flamurin që mbante anija, çka ka çuar në devijimin e saj nga kursi me urdhër të prokurorisë kompetente.

Macron ka deklaruar se është e papranueshme që anije të tilla të shkelin të drejtën ndërkombëtare dhe të kontribuojnë në financimin e luftës së Rusisë kundër Ukrainës. Ai ka theksuar se operacioni është zhvilluar në përputhje të plotë me ligjin detar ndërkombëtar.

Franca dhe Mbretëria e Bashkuar kanë shtuar përpjekjet për të luftuar të ashtuquajturën “flotë në hije” të Rusisë – një rrjet tankerësh që përdoret për transportimin e naftës ruse duke shmangur sanksionet perëndimore. Pavarësisht masave të ndërmarra, dhjetëra anije të lidhura me këtë flotë vazhdojnë të qarkullojnë në ujërat evropiane.

Ky veprim konsiderohet një tjetër sinjal i forcimit të zbatimit të sanksioneve ndërkombëtare ndaj Rusisë, në përpjekje për të kufizuar burimet financiare që mbështesin luftën në Ukrainë.

Sulmet ajrore mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit rifilluan gjatë fundjavës, teksa të dyja palët pretenduan se kanë goditur objektiva ushtarake pranë Ngushticës së Hormuzit, raporton BBC.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) njoftoi se kreu “sulme vetëmbrojtëse” ndaj radarëve iranianë dhe qendrave të komandës e kontrollit të dronëve në Goruk të Iranit dhe në ishullin Qeshm.

Nga ana tjetër, Garda Revolucionare Islamike e Iranit (IRGC) deklaroi se ka goditur një bazë ajrore të përdorur nga forcat amerikane si kundërpërgjigje, por pa specifikuar vendndodhjen e saj.

Mediat amerikane raportuan më herët se presidenti Donald Trump kishte kërkuar ndryshime në kushtet e fundit të një propozimi që mund të çonte drejt një marrëveshjeje paqeje, megjithatë nuk ka pasur shenja përparimi.

Sipas SHBA-së, sulmet e kryera të shtunën dhe të dielën erdhën si përgjigje ndaj “veprimeve agresive iraniane”, përfshirë rrëzimin e një droni amerikan MQ-1 që po operonte mbi ujëra ndërkombëtare.

Në një postim në platformën X, CENTCOM tha se avionët luftarakë amerikanë goditën sistemet e mbrojtjes ajrore iraniane, një stacion kontrolli tokësor dhe dy dronë, të cilët sipas saj përbënin kërcënim për anijet që kalojnë në ujërat e rajonit. Ushtria amerikane bëri të ditur se nuk pati të lënduar në radhët e personelit të saj.

Ndërkohë, IRGC deklaroi se kishte goditur bazën ajrore nga e cila SHBA-ja kishte kryer sulmet ndaj kullës së komunikimit në ishullin Sirri në Gjirin Persik, rreth 65 kilometra nga bregdeti jugor i Iranit.

Forcat iraniane paralajmëruan se reagimi i tyre do të jetë “krejtësisht ndryshe” nëse agresioni amerikan përsëritet.

Edhe Kuvajti njoftoi se sistemet e tij të mbrojtjes ajrore po përballeshin me sulme armiqësore me raketa dhe dronë, pa dhënë detaje mbi vendin ku po kryheshin interceptimet.

Pavarësisht armëpushimit që hyri në fuqi më 8 prill, Donald Trump ka deklaruar vazhdimisht se SHBA-ja dhe Irani janë pranë një marrëveshjeje të përhershme dhe se negociatat po ecin përpara. Megjithatë, deri më tani nuk është arritur asnjë marrëveshje zyrtare.

Versioni i fundit i propozimit parashikonte një ndërprerje 60-ditore të dhunës, rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe krijimin e një kornize për rifillimin e negociatave mbi programin bërthamor iranian.

Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga rrugët më të rëndësishme të transportit energjetik në botë, pasi rreth një e pesta e dërgesave globale të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm kalojnë përmes saj. /BBC/